Adhyaya 24

Verse 1

देव्युवाच । कस्मिन्काले जगन्नाथ तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम् । कथमाराधनं चक्रे कृतार्थो रोहिणीपतिः

Wika ng Diyosa: O Panginoon ng sansinukob, kailan itinindig ang liṅga roon? At paano isinagawa ni Rohiṇī-nātha (ang Buwan), matapos matamo ang kanyang layon, ang pagsamba at pag-aalay?

Verse 2

ईश्वर उवाच । त्रेतायुगे च दशमे मनोर्वैवस्वतस्य हि । संजातो रोहिणीनाथो युक्तो दुर्वाससा प्रिये

Wika ni Īśvara: O minamahal, sa Tretā Yuga, tunay nga, sa ikasampung panahon ni Vaivasvata Manu, isinilang si Rohiṇī-nātha (ang Buwan), na kaugnay ni Durvāsas, aking sinta.

Verse 3

तस्मिन्काले तदा तत्र गते वर्षसहस्रके । ततः कृत्वा तपश्चायं प्रत्यक्षीकृतशंकरः

Noong panahong iyon, sa pook na iyon, matapos lumipas ang isang libong taon, siya’y nagsagawa ng matinding tapas (pagpapakasakit-espirituwal); at sa bisa ng tapas na iyon, ipinamalas sa kanya si Śaṅkara (Śiva) nang tuwiran.

Verse 4

लिंगं प्रतिष्ठयामास ब्रह्मणा लोककर्तॄणा । पुनर्वर्षसहस्रं तु पूजयामास शंकरम्

Itinindig at itinalaga niya ang liṅga sa pamamagitan ni Brahmā, ang lumikha ng mga daigdig; at muli, sa loob ng isa pang libong taon, sinamba niya si Śaṅkara.

Verse 5

ततः संपूज्य विधिना निजकार्यार्थसिद्धये । स्तुतिं चक्रे निशानाथः प्रत्यक्षीकृतशंकरः

Pagkaraan, matapos siyang sumamba nang wasto ayon sa itinakdang ritwal upang matupad ang sariling layunin, ang Panginoon ng Gabi (Candra), na nagkaroon ng tuwirang pagdatal ni Śaṅkara, ay nagsimulang maghandog ng himno ng papuri.

Verse 6

चंद्र उवाच । नास्ति शर्वसमो देवो नास्ति शर्वसमा गतिः । नास्ति शर्वसमो देवो नास्ति शर्वसमा गतिः

Sinabi ni Candra: “Walang diyos na kapantay ni Śarva, at walang kanlungang kapantay ni Śarva.” (Inuulit ito upang idiin ang diwa.)

Verse 7

यं पठंति सदा सांख्याश्चितयंति च योगिनः । परं प्रधानं पुरुषं तस्मै ज्ञेयात्मने नमः

Siya na laging binibigkas ng mga Sāṃkhya at pinagninilayan ng mga yogin sa samādhi—Siya ang Kataas-taasang Prinsipyo, ang Purusha na lampas sa lahat; sa Kanya, sa Panginoong ang likas na diwa ay ang pinakamataas na dapat makilala, ako’y yumuyuko at sumasamba.

Verse 8

उत्पत्तौ च विनाशे च कारणं यं विदुर्बुधाः । देवासुरमनुष्याणां तस्मै ज्ञानात्मने नमः

Ako’y yumuyuko sa Kanya na kinikilala ng mga pantas bilang sanhi ng paglitaw at pagkalusaw—ng mga deva, asura, at tao—sa Panginoong ang diwa ay dalisay na kaalaman, ako’y sumasamba.

Verse 9

यमव्ययमनाद्यंतं यं नित्यं शाश्वतं ध्रुवम् । निष्कलं परमं ब्रह्म तस्मै योगात्मने नमः

Ako’y yumuyuko sa Kanya na di-nasisira, walang pasimula at walang wakas; walang hanggan, walang kupas, at matatag—ang Kataas-taasang Brahman na walang bahagi—sa Panginoong ang diwa ay Yoga, ako’y sumasamba.

Verse 10

यः पवित्रं पवित्राणामादिदेवो महेश्वरः । पुनाति दर्शनादेव तस्मै तीर्थात्मने नमः

Siya ang kabanalan ng lahat ng nagpapabanal, ang Unang Diyos, si Maheśvara; na naglilinis sa pamamagitan lamang ng pagtanaw—sa Panginoong ang diwa ay isang tīrtha, ako’y yumuyuko.

Verse 11

यतः प्रवर्त्तते सर्वं यस्मिन्सर्वं विलीयते । पालयेद्यो जगत्सर्वं तस्मै सर्वात्मने नमः

Mula sa Kanya nagmumula ang lahat, sa Kanya nalulusaw ang lahat, at Siya ang nag-iingat sa buong sanlibutan—sa Panginoong Siya ang Sarili ng lahat, ako’y yumuyuko.

Verse 12

अनिष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यं यजंति द्विजातयः । संपूर्णदक्षिणैरेव तस्मै यज्ञात्मने नमः

Siya ang sinasamba ng mga dvija sa pamamagitan ng mga yajña gaya ng Aniṣṭoma, na may ganap na dakṣiṇā—sa Panginoong ang diwa ay ang mismong paghahandog, ako’y yumuyuko.

Verse 13

ईश्वर उवाच । एवं स संस्तुते यावद्दिवारात्रौ निशाकरः । अब्रवीद्भगवान्प्रीतः प्रहसन्निव शंकरः

Wika ng Panginoon: “Kaya nga, habang ang Buwan ay patuloy na nagpupuri sa Kanya araw at gabi, ang pinagpalang Śaṅkara—nalulugod na wari’y nakangiti—ay nagsalita.”

Verse 14

शंकर उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स स्तोत्रेणानेन शीतगो । वरं वरय भद्रं ते भूयो यत्ते मनोगतम्

Sinabi ni Śaṅkara: “O mahal kong anak, O Śītago (Buwan na malamig), lubos Akong nalugod sa iyo dahil sa himnong ito. Pumili ka ng biyaya—nawa’y maging mapalad ito sa iyo—anumang ninanais pa ng iyong puso.”

Verse 15

चंद्र उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो । सांनिध्यं कुरु देवेश लिंगेऽस्मिन्सर्वदा विभो

Sinabi ni Candra: “Kung ipagkakaloob sa akin ang isang biyaya—kung nalulugod Ka sa akin, O Panginoon—kung gayon, O Diyos ng mga diyos, O Laganap sa lahat, manahan Ka magpakailanman sa liṅga na ito sa Iyong banal na presensya.”

Verse 16

ये त्वां पश्यंति चात्रस्थं भक्त्या परमया युताः । तेषां तु परमा सिद्धिस्त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

“Yaong mga tumitingin sa Iyo rito—na naririto sa banal na pook na ito—na may sukdulang debosyon, sa kanila sumisilang ang pinakamataas na kaganapan, sa pamamagitan ng Iyong biyaya, O Panginoon ng mga diyos.”

Verse 17

शंभुरुवाच । अग्रे तु मम सांनिध्यमस्मिंल्लिंगे महाप्रभो । विशेषतोऽधुना चंद्र तव भक्त्या निरंतरम्

Sinabi ni Śambhu: “Tunay, ang Aking presensya ay naitatag na sa liṅga na ito noon pa, O dakilang panginoon; datapwat ngayon, O Candra, dahil sa iyong di-napapatid na debosyon, ito’y mahahayag dito sa isang natatanging paraan.”

Verse 18

स्थातव्यमद्यप्रभृति क्षेत्रेऽस्मिन्नुमया सह । यस्मात्त्वया प्रभा लब्धा क्षेत्रेऽस्मिन्मत्प्रसादतः । तस्मात्प्रभासमित्येवं नामास्य प्रभविष्यति

Mula sa araw na ito, mananahan Ako sa banal na kṣetra na ito kasama si Umā. Yamang sa pamamagitan ng Aking biyaya ay natamo mo ang liwanag (prabhā) sa kṣetra ring ito, kaya ang pook na ito ay kikilalanin sa pangalang “Prabhāsa”.

Verse 19

यस्मात्प्रतिष्ठितं लिंगं त्वया सोम शुभं मम । सोमनाथेति मे नाम तस्मात्ख्यातिं गमिष्यति

Sapagkat ikaw, O Soma, ay nagtatag nang mapalad sa Aking liṅga, kaya ang Aking pangalan na “Somanātha” ay sasikat at kikilalanin sa daigdig.

Verse 20

यन्ममाग्रेतनं नामख्यातं ब्रह्मावसानिकम् । सोमनाथेति च पुनस्तदेव प्रचरिष्यति । द्रक्ष्यंति हि नरा ये मामत्रस्थं भक्तितत्पराः

Ang Aking dating pangalan—na bantog hanggang sa wakas ng panahon ni Brahmā—ay muling lalaganap bilang “Somanātha”. Sapagkat ang mga taong masigasig sa bhakti ay makakakita sa Akin dito, na naririto sa pook na ito.

Verse 21

शृणु तेषां फलं वत्स भविष्यति निशाकर । न तेषां जायते व्याधिर्न दारिद्र्यं न दुर्गतिः । न चेष्टेन वियोगश्च मम चंद्र प्रभावतः

Makinig ka, mahal na anak, O Niśākara, sa bungang darating sa kanila: hindi sila dadapuan ng karamdaman, ni ng kahirapan, ni ng masamang kapalaran; at hindi rin sila mahihiwalay sa minamahal nila—sa pamamagitan ng Aking kapangyarihan, O Candra.

