Adhyaya 2
Nagsisimula ang kabanata sa pagsasalita ni Prahlāda sa mga pantas, na inilalarawan ang Dvārakā/Dvārāvatī bilang banal na lungsod sa baybayin na kaugnay ng Ilog Gomati, at kinikilalang pinakamataas na tahanan ng Panginoon at hantungan ng kaligtasan sa Kali-yuga. Itinatanong ng mga pantas: kung nagwakas na ang angkan ng Yādava at sinasabing nilamon ng tubig ang Dvārakā, paano pa rin ipinahahayag na naroon ang Panginoon sa Kali-yuga? Lumipat ang salaysay sa korte ni Ugrasena nang dumating ang balitang naninirahan ang rishi na si Durvāsā malapit sa Gomati sa Cakratīrtha. Si Kṛṣṇa, kasama si Rukmiṇī, ay nagtungo upang salubungin siya, at binigyang-diin na ang paggalang at pagtanggap sa panauhin ay mahigpit na tungkuling-dharma na may mga bunga sa ritwal. Tinanong ni Durvāsā si Kṛṣṇa tungkol sa lawak ng lungsod, mga sambahayan, at mga umaasa; inilarawan ni Kṛṣṇa ang lupang ipinagkaloob ng dagat, mga palasyong ginto, at napakalawak na kaayusan ng pamilya at mga tagasunod, na nagdulot ng pagkamangha sa banal na māyā at walang-hanggang kapangyarihan. Pagkaraan, sinubok ni Durvāsā ang kababaang-loob: pinapasan niya sa karwahe sina Kṛṣṇa at Rukmiṇī. Sa paglalakbay, uminom si Rukmiṇī ng tubig dahil sa uhaw nang hindi humihingi ng pahintulot; isinumpa siya ni Durvāsā na laging mauhaw at mahiwalay kay Kṛṣṇa. Inaliw siya ni Kṛṣṇa sa aral ng namamagitang presensya (ang makakita sa Kanya roon ay para na ring makakita sa kanya) at pinaalalahanan ang masidhing pag-iingat sa debosyon. Nagtatapos ang kabanata sa pagpapalubag at pagsamba ni Kṛṣṇa kay Durvāsā sa ganap na mga ritwal ng pagtanggap: paghuhugas ng paa, pag-aalay ng arghya, kaloob na baka, madhuparka, at pagpapakain—isang huwaran ng banal na etika sa pagharap sa panauhin.
Shlokas
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । सर्वेषामपि भूतानां दैत्यदानवरक्षसाम् । भवन्तो वै पूज्यतमा देवादीनां तथैव च
Sinabi ni Prahlāda: Sa lahat ng nilalang—maging sa mga Daitya, Dānava, at Rākṣasa—kayong mga pantas ang tunay na pinakadapat sambahin; gayundin sa mga Deva at sa iba pa.
Verse 2
अनुज्ञया तु युष्माकं प्रसादात्केशवस्य हि । अधिष्ठानं भगवतः कथयामि निबोधत
Sa pahintulot ninyo, at sa biyaya ni Keśava, ilalarawan ko ang banal na tahanan ng Panginoon; makinig at unawain ninyo.
Verse 3
पश्चिमस्य समुद्रस्य तीरमाश्रित्य तिष्ठति । कुशस्थलीति या पूर्वं कुशेन स्थापिता पुरी
Sa pampang ng kanlurang dagat ay nakatindig ang isang lungsod; noong una’y tinawag itong Kuśasthalī, ang bayang itinatag noon pa man ni Kuśa.
Verse 4
वहते गोमती यत्र सागरेण समंततः । द्वारावतीति सा विप्रा आनर्त्तेषु प्रकीर्त्तिता
Kung saan dumadaloy ang ilog Gomati at ang dagat ay pumapalibot sa lahat ng panig—o mga brāhmaṇa, ang pook na iyon ay bantog sa mga Ānarta bilang “Dvārāvatī.”
Verse 5
तस्यां वसति विश्वात्मा सर्वकामप्रदो हरिः । कला षोडशसंयुक्तो मूर्तिं द्वादशकान्वितः
Doon nananahan si Hari, ang Kaluluwa ng sansinukob, ang Tagapagkaloob ng lahat ng minimithi—taglay ang labing-anim na banal na kagalingan at nahahayag sa labindalawang anyo.
