Adhyaya 33

Verse 1

देव्युवाच । पितुर्वधामर्षसुजात मन्युना यद्यत्कृतं कर्म पुरा महर्षिणा । दधीचिपुत्रेण सुरप्रसाधिना सर्वं श्रुतं तद्धि मया समाधिना

Wika ng Diyosa: “Ang lahat ng gawaing minsang ginawa ng dakilang rishi—ang anak ni Dadhīci na naghatid ng tagumpay sa mga deva—na umusbong mula sa galit dahil sa di-matiis na pagpaslang sa kanyang ama, ay aking napakinggan sa malalim na samādhi.”

Verse 2

पुनःपुनर्वै विबुधैः समानं यद्वृत्तमासी त्किमपि प्रधानम् । कार्यं हि तत्सर्वमनुक्रमेण विज्ञातुमिच्छामि कुतूहलेन

“At ano ang pangunahing bagay na paulit-ulit na naganap kasama ng mga deva? Sa pag-uusisa, nais kong malaman ang buong pangyayari ayon sa wastong pagkakasunod-sunod.”

Verse 3

ईश्वर उवाच । उक्तो यदासौ विबुधैः समस्तैरापः पुरा त्वं भुवि भक्षयस्व । यतोऽमराणां प्रथमं हि जाता आपोऽग्रजाः सर्वसुरासुरेभ्यः

Sinabi ni Īśvara: “Nang siya’y kausapin ng lahat ng mga deva, sinabi nila noong unang panahon: ‘Sa lupa, inumin mo ang mga Tubig.’ Sapagkat ang mga Tubig ang unang isinilang sa hanay ng mga walang-kamatayan—nakakatanda sa lahat ng mga deva at asura.”

Verse 4

तेनैवमुक्तस्तु महात्मना तदा प्रदर्शयध्वं मम ता यतः स्थिताः । पीत्वा सुराः सर्वमहं पुरस्तात्कृत्यं करिष्ये सुरभक्षणं हि

Nang masabihan nang gayon ng dakilang nilalang, sinabi niya: “Ipakita ninyo sa akin kung saan naroroon ang mga Tubig. Pagkatapos kong mainom ang lahat, gagawin ko ang dapat pang gawin—tunay nga, ang paglamon sa mga deva.”

Verse 5

तत्रापि नेतुं यदि मां समर्था यत्रासते वारिचयाः समेताः । अतोऽन्यथा नाहमलीकवादी प्राणे प्रयाते मुनिवाक्यकारी

Kung kaya ninyo akong dalhin doon—sa pook na pinananahanan ng nagkakatipong mga tubig—gawin ninyo. Kung hindi, hindi ako nagsasalita ng kasinungalingan; kahit kapalit ang buhay, ako’y tumutupad sa salita ng isang muni.

Verse 6

आहोक्ते पुंडरीकाक्ष और्वं हि वाडवं तदा । त्वां प्रापयिष्ये यत्रापः केन यानेन वाडव

Pagkaraan, sinabi ni Puṇḍarīkākṣa kay Vāḍava (Aurva): “Dadalhin kita sa kinaroroonan ng mga Tubig—ngunit sa anong sasakyan, O Vāḍava?”

Verse 7

वाडव उवाच । नाहं हयादिभिर्यानैर्गंतुं तत्र समुत्सहे । कुमारीकरसंपर्कमेकं मुक्त्वा मतं हि मे

Sinabi ni Vāḍava: “Hindi ako handang pumunta roon sa mga sasakyang gaya ng kabayo at iba pa. Iisa lamang ang paraang katanggap-tanggap sa akin—ang pagdampi ng kamay ng isang dalaga.”

Verse 8

विष्णुरुवाच । एतत्ते सुलभं यानं तां कन्यामानयाम्यहम् । या त्वां नेतुं समर्था स्यादपां स्थानं सुनिश्चितम्

Wika ni Viṣṇu: “Madali para sa iyo ang sasakyang ito. Dadalhin ko ang dalagang yaon na makapaghahatid sa iyo sa tiyak na tahanan ng mga Tubig.”

Verse 9

ईश्वर उवाच । सुरभीशापसंतप्ता प्रागुपात्तदशाफला । सरस्वती यानभूता तस्य सा विष्णुना कृता

Wika ni Īśvara: “Si Sarasvatī—na pinahihirapan ng sumpa ni Surabhī at nagdadala ng bunga ng dating kalagayang tinanggap niya—ay ginawa ni Viṣṇu na sasakyan niya.”

Verse 10

ततोऽब्रवीद्विभुर्गंगां पार्श्वतः समुपस्थिताम् । एनं वह्निं महाभागे वेगान्नय महोदधिम् । नान्या शक्ता समानेतुं त्वां विना लोकपावनि

Pagkaraan nito, kinausap ng Panginoon si Gaṅgā na nakatayo sa Kaniyang tabi: “O mapalad na isa, dalhin mo nang mabilis ang apoy na ito sa Dakilang Karagatan. Walang iba ang makapagdudulot nito roon kung wala ka, O tagapagpadalisay ng mga daigdig.”

Verse 11

गङ्गोवाच । नास्ति मे भगवञ्छक्ति रौर्वं वोढुं जगत्पते । रौद्ररूपी महानेष दहत्येवानलो भृशम्

Wika ni Gaṅgā: “O Mapalad na Panginoon, O tagapamahala ng sanlibutan, wala akong lakas upang pasanin ang apoy na Raurva. Ang makapangyarihang liyab na ito, mabagsik ang anyo, ay nagliliyab nang labis.”