Verse 22

यात्रां कुर्वंति ये भक्त्या मम दर्शनकांक्षिणः । पदे पदेश्वमेधस्य तेषां फलमुदाहृतम्

Yaong mga nagsasagawa ng paglalakbay-pananampalataya (yātrā) nang may debosyon, na naghahangad ng Aking darśana—sa bawat hakbang, ipinahahayag na kanila ang bunga ng handog na Aśvamedha.

Verse 23

किं कृतैर्बहुभिर्यज्ञैरुपवासैर्निशाकर । सकृत्पश्यंति मां येऽत्र ते सर्वे लेभिरे फलम्

O Niśākara, ano pa ang kailangan ng maraming paghahandog na yajña at mga pag-aayuno? Ang sinumang makakita sa Akin dito kahit minsan, silang lahat ay tumatamo ng ipinangakong bunga.

Verse 24

एकमासोपवासं तु कुरुते भक्तितत्परः । यावद्वर्षसहस्रं तु एकः पश्यंति मामिह

Ang debotong nakatuon sa bhakti ay maaaring mag-ayuno nang isang buwan; ngunit ang sinumang makakita sa Akin dito kahit minsan ay nagkakamit ng kabutihang kasinghalaga ng bunga ng isang libong taon ng gayong pagsasagawa.

Verse 25

द्वाभ्यामपि फलं तुल्यं नास्ति काचिद्विचारणा

Sa dalawang kalagayan, iisa ang bungang espirituwal—walang pag-aalinlangan at wala nang dapat pagtalunan pa.

Verse 26

एको भवेद्ब्रह्मचारी यावज्जीवं निशाकर । सकृत्पश्यति मामत्र समं ताभ्यां फलं स्मृतम्

O Niśākara na may koronang buwan, kung ang isang tao’y mamuhay sa buong buhay bilang brahmacārin, at ang isa nama’y makakita sa Akin dito kahit minsan—kapwa sila inaalalang tumatamo ng iisang bunga.

Verse 27

एको दानानि सर्वाणि प्रयच्छति द्विजातये । एकः पश्यति मामत्र समं ताभ्यां फलं स्मृतम्

Ang isa’y nagkakaloob ng lahat ng uri ng kawanggawa sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang); ang isa nama’y makakita sa Akin dito—kapwa sinasabing tumatamo ng kapantay na bunga.

Verse 28

एको व्रतानि सर्वाणि कुरुते मृगलांछन । अन्यः पश्यति मामत्र समं ताभ्यां फलं स्मृतम्

O Ikaw na may tanda ng usa, ang isa’y tumutupad ng lahat ng panata at pagtalima; ang isa nama’y sumasamba at nakakakita sa Akin dito—kapwa ipinahahayag na tumatanggap ng iisang bunga ng biyaya.

Verse 29

एकस्तीर्थानि कुरुते जपजाप्यानि भूरिशः । अन्यः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ang isa’y dumadalaw sa mga banal na pook (tirtha) at nagsasagawa ng masaganang japa at pagbigkas; ang isa nama’y nakakakita sa Akin dito—kapwa inaalalang may iisang bunga ng gantimpala.

Verse 31

एकस्तु भृगुपातेन याति मृत्युं निशाकर । अन्यः पश्यति मामत्र समं ताभ्यां फलं स्मृतम्

O Ikaw na may koronang buwan, ang isa’y sumasapit sa kamatayan sa “pagkahulog ni Bhṛgu”; ang isa nama’y nakakakita sa Akin dito—kapwa sinasabing tumatamo ng kapantay na bunga.

Verse 32

एकः स्नाति सदा माघं प्रयागे नरसत्तमः । अन्यः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ang isang pinakadakila sa tao’y naliligo sa buong buwan ng Māgha sa Prayāga; ang isa nama’y nakakakita sa Akin dito—kapwa sinasabing nagkakamit ng iisang bunga.

Verse 33

एकः पिण्डप्रदानं च पितृतीर्थे समाचरेत् । अन्यः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ang isa’y maayos na naghahandog ng piṇḍa sa banal na pook ng mga ninuno; ang isa nama’y nakakakita sa Akin dito—kapwa sinasabing tumatanggap ng iisang bunga ng pagpapala.

Verse 34

गोसहस्रप्रदो ह्येको ब्राह्मणे वेदपारगे । एकः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ang isa ay nagkakaloob ng sanlibong baka sa isang brāhmaṇa na ganap sa mga Veda; ang isa nama’y sumasaksi sa Akin dito—kapwa sinasabing tumatamo ng iisang bunga ng kabanalan.

Verse 35

पञ्चाग्निं साधयेदेको ग्रीष्मकाले सुदारुणे । एकः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ang isa ay nagsasagawa ng mabagsik na pag-aayuno at ‘limang-apoy’ na pagtapa sa malupit na tag-init; ang isa nama’y sumasaksi sa Akin dito—kapwa ipinahahayag na iisa ang bunga.

Verse 36

स्नातः सोमग्रहे चन्द्र सोमवारे च भक्तितः । यो मां पश्यति सर्वेषामेतेषां लभते फलम्

Sinumang naligo sa oras ng eklipse ng buwan at, sa araw ng Lunes na may debosyon, sumasaksi sa Akin (Somnātha), ay tumatanggap ng ganap na gantimpala ng lahat ng banal na pagsasagawa.

Verse 37

सरस्वती समुद्रश्च सोमः सोमग्रहस्तथा । दर्शनं सोमनाथस्य सकाराः पञ्च दुर्ल्लभाः

Sarasvatī, ang Karagatan, si Soma (ang Buwan), ang eklipse ng buwan, at ang darśana kay Somnātha—ang limang ‘sa-kāra’ na ito ay lubhang bihirang makamtan.

Verse 38

नैरंतर्येण षण्मासान्विधिना यः प्रपूजयेत् । पुण्यं तदेव सफलं लभते विषुवार्चनात्

Sinumang patuloy na sumasamba sa loob ng anim na buwan ayon sa wastong ritwal, ay nagkakamit ng gayunding kabanalan—na ganap ang bunga—sa pamamagitan ng pagsamba sa araw ng equinox.

Verse 39

एतदेव तु विज्ञेयं ग्रहणे चोत्तरायणे । संक्रांतिदिनच्छिद्रेषु षडशीतिमुखेषु च

Ang kaparehong tuntuning ito ay dapat ding maunawaan na umiiral sa mga oras ng eklipse, sa panahon ng pag-akyat ng Araw sa hilaga (Uttarāyaṇa), sa mga araw ng Saṅkrānti at sa mahahalagang sandali ng paglipat, at gayundin sa mga mapalad na sandaling “anim-at-walumpu’t-anim”.

Verse 40

मासैश्चतुर्भिर्यत्पुण्यं विधिनाऽपूज्य शंकरम् । कार्त्तिक्यां स लभेत्पुण्यं चैत्र्यां तद्द्विगुणं स्मृतम् । पुण्यमेतत्तु फाल्गुन्यामाषाढ्यामेवमेव तु

Anumang kabutihang-loob (pala) na natatamo sa pagsamba kay Śaṅkara ayon sa wastong tuntunin sa loob ng apat na buwan—yaon ay natatamo sa buwan ng Kārttika; sa buwan ng Caitra, sinasambit na ito’y doble. Gayon din ang sukat ng pala na itinuturo para sa Phālguna at Āṣāḍha.

Verse 41

एको दद्याद्गवां लक्षं दोग्ध्रीणां वेदपारगे । एको ममार्चयेल्लिंगं तस्य पुण्यं ततोऽधिकम्

Maaaring maghandog ang isang tao ng sandaang libong baka sa karapat-dapat na tatanggap—dalubhasa sa Veda at may mga bakang nagpapagatas; ngunit ang isa pa, sa pagsamba sa aking liṅga, ay nagkakamit ng higit na dakilang pala kaysa roon.

Verse 42

मासेमासे च योऽश्नीयाद्यावज्जीवं सुरेश्वरि । यश्चार्च्चयेत्सकृल्लिंगं सममेतन्न संशयः

O Reyna ng mga Diyos, ang nagsasagawa ng banal na pagpapakain/pagpupunyagi buwan-buwan sa buong buhay, at ang sumasamba sa liṅga kahit minsan—magkapantay ang kanilang pala; walang alinlangan dito.

Verse 43

तपःशीलगुणोपेते पात्रे वेदस्य पारगे । सुवर्णकोटिं यद्दत्त्वा तत्फलं कुसुमेन तु

Sa karapat-dapat na tatanggap na may tapa, mabuting asal at mga katangian, at dalubhasa sa Veda—anumang bunga ng kabutihan mula sa pag-aalay ng isang koṭi ng ginto, yaon ding bunga ay natatamo sa pag-aalay lamang ng isang bulaklak (kay Śiva).

Verse 44

अर्कपुष्पेऽपि चैकस्मिञ्छिवाय विनिवेदिते । दश दत्त्वा सुवर्णानि यत्फलं तदवाप्नुयात्

Kahit maghandog lamang ng isang bulaklak na arka kay Śiva, matatamo ang bunga na katulad ng pagbibigay ng sampung pirasong ginto.

Verse 45

अर्कपुष्पसहस्रेभ्यः करवीरं विशिष्यते । करवीर सहस्रेभ्यो द्रोणपुष्पं विशिष्यते

Higit sa isang libong bulaklak na arka ang isang bulaklak na karavīra; at higit sa isang libong karavīra ang isang bulaklak na droṇa.

