Adhyaya 290

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुबेरस्थानमुत्तमम् । यत्र सिद्धः पुरा देवि कुबेरो धनदोऽभवत्

Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, dapat magtungo sa dakilang pook na tinatawag na tahanan ni Kubera; sapagkat doon, noong unang panahon, naging ganap si Kubera at naging Dhanada, ang tagapagkaloob ng yaman.

Verse 2

ब्राह्मणश्चौररूपेण तत्र स्थानेऽवसत्पुरा । स च मे भक्तियोगेन पुरा वै धनदः कृतः

Noong una, may isang brāhmaṇa na nanirahan sa pook na iyon sa anyo ng magnanakaw; at sa pamamagitan ng bhakti-yoga sa Akin, siya ay tunay na ginawang Dhanada, ang tagapagkaloob ng yaman.

Verse 3

देव्युवाच । कथं स ब्राह्मणो भूत्वा चौररूपो नराधमः । तन्मे कथय देवेश धनदः स यथाऽभवत्

Wika ng Diyosa: Paano nangyari na ang brahmanang iyon—na naging magnanakaw, ang pinakamasamang tao—ay naging Dhanada? Isalaysay mo sa akin, O Panginoon ng mga diyos, kung paano iyon naganap.

Verse 4

ईश्वर उवाच । तस्मिन्नर्थे महादेवि यद्वृत्तं चौत्तमेंऽतरे । कथयिष्यामि तत्सर्वं शिवमाहात्म्यसूचकम्

Wika ni Īśvara: Tungkol sa bagay na iyon, O Mahādevī, at sa mga naganap sa dakilang pagitan na yaon, isasalaysay Ko ang lahat—isang salaysay na nagpapahiwatig ng kadakilaan ni Śiva.

Verse 5

कश्चिदासीद्द्विजो देवि देवशर्मेति विश्रुतः । प्रभासक्षेत्रनिलयो न्यंकुमत्यास्तटेऽवसत्

O Diyosa, noon ay may isang brahmana na tanyag sa pangalang Devaśarmā. Naninirahan siya sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, sa pampang ng ilog na Nyaṅkumatī.

Verse 6

पुत्रक्षेत्रकलत्रादिव्यापारैकरतः सदा । विहायाथ स गार्हस्थ्यं धनार्थं लोभ मोहितः । प्रचचार महीमेतां सग्रामनगरांतराम्

Lagi siyang abala sa mga gawain tungkol sa anak, lupa, asawa, at iba pa. Pagkaraan, tinalikuran niya ang mga tungkulin ng buhay-grihastha. Dahil sa kasakiman sa yaman at pagkahibang, nagpagala-gala siya sa daigdig na ito, dumaraan sa mga nayon at mga lungsod.

Verse 7

भार्या तस्य विलोलाक्षी तस्य गेहाद्विनिर्गता । स्वच्छंदचारिणी नित्यं नित्यं चानंगमोहिता

Ang kanyang asawa, na may matang pabagu-bago, ay lumisan sa kanyang tahanan. Namuhay siyang ayon sa sariling nais, at palagi—muli’t muli—na nabibihag ng pagnanasa at pita.

Verse 8

तस्यां कदाचित्पुत्रस्तु शूद्राज्जातो विधेर्वशात् । दुष्टात्माऽतीव निर्मुक्तो नाम्ना दुःसह इत्यतः

Mula sa kanya, minsan ay may isinilang na anak na lalaki mula sa isang Śūdra, sa bisa ng tadhana. Masama ang loob at lubhang walang pagpipigil, kaya siya’y tinawag na Duḥsaha (“Mahirap Tiisin”).

Verse 9

सोऽथ कालेन महता नामकर्मप्रवर्तितः । व्यसनोपहतः पापस्त्यक्तो बन्धुजनैस्तथा

Pagkaraan, sa mahabang paglipas ng panahon, siya’y lumaki ayon sa kanyang pangalan at mga gawa. Tinamaan ng mga bisyo, naging makasalanan, at iniwan din siya ng sarili niyang mga kamag-anak.