Verse 6
तदेव परमं धाम तदेव परमं पदम् । द्वारका सा च वै धन्या यत्राऽस्ते मधुसूदनः
Iyon lamang ang kataas-taasang tahanan; iyon lamang ang pinakadakilang kalagayan. Tunay na pinagpala ang Dvārakā na kinaroroonan ni Madhusūdana.
Verse 7
यत्र कृष्णश्चतुर्बाहुः शंखचक्रगदाधरः । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति तत्र गत्वा कलौ युगे
Kung saan naroroon si Kṛṣṇa na may apat na bisig, tangan ang kabibe, diskos at pamalo—ang sinumang makarating doon, kahit sa panahong Kali, ay nakakamit ang kalayaan (mokṣa).
Verse 8
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः । विस्मयाविष्टमनसस्तमूचुर्मुनिसत्तमाः
Nang marinig ang mga salita ng dakilang-loob na si Prahlāda, ang mga pinakadakilang muni—na napuno ng pagkamangha ang isipan—ay nagsalita sa kanya.
Verse 9
ऋषय ऊचुः । क्षयं यदुकुले याते भारे चोपहृते भुवः । प्रभासे यादवश्रेष्ठः स्वस्थानमगमद्धरिः
Wika ng mga rishi: Nang mapawi ang angkan ng Yadu at maalis ang bigat ng daigdig, sa Prabhāsa si Hari—pinakamainam sa mga Yādava—ay lumisan patungo sa Kanyang sariling banal na tahanan.
Verse 10
द्वारावत्या प्लावितायां समंतात्सागरेण हि । कथं स भगवांस्तत्र कलौ दैत्य प्रकीर्त्यते
Kapag ang Dvārāvatī ay nalubog sa dagat sa lahat ng panig, O Daitya, paano sinasabing naroon pa roon ang Mapalad na Panginoon sa kapanahunan ng Kali?
Verse 11
कथयस्व सुरश्रेष्ठ कथं विष्णुर्महीतले । स्थितश्चानर्त्तविषय एतद्विस्तरतो वद
O pinakamainam sa mga diyos, isalaysay mo: paano nanahan si Viṣṇu sa lupa, at paano Siya nagtatag ng Kanyang luklukan sa lupain ng Ānarta (rehiyon ng Dvārakā)? Iwika mo ito nang ganap na masinsin.
Verse 12
उग्रसेने नरपतौ प्रशासति वसुन्धराम् । कृष्णो यदुपुरीमेतां शोभयामास सर्वतः
Habang si Haring Ugrasena ay namamahala sa daigdig, pinalamutian ni Kṛṣṇa ang lungsod na ito ng mga Yadu (Dvārakā) at pinagniningning sa lahat ng dako.
Verse 13
रममाणे रमानाथे रामाभिरमणे हरौ । एकदा तु समासीने सभायां यदुसत्तमे
Minsan, habang si Hari—Panginoon ni Ramā (Śrī)—ay nagagalak kasama ng mga rāmā (mga ginang), Siya’y nakaupo sa kapulungan bilang pinakadakila sa mga Yadu.
Verse 14
कथाभिः क्रियमाणाभिर्विचित्राभिरनेकधा । उद्धवः कथयामास प्रचारं यदुनंदनम्
Habang nagaganap sa iba’t ibang paraan ang maraming kahanga-hangang pag-uusap, isinalaysay ni Uddhava kay Yadunandana (Panginoong Kṛṣṇa) ang balita ng pagdating at mga galaw ng isang panauhin.
Verse 15
यात्रायामनुसंप्राप्तं दुर्वाससमकल्मषम् । स्थितं तं गोमतीतीरे चक्रतीर्थसमीपतः
Si Durvāsā—walang bahid ng kasalanan—ay dumating sa kanyang paglalakbay-pananampalataya at nananatili sa pampang ng Gomati, malapit sa Cakratīrtha.
Verse 16
तच्छ्रुत्वा सहसोत्थाय भगवान्रुक्मिणीगृहम् । जगाम हृष्टमनसा विश्वशक्तिरधोक्षजः
Pagkarinig noon, ang Mapalad na Panginoon—si Adhokṣaja, kapangyarihan ng sansinukob—ay agad tumindig, at sa pusong nagagalak ay nagtungo sa tahanan ni Rukmiṇī.