Verse 46

द्रोणपुष्पसहस्रेभ्यो ह्यपामार्गं विशिष्यते । अपामार्गसहस्रेभ्यः कुशपुष्पं विशिष्यते । कुशपुष्प सहस्रेभ्यः शमीपुष्पं विशिष्यते

Sa isang libong bulaklak na droṇa, sinasabing higit ang apāmārga; sa isang libong apāmārga, higit ang bulaklak ng kuśa; at sa isang libong kuśa, higit na itinuturing ang bulaklak ng śamī para sa pagsamba.

Verse 47

शमीपुष्पं बृहत्याश्च कुसुमं तुल्यमुच्यते । करवीरसमा ज्ञेया जातीविजयपाटलाः

Ipinahahayag na ang bulaklak ng śamī ay kapantay ng bulaklak ng bṛhatī. At ang jātī (sampaguita), vijaya, at pāṭalā ay dapat unawain na kapantay ng karavīra sa pag-aalay.

Verse 48

श्वेतमंदार कुसुमं सितंपद्मसमं भवेत् । नागचंपकपुन्नागधत्तूरकुसुमं स्मृतम्

Ang puting bulaklak ng mandāra ay itinuturing na kapantay ng puting lotus. Gayundin, ang mga bulaklak ng nāga-campaka, punnāga, at dhattūra ay inaalala ring gayon (bilang katanggap-tanggap na alay).

Verse 49

केतकीजातिमुक्तं च कन्दयूथीमदन्तिकाः । शिरीषसर्जजंबूककुसुमानि विवर्ज्जयेत्

Ang mga bulaklak na ketakī, jātī at mukta, gayundin ang kanda, yūthī at madantikā, ay maaaring ihandog; ngunit iwasan sa pagsambang ito ang mga bulaklak ng śirīṣa, sarja at jaṃbūka.

Verse 50

आकुलीकुसुमं पत्रं करंजेन्द्रसमुद्भवम् । बिभीतकानि पुष्पाणि कुसुमानि विवर्ज्जयेत्

Dapat iwasan ang bulaklak ng ākulī, ang mga dahong nagmumula sa karaṃja (at mga kaugnay na puno), at ang mga bulaklak ng bibhītaka; ang mga ito’y dapat tanggihan sa ritong ito.

Verse 51

कनकानि कदंबानि रात्रौ देयानि शंकरे । देवशेषाणि पुष्पाणि दिवा रात्रौ च मल्लिका

Ang mga bulaklak na kanaka at kadamba ay dapat ihandog kay Śaṅkara sa gabi. Ang mga bulaklak na ‘deva-śeṣa’ (natira mula sa alay sa ibang diyos) ay hindi dapat gamitin; ngunit ang mallikā (sampaguita) ay maaaring ihandog sa araw at sa gabi.

Verse 52

प्रहरं तिष्ठते मल्ली करवीरमहर्निशम् । कीटकेशापविद्धानि रात्रौ पर्युषितानि च

Ang mallī (sampaguita/jasmine) ay nananatiling sariwa sa loob ng isang prahara (isang yugto ng oras), samantalang ang karavīra ay tumatagal sa araw at gabi. Ang mga bulaklak na nadungisan—naitapon dahil sa insekto o nahaluan ng buhok—at ang mga naiwang magdamag at nalanta ay dapat ding tanggihan.

Verse 53

स्वयं पतितपुष्पाणि त्यजेदुपहतानि च । तुलसी शतपत्रं च गन्धारी दमनस्तथा

Itapon ang mga bulaklak na kusang nalaglag at ang mga nasira. Sa pagsamba, maaaring gamitin ang tulasī, śata-patra (bulaklak na maraming talulot/rosas), gandhārī, at gayundin ang damana.

Verse 54

सर्वासां पत्रजातीनां श्रेष्ठो मरुबकः स्मृतः । एतैः पुष्पविशेषैस्तु पूज्यः सोमेश्वरः सदा

Sa lahat ng uri ng dahon, ang marubaka ang itinuturing na pinakadakila. Sa mga natatanging bulaklak na ito, si Someśvara ay dapat laging sambahin.

Verse 55

यात्रायाः फलमाप्नोति स्वर्गलोके महीयते । एतावदुक्त्वा वचनं तत्रैवान्तरधीयत

Nakamtan niya ang bunga ng banal na paglalakbay at pinararangalan sa daigdig ng langit. Pagkasabi ng mga salitang iyon, naglaho siya roon din.

Verse 56

चन्द्रमा यक्ष्मणा मुक्तः स्वस्थाननिरतोऽभवत् । आहूय विश्वकर्माणं प्रासादं पर्यकल्पयत् । शुद्धस्फटिकसंकाशं गोक्षीरधवलोज्ज्वलम्

Pinalaya sa yakṣmā, ang Buwan ay nagbalik sa sariling kalagayan. Tinawag niya si Viśvakarman at ipinagawa ang isang palasyo—kumikinang na gaya ng dalisay na kristal, maputing nagniningning na parang gatas ng baka.

Verse 57

प्रासादं मेरुनामानं हेमप्राकारतोरणम् । चतुर्दशान्ये परितः प्रासादाः परिकल्पिताः । तेषां नामानि वक्ष्यामि प्रत्येकं तानि मे शृणु

Isang palasyong tinawag na “Meru” ang itinayo, na may gintong mga pader at tarangkahan. Sa paligid nito, labing-apat pang palasyo ang inayos. Sasabihin ko ang pangalan ng bawat isa—makinig kayo sa akin.

Verse 58

केसरी सर्वतोभद्रो नदनो नन्दिशालकः । नन्दीशो मन्दरश्चैव श्रीवृक्षो ह्यमृतोद्भवः

Kesarī, Sarvatobhadra, Nadana, Nandiśālaka; Nandīśa at Mandara; at gayundin ang Śrīvṛkṣa at Amṛtodbhava—ito ang mga pangalan ng mga prāsāda.

Verse 59

हिमवान्हेमकूटश्च कैलासः पृथिवीजयः । इन्द्रनीलो महानीलो भूधरो रत्नकूटकः

Himavān, Hemakūṭa, Kailāsa, Pṛthivījaya; Indranīla, Mahānīla, Bhūdhara, at Ratnakūṭaka—ang mga ito rin ay mga prāsāda na tinatawag ayon sa kanilang mga pangalan.

Verse 60

वैडूर्यः पद्मरागश्च वज्रको मुकुटोज्ज्वलः । ऐरावतो राजहंसो गरुडो वृषभस्तथा

Vaiḍūrya, Padmarāga, Vajraka, at Mukuṭojjvala; Airāvata, Rājahaṃsa, Garuḍa, at gayundin ang Vṛṣabha—ang mga ito ay mga prāsāda rin na kilala sa mga pangalang iyon.

Verse 61

मेरुः प्रासादराजा च देवानामालयो हि सः । आदौ पञ्चाण्डको ज्ञेयः केसरीनामतः स्थितः

Ang “Meru” ang hari ng mga prāsāda; tunay na ito ang tahanan ng mga deva. Sa pasimula, dapat makilala ang dambanang tinatawag na “Pañcāṇḍaka”, na itinatag sa pangalang “Kesarī”.

Verse 62

चतुर्थांशा च तद्वृद्धिर्यावन्मेरुः प्रकीर्तितः

Ang paglawak nito ay sinasabing sumusulong sa bawat sukat nang isang-kapat na bahagi, hanggang umabot sa (antas ng) Meru.

Verse 63

एवं पृथक्कारयित्वा प्रासादांश्च चतुर्दश । ब्रह्मादीनां देवतानां समीपस्थानवासिनाम्

Kaya nito, matapos ipagawa nang magkakahiwalay ang labing-apat na prāsāda, (ang mga ito’y inayos) para sa mga diyos na nagsisimula kay Brahmā—yaong nananahan sa mga kalapit na himpilan.

Verse 64

दश चान्यान्भूधरादीन्वृषभान्तान्वरानने । आदौ कपर्द्दिनं कृत्वा प्रासादान्पर्यकल्पयत्

At may sampu pang ibang prāsāda—mula sa Bhūdhara hanggang sa Vṛṣabha, O marikit ang mukha. Unang itinindig ang Kaparddin, saka niya inayos nang wasto ang mga palasyo.

Verse 65

मेरुः प्रासादराजो वै स तु सोमेश्वरे कृतः । त्रेतायुगे तु दशमे मनोवैर्वस्वतस्य च

Ang Meru na ito—tunay na hari ng mga prāsāda—ay itinayo sa Someśvara. Ginawa ito noong Tretā Yuga, sa ikasampung Manvantara, sa panahon ni Manu na anak ni Vivasvat.

Verse 66

कारयित्वा मंडपांश्च प्रतिष्ठाप्य यथाविधि । नदानां तु शतं कृत्वा वापीकूप सहस्रकम्

Matapos ipagawa ang mga mandapa at maitatag ang mga ito ayon sa tuntunin, at matapos gumawa ng sandaang daluyan ng tubig, ipinagawa rin niya ang sanlibong vāpī (hakbangang balon) at mga balon.

Verse 67

गृहाणां तु सहस्राणि दीनानाथाश्रयाणि च । कारयित्वा विधानेन विप्रेभ्यः प्रददौ पृथक्

Nagpagawa siya ng libu-libong bahay—pati mga kanlungan para sa dukha at sa walang tagapagtanggol—at ayon sa wastong pamamaraan, ipinagkaloob niya ang mga ito nang hiwa-hiwalay sa mga Brāhmaṇa.

