
Hiniling ng mga ṛṣi kay Sūta na ipaliwanag ang pinagmulan at kadakilaan ng Agnitīrtha at Brahmatīrtha. Isinalaysay ni Sūta na sa paghahari ni Haring Śaṃtanu ay nagkaroon ng matinding tagtuyot sapagkat pinigil ni Indra ang ulan, dahil sa inaakalang di-wastong pagmamana ng trono. Kumalat ang taggutom at gumuho ang buhay-yajña at mga banal na gawain. Si Ṛṣi Viśvāmitra, dahil sa matinding gutom, ay nagluto ng karne ng aso; natakot si Agni na maiugnay sa ipinagbabawal na pagkain kaya umurong Siya mula sa daigdig. Hinahanap ng mga deva si Agni; isang elepante, isang loro, at isang palaka ang nagsiwalat ng Kanyang pinagtataguan, kaya sila’y isinumpa—nagbago ang kanilang tinig/dila—dahil sa pagbubunyag. Sa huli, si Agni ay sumilong sa isang malalim na imbakan ng tubig sa kapatagan ng Hāṭakeśvara, at namatay ang mga nilalang sa tubig dahil sa init. Hinarap ni Brahmā si Agni at ipinaliwanag ang Kanyang kailangang-kailangan sa kosmos (yajña → araw → ulan → pagkain → mga nilalang), at namagitan kay Indra upang bumalik ang pag-ulan. Ipinagkaloob ni Brahmā ang biyaya na ang pook na iyon ay kikilalaning Vahnitīrtha/Agnitīrtha. Itinatakda ng kabanata ang paliligo sa umaga, japa ng Agni-sūkta, at debosyonal na darśana bilang daan sa meritong katumbas ng Agniṣṭoma at pagwasak ng naipong kasalanan. Itinatampok din ang ritwal na Vasoḥ-dhārā (tuloy-tuloy na pag-aalay ng ghee) bilang mahalaga sa pagkakaganap ng mga ritong śānti, pauṣṭika, at vaiśvadeva, para sa kasiyahan ni Agni at katuparan ng ninanais ng nag-aalay.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । अग्नितीर्थं त्वया प्रोक्तं ब्रह्मतीर्थं च यत्पुरा । न तयोः कथितोत्पत्तिर्माहात्म्यं च महामते
Wika ng mga rishi: “Noon ay iyong sinabi ang tungkol sa Agnitīrtha at gayundin sa Brahmatīrtha. Ngunit, O dakilang-isip, hindi mo pa naisasalaysay ang pinagmulan at banal na kadakilaan ng dalawang iyon.”
Verse 2
तस्माद्विस्तरतो ब्रूहि एकैकस्य पृथक्पृथक् । न वयं तृप्तिमापन्नाः शृण्वतस्ते वचोऽमृतम्
“Kaya nga, ipaliwanag mo nang malawakan—ang bawat isa nang hiwa-hiwalay. Sapagkat hindi pa kami nasisiyahan, habang pinakikinggan ang iyong mga salitang tila amṛta.”
Verse 3
सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । अग्नितीर्थसमुद्भूतां सर्वसौख्यावहां शुभाम्
Sinabi ni Sūta: “Dito ay isasalaysay ko sa inyo ang isang kuwentong pumupuksa sa kasalanan—na umusbong kaugnay ng Agnitīrtha—mapalad at nagkakaloob ng lahat ng kaligayahan.”
Verse 4
सोमवंशसमुद्भूतः प्रतीपो नाम भूपतिः । पुरासीच्छौर्यसंपन्नो ब्रह्मज्ञानविचक्षणः
Noong unang panahon, may isang haring nagngangalang Pratīpa, isinilang sa Dinastiyang Buwan (Somavaṃśa), puspos ng kagitingan at may malinaw na pag-unawa sa kaalaman tungkol sa Brahman.
Verse 5
तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सर्वलक्षणलक्षितम् । देवापिः प्रथमस्तत्र द्वितीयः शंतनुर्द्विजाः
Nagkaroon siya ng dalawang anak na lalaki, may taglay na lahat ng mapalad na tanda: ang panganay ay si Devāpi, at ang ikalawa, O mga dwija, ay si Śaṃtanu.
Verse 6
अथो शिवपदं प्राप्ते प्रतीपे नृपसत्तमे । तपोऽर्थं राज्यमुत्सृज्य देवापिर्नियर्यौ वनम्
Pagkaraan, nang si Pratīpa—ang pinakamainam sa mga hari—ay umabot sa kalagayan ni Śiva, tinalikuran ni Devāpi ang kaharian alang-alang sa tapas (pagpapakasakit) at nagtungo sa gubat.