Verse 17
आगत्योवाच वैदर्भीं संप्राप्तमृषिसत्तमम् । तपोनिर्धूत पाप्माऽयमत्रिपुत्रो महातपाः
Pagdating, sinabi Niya kay Vaidebhī (Rukmiṇī): “Dumating na ang pinakadakila sa mga ṛṣi—ito ang anak ni Atri, ang dakilang asceta, na ang mga kasalanan ay napaso at nalinis ng tapas.”
Verse 18
आतिथ्येनार्चितो विप्रो दास्यते च महोदयम् । गृहिणी न गृहे यस्य सत्पात्रागमनं वृथा
Kapag ang isang brāhmaṇa ay pinararangalan sa pamamagitan ng pagkamapagpatuloy, siya’y nagkakaloob ng dakilang kasaganaan. Ngunit ang bahay na walang tunay na maybahay, ang pagdating ng karapat-dapat na panauhin ay nauuwi sa wala.
Verse 19
तस्य देवा न गृह्णंति पितरश्च तथोदकम् । तदागच्छस्व गच्छामो निमंत्रयितुमत्रिजम्
Para sa gayong tao, hindi tinatanggap ng mga diyos ang handog, ni ng mga ninuno kahit ang pagbubuhos ng tubig. Kaya halika—tayo’y pumaroon upang anyayahan ang anak ni Atri (Durvāsā).
Verse 20
तथेत्युक्त्वा तु सा देवी रथमारुरुहे सती । रथमारुह्य देवेशो रुक्मिण्या सहितो हरिः । जगाम तत्र यत्रास्ते दुर्वासा मुनिसत्तमः
Pagkasabi ng “Gayon nga,” ang marangal na diyosa ay sumakay sa karwahe. Pagkaraan, si Hari—Panginoon ng mga diyos—ay sumakay din kasama si Rukmiṇī, at nagtungo sa kinaroroonan ni Durvāsā, ang pinakadakila sa mga muni.
Verse 21
दृष्ट्वा ज्वलंतं तपसा कूले नदनदीपतेः । कापालिकस्य पुरतः सुस्नातं वरसीकरैः
Nakita nila ang muni na nagliliyab sa kapangyarihan ng tapas sa pampang ng Panginoon ng mga ilog; at namasdan nila ang kapālikang may dalang bungo, bagong paligo, ang katawan ay winisikan ng mapalad na patak ng tubig.
Verse 22
प्रणम्य भगवान्भक्त्या पप्रच्छाऽनामयं ततः । पश्चाद्विदर्भतनया रुक्मिणी प्रणनाम तम्
Pagkatapos yumukod nang may debosyon, nagtanong ang Mapalad na Panginoon tungkol sa kanyang kagalingan. Pagkaraan, si Rukmiṇī—anak na babae ng Vidarbha—ay yumukod din sa kanya.
Verse 23
दुर्वासाश्चापि तौ दृष्ट्वा दर्शनार्थमुपागतौ । पप्रच्छ कुशलं तत्र स्वागतेनाभिनंद्य च
Si Durvāsā rin, nang makita ang dalawa na dumating upang tumanggap ng darśana, ay malugod silang tinanggap doon, binati ng “maligayang pagdating,” at nagtanong tungkol sa kanilang kalagayan.
Verse 24
दुर्वासा उवाच । कुशलं कृष्ण सर्वत्र कुत्र वासस्तवाऽधुना । कति दारा धनापत्यमेतद्विस्तरतो वद
Wika ni Durvāsā: “O Kṛṣṇa, maayos ba ang lahat sa iyo saanman? Saan na ngayon ang iyong tahanan? Ilan ang iyong mga asawa, at ano ang kalagayan ng iyong kayamanan at mga supling? Isalaysay mo ito nang detalyado.”
Verse 25
श्रीकृष्ण उवाच । समुद्रेण प्रदत्ता मे भूभिर्द्वादशयोजना । तस्यां निवसतो ब्रह्मन्पुरी हेममयी मम
Sumagot si Śrī Kṛṣṇa: “O Brahmana, ipinagkaloob sa akin ng Karagatan ang lupang may lawak na labindalawang yojana. Doon ako nananahan, at ang aking lungsod ay yari sa ginto.”