Verse 68

निवेश्य नगरं सोमः श्रीसोमेश्वरसन्निधौ । स्वकर्मणां प्रचारार्थमथाभ्यर्थयत द्विजान्

Nang maitatag ni Soma ang isang lungsod sa mismong harapan ni Śrī Someśvara, saka niya hiniling sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) upang maitatag at umunlad ang kanilang mga banal na tungkulin.

Verse 69

सोमोऽस्मि भवतां राजा प्रसादात्परमेष्ठिनः । तथापि विनयेनैव भक्त्यां विज्ञापयामि वः

Ako si Soma, ang inyong hari, sa biyaya ng Kataas-taasang Panginoon; gayunman, sa kababaang-loob at debosyon, inihaharap ko sa inyo ang kahilingang ito.

Verse 70

धनं हिरण्यरत्नादि धान्यं व्रीहियवादिकम् । गोमहिष्यादिपशवो वस्त्राणि विविधानि च

May kayamanan—ginto at mga hiyas—may mga butil na pagkain gaya ng bigas at sebada; may mga baka, kalabaw at iba pang alagang hayop, at mga kasuotang sari-sari.

Verse 71

कदलीनालिकेराणि तांबूलीपूगमालिनः । मनोऽभिरामचरमा आरामाः परितः स्थिताः

Nasa paligid ang mga hardin—punô ng punong saging at niyog—pinalalamutian ng nganga at bunga ng bunga; nakalulugod sa isipan at sagana sa masarap na ani.

Verse 72

जंबूद्वीपाधिपाः सर्वे भवतामत्रवासि नाम् । आदेशं च करिष्यंति शिरस्याधाय शोभनम्

Ang lahat ng mga pinuno ng Jambūdvīpa ay tutupad sa mga utos ninyong nananahan dito, itataas iyon sa kanilang ulo bilang marangal na pananagutan.

Verse 73

द्वीपांतरादागतैश्च कर्पूरागुरुचंदनैः । अन्यैश्च विविधैर्द्रव्यैः संपूर्णा भवतां गृहाः

Mapupuno ang inyong mga tahanan ng kamper, agaru at sandalwood na dinala mula sa ibang mga pulo, at ng marami pang iba’t ibang mahahalagang bagay.

Verse 74

पण्यानां शतसंख्यानां व्यवहारनिदर्शिनः । ब्रह्मोत्तराणि तन्वंति वणिजो लाभकांक्षिणः

Ang mga mangangalakal na sabik sa tubo at bihasa sa pakikipagkalakalan ay nagpapalawak ng palitan sa daan-daang uri ng kalakal; ngunit ginagawa nila ito na inuuna ang nararapat para sa mga Brāhmaṇa.

Verse 75

भवत्सु भृत्यभावेन वर्त्तमाना हितैषिणः । ते चान्ये च तथा पौरा नावसीदंति कर्हिचित्

Namumuhay sila na naglilingkod sa inyo na may diwang tapat na lingkod at nagnanais ng inyong kabutihan; kaya sila—at ang iba pa, pati ang mga taga-lungsod—ay hindi kailanman nalulugmok sa kapighatian.

Verse 76

एवं संपूर्णविभवैर्भवद्भिः श्रेयसे मम । क्रतुक्रिया वितन्यंतां विधिवद्भूरिदक्षिणाः

Kaya nga, kayo na may ganap na kakayahan at yaman, kumilos para sa aking kabutihan: nawa’y mapalawig at maisagawa nang ayon sa tuntunin ang mga ritwal na handog (kratu), na may saganang dakṣiṇā at mga kaloob.

Verse 77

ब्रह्मादीनि च सर्वाणि प्रवर्तंतामहर्निशम् । दीनांधकृपणादीनां क्रियतामार्तिनाशनम्

Nawa’y magpatuloy araw at gabi ang lahat ng gawain na nagsisimula sa pag-aaral ng Veda at pagsamba (brahma-ādi); at sa pamamagitan ng mahabaging pagkilos, pawiin ang pagdurusa ng dukha, bulag, salat, at iba pa.

Verse 78

अभ्यागतानामौचित्यादातिथ्यं च विधीयताम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन समेतानां महात्मनाम्

At para sa mga dumarating, ihanda ang pagtanggap at pag-aasikaso ayon sa nararapat; lalo na sa mga dakilang kaluluwa na nagtipon dito sa paglalakbay-pananampalataya sa mga tīrtha.

Verse 79

ब्रह्मर्षीणामाश्रमेषु दीयतामाश्रयाः सदा । मयात्र स्थापितं लिंगं सर्वकालं दृढव्रताः

Nawa’y laging ipagkaloob ang kanlungan at pag-aaruga sa mga ashram ng mga Brahmarṣi. Dito ko itinatag ang isang Liṅga; kaya manatili kayong matatag sa inyong mga panata sa lahat ng panahon.

Verse 80

पवित्रैरुपचारैश्च पूजयंतु द्विजोत्तमाः । अष्टौ प्रमाणपुरुषाः पौराणां कार्यदर्शिनः

Nawa’y sambahin ng mga dvijottama (pinakamahuhusay sa dalawang-ulit na isinilang) ang (Diyos) sa pamamagitan ng dalisay na handog at banal na paglilingkod. Magtalaga ng walong taong may awtoridad—batid ang Purāṇa at bihasa sa pagtanaw ng gawaing-bayan—bilang pamantayan ng paggabay.

Verse 81

व्यवहारानवेक्षध्वं स्मृत्याचारविशारदाः । व्यवस्थां मत्कृतामेतां भवंतोऽत्र द्विजोत्तमाः

Kayong mga dvijottama na bihasa sa Smṛti at wastong asal, pangasiwaan ninyo ang mga alitan at mga pakikitungong-bayan dito, at panatilihin ang kaayusang itinatag ko.

Verse 82

धारयंतु महात्मानो दिग्गजा इव मेदिनीम् । एवं प्रभुत्वमास्थाय स्थानेऽस्मिञ्छिवशालिनि

Nawa’y itaguyod ng mga dakilang-loob ang lupaing ito gaya ng mga diggaja, ang mga elepanteng tagapagdala ng mga dako, na sumusuporta sa daigdig. Sa gayon, sa paghawak ng wastong kapangyarihan sa pook na pinagpala ni Śiva, panatilihin ang katatagan at kaayusan.

Verse 83

श्रुतिस्मृतिपुराणोक्तान्धर्मानाचरत द्विजाः । निशम्य सोमस्य वचो विनीतमिति ते द्विजाः

Nang marinig ang mapagpakumbabang turo ni Soma, ang mga dvija ay nagsimulang isabuhay ang mga dharmang itinuro sa Śruti, Smṛti, at mga Purāṇa.

Verse 84

उवाच कौशिकस्तेषु गोत्राणां प्रथमो द्विजः । साधूपदिष्टमस्माकं द्विजराजेन सर्वथा

Pagkaraan, si Kauśika, ang pinakadakilang dvija sa mga angkang iyon, ay nagsalita: “Ang itinuro sa amin ng hari sa mga dvija ay lubos na wasto at nararapat.”

Verse 85

सर्वमेतत्करिष्यामः किंतु किंचिन्निशामय । नियोगतः पूजयतां शिवनिर्माल्यसेविनाम्

“Gagawin namin ang lahat ng ito; datapwat pakinggan pa ang isang bagay: sa pamamagitan ng pormal na pagtatalaga, igawad ang dangal at pagsamba sa mga naglilingkod sa nirmālya—ang banal na nalalabing handog ni Śiva.”

Verse 86

पातित्यं जायतेऽस्माकं श्रुतिस्मृतिविगर्हितम् । श्रुतिस्मृती हि रुद्रस्य यस्मादाज्ञाद्वयं महत्

“Para sa amin, lilitaw ang pagbagsak sa kasalanan—hinahatulan ng Śruti at Smṛti; sapagkat ang Śruti at Smṛti ay tunay na dalawang dakilang utos ni Rudra.”

Verse 87

कस्तदुल्लंघयेन्मूढः प्राणैः कंठग तैरपि

“Sinong hangal ang lalabag doon—kahit pa ang hininga ng buhay niya’y umakyat na sa lalamunan?”

Verse 88

अष्टमूर्तेः पुनर्मूर्त्तावग्नौ देवमुखे मखान् । कुर्वाणाः श्रुतिमार्गेण प्रीणयामोऽखिलं जगत्

“Sa pag-aalay ng mga handog sa Apoy—ang bibig ng mga deva, na muling pagpapakita ng Panginoong may Walong Anyo—ayon sa landas ng Veda, pinasasaya namin ang buong daigdig.”

Verse 89

जगद्भगवतो रूपं व्यक्तमेत त्पुरद्विषः । मिथो विभिन्नमित्येतदभिन्नं पुनरीश्वरात्

Ang nahahayag na sansinukob na ito ay mismong anyo ng Mapalad na Panginoon, ang Manlupig sa Tatlong Lungsod; bagama’t wari’y magkakahiwalay, hindi ito kailanman hiwalay sa Kataas-taasang Diyos.

Verse 90

अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः

Ang handog na inihahagis nang wasto sa Apoy ay umaabot sa Araw. Mula sa Araw nagmumula ang ulan; mula sa ulan ang pagkain; at mula roon, ang mga nilalang ay napapanatili at umuunlad.

Verse 91

श्रुतिस्मृतिपुराणादिसदभ्यासप्रसंगिनाम् । तत्तदर्थेषु पुण्यार्थं प्रवृत्ताखिलकर्मणाम्

Para sa mga tapat na laging nagsasanay sa mabuting pag-aaral ng Śruti, Smṛti, mga Purāṇa at iba pa—na gumagawa ng lahat ng gawain para sa kabanalan, ayon sa kani-kaniyang diwa at layon—

Verse 92

अस्माकमवकाशोऽपि विरलो लिंग पूजने । रुद्रजाप्यैर्महायज्ञैर्यजानाश्चैवमीश्वरम्

Maging ang pagkakataon namin sa pagsamba sa liṅga ay bihira; kaya sa ganitong paraan namin sinasamba ang Panginoon—sa pagbigkas ng Rudra at sa mga dakilang handog na yajña.

