Adhyaya 38
Ang kabanatang ito ay isang aral na teolohikal na iniuugnay kay Prahlāda, na naglalarawan sa Dvārakā bilang napakalakas na pook-ritwal: dahil sa kalapitan ni Śrī Kṛṣṇa, kahit munting gawa ay nagbubunga ng mas malaking kabutihang-loob. Itinatampok ang pakikinig at pagtuturo ng kaluwalhatian ng Dvārakā (śravaṇa–kīrtana) bilang daan tungo sa kaligtasan. Ikinukumpara ng teksto ang magastos na mga handog—gaya ng paulit-ulit na pag-aalay ng baka sa mga marurunong na brāhmaṇa—sa pahayag na ang pagligo sa Ilog Gomati, lalo na sa mga araw na kaugnay ni Madhusūdana, ay makapagbibigay ng katulad na bunga. Malakas ang diin sa etika: ang pagpapakain kahit sa isang brāhmaṇa sa Dvārakā, at higit pa ang pagtulong sa mga yati/ascetic at mga Vaiṣṇava sa pagkain at pananamit, ay paulit-ulit na pinupuri bilang tungkuling maaaring gampanan “saan man naroroon”. Itinaas din ang pagtalima sa Dvādaśī sa buwan ng Vaiśākha, ang pagsamba kay Kṛṣṇa, at ang pagpupuyat (jāgaraṇa), na may matibay na phalaśruti: ang pagpupuyat at pagbigkas/pagbasa ng Bhāgavata ay inilalarawang nagsusunog ng naipong kasalanan at nagbibigay ng mahabang pananatili sa langit. Ipinakikilala ang “mapa ng kadalisayan”: ang mga lugar na walang pagbigkas ng Bhāgavata, walang pagsamba sa Śālagrāma, o walang panatang Vaiṣṇava ay itinuturing na kulang sa ritwal; ngunit maging ang liblib na lupain ay nagiging mapalad kapag may mga deboto roon. Sa huli, binanggit ang mga panangga at mapagpalang tanda—tilaka ng Gopīcandana, luwad na Śaṅkhoddhāra, paglapit sa tulasī, at pādodaka (tubig na pinaghugasan ng banal na paa)—at tinatapos sa pahayag na sa Kali-yuga ay nananahan si Kṛṣṇa sa Dvārakā, at ang isang araw na pagligo sa Gomati–Cakratīrtha ay katumbas ng pagligo sa mga tīrtha sa tatlong daigdig.
Shlokas
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यं शृणु पौत्र मयोदितम् । शृण्वतो गदतश्चापि मुक्तिः कृष्णाद्भवेद्ध्रुवम्
Wika ni Śrī Prahlāda: O apo, pakinggan mo ang kadakilaan ng Dvārakā na aking ipinahayag. Ang nakikinig—at maging ang bumibigkas nito—ay tiyak na magkakamit ng kalayaan (moksha) sa biyaya ni Kṛṣṇa.
Verse 2
पुत्रेण लोकाञ्जयति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते । अथ पुत्रस्य पौत्रेण नाकमेवाधिरोहति
Sa pamamagitan ng anak na lalaki, napagwawagi ang mga daigdig; sa pamamagitan ng apo, natatamo ang walang-hanggang kalagayan; at sa pamamagitan ng apo ng anak, umaakyat hanggang sa mismong langit.
Verse 3
यस्य पुत्रः शुचिर्दक्षः पूर्वे वयसि धार्मिकः । विष्णुभक्तिं च कुरुते तं पुत्रं कवयो विदुः
Sinasabi ng mga pantas: tunay na may “anak” ang taong ang kanyang anak ay dalisay at may kakayahan, maka-dharma mula pa sa murang edad, at taimtim na nagsasagawa ng bhakti kay Viṣṇu.
Verse 4
हेमशृंगं रौप्यखुरं सवत्सं कांस्यदोहनम् । सवस्त्रं कपिलानां तु सहस्रं च दिनेदिने
Isang libong Kapilā na bakang kulay kayumanggi—may sungay na ginto, mga kuko na pilak, may kasamang guya, may sisidlang panggatas na tanso, at may telang pantakip—(na inihahandog) araw-araw.
Verse 5
दत्त्वा यत्फलमाप्नोति ब्राह्मणे वेदपारगे । तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां मधुभिद्दिने
Anumang bunga na nakukuha sa pagbibigay ng gayong handog sa isang Brāhmaṇa na ganap na bihasa sa mga Veda—ang gayong bunga ay nakakamtan din sa pagligo lamang sa Ilog Gomatī sa araw ni Madhubhid (Kṛṣṇa).