Verse 26
प्रासादास्तत्र सौवर्णा नवलक्षाणि संख्यया । तस्यां वसामि संहृष्टस्त्वत्प्रसादात्सुनिर्भयः
“Doon, ang mga palasyo ay pawang ginto—siyam na lakh ang bilang. Naninirahan ako sa lungsod na iyon na may galak at ganap na walang pangamba, dahil sa iyong biyaya.”
Verse 27
तच्छुत्वा वचनं तस्य विस्मयाविष्टमानसः । प्रत्युवाच स दुर्वासाः प्रहस्य मधुसूदनम्
Nang marinig ang kanyang mga salita, si Durvāsā—nabihag ang isip sa pagkamangha—ay ngumiti at sumagot kay Madhusūdana (Kṛṣṇa).
Verse 28
वसंति तावका ये च तेषां संख्या वदस्व भोः । यावत्यश्च महिष्यस्ते पुत्राः परिजनास्तथा
“Sabihin mo sa akin, ginoo, ilan ang iyong mga tao na naninirahan doon. At ilan ang iyong mga reyna, gayundin ang iyong mga anak na lalaki at mga tagapaglingkod.”
Verse 29
श्रीकृष्ण उवाच । ब्रह्मन्षोडशसाहस्रं भार्य्याश्चाष्टाधिका मम । तासां मध्येऽभीष्टतमा विदर्भाधिपतेः सुता
Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “O Brahmin, mayroon akong labing-anim na libong asawa, at may walo pang dagdag. Sa kanila, ang pinakamamahal ay ang anak na babae ng hari ng Vidarbha.”
Verse 30
एकैकस्या दश सुताः कन्या चैका तथा मुने । षट्पंचाशद्यदूनां तु कोट्यः परिजनो मम
“Bawat reyna ay may sampung anak na lalaki at isang anak na babae, O pantas. At ang aking mga kasama at tagasunod ay limampu’t anim na krore ng mga Yādava.”
Verse 31
शेषाः प्रकृतयो ब्रह्मंस्तेषां संख्या न विद्यते । तच्छ्रुत्वा चिंतयामास किमेतदिति विस्मितः
“O brāhmaṇa, ang natitirang mga pagpapakita ng Prakṛti ay hindi na mabilang.” Nang marinig ito, siya’y namangha at nagmuni-muni: “Ano kaya ito?”
Verse 32
अहो ह्यनंतवीर्यस्य मायामाश्रित्य तिष्ठतः । अनंता सर्वकर्तृत्वे प्रवृत्तिर्दृश्यतामिय म्
Ah! Yaong may walang-hanggang kapangyarihan, na nananatiling nakasalig sa Māyā—nakikita sa daigdig ang walang-tigil na pagkilos ng pagiging tagagawa ng lahat sa sansinukob.
Verse 33
दुर्वासा उवाच । स्वागतं ते महाबाहो ब्रूहि किं करवाणि ते । दर्शनेन त्वदीयेन प्रीतिमेति च मे मनः
Sinabi ni Durvāsā: “Maligayang pagdating sa iyo, O makapangyarihang bisig. Sabihin mo—ano ang magagawa ko para sa iyo? Sa pagtanaw ko sa iyo, napupuno ng galak ang aking puso.”
Verse 34
श्रीकृष्ण उवाच । यदि प्रसन्नो भगवांस्तदागच्छस्व मे गृहम् । शिरसा धार्य्य पादांबु प्रयास्यामि पवित्रताम्
Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “Kung ikaw ay nalulugod, O kagalang-galang, pumarito ka sa aking tahanan. Itataas ko sa aking ulo ang tubig mula sa iyong mga paa, at makakamtan ko ang kadalisayan.”
Verse 35
दुर्वासा उवाच । अक्षमासारसर्वस्वं किं मां नयसि माधव । नय मां यदि मद्वाक्यं करोषि सह भार्यया
Sabi ni Durvāsā: “O Mādhava, ikaw ang diwa at kabuuan ng pagtitimpi; bakit hindi mo ako inaakay ayon sa aking nais? Akayin mo ako, kung tutuparin mo ang aking salita, kasama ang iyong asawa.”
Verse 36
प्रह्लाद उवाच । एवमस्त्विति चोक्त्वा स प्रस्थितः स्वरथेन हि । तं दृष्ट्वा प्रस्थितं विष्णुं प्रहस्योवाच भर्त्सयन्
Sabi ni Prahlāda: “Pagkasabi ng ‘Mangyari nawa,’ siya’y tunay na umalis sakay ng sarili niyang karwahe. Nang makita niyang umaalis si Viṣṇu, siya’y tumawa at nagsalita nang nanunukso.”