Verse 7
ततश्च मंत्रिभिः सर्वैः शंतनुस्तस्य चानुजः । पितृपैतामहे राज्ये सत्वरं सन्नियोजितः
Pagkaraan, sa pasya ng lahat ng mga ministro, ang nakababatang kapatid na si Śaṃtanu ay agad na iniluklok sa trono ng kahariang minana mula sa ama at mga ninuno.
Verse 8
एतस्मिन्नंतरे शक्रो न ववर्ष क्रुद्धाऽन्वितः । यावद्द्वादशवर्षाणि तस्मि न्राज्यं प्रशासति
Samantala, si Śakra (Indra), dahil sa galit, ay hindi nagpadala ng ulan sa loob ng labindalawang taon habang siya ang namamahala sa kaharian.
Verse 9
अतः कृच्छ्रं गतः सर्वो लोकः क्षुत्परिपीडितः । चामुंडासदृशो जातो यो न मृत्युवशंगतः
Kaya ang buong bayan ay nalugmok sa matinding pagdurusa, pinahirapan ng gutom; ang sinumang hindi pa nasasaklaw ng Kamatayan ay nangayayat, na wari’y isang Cāmuṇḍā na buhay.
Verse 10
संत्यक्ताः पतिभिर्नार्यः पुत्राश्च पितृभिर्निजैः । मातरश्च तथा पुत्रैर्लोकेष्वन्येषु का कथा
Iniwan ng mga asawa ang kanilang mga maybahay, at iniwan ng mga ama ang sarili nilang mga anak na lalaki; pati mga ina ay tinalikuran ng kanilang mga anak—ano pa ang masasabi tungkol sa iba?
Verse 11
दैवयोगात्क्वचित्किंचित्कस्यचिद्यदि दृश्यते । सस्यं सिद्धमसिद्धं वा ह्रियते वीर्यतः परैः
Kung dahil sa pag-ikot ng tadhana ay may makitang kaunting butil ng palay sa kung saan, na pag-aari ng isang tao, agad itong inaagaw ng iba sa pamamagitan ng dahas—hinog man o hilaw ang ani.
Verse 12
शुष्का महीरुहाः सर्वे तथा ये च जलाशयाः । नद्यश्च स्वल्पतोयाश्च गंगाद्या अपि संस्थिताः
Natuyo ang lahat ng punò, gayundin ang mga lawa at imbakan ng tubig. Ang mga ilog ay kakaunti na lamang ang tubig—maging ang Gaṅgā at iba pang dakilang ilog ay naging manipis na agos.
Verse 13
एवं वृष्टेः क्षये जाते नष्टे धर्मपथे तथा । लोकेऽस्मिन्नस्थिसंघातैः पूरिते भस्मना वृते
Kaya nang maglaho ang ulan at mawala ang landas ng dharma, napuno ang daigdig na ito ng mga bunton ng buto at nabalutan ng abo.
Verse 14
न कश्चिद्यजनं चक्रे न स्वाध्यायं न च व्रतम् । एवमालोक्यते व्योम वृष्ट्यर्थं क्षुत्समाकुलैः
Walang nagsagawa ng sakripisyo, o pag-aaral ng mga sagradong teksto, o anumang panata. At dahil sa matinding gutom, ang mga tao ay patuloy na tumitingala sa langit, nananabik sa ulan.
Verse 15
एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो महामुनिः । चर्मास्थिशेषसर्वांगो बुभुक्षार्त इतस्ततः
Sa mismong oras na iyon, ang dakilang pantas na si Viśvāmitra—na ang buong katawan ay halos balat at buto na lamang—ay nagpagala-gala, na pinahihirapan ng gutom.
Verse 16
परिभ्रमंस्ततः प्राप्य कंचिद्ग्रामं निरुद्वसम् । मृतमर्त्योद्भवैव्याप्तमस्थिसंघैः समंततः
Sa paglalakbay, nakarating siya sa isang nayon na walang naninirahan, na puno sa bawat panig ng mga bunton ng buto ng mga patay na tao.
Verse 17
अथ तत्र भ्रमन्प्राप्तश्चंडालस्य निवेशनम् । शून्ये गोऽस्थिसमाकीर्णे दुर्गंधेन समावृते
Pagkatapos, habang gumagala doon, nakarating siya sa tirahan ng isang Caṇḍāla—na walang tao, nagkalat ang mga buto ng baka, at nababalot ng masangsang na amoy.
Verse 19
अथापश्यन्मृतं तत्र सारमेयं चिरोषितम् । संशुष्कं गन्धनिर्मुक्तं गृहप्रांते व्यवस्थितम्
Doon ay nakita niya ang isang patay na aso na matagal nang nakahandusay doon—tuyong-tuyo na, walang amoy—na nakahiga sa gilid ng bahay.