Verse 6
यस्त्वेकं भोजयेद्विप्रं द्वारकायां च संस्थितम् । सुभिक्षे भो द्विजश्रेष्ठाः फलं लक्षगुणं भवेत्
Ngunit sinumang magpakain kahit sa isang Brāhmaṇa na naninirahan sa Dvārakā—O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-isinilang—sa panahon ng kasaganaan, ang bunga ng kabutihan ay nagiging sandaang libong ulit.
Verse 7
फलं लक्षगुणं प्रोक्तं दुर्भिक्षे कृष्णसन्निधौ । एवं धर्मानुसारेण दयाद्भिक्षां तु भिक्षुके
Ang bungang sandaang libong ulit ay ipinahayag (lalo na) sa panahon ng taggutom, sa mismong harapan ni Kṛṣṇa. Kaya, ayon sa dharma, magbigay ng limos sa pulubi-mendikante nang may habag.
Verse 8
अपि नः स कुले कश्चिद्भविष्यति नरोत्तमः । यो यतीनो कलौ प्राप्ते पितॄनुद्दिश्य दास्यति
Magkakaroon kaya sa aming angkan ng isang pinakadakilang lalaki na—pagdating ng Panahong Kali—magkakaloob ng handog sa mga yatī (mga asceta), na iniaalay para sa mga pitṛ (mga ninuno)?
Verse 9
द्वारकायां विशे षेण सत्कृत्य कृष्णसन्निधौ । अन्नदानं यतीनां तु कौपीनाच्छादनानि च
Lalo na sa Dvārakā—pagkatapos silang parangalan sa mismong harapan ni Kṛṣṇa—magbigay ng pagkain sa mga yatī, at magkaloob din ng kaupīna (bahag) at mga kasuotang pantakip.
Verse 10
नात्मनः क्रतुभिः स्विष्टैर्नास्ति तीर्थैः प्रयोजनम् । यत्र वा तत्र वा कार्य्यं यतीनां प्रीणनं सदा
Para sa sarili, hindi tunay na kailangan ang mga handog-sakripisyong ganap na naisagawa ni ang mga paglalakbay sa banal na pook; sa halip, saan man naroroon, laging pagsikapang pasayahin at bigyang-kasiyahan ang mga yatī.
Verse 11
श्वपचादयोऽपि ते धन्या ये गता द्वारकां पुरीम् । प्राप्य भागवतान्ये वै पितॄनुद्दिश्य पुत्रकाः
Kahit yaong mga hinahamak sa lipunan, gaya ng mga nagluluto ng karne ng aso, ay pinagpala kung makarating sa lungsod ng Dvārakā; sapagkat doon, matapos makatagpo ng mga deboto ni Bhagavān, ang kanilang mga anak ay makapag-aalay na iniuukol sa mga ninuno (pitṛ).
Verse 12
भक्त्या संपूजयिष्यंति वस्त्रैर्दानैश्च भूरिभिः
Sa debosyon, sasambahin nila nang ganap, na may handog na mga kasuotan at saganang mga kaloob.
Verse 13
गयापिंडेन नास्माकं तृप्तिर्भवति तादृशी । यादृशी विष्णुभक्तानां सत्कारेणोप जायते
Ang kasiyahang natatamo namin ay hindi gaya ng mula sa pag-aalay ng piṇḍa sa Gayā; sapagkat ang paggalang at pag-aasikaso sa mga deboto ni Viṣṇu ang siyang nagbubunga ng higit na pagkapuspos.
Verse 14
वैशाखे ये करिष्यंति द्वादशीं कृष्णसन्निधौ । कृष्णं संपूजयन्तश्च रात्रौ कुर्वंति जागरम्
Yaong sa buwan ng Vaiśākha ay tutupad ng Dvādaśī sa harap ni Kṛṣṇa—sumasamba kay Kṛṣṇa at nagpupuyat sa buong gabi—ay magkakamit ng dakilang kabutihang-loob.
Verse 15
माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं शुभम् । कृष्णस्य बालचरितं बालकृष्णादिदर्शनम्
Dapat ngang bigkasin ang mapalad na Māhātmya na nagmula sa Dvārakā; at bigkasin din ang mga gawa ni Kṛṣṇa noong kabataan, at ang mga salaysay ng pagtanaw kay Bāla-Kṛṣṇa at iba pang tulad nito.