Verse 12

ततस्तु यमुनां प्राह सिन्धुं तस्या ह्यनन्तरम् । अन्या नदीश्च विविधाः पृथक्पृथगुदारधीः

Pagkatapos, tinawag Niya si Yamunā, at kasunod niya si Sindhu; at pati ang iba pang sari-saring mga ilog, bawat isa’y hiwalay, na may marangal na layunin sa sariling paraan.

Verse 13

अशक्तास्ताः समानेतुं पृष्टाश्च सुरसत्तमैः । ततः सरस्वतीं प्राह देवदेवो जनार्द्दनः । त्वमेव वज कल्याणि प्रतीच्यां लवणोदधौ

Ang mga ilog na iyon, nang tanungin ng pinakadakilang mga diyos, ay hindi nakayang dalhin iyon. Kaya si Janārdana, ang Diyos ng mga diyos, ay nagsalita kay Sarasvatī: “Ikaw lamang, O mapagpala, ang magtungo sa kanluran, sa Maalat na Karagatan.”

Verse 14

एवं कृते सुराः सर्वे भविष्यन्ति भयोज्झिताः । अन्यथा वाडवेनैते दह्यंते स्वेन तेजसा

Kapag naganap ito, ang lahat ng mga diyos ay mawawalan ng takot; kung hindi, sila’y susunugin ni Vāḍava sa sarili nitong naglalagablab na kapangyarihan.

Verse 15

तस्मात्त्वं रक्ष विबुधाने तस्मात्तुमुलाद्भयात् । मातेव भव सुश्रोणि सुराणामभयप्रदा

Kaya nga, ingatan mo ang mga diyos mula sa kakilakilabot na takot na ito. O ikaw na may marikit na balakang, maging tulad ng isang ina at ipagkaloob ang kawalang-takot sa mga deva.

Verse 16

एवमुक्ता हि सा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । आह नाहं स्वतन्त्रास्मि पिता मे ध्रियते चिरात्

Nang siya’y kausapin nang gayon ng makapangyarihang Viṣṇu, sumagot siya: “Hindi ako malaya sa sarili kong pasya; matagal nang may kapangyarihan sa akin ang aking ama.”

Verse 17

तस्याहं कारिणी नित्यं कुमारी च धृतव्रता । कालत्रयेप्यस्वतन्त्रा श्रूयते विबुधैः सुता

“Ako’y laging tagasunod ng kanyang kalooban—palaging dalaga at matatag sa mga panata. Kahit sa tatlong panahon: nakaraan, kasalukuyan, at darating, hindi ako malaya; ganyan inilalarawan ng mga pantas ang isang anak na babae.”

Verse 18

पित्रादेशं विना नाहं पदमेकमपि क्वचित् । गच्छामि तस्मात्कोऽप्यन्य उपायश्चिंत्यतां हरे

“Kung walang utos ng aking ama, hindi ako tutungo saanman—kahit isang hakbang. Kaya, O Hari, mag-isip ng ibang paraan.”

Verse 19

तत्स्वरूपं विदित्वैवं समभ्येत्य पितामहम् । तमब्रवीद्वासुदेवो देवकार्यमिदं कुरु

Nang maunawaan ang tunay na kalagayan, lumapit si Vāsudeva kay Pitāmaha (Brahmā) at nagsabi: “Isakatuparan mo ang gawaing ito para sa mga deva.”

Verse 20

नान्यथा शक्यते नेतुं वाडवोऽग्निर्महाबलः । अदृष्टदोषां मुक्त्वेमां कुमारीं तनयां तव

“Wala nang ibang paraan upang mailayo ang makapangyarihang apoy na Vāḍava. Palayain mo ang dalagang ito—ang iyong anak na babae—na walang nakikitang kasalanan.”

Verse 21

तच्छ्रुत्वा विष्णुना प्रोक्तं कुमारीं तनयां तदा । शिरस्याधाय सस्नेहमुवाच प्रपितामहः

Nang marinig ang sinabi ni Viṣṇu, si Prapitāmaha (Brahmā) ay buong pag-ibig na inilagay sa kanyang ulo ang dalaga—ang kanyang anak—at nagsalita.

Verse 22

याहि देवि सुरान्सर्वान्रक्ष त्वं भयमागतान् । विनिक्षिप त्वं नीत्वैनं वाडवं लवणांभसि । पितुर्वाक्यं हि सा श्रुत्वा प्रोवाच श्रुतिलक्षणा

“Humayo ka, O Diyosa; ingatan mo ang lahat ng mga deva na dinalaw ng takot. Dalhin mo ang apoy na Vāḍava at ihagis sa maalat na karagatan.” Nang marinig ang salita ng ama, siya—na may tanda ng kabanalan ng Veda—ay sumagot.

Verse 23

सरस्वत्युवाच । एषास्मि प्रस्थिता तात तव वाक्या दसंशयम् । रौद्रोऽयं वाडवो वह्निस्तनुं मे भक्षयिष्यति

Wika ni Sarasvatī: “Ama, ako’y aalis na, walang pag-aalinlangan, dahil sa iyong utos. Ngunit ang apoy na Vāḍava ay mabagsik; lalamunin nito ang aking katawan.”