Verse 20
ततश्च श्रपयामास सुसमिद्धे हुताशने । क्षुत्क्षामो भोजनार्थाय ततः पाकाग्रमेव च
Pagkaraan, pinakuluan niya iyon sa apoy na naglalagablab nang maigi. Dahil sa matinding gutom at panghihina, naghahanap ng pagkain, nanatili siya roon at naghintay hanggang maluto.
Verse 21
समादाय पितॄंस्तर्प्य यावदग्नौ जुहोति सः । तावद्वह्निः परित्यज्य समस्तमपि भूतलम्
Pagdakma niya nito, pinasiyahan niya ang mga Pitṛ (mga ninuno) sa pamamagitan ng tarpaṇa at nagsimulang maghandog sa apoy. Ngunit habang isinasagawa niya ang mga handog na iyon, iniwan ng apoy ang kinalalagyan nito at kumalat sa buong daigdig.
Verse 22
गतश्चादर्शनं सद्यः सर्वेषां क्षितिवासिनाम् । चित्ते कोपं समाधाय शक्रस्योपरि भूरिशः
At pagdaka’y naglaho siya sa paningin ng lahat ng naninirahan sa lupa. Itinanim ang poot sa puso, ang makapangyarihang iyon ay ibinaling ang galit kay Śakra (Indra).
Verse 23
एतस्मिन्नंतरे वह्नौ मर्त्यलोकाद्विनिर्गते । विशेषात्पीडिता लोका येऽवशिष्टा धरातले
Samantala, nang ang Apoy ay sumambulat mula sa daigdig ng mga mortal, ang mga nilalang na naiwan pa sa lupa ay lalo pang pinahirapan.
Verse 24
एतस्मिन्नंतरे देवा ब्रह्मविष्णुपुरः सराः । वह्नेरन्वेषणार्थाय वभ्रमुर्धरणीतले
Sa gayon ding sandali, ang mga deva—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—ay naglibot sa buong daigdig upang hanapin ang Apoy na iyon.
Verse 25
अथ तैर्भ्रममाणैश्च प्रदृष्टोऽभूद्गजो महान् । निश्वसन्पतितो भूमौ वह्नितापप्रपीडितः
Pagkaraan, habang sila’y naglilibot, nakita nila ang isang dakilang elepante—hingal na hingal at nakabulagta sa lupa, labis na pinahihirapan ng init ng apoy.
Verse 26
अथ देवा गजं दृष्ट्वा पप्रच्छुस्त्वरयाऽन्विताः । कच्चित्त्वया स दृष्टोऽत्र कानने पावको गज
Nang makita ang elepante, nagtanong ang mga diyos nang nagmamadali: “O elepante, nakita mo ba ang Apoy na iyon dito sa gubat na ito?”
Verse 27
गज उवाच । वंशस्तंबेऽत्र संकीर्णे संप्रविष्टो हुताशनः । सांप्रतं तेन निर्दग्धः कृच्छ्रादत्राहमागतः
Wika ng elepante: “Ang Apoy (Hutāśana) ay pumasok sa masinsing kumpol ng kawayan dito. Ngayon, matapos akong mapaso at masunog, dumating ako rito nang may matinding paghihirap.”
Verse 28
अथ तैर्वेष्टितस्तस्मिन्वंशस्तंबे हुताशनः । देवैर्दत्त्वा गजेंद्रस्य शापं पश्चाद्विनिर्गतः
Pagkaraan, nang mapalibutan ng mga diyos ang Apoy sa loob ng kumpol ng kawayan, lumabas ito pagkaraan—matapos munang magbigay ng sumpa sa marangal na panginoon ng mga elepante.
Verse 29
यस्मात्त्वयाहमादिष्टो देवानां वारणाधम । तस्मात्तव मुखे जिह्वा विपरीता भविष्यति
“Sapagkat inutusan mo ako para sa mga diyos, O pinakamasama sa mga elepante; kaya ang dila sa iyong bibig ay magiging baligtad.”
Verse 30
एवं शप्त्वा गजं शीघ्रं नष्टो वैश्वानरः पुनः । देवाश्चापि तथा पृष्ठे संलग्नास्तद्दिदृक्षया
Kaya nito, matapos mabilis na sumpain ang elepante, si Vaiśvānara (Apoy) ay muling naglaho; at ang mga diyos ay sumunod nang dikit sa likuran, sabik na makita ang mangyayari.
Verse 31
अथ दृष्टः शुकस्तैश्च भ्रममाणैर्महावने । भोभोः शुक त्वया वह्निर्यदि दृष्टो निवेद्यताम्
Pagkaraan, habang sila’y pagala-gala sa malaking gubat, nakita nila ang isang loro. “Hoy, hoy, O loro—kung nakita mo ang Apoy, ipagbigay-alam mo sa amin.”