Verse 10

पूजोपकरणं द्रव्यं स कस्मिंश्चिच्छिवालये । बहुदोषामुखे दृष्ट्वा हर्तुकामोऽविशत्ततः

Sa isang templo ni Śiva, nakita niya ang mga bagay at kasangkapang pangsamba na nakalantad at madaling mapinsala sa maraming paraan. Nagnanais magnakaw, pumasok siya roon.

Verse 11

यावद्दीपो गतप्रायो वर्त्तिच्छेदोऽभवत्किल । तावत्तेन दशा दत्ता द्रव्यान्वेषणकारणात्

Nang halos maubos ang ilawan at naputol ang mitsa, sa mismong sandaling iyon siya’y napabagsak—sapagkat naghahalughog siya ng mahahalagang bagay.

Verse 12

प्रबुद्धश्चोत्थितस्तत्र देवपूजाकरो नरः । कोऽयं कोयमिति प्रोच्चैर्व्याहरत्परिघायुधः

Doon, nagising at biglang tumindig ang lalaking nagsasagawa ng pagsamba sa diyos. May hawak na pamalo bilang sandata, malakas niyang isigaw, “Sino ’yan? Sino ’yan?”

Verse 13

स च प्राणभयान्नष्टः शूद्रजश्चापि मूढधीः । विनिन्दन्नात्मनो जन्म कर्म चापि सुदुःखित

Dahil sa takot sa sariling buhay, siya’y tumakas; isinilang sa Śūdra at mapurol ang isip, siya’y nanaghoy—sinisisi ang sarili niyang kapanganakan at mga gawa—nilamon ng matinding dalamhati.

Verse 14

पुरपालैर्हतोऽवन्यां मृतः कालादभूच्च सः । गंधारविषये राजा ख्यातो नाम्ना सुदुर्मुखः

Pinatay ng mga bantay-lungsod sa ilang, siya’y namatay sa takdang panahon. Pagkaraan, siya’y naging hari sa lupain ng Gandhāra, bantog sa pangalang Sudurmukha.

Verse 15

गीतवाद्यरतस्तत्र वेश्यासु निरतो भृशम् । प्रजोपद्रवकृन्मूर्खः सर्वधर्मबहिष्कृतः

Doon, nalulong siya sa awit at tugtugin, at labis na nahumaling sa mga bayarang babae. Isang hangal na nang-aapi sa bayan, siya’y itinakwil mula sa lahat ng dharma.

Verse 16

किन्त्वर्चयन्सदैवासौ लिंगं राज्यक्रमागतम् । पुष्पस्रग्धूपनैवेद्यगंधादिभिरमन्त्रवत्

Ngunit lagi niyang sinasamba ang Liṅga na minana sa paghalili ng mga hari, iniaalay ang mga bulaklak, kuwintas ng bulaklak, insenso, naivedya (handog na pagkain), mga pabango at iba pa—bagaman walang mga mantra.

Verse 17

मुख्येषु च सदा काले देवतायतनेषु च । दद्यात्स बहुलान्दीपान्वर्तिभिश्च समुज्ज्वलान्

At sa mga pangunahing sandali, sa mga templo ng mga diyos, nagkakaloob siya ng maraming ilawan—nagniningas na maliwanag dahil sa mga mitsa.

Verse 18

कदाचिन्मृगयासक्तो बभ्राम स च वीर्यवान् । प्रभास क्षेत्रमागात्य पूर्वसंस्कारभावितः

Minsan, dahil nahumaling sa pangangaso, ang magiting na lalaki ay naglibot-libot at nakarating sa banal na pook ng Prabhāsa, na inaakay ng lakas ng mga dating bakas (saṃskāra).

Verse 19

परैरभिहतो युद्धे न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । शिवपूजाविधानेन विध्वस्ताशेषपातकः

Sa mapalad na pampang ng Nyaṃkumatī, siya’y napatumba ng iba sa digmaan; ngunit sa wastong pagsasagawa ng pagsamba kay Śiva, naglaho ang lahat ng kanyang kasalanan.

Verse 20

ततो विश्रवसश्चासौ पुत्रोऽभूद्भुवि विश्रुतः । यः स एव महातेजाः सर्वयज्ञाधिपो बली

Pagkaraan, sa daigdig ay naging tanyag siyang anak ni Viśravas—siya ring makapangyarihan, may dakilang ningning, at panginoon ng lahat ng yajña (mga handog na sakripisyo).