Verse 16
क्रीडनं गोकुलस्यैव क्रीडा गोपीजनस्य च । कृष्णावतारकर्माणि श्रोतव्यानि पुनःपुनः
Ang banal na lila ng Gokula, at ang lila ng pamayanang gopī rin—ang mga gawa ni Kṛṣṇa sa Kanyang paglusong bilang avatāra ay dapat pakinggan nang paulit-ulit.
Verse 17
रुक्मशृंगीं रौप्यखुरीं मुक्तालांगूलभूषिताम् । सवत्सां ब्राह्मणे दत्त्वा होमार्थं चाहिताग्नये
Sa pag-aalay sa isang brāhmaṇa—isang āhitāgni (tagapag-ingat ng mga banal na apoy)—ng isang baka na may guya, pinalamutian ng sungay na ginto, mga kuko na pilak, at buntot na may perlas, para sa homa (handog sa apoy), (nagkakamit ng dakilang kapala).
Verse 18
निमिषस्पर्शनांशेन फलं कृष्णस्य जागरे । यत्किंचित्कुरुते पापं कोटिजन्मसु मानवः । कृष्णस्य जागरे रात्रौ दहते नात्र संशयः
Kahit isang munting bahagi ng sandali na ginugol sa pagbabantay sa gabi (jāgaraṇa) para kay Kṛṣṇa ay nagbubunga ng napakalaking gantimpala. Anumang kasalanang nagawa ng tao sa sampu-sampung milyong kapanganakan ay nasusunog sa gabi ng jāgaraṇa ni Kṛṣṇa—walang pag-aalinlangan.
Verse 19
पठेद्भागवतं रात्रौ पुराणं दयितं हरेः । यावत्सूर्य्यकृताऽलोको यावच्चन्द्रकृता निशा
Bigkasin sa gabi ang Bhāgavata—ang Purāṇa na minamahal ni Hari—at ipagpatuloy mula sa oras ng liwanag ng araw hanggang sa gabing sinisinagan ng buwan.
Verse 20
यावत्ससागरा पृथ्वी यावच्च कुलपर्वताः । तावत्कालं वसेत्स्वर्गे नान्यथा मम भाषितम्
Hangga’t nananatili ang daigdig na may mga karagatan, at hangga’t nananatili ang mga hanay ng bundok, gayon din katagal mananahan sa langit—ito ang aking pahayag, at hindi iba.
Verse 21
आस्फोटयंति पितरः प्रहर्षंति पितामहाः । एवं तं स्वसुतं दृष्ट्वा शृण्वानं कृष्णसंभवम्
Pumalakpak sa galak ang mga Ninuno, at nagagalak ang mga lolo-sa-tuhod, kapag nakita nila ang sarili nilang salinlahi na nakikinig sa banal na salaysay na nagmula sa (at nagsasalaysay tungkol kay) Kṛṣṇa.
Verse 22
द्वारकायाश्च माहात्म्यं यत्र नो जागरे पठेत् । तन्म्लेच्छसदृशं स्थानमपवित्रं परित्यजेत्
Ang pook na hindi binibigkas ang Māhātmya ng Dvārakā sa banal na pagpupuyat ay dapat ituring na tulad ng mleccha at marumi; kaya dapat lisanin ang gayong lugar.
Verse 23
शालिग्रामशिला नैव यत्र भागवता न हि । त्यजेत्तीर्थं महापुण्यं पुण्यमायतनं त्यजेत्
Kung saan walang Śāligrāma-śilā at wala ring mga debotong Bhāgavata, dapat lisanin maging ang tīrtha na tinatawag na “dakilang mapagpala”; lisanin ang tahanang nag-aangking banal.
Verse 24
त्यजेद्गुह्यं तथाऽरण्यं यत्र न द्वादशीव्रतम्
Dapat ding lisanin ang isang lihim na pook, maging ang gubat, kung saan hindi isinasagawa ang Dvādaśī-vrata.
Verse 25
सुदेशोऽपि भवेन्निंद्यो यत्र नो वैष्णवा व्रतम् । कुदेशोऽपि भवेत्पुण्यो यत्र भागवताः कलौ
Kahit ang “mabuting lupain” ay nagiging kapintasan kung walang pagsasagawa ng Vaiṣṇava na panata; at kahit ang “masamang lupain” ay nagiging mapagpala sa Panahong Kali kung naroon ang mga debotong Bhāgavata.