Verse 24

प्राप्तं कलियुगं रौद्रं सांप्रतं पृथिवीतले । लोकः पापसमाचारः स्पर्शयिष्यति मां प्रभो

“Ngayon, dumating na sa daigdig ang mabagsik na Kali-yuga. Ang mga taong sanay sa kasalanan ay hihipo sa akin, O Panginoon.”

Verse 25

ततो दुःखतरं किं स्याद्यत्पापैः सह संगमः

Ano pa ang higit na masakit kaysa makisama at makihalubilo sa mga makasalanan?

Verse 26

ब्रह्मोवाच । यदि पापजनाकीर्णं न वांछसि धरातलम् । पातालतलसंस्था त्वं नय वह्निं महोदधौ

Wika ni Brahmā: “Kung ayaw mong mapuno ang ibabaw ng lupa ng mga makasalanan, manahan ka sa Pātāla at dalhin ang apoy na ito sa dakilang karagatan.”

Verse 27

यदातिश्रमसंयुक्ता वह्निना दह्यसे भृशम् । तदा विभिद्य वसुधां प्रत्यक्षा भव पुत्रिके

Kapag ikaw ay labis na napapagod at matinding sinusunog ng apoy, saka mo biyakin ang lupa at magpakita sa harap ng lahat, O anak na babae.

Verse 28

कृत्वा वक्त्रं विशालाक्षि प्राची भव सुमध्यमे । ततो यास्यंति तीर्थानि त्वां श्रांतां चारुहासिनीम्

O malalaking-mata at payat-ang-baywang, iharap ang mukha sa silangan; at ang mga banal na tīrtha ay lalapit sa iyo habang ikaw ay nagpapahinga, O may magandang ngiti.

Verse 29

तानि सर्वाणि चागत्य साहाय्यं ते वरानने । करिष्यंति त्रयस्त्रिंशत्कोट्यो वै मम शासनात्

Ang lahat ng mga tīrtha na iyon ay darating at tutulong sa iyo, O marikit ang mukha—tunay na tatlumpu’t tatlong krore, ayon sa aking utos.

Verse 30

गच्छ पुत्रि न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । अरिष्टं व्रज पंथानं मा सन्तु परिपंथिनः

Humayo ka, O anak na babae; huwag kang magdalamhati sa anumang paraan. Maglakbay ka sa landas na walang kapahamakan—nawa’y walang hadlang o kaaway sa iyong daraanan.

Verse 31

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तदा तेन ब्रह्मणाथ सरस्वती । त्यक्त्वा भयं हृष्टमनाः प्रयातुं समुपस्थिता

Wika ni Īśvara: Nang panahong iyon, nang masabihan nang gayon ni Brahmā, si Sarasvatī ay iniwan ang takot at, taglay ang pusong nagagalak, naghanda nang lumisan.

Verse 32

तस्याः प्रयाणसमये शंखदुंदुभिनिःस्वनैः । मंगलानां च निर्घोषैर्जगदापूरितं शुभैः

Sa oras ng kanyang pag-alis, umalingawngaw ang tunog ng kabibe at mga tambol na dundubhi; at sa mga pagpapahayag ng pagpapala, napuno ang buong daigdig ng banal na galak.

Verse 33

सितांबरधरा देवी सितचंदनगुंठिता । शारदांबुदसंकाशा तारहारविभूषिता

Ang diyosa ay nakasuot ng puting kasuotan, pinahiran ng puting sandalwood; kumikislap na tila ulap ng taglagas, at pinalamutian ng kuwintas na perlas.

Verse 34

संपूर्णचंद्रवदना पद्मपत्रायतेक्षणा । कीर्तिर्यथा महेंद्रस्य पूरयन्ती दिशो दश

Ang kanyang mukha ay tulad ng kabilugan ng buwan at ang mga mata’y gaya ng talulot ng lotus; tulad ng katanyagan ng makapangyarihang Indra, pinuno niya ang sampung dako.

Verse 35

स्वतेजसा द्योतयंती सर्वमाभासयज्जगत् । अनुव्रजंती गंगा वै तयोक्ता वरवर्णिनि

Sa sariling ningning ay nagliliwanag siya at pinapasinag ang buong daigdig; sumunod si Gaṅgā sa kanyang paglakad—kaya siya’y tinawag: “O pinakamaputing marikit.”

Verse 36

द्रक्ष्यामि त्वां पुनरहं कुत्र वै वसतीं सखि । एवमुक्ता तया गंगा प्रोवाच स्निग्धया गिरा

“Kaibigan, saan nga ba kita muling makikita, at saan ka maninirahan?” Nang masabi iyon, sumagot si Gaṅgā sa malambing na tinig.

Verse 37

यदैव वीक्षसे प्राचीदिशि प्राप्स्यसि मां तदा । सुरैः परिवृता सर्वैस्तत्राहं तव सुवृते

Tuwing titingin ka sa silangan, sa sandaling iyon ay makakamtan mo ako. Doon ako’y sasaiyo, O mabuting-loob, na napalilibutan ng lahat ng mga diyos.

Verse 38

दर्शनं संप्रदास्यामि त्यज शोकं शुचिस्मिते । तामापृच्छ्य ततो गंगां पुनर्दर्शनमस्तु ते

Tunay na ipagkakaloob ko sa iyo ang darśana; iwan mo ang dalamhati, O may dalisay na ngiti. Pagkaraang magpaalam kay Gaṅgā, nawa’y muling magtagpo kayo.