Verse 21

कुबेर इति धर्मात्मा श्रुतशीलसमन्वितः । लिंगं प्रतिष्ठयामास न्यंकुमत्याश्च पूर्वतः

Ang taong maka-Dharma, hitik sa karunungan at marangal na asal, na kilala bilang “Kubera,” ay nagtatag ng isang Liṅga sa silangan ng Nyaṃkumatī.

Verse 22

कौबेरात्पश्चिमे भागे सोमनाथेति विश्रुतम् । संपूज्य च यथेशानं न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । स्तोत्रेणानेन चास्तौषीद्भक्त्या तं सर्वकामदम्

Sa kanluran ng Kaubera ay ang pook na tanyag bilang “Somanātha.” Doon, sa mapalad na pampang ng Nyaṃkumatī, matapos sambahin si Īśāna ayon sa nararapat, pinuri niya Siya sa himnong ito nang may bhakti—ang Panginoong nagbibigay ng lahat ng minimithi.

Verse 23

मूर्तिः क्वापि महेश्वरस्य महती यज्ञस्य मूलोदया तुम्बी तुंगफलावती च शतशो ब्रह्माण्डकोटिस्तथा । यन्मानं न पितामहो न च हरिर्ब्रह्माण्डमध्यस्थितो जानात्यन्यसुरेषु का च गणना सा संततं वोऽवतात्

Sa kung saanman ay may nakatayong dakilang pagpapakita ni Maheśvara—ang unang pinagmumulan na pinagsisibulan ng yajña (banal na handog)—gaya ng matayog na baging ng upo na hitik sa matataas na bunga, at gaya ng daan-daang koti ng mga sansinukob. Ang sukat nito’y di nalalaman ni Pitāmaha (Brahmā), ni ni Hari (Viṣṇu) na nananahan sa gitna ng kosmos—paano pa mabibilang ng ibang mga diyos? Nawa’y ang Kataas-taasang anyong iyon ang laging mag-ingat sa inyo.

Verse 24

नमाम्यहं देवमजं पुराणमु पेन्द्रमिन्द्रावरराजजुष्टम् । शशांकसूर्याग्निसमाननेत्रं वृषेन्द्रचिह्नं प्रलयादिहेतुम्

Ako’y yumuyukod sa Diyos na Aja, ang Di-isinilang at Sinauna—na iginagalang maging ni Upendra (Viṣṇu) at ni Indra, hari ng mga diyos; na ang mga mata’y tulad ng buwan, araw, at apoy; na may sagisag ng toro; na siyang sanhi ng pralaya (pagkalusaw) at ng lahat ng pasimula.

Verse 25

सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुं योगाधिगम्यं जगतोऽधिवासम् । तं विस्मयाधारमनंतशक्तिं ज्ञानोद्भवं धैर्यगुणाधिकं च

Ako’y yumuyukod sa Kanya na iisang Panginoon ng lahat, tanging kanlungan at kamag-anak ng tatlong daigdig; na natatamo sa pamamagitan ng yoga; na siyang panloob na tahanan ng sansinukob. Siya ang saligan ng pagkamangha, may walang-hanggang kapangyarihan, isinilang mula sa dalisay na kaalaman, at hitik sa birtud ng katatagan.

Verse 26

पिनाकपाशांकुशशूलहस्तं कपर्दिनं मेघसमानघोषम् । सकालकण्ठं स्फटिकावभासं नमामि शंभुं भुवनैकनाथम्

Ako’y yumuyukod kay Śambhu, ang iisang Panginoon ng mga daigdig—na ang mga kamay ay may busog na Pināka, tali (pāśa), pang-udyok (aṅkuśa), at trident (śūla); ang may buhol-buhol na buhok, na ang ugong ay tulad ng kulog sa ulap; na ang lalamunan ay may tanda ni Kāla, at ang liwanag ay malinaw na gaya ng kristal.