Verse 93

यथाक्षणं यथाकालं लिंगं वेदमुपास्महे । यत्तु तेऽभिमतं सोम श्रीसोमेश्वरपूजनम् । तच्च संपादयिष्यामः सविशेषं महामते

Sa bawat nararapat na sandali at panahon, iginagalang namin ang liṅga at ang Veda. At ang ninanais mo, O Soma—ang pagsamba sa kagalang-galang na Śrī Someśvara—ay aming ihahanda rin nang may natatanging paraan, O marunong na dakila.

Verse 94

येन त्वदीप्सितं सिध्येत्तमुपायं निशामय । गौरीशंकरसंवादं श्रुत्वा भगवतो मुखात्

Makinig sa paraan upang matupad ang iyong minimithi—pagkarinig sa banal na pag-uusap nina Gaurī at Śaṅkara mula sa sariling bibig ng Panginoon.

Verse 95

नारदः प्राह नः पूर्वं कथयामस्तमेव ते । ब्रह्मदेवद्विषः पूर्वं शतशो दैत्यदानवाः । तपोभिरुग्रैर्विविधैः शंकरं प्रतिपेदिरे

Sinabi na sa amin ni Nārada noon; ngayo’y isasalaysay namin sa iyo ang gayon ding pangyayari. Noong una, daan-daang Daitya at Dānava—mga kaaway ni Brahmā at ng mga deva—ay lumapit kay Śaṅkara sa pamamagitan ng mabagsik at sari-saring pag-aayuno at pagninilay.

Verse 96

तेषामत्युग्रतपसामनन्यासक्तचेतसाम् । प्रसादमीश्वरश्चक्रे कारुण्यामृतसागरः

Nang makita Niya ang mga nagsasagawa ng napakabagsik na pag-aayuno, na ang isip ay nakatuon sa iisang debosyon, ang Panginoon—karagatan ng habag na tila amṛta—ay nagkaloob ng Kanyang biyaya sa kanila.

Verse 97

स हि त्रिभुवनस्वामी देवदेवो महेश्वरः । अपेक्षते वरं दातुं भक्तिमेवानपायिनीम्

Sapagkat si Maheśvara—Panginoon ng tatlong daigdig, Diyos ng mga diyos—kapag nagkakaloob ng biyaya, ang tinitingnan Niya higit sa lahat ay ang debosyong di-natitinag.

Verse 98

ददौ स भुवनैश्वर्य्यप्रायानभिमतान्वरान् । तेषां भक्त्यैव संतुष्टो देवब्रह्मद्विषामपि

Dahil nasiyahan Siya sa kanilang debosyon lamang, ipinagkaloob Niya ang mga minimithing biyaya—mga biyayang halos katulad ng paghahari sa mga daigdig—kahit sa mga kaaway ng mga deva at ni Brahmā.

Verse 99

ब्रह्मणा विष्णुना चापि यस्यांतो नाधिगम्यते । तस्यातर्क्यप्रभावस्य को नु वेदाशयं प्रभोः

Kahit sina Brahma at Vishnu ay hindi maabot ang Kanyang hangganan; sa Panginoong iyon na ang kapangyarihan ay lampas sa katwiran—sino nga ba ang lubos na makakaalam ng Kanyang kalooban?

Verse 100

दुर्वृत्तेभ्योऽपि दैत्येभ्यस्तपोभिर्वरदायिनम् । पप्रच्छ स्वच्छ्हृदया पार्वती परमेश्वरम्

Taglay ang dalisay na puso, tinanong ni Parvati si Paramesvara—Siya na nagkakaloob ng mga biyaya sa pamamagitan ng penitensya—kahit sa mga Daitya na masama ang ugali.

Verse 101

पार्वत्युवाच । भगवन्प्रसादं ते प्राप्य धृष्यंतो भुवनत्रयम् । उपद्रवंतींद्रमुखान्देवान्संक्षोभयंति च

Sinabi ni Parvati: "O Panginoon, matapos makuha ang Iyong pabor, sila ay nagiging mapangahas at ginugulo ang mga diyos na pinamumunuan ni Indra, na naglalagay sa tatlong mundo sa kaguluhan."

Verse 102

वरं ददासि किं तेषां तादृशानां दुरात्मनाम् । जगतः स्वस्तये येषां न मनागपि चेष्टितम्

"Bakit Ka nagkakaloob ng mga biyaya sa mga nilalang na may masamang kaluluwa—silang mga hindi man lang nagsikap kahit kaunti para sa kapakanan ng mundo?"

Verse 103

त्वया दत्तवरानेतान्दिव्यान्भोगोपभोगिनः । अवधीर्य तवैश्वर्यं कथं विष्णुर्निहंति च

"Ang mga nagtatamasa ng banal na kasiyahan, na pinagkalooban ng mga biyaya mula sa Iyo—na binabalewala ang Iyong kapangyarihan—paano sila posibleng mapatay ni Vishnu?"

Verse 104

हतानां च पुनस्तेषां का गतिः स्याद्वद प्रभो

At kapag sila ay napaslang, saan sila patutungo pagkatapos? Sabihin mo sa akin, O Panginoon.

Verse 105

ईश्वर उवाच । सात्त्विका राजसाश्चैव तामसाश्चेति वै त्रिधा । भवंति लोकास्तेष्वेते तमःप्राया दुरासदाः

Sinabi ni Ishvara: 'Ang mga mundo ay tunay na may tatlong uri—sāttvika, rājasa, at tāmasa. Sa mga ito, ang mga nilalang na ito ay pangunahing nasa kadiliman at mahirap lapitan.'

Verse 106

सुरैः सह स्पर्धमानास्तपोभिरपि तामसैः । मां भजंते मुहुर्मोहाज्जगदुत्सादनोद्यताः

Kahit na ang mga nasa kadiliman (tamas), na nakikipagkumpitensya sa mga diyos sa pamamagitan ng pagpapakasakit at naglalayong sirain ang mundo—dahil sa maling akala ay paulit-ulit pa rin silang sumasamba sa Akin.

Verse 107

वरं ददामि यत्तेषां भक्तिस्तत्र तु कारणम् । अहं हि भक्त्या सुग्राह्यो नात्र कार्या विचारणा

Kapag ipinagkakaloob ko sa kanila ang mga biyaya, ang debosyon (bhakti) lamang ang tunay na dahilan. Sapagkat Ako ay madaling makamit sa pamamagitan ng bhakti—hindi na kailangan ng karagdagang pag-iisip sa bagay na ito.

Verse 108

तपोनुरूपानासाद्य वरांस्ते पापकारिणः । विष्णुना यन्निहन्यते तच्च देवि निबोध मे

Ang mga makasalanang iyon ay nakakakuha ng mga biyaya na katumbas ng kanilang pagpapakasakit; ngunit kung ano ang pinaslang ni Viṣṇu—O Devī—unawain mo iyan mula sa Akin.

Verse 109

अहं हरिश्च यद्भिन्नौ गुणभागोऽत्र कारणम् । परमार्थादभिन्नौ च रहस्यं परमं ह्यदः

Kung si Hari at ako’y waring magkaiba, ang paghahati ng mga guṇa (katangian) ang sanhi rito. Ngunit sa sukdulang katotohanan, hindi tayo magkahiwalay—ito nga ang kataas-taasang lihim.

Verse 111

वहामि शिरसा भक्त्या त्वदीक्षाशंकितोऽपि सन् । अपि विष्णुस्त्रिभुवनं परित्रातुं व्यवस्थया

Kahit nangangamba ako sa titig Mo, dinadala ko sa aking ulo ang Iyong utos nang may debosyon; at sa gayon, si Viṣṇu rin, ayon sa itinakdang kaayusan, ay nag-iingat sa tatlong daigdig.

Verse 112

मामुपास्य चिरं लेभे चक्रं दुष्टनिबर्हणम् । त्वां च तस्य महामायामप्रमेयात्मनो हरेः

Pagkaraang sumamba sa Akin nang matagal, natamo niya ang cakra na pumupuksa sa masasama; at Ikaw man ay naging Dakilang Māyā ng Harī, na ang kalikasan ay di-masusukat.

Verse 113

आराधयामि तद्भक्त्या त्रिजगजन्मकारणम् । शिरस्याधाय चान्यां मे शक्तिरूपां तथा हरिः

Sa debosyong iyon, sinasamba ko ang Sanhi ng pagsilang ng tatlong daigdig; at gayon din si Hari, inilalagay sa kanyang ulo ang isa pang kapangyarihan Ko sa anyong Śakti, at iginagalang Ako.

Verse 114

अजोऽपि जन्मान्यासाद्य लोकरक्षां करोति वै । हंतुं हिरण्यकशिपुं नरसिंहवपुश्च सः

Bagaman hindi isinilang, tunay na tinatanggap Niya ang mga kapanganakan upang ingatan ang sanlibutan; at upang patayin si Hiraṇyakaśipu, kinuha Niya ang anyong Narasiṃha.

Verse 115

जगज्जिघांसुः शमितो मया शरभ रूपिणा । मां च बाणपरित्राणे त्रिशूलोद्यमकारिणम्

Nang siya’y naghangad na wasakin ang sanlibutan, siya’y napasuko Ko sa anyong Śarabha; at Ako rin ang nagtaas ng trisula upang ipagtanggol si Bāṇa.