Verse 39

गच्छ स्वमालयं भद्रे स्मर्त्तव्याऽहं त्वयाऽनघे । यमुनापि तथा चैवं गायत्री सुमनोरमा

“Bumalik ka sa iyong tahanan, O mapalad na ginang; alalahanin mo ako, O walang dungis. Gayundin alalahanin si Yamunā, at gayon din ang kaibig-ibig na Gāyatrī, na lubhang marikit.”

Verse 40

सावित्रीसहिताः सर्वाः सख्यः संप्रेषितास्तदा । ततो विसृज्य तां देवी नदी भूत्वा सरस्वती

Pagkaraan, ang lahat ng kanyang mga kasama, kasama si Sāvitrī, ay ipinadala palayo. Pagkatapos nito, ang Diyosa, matapos siyang palayain, ay naging isang ilog—Sarasvatī.

Verse 41

हिमवंतं गिरिं प्राप्य प्लक्षात्तत्र विनिर्गता । अवतीर्णा धरापृष्ठे मत्स्यकच्छपसंकुला

Nang marating niya ang Bundok Himavat, lumitaw siya roon mula sa punong plakṣa. Pagbaba sa ibabaw ng lupa, siya’y hitik sa mga isda at pagong.

Verse 42

ग्राहडिंडिमसंपूर्णा तिमिनक्रगणैर्युता । हसंती च महादेवी फेनौघैः सर्वतो दिशम्

Punô ng alingawngaw ng mga buwaya, kasama ang mga pangkat ng isdang timi at mga makara, ang Dakilang Diyosa ay umagos na wari’y tumatawa, nagbubuga ng mga bugso ng bula sa lahat ng dako.

Verse 43

पुण्यतो यवहा देवीस्तूयमाना द्विजातिभिः । वाडवं वह्निमादाय हयवेगेन निःसृता

Ang Diyosang mapalad at nagkakaloob ng kabutihan, na pinupuri ng mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, ay kinuha ang apoy na Vāḍava at sumiklab ang agos na kasingbilis ng kabayo.

Verse 44

भित्त्वा वेगाद्धरापृष्ठं प्रविष्टाथ महीतलम् । यदायदाभवच्छ्रांता दह्यते वाडवाग्निना । तदातदा मर्त्यलोके याति प्रत्यक्षतां नदी

Sa lakas ng agos, binasag niya ang ibabaw ng lupa at pumasok sa kailaliman. Tuwing siya’y napapagod at sinusunog ng apoy na Vāḍava, sa mga sandaling iyon ang ilog ay muling nahahayag sa daigdig ng mga mortal.

Verse 45

ततस्तु जायते प्राची संतप्ता वाडवेन तु । ततो वै यानि तीर्थानि कीर्त्तितानि पुरातनैः

Pagkaraan, sumilang ang ilog na tinatawag na Prācī, na pinainit ng apoy na Vāḍava. At noon din, ang mga tīrtha na ipinahayag ng mga sinaunang pantas ay tunay na napalapit at naging makapangyarihang banal.

Verse 46

दिव्यांतरिक्षभौमानि सांनिध्यं यांति भामिनि । ततश्चाश्वासिता तैः सा सरस्वती पुनर्नदी । पातालतलमा साद्य जगाम मकरालयम्

O marilag na ginang, ang mga banal na kapangyarihan at mga tīrtha—makalangit, panghimpapawid, at panlupa—ay lumapit sa sagradong pagdalo. Pagkaraan, siya—si Sarasvatī, muling bilang ilog—naaliw at napayapa sa kanila, narating ang daigdig ng Pātāla at nagpatuloy sa tahanan ng mga makara, ang karagatan.

Verse 47

खदिरामोदमासाद्य तत्र सा वीक्ष्य सागरम् । गंतुं प्रवृत्ता तं वह्निमादाय सुरसुंदरि

Pagdating sa mabangong kakahuyan ng khadira, nasilayan niya roon ang Karagatan. Pagkaraan, ang marikit na dalagang makalangit ay nagpatuloy sa paglalakbay, tangan ang banal na apoy na iyon.

Verse 48

निरूढभारमात्मानं देवादेशाद्विचिंत्य सा । प्रहृष्टा सुमनास्तस्मात्प्रवृत्ता दक्षिणामुखी

Pagmumuni-muni na sa utos ng mga diyos ay naipasan nang wasto ang kanyang pasanin, siya’y napuno ng galak at payapang diwa; kaya nagpatuloy siya, nakaharap sa timog.

Verse 49

एतस्मिन्नेव काले तु ऋषयो वेदपारगाः । चत्वारश्च महादेवि प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः

Sa mismong sandaling iyon, O Mahādevī, apat na ṛṣi na dalubhasa sa mga Veda ang dumulog at sumilong sa banal na kṣetra ng Prabhāsa.

Verse 50

हरिणश्चाथ वज्रश्च न्यंकुः कपिल एव च । तपस्तप्यंति तत्रस्थाः स्वाध्यायासक्तमानसाः

Sina Hariṇa, Vajra, Nyaṅku, at Kapila—na naninirahan doon—ay nagsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay (tapas), na ang isip ay nakatuon sa svādhyāya, ang pag-aaral at pagbigkas ng Veda.