Verse 37
दुर्वासा उवाच । दुर्वाससं न जानासि मुञ्चेमान्हयसत्तमान् । त्वं च भार्या तथा चेयं वहतं स्वरथेन माम्
Sabi ni Durvāsā: “Hindi mo ba kilala si Durvāsā? Kalagin ang mga napakahusay na kabayong ito. Ikaw at ang iyong asawa ay dapat magdala sa akin sa sarili kong karwahe.”
Verse 38
श्रीकृष्ण उवाच । भगवन्यथा प्रब्रवीषि विप्र कर्तास्मि तत्तथा । त्वया कृपालुना ब्रह्मन्पारितोऽहं सबांधवः
Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “O kagalang-galang na brāhmaṇa, gaya ng iyong ipinag-uutos, gayon ang aking gagawin. O brāhmaṇa, sa iyong habag, ako at ang aking mga kamag-anak ay napangangalagaan at naliligtas.”
Verse 39
प्रह्लाद उवाच । तौ तथा ऋषिवर्य्योऽसौ युक्तां देवीं रथे स्वके । तथैव पुण्डरीकाक्षं याहि याहीत्यभाषत
Wika ni Prahlāda: Ang pinakadakilang rishi ay maayos na iniluklok ang diyosa (ang reyna) sa sarili niyang karwahe, at gayundin ay kinausap si Puṇḍarīkākṣa (Kṛṣṇa), na nagsasabing, “Sige, magpatuloy; magpatuloy!”
Verse 40
तं दृष्ट्वा देवताः सर्वा वहमानं रथं हरिम् । साधुसाध्विति भाषंत ऊचुः सर्वे परस्परम्
Nang makita si Hari na humihila ng karwahe, ang lahat ng mga diyos ay nagsigawan sa isa’t isa, paulit-ulit na nagsasabi, “Napakabuti! Napakabuti!”
Verse 41
अहो ब्रह्मण्यदेवस्य परां भक्तिं प्रपश्यत । स्कन्धे कृत्वा धुरं यो हि वहते भार्य्यया सह
O, masdan ang sukdulang debosyon ng Panginoong laging mapagpala sa mga brāhmaṇa! Sapagkat Siya, kasama ang Kanyang maybahay, ay pinapasan ang pamatok sa sarili Niyang balikat.
Verse 42
विकीर्यमाणः कुसुमैः सुरसंघैर्जनार्दनः । जगाम स रथं गृह्य सभार्यो द्वारकां प्रति
Habang binubuhusan Siya ng mga bulaklak ng mga pangkat ng mga diyos, si Janārdana ay sumakay sa karwahe at, kasama ang Kanyang maybahay, ay tumungo patungong Dvārakā.
Verse 43
उह्यमाने रथे तस्मिन्रुक्मिणी तृषिताऽभवत् । उवाच कृष्णं वैदर्भी श्रमव्याकुललोचना
Habang hinihila ang karwaheng iyon, nauhaw si Rukmiṇī. Ang prinsesa ng Vidarbha, na ang mga mata’y balisa sa pagod, ay nagsalita kay Kṛṣṇa.
Verse 44
श्रान्ता भारपरिक्लिष्टा वहती कोपनं द्विजम् । पाययित्वोदकं कान्त नय मां मन्दिरं स्वकम्
Ako’y pagód at nabibigatan, sapagkat pasan ko ang marahas ang galit na brāhmaṇa. O minamahal, matapos mo siyang painumin ng tubig, ihatid mo ako sa sarili kong tahanan.
Verse 45
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः पादाक्रान्त्या धरातलात् । आनयामास भगवान्गगां त्रिपथगां शुभाम्
Nang marinig ang kanyang mga salita, ang Mapalad na Panginoon ay pinisil ang lupa sa pamamagitan ng Kanyang paa, at mula sa ilalim ay pinasibol ang mapalad na Gaṅgā—ang ilog na dumadaloy sa tatlong daigdig.
Verse 46
तद्दृष्ट्वा निर्मलं शीतं सुगंधं पावनं तथा । पपौ पिपासिता देवी रुक्मिणी जाह्नवीजलम्
Nang makita ang tubig na yaon—malinaw, malamig, mabango, at nakapagdalisay—ang uhaw na diyosang si Rukmiṇī ay uminom ng tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā).