Verse 116

मानुष्येऽप्यवतारेऽसौ स्तंभयित्वा स लीलया । प्रभावं महिमानं च वर्द्धयन्मामकं हरिः । वरिवस्यति मां नित्यमंतरात्मापि मे विभुः

Kahit sa pagkakatawang-tao bilang tao, si Hari ay mapaglarong pumipigil sa lahat ng pagsalungat, at pinalalago ang aking ningning at kadakilaan. Ang Panginoong sumasaklaw sa lahat—na siya ring aking panloob na Sarili—ay walang patid na sumasamba sa akin.

Verse 117

अथाहं परमात्मानमेनमाद्यंतवर्जितम् । ध्यानयोगैः समाधौ च भावयामि निरंतरम्

Kaya nga, walang patid Kong pinagninilayan ang Kataas-taasang Sarili na ito—walang simula at walang wakas—sa pamamagitan ng mga landas ng pagninilay, nananatili sa samādhi nang di napuputol.

Verse 119

तदेवं नावयोर्भेदो विद्यते पारमार्थिकः । भेदं च तारतम्यं च मूढा एव वितन्वते

Kaya nga, sa sukdulang katotohanan ay walang tunay na pagkakaiba sa pagitan natin; ang mga nalilinlang lamang ang lumilikha ng pagkakaiba at antas-antas.

Verse 120

मयि भक्त्यवसाने तु हरेः संदर्शनेन च । क्रोधदर्पाभिभूतत्वान्न मुक्तिं प्राप्नुवंति ते

Ngunit kapag nagwakas ang kanilang debosyon sa akin, kahit masilayan pa si Hari ay hindi sila nakakamit ng kalayaan, sapagkat sila’y dinaig ng poot at pagmamataas.

Verse 121

आवयोस्तु प्रभावेन ते पुनर्द्धौतकल्मषाः । ब्रह्मर्षीणां कुले जन्म संप्राप्ता मुक्तिहेतुकम्

Ngunit sa kapangyarihan naming dalawa, muli silang nalilinis sa kanilang mga dungis, at nagkakamit ng kapanganakan sa angkan ng mga Brahmarṣi—isang kapanganakang nagiging sanhi ng kalayaan (moksha).

Verse 122

ब्रह्मचारिव्रता दूर्ध्वं योगं पाशुपतं श्रिताः । प्राचीनकर्मसंस्कारात्ते पुनर्मामुपासते

Sa pagtupad sa panatang brahmacarya, sila’y kumakapit sa mataas na Pāśupata yoga; at dahil sa mga bakas ng sinaunang karma, muli nilang sinasamba ako.

Verse 123

भक्तियोगेन चास्थाय व्रतं पाशुपतादिकम् । श्मशानवासिनो नग्ना अपरे चैकवाससः

Nakatindig sa bhakti-yoga, tinutupad nila ang mga panatang Pāśupata at kaugnay na mga panata—may nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay, may hubad, at may iisang kasuotan lamang.

Verse 124

भिक्षाभुजो भूतिभृतो मल्लिंगान्यर्च्चयंति ते । तथा मदेकाग्रधियो मद्ध्यानैकदृढव्रताः

Namumuhay sa limos at may dalang banal na abo (bhūti), sinasamba nila ang aking mga sagisag; at ang kanilang isip ay nakatuon sa akin lamang, matatag sa iisang panata: ang magnilay sa akin nang walang iba.

Verse 125

ये त्वामपि नमस्यंति जगतां मम चेश्वरीम् । देहावसानयोगेन मुक्तिं तेषां ददाम्यहम्

Kahit yaong yumuyukod sa iyo—O Reyna ng lahat ng daigdig, at Reyna ko rin—sa sandali ng pagwawakas ng katawan, sa pamamagitan ng huling pag-iisang iyon, ipinagkakaloob ko sa kanila ang moksha, ang paglaya.

Verse 126

सारूप्यसालोक्यमयीं मय्यावेशितचेतसाम् । सायुज्यमुक्तये नायं योगः पाशुपतो यतः । स्मृत्याचारेण मुनिभिः स सद्भिस्तेन गर्हितः

Para sa mga ang isip ay lubos na nalulubog sa Akin, ang landas na ito’y nagbubunga ng mga kaloob gaya ng sārūpya at sālokya; ngunit ang Pāśupata-yoga ay hindi daan tungo sa sāyujya na kalayaan. Sapagkat sumasalungat ito sa asal na itinatag ng smṛti, kaya ito’y sinisisi ng mga muni at ng mga banal.

Verse 127

द्विजा ऊचुः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तानि होपगतान्द्विजान् । स्वमानमुपनेष्यामो भक्त्यावर्ज्जितमानसान्

Wika ng mga brāhmaṇa: “Sa pagkakataon ng paglalakbay-pananampalataya sa tīrtha, aming aakayin ang mga brāhmaṇa na dumating dito—na ang isip ay salat sa bhakti—pabalik sa wastong pagpipigil-sa-sarili at tamang asal.”

Verse 128

शुचिभिक्षान्नकौपीनकमण्डल्वादिसत्कृताः । अनन्यकार्य्याः सततमिहागत्य तपस्विनः

Pinararangalan sa pamamagitan ng dalisay na limos na pagkain, ng kaupīna (bahag), kamaṇḍalu (banga ng tubig), at iba pang kailangan, ang mga asceta—na walang ibang pakay—ay palagiang dumarating dito at namumuhay na nakatuon sa tapas (pagpapakasakit-espirituwal).

Verse 129

भवत्प्रदत्तैर्विविधैरुपहारैरतंद्रिताः । तत्त्वतस्तत्त्वसंख्यास्ते शिवधर्मैकतत्पराः

Sa sari-saring handog na ibinigay ninyo, sila’y natutustusan nang walang kapaguran. Tunay silang mga nakakabatid sa mga tattva (saligang katotohanan), at lubos na nakatuon sa iisang landas ng dharma ni Śiva.

Verse 130

श्रीसोमेश्वरमभ्यर्च्य तव श्रेयोऽभिवर्द्धकाः । मुक्तिमंते गमिष्यंति देवस्यातिसुदुर्ल्लभाम्

Sa pagsamba kay Śrī Someśvara at sa gayon ay pagpapalago ng inyong kapakanan, sa wakas ay mararating nila ang lubhang bihirang mokṣa na ipinagkakaloob ng Panginoon.

Verse 131

ततोऽन्येऽथ ततोऽप्यन्ये ततश्चान्ये तपोधना । परीक्षितास्तु तेऽस्माभिर्भवितारो निशापते

Pagkaraan, darating ang iba pa, at kasunod nila ay iba pang muli—marami ang mayaman sa pag-aayuno at pagninilay—darating din; at sila man, O Panginoon ng gabi, ay susuriin namin.

Verse 132

द्विजा ऊचुः । इत्याह भगवान्देव्या पृष्टः स च त्रिलोचनः । तत्रैव नारदः सर्वं संवादं शिवयेरितम्

Wika ng mga Brahmana: Ganyan nagsalita ang Mapalad na Panginoon, ang May Tatlong Mata, nang tanungin ng Diyosa. Doon din mismo, narinig ni Nārada ang buong pag-uusap na binigkas ni Śivā (Pārvatī).

Verse 133

श्रुत्वा नः कथयामास कथां गोष्ठीषु पृच्छताम् । तव चास्माभिरधुना सर्वमेतदुदीरितम्

Pagkarinig niya, isinalaysay niya sa amin ang kuwento nang kami’y magtanong sa aming mga pagtitipon; at ngayon, sa iyo, naipahayag na namin ang lahat ng ito.

Verse 134

एवमुक्तस्तु तैः प्रीतः सोमः स्वभवनं ययौ । तदाज्ञया च तत्सर्वं यथोक्तं तेऽपि कुर्वते

Nang masabihan siya nang gayon, si Soma ay nagalak at nagtungo sa sariling tahanan; at sa kanyang utos, sila man ay isinasagawa ang lahat nang ayon sa pagkakasabi.

Verse 135

देव्युवाच । एवं प्रभावो देवेशः सोमेशः पापनाशनः । केनोपायेन तुष्येत व्रतेन नियमेन वा

Sinabi ng Diyosa: Tunay ngang ganyan ang kadakilaan ng Panginoon ng mga diyos, si Someśvara, ang tagapuksa ng kasalanan. Sa anong paraan siya nalulugod—sa aling panata (vrata) o sa aling disiplina (niyama)?

Verse 136

ईश्वर उवाच । कथयामि स्फुटं धर्म्मं मानुषाणां हिताय वै । स येन तुष्यते देवः शृणु त्वं सुरसुन्दरि

Wika ni Īśvara: Ipahahayag ko nang malinaw ang dharma para sa kapakanan ng sangkatauhan. Makinig ka, O kagandahang makalangit—kung ano ang ikinalulugod ng Panginoon.

Verse 137

नित्योपवासनक्तानि व्रतानि विविधानि च । तीर्थे दानानि सर्वाणि पात्रे दत्तान्यशेषतः

Ang palagiang pag-aayuno at pagtalima sa mga pagninilay sa gabi, at sari-saring panata; at bawat kawanggawang inihahandog sa banal na tīrtha, na ibinibigay nang lubos sa karapat-dapat tumanggap—iyan ang mga pagsasanay.