Verse 51

पृथक्पृथक्समाहूताः स्नानार्थं तैः सरस्वती । सागरः सम्मुखस्तस्याः सहसा सम्मुपस्थितः

Tinawag nila siya nang paisa-isa para sa banal na pagligo; lumapit si Sarasvatī, at bigla, ang Karagatan ay lumitaw nang tuwiran sa harap niya.

Verse 52

ततः सा चिन्तयामास कथं मे सुकृतं भवेत् । शापभीता च सा साध्वी पंचस्रोतास्तदाऽभवत्

Pagkaraan, nagmuni siya: “Paano magkakaroon ng kabutihang-loob (puṇya) para sa akin?” At ang banal na babae, sa takot sa sumpa, ay naging limang daloy ng tubig noon din.

Verse 53

एकैकं तोषयामास तमृषिं वरवर्णिनि । ततोऽस्याः पंच नामानि जातानि पृथिवीतले

O ginang na may marikit na kutis, pinasaya niya ang bawat rishi, isa-isa; kaya sa daigdig ay sumilang ang limang pangalan niya.

Verse 54

हरिणी वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती । पानावगाहनान्नृणां पंचस्रोताः सरस्वती

Hariṇī, Vajriṇī, Nyaṅku, Kapilā, at ang Sarasvatī—kaya si Sarasvatī ay naging limang daloy; para sa mga tao, sa pag-inom at paglubog sa mga ito, ipinagkakaloob niya ang paglilinis at kabanalan.

Verse 55

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । एषां संयोगजं चान्यन्नराणां पंचमं हि यत्

Ang pagpatay sa Brahmana, pag-inom ng alak, pagnanakaw, at pakikiapid sa asawa ng guro—at ang ikalimang kasalanan na sumisibol mula sa pagsasanib ng mga ito sa mga tao.

Verse 56

एतत्पंचविधं पुंसां पंचधाऽवस्थिता सती । नाशयेत्पातकं घोरं सखीभिः सहिता नदी

Ang limang uri ng kasalanan ng mga tao—siya na nananatili sa limang anyo—ay pumupuksa sa kakila-kilabot na kasamaan; ang ilog, kasama ang kanyang “mga kasama” (limang batis), ay ganap na nag-aalis ng mabigat na pagkakasala.

Verse 57

ब्रह्महत्यां महाघोरां प्रतिलोमा सरस्वती । पानावगाहनान्नृणां नाशयत्यखिलं हि सा

Si Sarasvatī—na dito’y pinupuri bilang “Pratilomā”—ay tunay na ganap na pumupuksa sa pinakakakila-kilabot na kasalanan ng pagpatay sa Brahmana para sa mga tao, sa pamamagitan ng pag-inom ng kanyang tubig at pagligo sa kanya.

Verse 58

प्रमादान्मदिरापानदोषेणोपहतात्मनाम् । तद्व्यपोहाय कपिला द्विजानां वहते नदी

Para sa mga dwija na napinsala ang kaluluwa dahil sa kasalanan ng pag-inom ng alak bunga ng kapabayaan, umaagos ang ilog Kapilā upang alisin ang dungis na iyon.

Verse 59

उपवासाज्जपाद्धोमात्स्नानात्पानाद्द्विजन्मनाम् । सप्ताहान्नाशयेत्पापं तत्तद्भावेन चेतसा

Sa pamamagitan ng pag-aayuno, japa (pagbigkas ng mantra), homa (handog sa apoy), pagligo, at pag-inom (ng banal na tubig), ang mga kasalanan ng mga dwija ay nawawasak sa loob ng pitong araw—kapag ang isip ay puspos ng angkop na debosyon para sa bawat gawain.

Verse 60

स्वयं तेऽपि विशुध्यंति यथोक्तविधिकारिणः । न्यंकुं नदीं समासाद्य महतः पातकात्कृतात्

Yaong mga tumutupad sa itinakdang mga ritwal ay nalilinis din sa kanilang sarili; paglapit sa ilog na Nyaṃku, kahit ang malalaking kasalanang nagawa ay nahuhugasan.

Verse 61

स्नानोपासनपानेन वज्रिणी गुरुतल्पगम् । नाशयत्यखिलं पुंसां पापं भूरिभयंकरम्

Sa pamamagitan ng pagligo, pagsamba, at pag-inom ng tubig nito, winawasak ni Vajriṇī nang lubos ang lubhang nakapanghihilakbot na kasalanan ng tao—ang gurutalpa (paglapastangan sa higaan ng guro).

Verse 62

संयोगजस्य पापस्य हरणाद्धरिणी स्मृता । नदी पुण्यजलोपेता सप्ताहमवगाहनात्

Dahil inaalis niya ang kasalanang bunga ng di-wastong pakikisama, siya’y inaalala bilang Hariṇī. Ang ilog na ito’y puspos ng banal na tubig; sa paglubog dito sa loob ng pitong araw, nagiging dalisay.

Verse 63

एवमेतानि पापानि सर्वाणि सुरसुंदरि । नदी नाशयते तथ्यं पंचस्रोता सरस्वती

Kaya nito, O kagandahan sa mga makalangit, ang ilog Sarasvatī—na dumadaloy sa limang sanga—ay tunay na lumilipol sa lahat ng mga kasalanang ito.

Verse 64

ततोऽपश्यत्पुनश्चारु सा देवी पथि संस्थितम् । पर्वतं सागरस्यांते रोद्धुं मार्गमिव स्थितम्

Pagkaraan, muling nakita ng marikit na diyosa, sa kanyang dinaanan, ang isang bundok sa gilid ng dagat, na nakatindig na wari’y haharang sa kanyang landas.