Verse 47
पीतं तया जलं दृष्ट्वा चुकोप ऋषिसत्तमः । जज्वाल ज्वलनप्रख्यः शशाप परमेश्वरीम्
Nang makita niyang nainom na niya ang tubig, nag-alab sa galit ang pinakadakilang rishi; nagningas na parang apoy, at isinumpa ang marangal na ginang.
Verse 48
दुर्वासा उवाच । मामपृष्ट्वा जलं यस्मात्पीतवत्यसि रुक्मिणी । तस्मात्पानरता नित्यं भविष्यसि न संशयः
Wika ni Durvāsā: “Rukmiṇī, sapagkat uminom ka ng tubig nang hindi muna ako tinatanong, kaya’t lagi kang magiging nakahilig sa pag-inom; walang pag-aalinlangan.”
Verse 49
अवियुक्ता रथाद्यस्मान्मामपृष्ट्वा जलं त्वया । पीतं तस्माच्च कृष्णेन वियुक्ता त्वं भविष्यसि
“Sapagkat habang hindi ka pa humihiwalay sa karwahe, uminom ka ng tubig nang hindi ako tinatanong; kaya dahil doon, mahihiwalay ka rin kay Śrī Kṛṣṇa.”
Verse 50
प्रह्लाद उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं क्रोधसंरक्तलोचनः । परित्यज्य रथं विप्रो भूमावेवावतिष्ठति
Sinabi ni Prahlāda: Pagkasambit ng mga salitang iyon, ang brāhmaṇa—namumula ang mga mata sa galit—iniwan ang karwahe at nanatiling nakaupo sa lupa.
Verse 51
एवं शप्ता तदा देवी रुदोदातीव विह्वला । उवाच कृष्णं करुणं कथं स्थास्ये त्वया विना
Sa gayon, nang masumpa ang Diyosa, nanginginig na wari’y humahagulgol, nagsalita siya kay Kṛṣṇa na puspos ng habag: “Paano ako mananatili rito kung wala Ka?”
Verse 52
श्रीकृष्ण उवाच । आयास्ये प्रत्यहं देवि द्विकालं भवनं तव । यो मां पश्यति चात्रस्थं स त्वामेव प्रपश्यति
Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: “O Diyosa, darating Ako sa iyong tahanan araw-araw, sa dalawang panahon (umaga at gabi). Sinumang makakita sa Akin na naririto, tunay na ikaw rin ang kanyang nakikita.”
Verse 53
मां हि दृष्ट्वा नरो यस्तु त्वां न पश्यति भक्तितः । अर्द्ध्ं यात्रा फलं तस्य भविष्यति न संशयः
Tunay nga, kung may taong makakita sa Akin ngunit hindi ka makita nang may debosyon, kalahati lamang ang magiging bunga ng kanyang paglalakbay-pananampalataya—walang pag-aalinlangan.
Verse 54
आश्वास्य च प्रियामेवं ब्राह्मणं यदुनन्दनः । ततः प्रसादयामास दुर्वाससमकल्मषम्
Matapos aliwin ang Kanyang minamahal nang gayon, si Kṛṣṇa, ligaya ng angkan ng Yadu, ay nagsikap na bigyang-lugod ang brāhmaṇa na si Durvāsā, ang muning walang bahid-dungis.
Verse 55
बाह्यो पवनमध्ये तु पूजयामास तं तथा । अवनिज्य स्वयं पादौ विप्रपादावनेजनम् । धारयामास शिरसा जगतः पावनो हरिः
Sa labas, sa bukás na hangin, pinarangalan Niya siya nang nararapat. Hinugasan Niya sa sariling kamay ang mga paa ng brāhmaṇa; si Hari—tagapagpadalisay ng mga daigdig—ay inilagay sa Kanyang ulo ang tubig na iyon.
Verse 56
दत्त्वार्घ्यं गां च विप्राय मधुपर्कं स भक्तितः । विधिवद्भोजयामास षड्रसेन द्विजोत्तमम्
Sa debosyon, inialay Niya sa brāhmaṇa ang arghya, isang baka, at madhuparka. Pagkaraan, ayon sa wastong tuntunin, pinakain Niya ang pinakadakila sa mga dvija ng mga pagkain na may anim na lasa.