Verse 138

तपश्च तप्तं तेनैव स्नातं तेनैव पुष्करे । केदारे तु जलं तेन गत्वा पीतं तु निश्चितम्

Sa kanya lamang tunay na naisagawa ang matinding tapas; sa kanya lamang natupad ang banal na pagligo sa Puṣkara; at pagdating sa Kedāra, tiyak na nainom niya ang sagradong tubig doon.

Verse 139

तेन दृष्टं वरारोहे ज्योतिर्लिंगं महाप्रभम् । सोमवारव्रतं दिव्यं येन चीर्णं तु संश्रये

O babaeng may marikit na balakang, sa kanya lamang nasilayan ang maningning na Jyotirliṅga na may dakilang liwanag. At sa kanya lamang naisagawa ang banal na panatang Lunes—ito’y aking pinatutunayan nang buong katiyakan.

Verse 140

किमन्यैर्बहुभिर्दानैर्दत्तैः पात्रेषु सुन्दरि

O marikit, ano pa ang kailangan sa napakarami pang ibang handog—kahit ibigay man sa karapat-dapat tumanggap?

Verse 141

पूजितं येन भावेन सोमवारदिनाष्ट कम् । तेन सर्वं कृतं देवि चीर्णं तत्र महाव्रतम्

O Diyosa, sinumang sumamba nang may taimtim na debosyon sa walong araw ng Lunes, sa kanya natutupad ang lahat; at ang dakilang panata ay wari’y ganap na naisagawa roon.

Verse 142

इतिहासमिमं पूर्वं कथयामि तव प्रिये । यथावृत्तं महादेवि सोमवारव्रतं प्रति

Minamahal, isasalaysay ko ngayon sa iyo ang sinaunang kasaysayang ito, O Dakilang Diyosa—ayon sa tunay na nangyari—tungkol sa panata ng Lunes.

Verse 143

ईश्वर उवाच । कैलासस्य महेशानि उत्तरे च व्यवस्थिता । निषधोपरि विस्तीर्णा पुरी नाम स्वयंप्रभा

Wika ni Īśvara: O Maheśānī, sa hilaga ng Kailāsa ay may isang lungsod na nakalatag sa Niṣadha, tanyag sa pangalang Svayaṃprabhā, “Sariling-Liwanag.”

Verse 144

नानारत्नसुशोभाढ्या नानागन्धर्वसंकुला । सर्वावयवसंपूर्णा शक्रस्येवामरावती

Pinapaganda ng ningning ng sari-saring hiyas, siksik sa mga pangkat ng Gandharva, ganap sa bawat kagandahan—gaya ng Amarāvatī, lungsod ni Śakra.

Verse 145

घनवाहननामा च गन्धर्वस्तत्र तिष्ठति । भुंक्ते तत्र महाभोगान्देवैरपि सुदुर्लभान्

Doon nananahan ang isang Gandharva na nagngangalang Ghanavāhana; at doon niya tinatamasa ang dakilang ligaya—mga kaligayahang maging sa mga diyos ay bihirang makamtan.

Verse 146

नवयौवनसंयुक्ता भार्या तस्य मनोहरा । प्रौढवाक्या सुशीला च पीनोन्नतपयोधरा

Ang kanyang asawa ay kaakit-akit—taglay ang sariwang kabataan, may hinog na pananalita, may mabuting asal, at may anyong marikit na may dibdib na hitik at marangal ang tindig.

Verse 147

तया सार्द्धं तु सम्भोगान्भुंक्ते गंधर्वनायकः । उत्पन्ना तस्य कालेन पुत्री पुत्राष्टकोपरि

Kasama niya, ang pinuno ng mga Gandharva ay nagtamasa ng ligayang mag-asawa; at sa takdang panahon, isang anak na babae ang isinilang—pagkaraan na ng walong anak na lalaki.

Verse 148

सर्वावयवसंपन्ना सर्वविज्ञानवेदिनी । गंधर्वसेना विख्याता नाम्ना सा परमेश्वरि

O Kataas-taasang Ginang, siya’y ganap sa bawat sangkap ng katawan at bihasa sa lahat ng sangay ng kaalaman; sa pangalan ay tanyag siyang Gandharvasenā.

Verse 149

कन्यानां तु सहस्रेषु प्रवरा रूपशालिनी । कौतूहलेन सा पित्रा प्रोक्ता क्रीडस्व भामिनि

Sa libu-libong dalaga, siya ang pinakapanguna, nagniningning sa kagandahan. Sa mapagmahal na pag-uusisa, sinabi ng kanyang ama: “Maglaro at magalak ka, O dalagang may alab ng loob.”

Verse 150

उद्याने रमणीयेऽत्र नानाद्रुमलताकुले । वृक्षैरनेकैः संकीर्णे फलपुष्पसमन्विते

Dito, sa harding kaaya-aya, hitik sa sari-saring punò at baging; siksik sa napakaraming punò, at sagana sa mga bunga at bulaklak.

Verse 151

एवं सा रमते नित्यं कन्यापरिवृता सदा । एवं दृष्ट्वा क्रीडमाना माता भर्तारमब्रवीत्

Kaya nga, siya’y laging nagagalak araw-araw, palaging napapaligiran ng mga dalagang kasama. Nang makita siyang naglalaro nang gayon, nagsalita ang ina sa kanyang asawa.

Verse 152

जीवितं निष्फलं स्वामिन्मम ते सह बांधवैः । यस्येदृशी गृहे कन्या तिष्ठते भर्तृवर्ज्जिता

“Panginoon ko, walang bunga ang aming buhay—iyo, akin, at ng aming mga kamag-anak—hangga’t ang ganitong anak na dalaga ay nananatili sa bahay na walang asawa.”

Verse 153

इत्युक्तः स तु गंधर्वो भार्यां वचनमब्रवीत् । अन्वेषयामि भर्त्तारं पुत्र्यर्थे तु मनोहरम्

Nang masabihan nang gayon, sinabi ng Gandharva sa kanyang asawa: “Hahanapin ko para sa ating anak na babae ang isang asawang kaibig-ibig at karapat-dapat.”

Verse 154

इत्युक्त्वाऽह्वाप यामास पुत्रीं तां घनवाहनः । आहूता पितृमातृभ्यां त्वरिताऽगत्य सुन्दरि

Pagkasabi nito, ipinatawag ni Ghanavāhana ang kanyang anak na babae. Nang tawagin ng ama at ina, ang magandang dalaga’y agad na dumating.

Verse 155

अनुक्रमेण सर्वेषां पतिता पादयोः शुभा । आदेशं देहि मे तात कि नु कार्यं मयाऽधुना

Sa wastong pagkakasunod, ang mapalad na dalaga’y yumukod at nagpatirapa sa paanan ng lahat, at nagsabi: “Ama, utusan mo ako—ano ang dapat kong gawin ngayon?”

Verse 156

उक्तं च घनवाहेन हर्षितेन वचस्ततः । हे पुत्रि तव यः कश्चिद्वरः संप्रति रोचते । दिव्यं द्रक्ष्ये त्वत्सदृशं गंधर्वाणां शिरोमणिम्

Pagkaraan, nagsalita si Ghanavāhana na nagagalak: “O anak kong babae, sinumang manliligaw ang kinalulugdan mo ngayon—ipakikita ko sa iyo ang isang banal at makalangit, kapantay mo, ang hiyas sa tuktok sa mga Gandharva.”

Verse 157

इत्युक्ता क्रोधताम्राक्षी पितरं वाक्यमब्रवीत् । मम रूपस्य कोट्यंशे किं कोप्यस्ति जगत्त्रये । तच्छ्रुत्वा चाद्भुतं वाक्यं पिता माता च मोहितौ

Nang masabihan, ang dalaga—namumula sa galit ang mga mata—ay nagsalita sa ama: “Sa tatlong daigdig, mayroon bang sinumang may kahit isang-milyong bahagi man lamang ng aking kagandahan?” Pagkarinig sa kamangha-manghang pananalitang iyon, nalito at namangha ang ama at ina.

Verse 158

सर्वे विषादमापन्ना बांधवाश्च परे जनाः । अशोभनमिदं वाक्यं कन्यया यत्प्रभाषितम् । इत्युक्त्वा तु गताः सर्वे जननीजनबांधवाः

Nalugmok sa lungkot ang lahat ng kamag-anak at iba pang tao, na nagsasabing: “Hindi marapat ang salitang binitiwan ng dalaga.” Pagkasabi nito, ang lahat—ang mga kaanak sa panig ng ina at ang mga kamag-anak—ay nagsialis.

Verse 159

सा तत्रैव महोद्याने रमते सखिसंयुता । हिंडोलके समारूढा वसंते मासि भामिनि

Doon din, sa malaking halamanan, siya’y naglilibang na kasama ang mga kaibigang dalaga; ang marikit na babae’y nakasakay sa duyan, sa buwan ng tagsibol.

Verse 160

तावद्दिव्यविमानस्थः शिखण्डी गणनायकः । गच्छन्खे ददृशे कन्यां रूपौदार्य्यसमाकुलाम्

Noon din, si Śikhaṇḍī, ang pinuno ng mga Gaṇa, na nakaupo sa isang makalangit na sasakyang panghimpapawid, ay naglalakbay sa himpapawid at nakita ang dalaga—puspos ng ganda at ningning ng kabataan.

Verse 161

गीतवाद्येन नृत्येन रमतीं दुदुभिस्वनैः । स माध्याह्निकसंध्यायामवतीर्य विमानतः

Habang siya’y naglalaro sa awit, mga tugtugin, at sayaw—sa gitna ng dagundong ng mga tambol na dundubhi—sa oras ng sandhyā sa katanghalian, siya’y bumaba mula sa kanyang vimāna, ang sasakyang panghimpapawid.