Verse 27

कपालिनं मालिनमादिदेवं जटाधरं भीमभुजंगहारम् । प्रभासितारं च सहस्रमूर्तिं सहस्रशीर्षं पुरुषं विशिष्टम्

Ako’y yumuyukod sa Kapālin, ang Tagapagdala ng bungo; sa Mālin, ang May kuwintas ng mga bulaklak; sa Ādideva, ang Unang Diyos; sa may jata (buhok na buhol-buhol); na may nakapangingilabot na ahas na kuwintas; sa Tagapagliwanag—may sanlibong anyo, sanlibong ulo—ang dakila at natatanging Puruṣa.

Verse 28

यदक्षरं निर्गुणमप्रमेयं सज्योतिरेकं प्रवदंति संतः । दूरंगमं वेद्यमनिंद्यवन्द्यं सर्वेषु हृत्स्थं परमं पवित्रम्

Yaong Di-nasisira—lampas sa mga katangian at di masukat—ipinapahayag ng mga banal bilang iisang Liwanag. Umaabot sa malayo ngunit maaaring makilala; walang dungis at karapat-dapat sambahin; nananahan sa puso ng lahat, lubhang dalisay at pinakadakilang nagpapadalisay.

Verse 29

तेजोनिभं बालमृगांकमौलिं नमामि रुद्रं स्फुरदुग्रवक्त्रम् । कालेन्धनं कामदमस्तसंगं धर्मासनस्थं प्रकृतिद्वयस्थम्

Sumasamba ako kay Rudra, maningning na parang naglalagablab na liwanag, may koronang gasuklay ang batang buwan; ang Kanyang mabagsik na mukha’y kumikislap sa kapangyarihan—Siya na ginagawang panggatong ang Panahon, nagkakaloob ng matuwid na mga hangarin, malaya sa pagkakapit, nakaluklok sa trono ng Dharma, at lampas sa dalawahang laro ng kalikasan.

Verse 30

अतीन्द्रियं विश्वभुजं जितारिं गुणत्रयातीतमजं निरीहम् । तमोमयं वेदमयं चिदंशं प्रजापतीशं पुरुहूतमिन्द्रम् । अनागतैकध्वनिरूपमाद्यं ध्यायंति यं योगविदो यतीन्द्राः

Lampas sa mga pandama, yumayakap sa sansinukob, manlulupig ng kaaway; lampas sa tatlong guṇa, di-isinilang at walang gawa—madilim na hiwaga ngunit binubuo ng Veda, bahagi ng dalisay na Kamalayan; Panginoon ng mga Prajāpati, ang “Indra” na madalas tawagin; ang Sinaunang Una na ang anyo’y iisang di-isinilang na tunog ng Di-Nahahayag—Siya ang pinagninilayan ng mga dalubhasa sa yoga, ng mga pinakadakilang asceta.

Verse 31

संसारपाशच्छिदुरं विमुक्तः पुनः पुनस्त्वां प्रणमामि देवम्

Sa pamamagitan Mo—Tagaputol ng mga gapos ng saṃsāra—ako’y napalaya; kaya, O Diyos, muli’t muli akong yumuyuko sa Iyo.

Verse 32

निरूपमास्यं च बलप्रभावं न च स्वभावं परमस्य पुंसः । विज्ञायते विष्णुपितामहाद्यैस्तं वामदेवं प्रणमाम्यचिंत्यम्

Hindi ganap na nalalaman ang anyo, ang lakas at kaluwalhatian, ni maging ang likas na diwa ng Kataas-taasang Purusha—kahit nina Viṣṇu, Pitāmaha (Brahmā), at iba pa. Sa Vāmadeva, ang Di-Maisip, ako’y sumasamba.

Verse 33

शिवं समाराध्य तमुग्रमू्र्त्तिं पपौ समुद्रं भगवानगस्त्यः । लेभे दिलीपोऽप्यखिलांश्च कामांस्तं विश्वयोनिं शरणं प्रपद्ये

Matapos sambahin nang wasto si Śiva sa Kanyang mabagsik na anyo, ininom ng pinagpalang Agastya ang karagatan; at maging si Haring Dilīpa ay nakamtan ang lahat ng ninanais. Sa pinagmulan at sinapupunan ng sansinukob, ako’y dumudulog at kumakanlong.