Verse 26
संकीर्णयोनयः पूता ये भक्ता मधुसूदने । म्लेच्छतुल्याः कुलीनास्ते ये न भक्ता जनार्दने
Ang mga may halong pinagmulan ay nalilinis kung may debosyon kay Madhusūdana; ngunit kahit ang mararangal ay tulad ng mleccha kung wala silang debosyon kay Janārdana.
Verse 27
रथारूढं प्रकुर्वंति ये कृष्णं मधुमाधवे । मुक्तिं प्रयांति ते सर्वे कुलकोटिसमन्विताः
Lahat ng nag-aayos at nagpaparangal kay Kṛṣṇa Madhumādhava na nakasakay sa karwahe ay makakamtan ang kalayaan (mokṣa), kasama ang di-mabilang na angkan nila.
Verse 28
देवकीनन्दनस्यार्थे रथं कारापयन्ति ये । कल्पांतं विष्णुलोके ते वसन्ति पितृभिः सह
Ang sinumang magpagawa ng karwahe para sa Anak ni Devakī (Śrī Kṛṣṇa) ay mananahan sa daigdig ni Viṣṇu hanggang wakas ng kalpa, kasama ang kanilang mga ninuno.
Verse 29
द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रावयेद्यः कलौ नृणाम् । भावमुत्पादयेद्यो वै लभेत्क्रतुशतंफलम्
Sa panahon ng Kali, ang sinumang magpabigkas ng Māhātmya ng Dvārakā sa mga tao at tunay na magpagising ng debosyon ay magkakamit ng bunga ng sandaang handog na Veda.
Verse 30
यो नार्चयति पापिष्ठो देवमन्यत्र गच्छति । कोटिजन्मार्जितं पुण्यं हरते रुक्मिणीपतिः
Ang pinakamasamang makasalanan na hindi sumasamba sa Panginoon at lumilihis sa iba—ang Panginoon ni Rukmiṇī (Kṛṣṇa) ang kukuha ng meritong naipon sa sampung milyong kapanganakan.
Verse 31
शंखोद्धारसमुद्भूतां नित्यं देहे बिभर्त्ति हि । मृत्तिकां दैत्यराजेन्द्र शृणु वक्ष्यामि यत्फलम्
Tunay ngang lagi niyang dinadala sa katawan ang banal na luwad na nagmula sa Śaṅkhoddhāra; O panginoon ng mga Daitya, makinig—ipahahayag ko ang bunga nito.
Verse 32
यो ददाति यतीनां च वैष्णवानां प्रयच्छति । स्वर्णभारशतं पुण्ड्रं नित्यं प्राप्नोति मानवः
Ang sinumang nagbibigay ng kaloob sa mga yati (mga nagtalikod sa mundo) at nag-aalay sa mga Vaiṣṇava, ay palaging nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng sandaang pasan ng ginto at ng kabanalan ng tandang puṇḍra.
Verse 33
गृहे यस्य सदा तिष्ठेच्छंखोद्धारस्य मृत्तिका । नित्य क्रियाकृतंपुण्यं लभेत्कोटिगुणं बले
Sa tahanan ng sinumang laging naroroon ang luwad ng Śaṅkhoddhāra, ang kabutihang nalilikha ng araw-araw na mga ritwal ay nagiging isang crore na ulit ang lakas.
Verse 34
यस्य पुण्ड्रं ललाटे तु गोपीचंदनसंज्ञकम् । न जहाति गृहं तस्य लक्ष्मीः कृष्णप्रिया द्विजाः
O mga brāhmaṇa, ang tahanan ng may puṇḍra sa noo na tinatawag na Gopīcandana ay hindi kailanman iniiwan ni Lakṣmī, ang minamahal ni Kṛṣṇa.
Verse 35
न ग्रहो बाधते तस्य नोरगो न च राक्षसः । पिशाचा न च कूष्मांडा न च प्रेता न जंभकाः
Walang masamang graha ang makapipinsala sa kanya; ni ahas ni rākṣasa ay hindi makasasakit—ni piśāca, ni kūṣmāṇḍa, ni preta, ni jaṃbhaka.
Verse 36
नाग्निचौरभयं तस्य दरीणां चैव बन्धनम् । विद्युदुल्काभयं चैव न चोत्पातसमुद्भवम्
Para sa kanya, walang takot sa apoy o sa magnanakaw, ni pagkabihag sa mga yungib at siwang; wala ring takot sa kidlat o bulalakaw, at wala ring kapahamakan na isinilang mula sa masasamang palatandaan.