Verse 65

ब्रह्माण्डमानदण्डोऽयं पुरतो गिरिसत्तमः । व्रजन्त्याः सुरकार्येण मम विघ्नकरः स्थितः

Ang pinakadakilang bundok na ito—na wari’y panukat ng buong sansinukob—ay nakatindig sa aking harapan bilang hadlang, kahit ako’y naglalakbay sa banal na utos ng mga diyos.

Verse 66

उच्चैस्तरं महाशैलमवलोक्य सरस्वती । अथ वेगेन रुद्धेन गिरिणा विस्मिता सती

Nang masilayan ni Sarasvatī ang napakataas at napakalaking bundok, ang kanyang mabilis na agos ay napigil ng tuktok na iyon, kaya siya’y namangha.

Verse 67

एवं संचिन्तयेद्यावन्मनसा तन्म हाद्भुतम् । तावन्मंगलशब्देन प्रतिबुद्धः कृतस्मरः

Habang siya’y nagmumuni sa isip tungkol sa kahanga-hangang bagay na iyon, sa sandaling yaon ay nagising siya sa isang mapalad na sigaw; at pagbalik-malay, ganap na nagkamalay siya.

Verse 68

गिरिशृंगद्वंद्वचरं ददर्श पुरुषं च सा । तामाह देवीं स नगो मार्गो नास्तीह सुव्रते

Pagkaraan, nakita niya ang isang lalaki na gumagalaw sa pagitan ng dalawang taluktok. Nagsalita ang Bundok sa Diyosa: “O ikaw na may marikit na panata, walang daan dito.”

Verse 69

अन्यत्र क्वापि गच्छ त्वं यत्र तेऽभिमतं शुभे । आहैवमुक्ते सा देवी नरं नगशिरःस्थितम्

“Pumaroon ka sa iba—kahit saan—sa lugar na nais mo, O mapalad.” Nang masabi iyon, sumagot ang Diyosa sa lalaking nakatindig sa tuktok ng bundok.

Verse 70

देवादेशात्समायाता न निरोध्या गिरे त्वया । एवमुक्ते गिरिः प्राह तां देवीं सुमनोरमाम्

“Ako’y dumating ayon sa utos ng mga diyos; O Bundok, huwag mo akong hadlangan.” Pagkasabi niya nito, nagsalita ang Bundok sa pinakakaakit-akit na Diyosa.

Verse 71

पर्वतोऽहं त्वया भद्रे किं न ज्ञातः कृतस्मरः । त्वत्स्पर्शनान्न दोषोस्ति कुमारी त्वं यतोऽनघे

“Ako’y Bundok; o marangal na binibini, bakit hindi mo ako nakilala? At walang kasalanan sa paghipo ko sa iyo, o walang dungis, sapagkat ikaw ay isang dalaga.”

Verse 72

अतस्त्वां वरये देवि भार्या मे भव सुव्रते

“Kaya nga, pinipili kita, O Diyosa—maging asawa ko, O may marangal na panata.”

Verse 73

सरस्वत्युवाच । पिता मे ध्रियते यस्मात्तेन नाहं स्वयंवरा । तव भार्या भविष्यामि मार्गं यच्छ ममाधुना

Wika ni Sarasvatī: “Sapagkat iginagalang ang kapangyarihan ng aking ama, hindi ako malayang pumili para sa sarili. Ako’y magiging asawa mo—ipagkaloob mo sa akin ang daan ngayon.”

Verse 74

एवमुक्तो गिरिः प्राह अनिच्छंतीं महाबलात् । उद्वाहयिष्ये त्वां भद्रे कस्त्राता स्ति तवाधुना

Nang masabi iyon, sumagot ang Bundok—bagaman ayaw niya—sa lakas ng kanyang dakilang kapangyarihan: “O marangal na binibini, kukunin kitang asawa. Sino ang magtatanggol sa iyo ngayon?”

Verse 75

सा तं मनोभवाक्रान्तं मत्वा दिव्येन चक्षुषा । आह नास्ति मम त्राता त्वामेव शरणं गता

Sa banal na paningin, nakita niyang siya’y dinaig ng pagnanasa; kaya sinabi niya: “Wala akong tagapagtanggol; sa iyo lamang ako kumakalinga.”

Verse 76

त्वयोद्वाह्या यद्य वश्यमहमेवं महाबल । अस्नातां नोद्वह विभो स्नानं कर्त्तुं च देहि मे

“Kung tunay na ikaw ang dapat magpakasal sa akin, O makapangyarihan, huwag mo akong pakasalan habang hindi pa ako naliligo, O Panginoong makapangyarihan. Pahintulutan mo akong magsagawa ng paliligo.”

Verse 77

तामुवाच ततः शैलः स्वसंपदभिमानवान् । सौख्यदं पश्य सुभगे मयि संपूर्णवैभवम्

Pagkaraan, ang bundok na ipinagmamalaki ang sariling yaman ay nagsalita sa kanya: “O mapalad na ginang, masdan mo sa akin ang ganap na karangyaan—na nagbibigay ng ligaya.”

Verse 78

द्वंद्वानि यत्र गायंति किंनराणां मनोरमम् । श्रूयते च सुनिध्वानं तंत्रीवाद्यमथापरम्

Doon inaawit ang kaaya-ayang salitan ng mga Kiṃnara; at naririnig din ang matamis at umaalingawngaw na tunog—mga instrumentong may kuwerdas at iba pang tugtugin.