Verse 34

देवेन्द्रवन्द्योद्धर मामनाथं शम्भो कृपाकारुणिकः किल त्वम् । दुःखाऽर्णवे मग्नमुमेश दीनं समुद्धर त्वं भव शंकरोऽसि

O Śambhu, na iginagalang maging ni Indra—iangat Mo ako na walang masisilungan. Tunay, Ikaw ang mismong habag at awa. O Umeśa, ako’y lumulubog sa dagat ng dalamhati, abang-aba—iligtas Mo ako, sapagkat Ikaw si Śaṅkara, ang tagapagkaloob ng kabutihang-mapalad.

Verse 35

संपूजयन्तो दिवि देवसंघा ब्रह्मेन्द्ररुद्रा विहरंति कामम् । तं स्तौमि नौमीह जपामि शर्वं वन्देऽभिवंद्यं शरणं प्रपन्नः

Sa langit, ang mga pangkat ng mga diyos—sina Brahmā, Indra, at Rudra—ay sumasamba sa Kanya at naglilibang ayon sa kanilang nais. Siya, si Śarva (Śiva), ang aking pinupuri; dito ako’y yumuyuko; inuusal ko ang Kanyang Pangalan sa japa; at sinasamba ko ang Karapat-dapat sa lahat ng paggalang, sapagkat sa Kanya ako kumakanlong.

Verse 36

स्तुत्वैवमीशं विरराम यावत्तावत्स रुद्रोऽर्कसहस्रतेजाः । ददौ च तस्मै वरदोंऽधकारिर्वरत्रयं वैश्रवणाय देवः । सख्यं च दिक्पालपदं चतुर्थं धनाधिपत्यं च दिवौकसां च

Nang matapos niyang purihin ang Panginoon at tumigil, si Rudra na nagniningning na parang sanlibong araw—si Śiva, pumatay kay Andhaka at tagapagkaloob ng biyaya—ay nagkaloob kay Vaiśravaṇa (Kubera) ng tatlong biyaya: pakikipagkaibigan sa Kanya; at bilang ikaapat, ang katayuang Tagapagbantay ng mga Panig (Dikpāla); at ang paghahari sa kayamanan ng mga nilalang sa langit.

Verse 37

यस्मादत्र त्वया सम्यङ्न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । आराधितोऽहं विधिवत्कृत्वा मूर्त्तिं महीमयीम्

Sapagkat dito, sa mapalad na pampang ng Nyaṅkumatī, sinamba mo Ako nang wasto ayon sa tuntunin, matapos mong hubugin ang isang anyong larawan na yari sa lupa,

Verse 38

तस्मात्तवैव नाम्ना तत्स्थानं ख्यातं भविष्यति । कुबेरनगरेत्येवं मम प्रीतिप्रदायकम्

Kaya nga, ang pook na iyon ay sasikat sa mismong pangalan mo—na tatawaging “Kuberanagara”—at magiging bukal ng kagalakan para sa Akin.

Verse 39

त्वया प्रतिष्ठितं लिंगमस्मात्स्थानाच्च पश्चिमे । उमानाथस्य विधिवत्सोमनाथेति तत्स्मृतम्

Ang liṅga na itinindig mo sa kanluran ng pook na ito ay naitatag nang wasto para kay Umānātha (Śiva, Panginoon ni Umā); kaya ito’y inaalala bilang “Somanātha”.

Verse 40

श्रीपंचम्यां विधानेन यस्तच्च पूजयिष्यति । सप्तपुरुषावधिर्यावत्तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति

Sinumang sumamba sa liṅga na iyon (Somanātha) sa Śrīpañcamī ayon sa itinakdang paraan—ang Lakṣmī, ang kasaganaan, ay mananatili sa kanya hanggang pitong salinlahi.

Verse 290

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये कुबेरनगरोत्पत्तिकुबेरस्थापितसोमनाथमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong (taludtod)—sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa; sa unang bahagi, ang Prabhāsakṣetra Māhātmya; sa Nyaṅkumatī Māhātmya—ang kabanatang pinamagatang “Salaysay ng paglitaw ng Kuberanagara at paglalarawan ng kadakilaan ni Somanātha na itinatag ni Kubera,” na siyang Kabanata 290.