Verse 37
नारिष्टं नापशकुनं दुर्निमित्तादिकं च यत् । सत्कृते विष्णुभक्ते च शालिग्रामशिलार्चने
Kung saan pinararangalan ang deboto ni Viṣṇu at sinasamba ang Śālagrāma-śilā, doon ay walang kamalasan, walang masamang pangitain, at walang anumang masamang palatandaan.
Verse 38
पीते पादोदके विप्रा नैवेद्यस्यापि भक्षणे । तुलसीसन्निधौ विष्णोर्विलयावसरे कृते
O mga brāhmaṇa, kapag sinisipsip ang tubig na panghugas sa mga paa ng Panginoon at kinakain maging ang naivedya na inialay—na ginagawa sa harap ng Tulasī—sa oras ng pagkalusaw ng lahat, ang tao’y sumisilong kay Viṣṇu.
Verse 39
पुरा देवेन कथितं शृणु पात्रं वदाम्यहम् । प्रिया भागवता येषां तेषां दासोऽस्म्यहं सदा
Pakinggan ninyo ang minsang ipinahayag ng Panginoon; sasabihin ko kung sino ang tunay na karapat-dapat tumanggap. Yaong mga minamahal ang mga deboto ni Bhagavān—sa kanila ako’y laging alipin at tagapaglingkod.
Verse 40
विहाय मथुरां काशीमवन्तीं सर्वपापहाम् । मायां कांचीमयोध्यां च संप्राप्ते च कलौ युगे
Nang dumating ang yugto ng Kali, at isinasantabi ang Mathurā, Kāśī, ang Avantī na pumapawi ng lahat ng kasalanan, at gayundin ang Māyā (Haridvāra), Kāñcī, at Ayodhyā—
Verse 41
वसाम्यहं द्वारकायां सर्वसेनासमावृतः । तीर्थव्रतैर्यज्ञदानै रुद्राद्यैर्मुनिचारणैः
Ako’y nananahan sa Dvārakā, napalilibutan ng lahat ng aking banal na hukbo; kasama ang mga tīrtha at mga panatang banal, ang mga paghahandog na yajña at mga kaloob, at si Rudra at iba pang mga diyos, mga muni at mga mang-aawit sa langit.
Verse 42
श्रद्धात्यागेन भक्त्या वा यस्तोषयितुमिच्छति । गत्वा द्वारवतीं रम्यां द्रष्टव्योऽहं कलौ युगे
Sinumang nagnanais na bigyang-lugod Ako—sa pagtalikod na may pananampalataya o sa debosyon—ay dapat pumunta sa marikit na Dvāravatī; sa panahon ng Kali-yuga, Ako’y dapat masilayan doon.
Verse 43
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि मया शुद्धानि भूरिशः । विन्यस्तानि च गोमत्यां चक्रतीर्थेऽतिपावने
Anumang mga tīrtha sa tatlong daigdig—na nilinis Ko nang sagana—ay inilagak sa Gomati, sa Cakratīrtha na lubhang nagpapadalisay.
Verse 44
दिनेनैकेन गोमत्यां चक्रतीर्थे कलौ युगे । त्रैलोक्यसंभवैस्तीर्थैः स्नातो भवति मानवः
Sa Kali-yuga, sa loob ng isang araw lamang sa Cakratīrtha sa Gomati, ang tao’y nagiging wari’y nakapaligo na sa mga tīrtha na nagmumula sa tatlong daigdig.
Verse 45
कोटिपापविनिर्मुक्तो मत्समं वसते नरः । मम लोके न संदेहः कुलकोटिसमन्वितः
Malaya sa mga kasalanang milyun-milyon (koṭi), ang taong iyon ay mananahan na kapantay Ko; sa aking daigdig—walang pag-aalinlangan—siya’y mananatili kasama ang koṭi-koṭing angkan ng kanyang lahi.
Verse 46
नापराधकृतैः पापैर्लिप्तः स्यादु त्कटैः कृतैः । शतजन्मायुतानीह लक्ष्मीर्न च्यवते गृहात्
Kahit ang mabibigat na kasalanang nagawa dahil sa paglabag ay hindi dumikit sa kanya. Sa loob ng napakaraming daan-libong kapanganakan, dito, si Lakṣmī ay hindi umaalis sa kanyang tahanan.