Verse 79

तत्र तालास्तमालाश्च पिप्पलाः पनसास्तथा । सदैव फलपुष्पाश्चा दृश्यंते सुमनोरमाः

Doon ay may mga punong palmyra, mga punong tamāla, mga banal na pippala, at mga punong langka; laging hitik sa bunga at bulaklak, at lubhang kagandahan ang tanaw.

Verse 80

कुटजैः कोविदारैश्च कदंबैः कुरबैस्तथा । मत्तालिकुलघुष्टैश्च भूधरो भाति सर्वतः

Pinapalamutian ng mga punong kuṭaja, kovidāra, kadamba, at kuraba, at umaalingawngaw sa mga pulutong ng mga bubuyog na tila lasing sa nektar, ang bundok ay kumikislap sa lahat ng panig.

Verse 81

हरांगरागवद्भाति क्वचित्कुटजकुड्मलैः । क्वचित्तु कर्णिकारैश्च विष्णोर्वासःसमप्रभः

Sa ilang dako, dahil sa mga usbong ng kuṭaja, ito’y kumikislap na parang pahid na unguwento sa mga sangkap ni Hara (Śiva); at sa iba naman, dahil sa mga bulaklak na karṇikāra, nagniningning na tila mismong tahanan ni Viṣṇu.

Verse 82

तमालदलसंछन्नः क्वचिद्वैवस्वतद्युतिः । क्वचिद्धातुविलिप्तांगो गणाध्यक्षवपुर्नगः

Sa ilang bahagi, natatabingan ng mga dahon ng tamāla, taglay ng bundok ang ningning ni Vaivasvata (Araw); sa iba, waring pinahiran ng mga kulay-mineral, nag-aanyong maringal na tulad ng Panginoon ng mga Gaṇa (Gaṇeśa).

Verse 83

चतुर्मुख इवाभाति हरितालवपुः क्वचित् । क्वचित्सप्तच्छदैर्विष्णोर्वपुषा भात्ययं गिरिः

Sa ilang dako, sa kulay-haritāla ng katawan nito, ang bundok ay wari’y ang Apat-na-Mukha (Brahmā); at sa iba, dahil sa mga punong saptacchada, ang bundok na ito’y nagniningning na may anyong tulad ni Viṣṇu.

Verse 84

क्वचित्कात्यायनीप्रख्यः प्रियंगुसुसमाकुलः । क्वचित्केसरसंयुक्तैरनलाभो विभात्यसौ

Sa ilang dako, hitik sa kaibig-ibig na mga bulaklak na priyaṅgu, ito’y wari’y si Kātyāyanī mismo; sa iba naman, pinalamutian ng kesara, ito’y nagniningning na parang isang bunton ng apoy.

Verse 85

वृत्तैः सपुलकैः स्निग्धैः स्त्रीणामिव पयोधरैः । दुष्प्राप्यैरल्पपुण्यानां क्वचिदाभाति बिल्वकैः

Sa ilang dako, kumikislap ito dahil sa mga punong bilva—bilog, makintab, at tila may bagong usbong na nagpapangilabot—gaya ng dibdib ng mga babae; ang mga bilva’y mahirap matagpuan ng may kaunting kabutihang-loob.

Verse 86

सिंहैर्व्याघ्रैर्मृगैर्नागैर्वराहैर्वानरैस्तथा । क्वचित्क्वचिदसौ भाति परस्परमनुव्रतैः

Sa iba’t ibang dako, wari’y pinalamutian iyon ng mga leon, tigre, usa, elepante, baboy-ramo, at mga unggoy—bawat isa’y namumuhay sa pagkakasundo, tapat at magkakaayon sa isa’t isa.

Verse 87

शूलिकोद्भिन्नमाकाशमिव कुर्वद्भिरुच्चकैः । एवमुक्ते प्रत्युवाच शारदा तं नगोत्तमम्

Nagsigawan sila nang ubod-lakas, na wari’y tinutusok ang langit ng mga sibat. Nang masabi iyon, si Śāradā ay tumugon sa pinakadakilang bundok na iyon.

Verse 88

यदि मां त्वं परिणये रुदंतीमेकिकां तथा । गृहाण वाडवं हस्ते यावत्स्नानं करोम्यहम्

“Kung ibig mo akong pakasalan—ako na umiiyak at nag-iisa—hawakan mo sa iyong kamay ang Vaḍava na ito hanggang matapos ang aking pagligo.”

Verse 89

एवमुक्ते स जग्राह त नगेद्रोऽपवर्जिम् । कृतस्मरस्तत्संस्पर्शात्क्षणाद्भस्मत्वमागतः

Pagkasabi niya nito, kinuha iyon ng panginoon ng mga bundok at hinawakan sa kamay; ngunit ang tinatawag na Kṛtasmara, dahil sa mismong paghipong iyon, sa isang iglap ay naging abo.

Verse 90

ततः प्रभृति ते तस्य पाषाणा मृदुतां गताः । गृहदेवकुलार्थाय गृह्यंते शिल्पिभिः सह

Mula noon, ang mga bato sa pook na iyon ay naging malambot; at kinukuha ito ng mga panday at artisan upang gawing dambana sa tahanan at munting kapilya para sa mga diyos ng angkan.