Verse 162

क्रीडमानोऽप्सरोभिस्तु तत्रोद्याने स्थितस्ततः । शुश्राव वाक्यं कन्याया गंधर्वदुहितुस्तदा

Pagkaraan, habang siya’y naglalaro kasama ng mga apsara at nakatayo sa harding iyon, narinig niya ang mga salita ng dalagang iyon—anak na babae ng isang Gandharva.

Verse 163

न कोऽपि सदृशो लोके मम रूपेण दृश्यते । देवो वा दानवो वापि कोट्यंशे मम रूपतः

“Sa daigdig, walang sinumang nakikitang kapantay ko sa kagandahan. Maging diyos man o asura—wala ni isa ang maihahambing, kahit isang bahagi sa sampung milyon, sa aking anyo.”

Verse 164

इति वाक्यं ततः श्रुत्वा गणः क्रोधसमन्वितः । शशाप तां सुचार्वंगीं साहंकारां गणेश्वरः

Pagkarinig sa mga salitang iyon, ang Gaṇa ay napuno ng poot at isinumpa ang dalagang may magandang mga biyas ngunit punô ng pagmamataas at ahamkāra—O Panginoon ng mga Gaṇa.

Verse 165

गण उवाच । मां दृष्ट्वा यद्विशालाक्षि रूपसौभाग्यगर्विता । समाक्षिपसि गंधर्वान्देवाद्यांश्चैव गर्विता

Wika ng Gaṇa: “O malalaking-mata, lasing sa pagmamataas sa iyong ganda at kapalaran; nang makita mo ako, minamaliit mo ang mga Gandharva at maging ang mga diyos at iba pa, sa iyong kayabangan.”

Verse 166

तस्मात्ते गर्वसंयुक्ते कुष्ठमंगे भविष्यति । श्रुत्वा शापं ततः कन्या भयभीता तपस्विनी

Kaya nga, ikaw na nakakabit sa kapalaluan, lilitaw sa iyong katawan ang ketong. Nang marinig ang sumpa, ang dalaga—nanginig sa takot, bilang isang mapagtapa—ay lubhang nasindak.

Verse 167

साष्टांगं प्रणिपत्याथानुग्रहार्थमयाचत । भगवन्मम दीनायाः शापस्यानुग्रहं प्रभो । प्रयच्छ त्वं महा भाग नैवं कर्त्री पुनः क्वचित्

Pagkaraan, siya’y nagpatirapa nang buong pagyukod sa walong bahagi ng katawan at nakiusap ng habag: “O Bhagavan, O Panginoon, ipagkaloob Mo ang biyaya hinggil sa sumpang ito sa akin na abang-alipin. O marangal na ginoo, ipagkaloob Mo; kailanma’y hindi na ako muling gagawa nang ganito.”

Verse 168

इत्युक्तस्तव कारुण्याच्छिखण्डी गणनायकः । अनुग्रहं ददौ तस्या गंधर्वदुहितुस्तदा

Nang masabi iyon, dahil sa iyong habag, si Śikhaṇḍī—pinuno ng mga Gaṇa—ay noon din nagkaloob ng biyaya sa anak na babae ng Gandharva.

Verse 169

शिखण्ड्युवाच । जातिरूपेण संयुक्तो विद्याहंकारसंपदा । यो येन गर्वितः प्राणी स तं प्राप्य विनश्यति

Wika ni Śikhaṇḍī: “Ang nilalang na may angking kapanganakan at kagandahan, at may taglay na karunungan, pagkamakasarili, at kayamanan—anumang ipinagmamalaki niya, pagdating sa bagay na iyon, sa bagay ding iyon siya napapahamak.”

Verse 170

तस्माद्गर्वो नैव कार्यो गर्वस्यैतत्फलं स्मृतम् । शृणुष्वानुग्रहं बाले श्रुत्वा चैवावधारय

Kaya nga, huwag kailanman linangin ang kapalaluan—ito ang bungang naaalala ng kapalaluan. Ngayon, anak, pakinggan mo ang biyayang ipagkakaloob ko; pagkarinig mo, itanim mo ito nang matibay sa iyong isip.”

Verse 171

हिमवद्वनमध्यस्थो गोशृंग ऋषिपुंगवः । करिष्यत्युपकारं स एवमुक्त्वा गतः प्रिये

Sa gitna ng gubat ng Himalaya nananahan si Gośṛṅga, ang pinakadakila sa mga rishi; siya ang tutulong sa iyo. Pagkasabi nito, umalis siya, o minamahal.

Verse 172

तावत्संध्या समायाता तत्क्षणाद्भुवनांतरे

Noon din dumating si Sandhyā—ang takipsilim; sa mismong sandaling iyon, ang salaysay ay lumihis tungo sa ibang dako ng mga pangyayari.

Verse 173

ततो गंधर्व्वतनया भग्नोत्साहा नतानना । परित्यज्य वनं रम्यमागता पितुरंतिके

Pagkaraan, ang anak na babae ng Gandharva—wasak ang loob at nakayuko ang mukha—iniwan ang kaaya-ayang gubat at nagtungo sa piling ng kanyang ama.

Verse 174

कथयामास तत्सर्वं कारणं कुष्ठसंभवम् । तच्छ्रुत्वा शोकसंतप्तौ पितरौ विगतप्रभौ

Isinalaysay niya ang lahat—ang sanhi ng paglitaw ng ketong. Nang marinig iyon, ang kanyang mga magulang ay tinupok ng dalamhati at nawala ang dating ningning.

Verse 175

हिमवंतं गिरिं प्राप्तौ त्वरितौ सुतया सह । गोशृंगस्य ऋषेस्तत्र ददृशाते तथाश्रमम्

Nagmamadali silang kasama ang kanilang anak na babae at narating ang Bundok Himavat. Doon nila nasilayan ang ashram ng rishi na si Gośṛṅga.

Verse 176

तत्र मध्यस्थितं दृष्ट्वा गोशृंगमृषिपुंगवम् । प्रणम्य दण्डवद्भूमौ स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकधा

Nang makita nila si Gośṛṅga, ang pinakadakila sa mga rishi, na nakaupo sa gitna roon, sila’y yumukod—nagpatirapa sa lupa na parang tuwid na tungkod—at pumuri sa kanya sa maraming paraan sa pamamagitan ng mga himno.

Verse 177

उपविष्टोग्रतस्तस्य प्रणिपत्य पुनःपुनः । प्रोवाच वचनं तत्र पूर्ववृत्तं यथाऽभवत्

Nakaupo sa harap niya, at paulit-ulit na nagpatirapa, siya’y nagsalita roon, isinasalaysay ang mga nagdaang pangyayari nang ayon sa tunay na naganap.

Verse 178

कथिते चैव वृत्तांते पुनः पप्रच्छ कारणम् । पृष्टे तु कारणे तत्र गंधर्वः प्रोक्तवांस्तदा

Nang maisalaysay na ang pangyayari, muli niyang tinanong ang sanhi. At nang tanungin doon ang dahilan, ang Gandharva ay nagsalita noon.

Verse 179

गंधर्व उवाच । दुहितुर्मे शरीरं तु व्याधिकुष्ठेनपीडितम् । येनोपशमनं याति तत्त्वं कर्त्तुमिहार्हसि

Wika ng Gandharva: “Ang katawan ng aking anak na babae ay pinahihirapan ng sakit na ketong. Ipaalam sa akin ang tunay na paraan upang ito’y mapayapa; nararapat mong ilahad dito ang lunas.”

Verse 180

प्रसादं कुरु विप्रर्षे मम दीनस्य सांप्रतम् । यथा कुष्ठं शमं याति मम पुत्र्यास्तु कारणम्

“O risheng Brahmana, ipagkaloob mo ang iyong biyaya sa akin na ngayo’y nagdurusa. Ipaalam ang paraan upang humupa at mapayapa ang ketong ng aking anak na babae.”

Verse 181

गोशृंग उवाच । भारते तु महातेजास्तिष्ठत्युदधिसन्निधौ । देवः सोमेश्वरोनाम सर्वदेवनमस्कृतः

Sinabi ni Gośṛṅga: “Sa Bhārata, sa tabi ng karagatan, naroon ang Diyos na lubhang maningning, na tinatawag na Someshvara, na iginagalang at sinasamba ng lahat ng mga deva.”

Verse 182

क्षणं कृत्वा हि संपूज्य एकाहारेण मानवैः । सर्वव्याधिविनाशाय सर्वकार्यार्थसिद्धये

Sa pagtalima sa isang takdang panahon ng disiplina at sa ganap na pagsamba sa Kanya, ang tao na namumuhay sa iisang pagkain bawat araw ay magkakamit ng pagkapawi ng lahat ng karamdaman at ng katuparan ng bawat ninanais na layon.

Verse 183

सोमवारव्रतेनेशं समाराधय शंकरम् । एवं कृते व्याधिनाशस्तव पुत्र्या भविष्यति

Sa panatang Lunes (Somavāra-vrata), sambahin mo ang Panginoong Śaṅkara nang ganap na debosyon. Kapag ito’y nagawa, tiyak na mawawasak ang karamdaman ng iyong anak na babae.

Verse 184

ईश्वर उवाच । इति तद्वचनं श्रुत्वा महर्षेर्भावितात्मनः । तत्र गंतुं मनश्चक्रे सोमेशाराधनं प्रति

Sinabi ni Īśvara: “Nang marinig ang mga salitang iyon ng dakilang rishi na dalisay at matatag ang loob, nagpasiya siyang magtungo roon, na ang layon ay ang pagsamba kay Someshvara.”