Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

यस्मादत्र त्वया सम्यङ्न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । आराधितोऽहं विधिवत्कृत्वा मूर्त्तिं महीमयीम्

Transliteration

yasmādatra tvayā samyaṅnyaṃkumatyāstaṭe śubhe | ārādhito'haṃ vidhivatkṛtvā mūrttiṃ mahīmayīm

Translation

Sapagkat dito, sa mapalad na pampang ng Nyaṅkumatī, sinamba mo Ako nang wasto ayon sa tuntunin, matapos mong hubugin ang isang anyong larawan na yari sa lupa,

Word by Word

• यस्मात्: from which/because of which
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent-in-instrumental)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• न्यंकुमत्याः: of Nyankumatī (river)
• न्यंकुमत्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: न्यंकुमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• तटे: on the bank
• तटे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• शुभे: auspicious
• शुभे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying तटे)

• आराधितः: (I am) worshipped/propitiated
• आराधितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-राध् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• विधिवत्: according to the prescribed rite
• विधिवत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (according to rule/rite)

• कृत्वा: having made/done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done)

• मूर्त्तिम्: an image/form
• मूर्त्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• महीमयीम्: made of earth
• महीमयीम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मही + मय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (महीमयी = महीमय), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying मूर्त्तिम्)

Speaker

Īśvara (Śiva) (deduced from first-person ‘aham’ and continuation of boons/places)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nyaṅkumatī-tīra (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On a serene riverbank, the devotee kneads clean clay and shapes a small earthen image; offerings of water, bilva leaves, and flowers are arranged; Śiva’s subtle presence is suggested by a gentle aura above the mūrti.

Characters & Entities

• Śiva (Īśvara)
• Nyaṅkumatī (river/stream)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual correctness (vidhi) joined with devotion sanctifies place and practitioner; even simple earth-made worship becomes spiritually potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The auspicious bank of the Nyaṅkumatī within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship of Śiva performed vidhivat, including forming a mahīmayī mūrti (earth/clay image) as part of the rite.