Verse 91

दग्ध्वा कृतस्मरं देवी पुनरादाय वाडवम् । समुद्रस्य समीपे सा स्थिता हृष्टतनूरुहा

Matapos sunugin si Kṛtasmara, muling kinuha ng Diyosa ang Vaḍava; saka siya tumindig sa tabi ng dagat, at ang balahibo sa kanyang katawan ay nanginig sa galak.

Verse 92

तत्रस्था सा महादेवी तमाह वडवानलम् । पश्य वाडव गर्जन्तं सागरं पुरतः स्थितम्

Nakatindig doon, sinabi ng Dakilang Diyosa kay Vaḍavānala: “Masdan, O Vaḍava—sa harap mo ay ang karagatang umuugong at umuungal.”

Verse 93

गर्जंतं सोऽपि तं दृष्ट्वा प्रसर्पंतं च वीचिभिः । तामाह किमिदं भद्रे भीतो मे लवणोदधिः

Nang makita niya ang karagatang iyon na umuungal at sumusugod sa pamamagitan ng mga alon, sinabi niya sa kanya: “Ano ito, O marikit at mahinahon? Ang maalat na dagat ay tila natatakot sa akin.”

Verse 94

प्रहस्योवाच सा बाला को न भीतस्तवानल । भक्ष्यस्ते विहितो यस्मात्तव देवैर्महाबल

Ngumiti ang dalaga at nagsabi: “O Apoy, sino ang hindi matatakot sa iyo? Sapagkat ang mga diyos mismo ang nagtakda ng iyong pagkain, O makapangyarihan.”

Verse 95

स तस्यास्तद्वचः श्रुत्वा संप्रहृष्टस्तु पावकः । दास्यामि ते वरं भद्रे यथेष्टं प्रार्थयस्व नः

Nang marinig ang kanyang mga salita, labis na nagalak ang Diyos ng Apoy at nagsabi: “O marikit at mahinahong ginang, ipagkakaloob ko sa iyo ang isang biyaya—hingin mo sa akin ang anumang ninanais mo.”

Verse 96

तेनैवमुक्ता सा देवी वाडवेनाग्निना तदा । सस्मार कारणात्मानं विष्णुं कमललोचनम्

Nang masabihan nang gayon ng apoy na Vāḍava, ang Diyosa ay agad na nagunita si Viṣṇu—ang Kaluluwang sanhi ng lahat, may matang gaya ng lotus—at inanyayahan Siya sa isip.

Verse 97

दृष्टोसावात्महृत्संस्थस्तया देवो जनार्द्दनः । स्मृतमात्रः सरस्वत्या परस्त्रिभुवनेश्वरः

Sa panloob na pangitain, nakita niya ang Panginoong Janārdana na nananahan sa sarili niyang puso—ang Kataas-taasang Hari ng tatlong daigdig—na agad nagpapakita sa sandaling alalahanin lamang Siya ni Sarasvatī.

Verse 98

मनोदृष्ट्या विलोक्याह सा तमंतःस्थमच्युतम् । वाडवो यच्छति वरमहं तं प्रार्थयामि किम्

Sa mata ng isipan, minasdan niya si Acyuta na nasa loob at nagsabi: “Nag-aalay ng biyaya ang apoy na Vāḍava—ano nga ba ang nararapat kong hingin mula rito?”

Verse 99

ततस्तेन हृदिस्थेन प्रोक्ता देवी सरस्वती । प्रार्थनीयो वरो भद्रे सूचीवक्त्रत्वमादरात्

Pagkaraan, si Diyosang Sarasvatī ay kinausap ng Siya na nananahan sa kanyang puso: “O mapalad at mapagpala, hingin mong biyaya—nang buong paggalang—ang pagkakaroon ng bibig na tila dulo ng karayom.”

Verse 100

ततस्त्वभिहितो देव्या यदि मे त्वं वरप्रदः । ततः सूचीमुखो भूत्वा त्वं पिबापो महाबल

Pagkaraan, sinabi ng Diyosa sa kanya: “Kung ikaw nga ay tunay na tagapagkaloob ng biyaya sa akin, O makapangyarihan, gawin mong parang dulo ng karayom ang iyong bibig at inumin ang mga tubig.”

Verse 101

एवमुक्तेन तत्तेन सूचीवेधसमं कृतम् । घटिकापूरणं यद्वत्पपौ तद्वदनं जलम्

Sa gayong utos, ginawa niya ang siwang ng kanyang bibig na kasinliit ng butas ng karayom; at gaya ng pagkapuno ng sisidlang orasan-tubig (clepsydra), gayon din niya ininom ang tubig na iyon.

Verse 102

एवं स वाडवो वह्निः सुराणां भक्षणोद्यतः । वंचितो विष्णुना याति मेधामाधाय यत्नतः

Sa ganitong paraan, ang apoy na Vāḍava—na nagbabalak lamunin ang mga diyos—ay nalinlang ni Viṣṇu; at ito’y umalis, pinipigil ang sariling pasya sa maingat na pagsisikap.

Verse 103

सर्गमेतं नरः पुण्यं वाच्यमानं शृणोति यः । स विष्णु लोकमासाद्य तेनैव सह मोदते

Sinumang makarinig ng banal at mapagpalang salaysay na ito habang binibigkas, siya’y makararating sa daigdig ni Viṣṇu at magagalak doon kasama Niya.