Verse 32
शुक उवाच । योऽयं संदृश्यते दूराच्छमीगर्भे च पिप्पलः । एतस्मिंस्तिष्ठते वह्निरश्वत्थे सुरसत्तमाः
Wika ng loro: “Ang punong pippala (aśvattha) na tanaw mula sa malayo, na nakatindig sa loob ng sinapupunan ng punong śamī—sa mismong aśvattha na iyon, O pinakamainam sa mga diyos, nananahan ang Apoy (Vahni).”
Verse 33
अत्रस्थो यः कुलायो म आसीच्छिशुसमन्वितः । संदग्धस्तत्प्रतापेन अहंकृच्छ्राद्विनिर्गतः
“Ang aking pugad na narito, kasama ang aking mga inakay, ay natupok ng kanyang matinding init; at ako man ay nakaligtas lamang sa matinding paghihirap.”
Verse 34
तच्छ्रुत्वा तैः सुरैः सर्वैः शमीगर्भः स तत्क्षणात् । वेष्टितः पावकोऽप्याशु शुकं शप्त्वा विनिर्गतः
Nang marinig iyon, ang lahat ng mga diyos ay agad na pumalibot sa kalooban ng punong śamī; at si Pāvaka (Agni) ay mabilis ding lumabas—matapos sumpain si Śuka.
Verse 35
अहं यस्मात्त्वया पाप देवानां संनिवेदितः । तस्माच्छुक न ते वाणी विस्पष्टा संभविष्यति
Sapagkat ikaw, O makasalanan, ay nagsumbong tungkol sa akin sa mga diyos, kaya, O Śuka, ang iyong pananalita ay hindi na magiging malinaw at maayos.
Verse 36
एवमुक्त्वा जातवेदा देवादर्शनवांछया । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे देवस्य परमेष्ठिनः
Pagkasabi nito, si Jātavedas (Agni), na nagnanais makita ang mga diyos, ay nagtungo sa banal na lupain ng Hāṭakeśvara, ang kṣetra ng Kataas-taasang Panginoon.
Verse 37
जलाशयं सुगम्भीरं पूर्वोत्तरदिक्संस्थितम् । दृष्ट्वा तत्र प्रविष्टस्तु निभृतं च समाश्रितः
Nang makita ang isang napakalalim na imbakan ng tubig na nasa gawing hilagang-silangan, pumasok siya roon at nagkubli, nanahan sa loob nang tahimik.
Verse 38
एतस्मिन्नंतरे तत्र मत्स्यकच्छपदर्दुराः । वह्निप्रतापनिर्दग्धा दृश्यंते शतशो मृताः
Samantala, doon ay nakita—daan-daan—na patay na mga isda, pagong, at palaka, na nasunog sa matinding init ng Apoy.
Verse 39
अथ चैकोऽर्धनिर्दग्ध आयुःशेषेण दर्दुरः । तस्माज्जलाद्विनिष्क्रांतो दृष्टो देवैश्च दूरतः
Pagkaraan, may isang palaka—kalahating sunog, nabubuhay lamang sa nalalabing haba ng buhay—na lumabas mula sa tubig na iyon, at nakita ng mga diyos mula sa malayo.
Verse 40
पृष्टश्च ब्रूहि चेद्भेक त्वया दृष्टो हुताशनः । तदर्थमिह संप्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः
Tinanong siya: “Magsalita ka, O palaka—nakita mo ba si Hutāśana (Agni)? Dahil sa layuning iyon, ang lahat ng mga diyos, kasama si Vāsava (Indra), ay naparito.”
Verse 41
भेक उवाच । अस्मिञ्जलाशये वह्निः सांप्रतं पर्यवस्थितः । तस्यैते जलमध्यस्था मृता भूरिजलोद्भवाः
Wika ng palaka: “Sa imbakan ng tubig na ito, naririto ngayon si Vahni (Agni). Dahil sa Kanya, ang mga nilalang na isinilang sa tubig—na nananahan sa gitna ng tubig—ay namatay.”
Verse 42
अस्माकं निधनं प्राप्तं कुटुम्बं सुरसत्तमाः । अहं कृच्छ्रेण निष्क्रांत एतस्माज्जलसंश्रयात्
“O pinakamainam sa mga diyos, ang buong angkan ko ay dumanas ng kamatayan. Ako man ay nakalabas lamang, sa matinding paghihirap, mula sa kanlungang-tubig na ito.”
Verse 43
तच्छ्रुत्वा ते सुराः सर्वे सर्वतस्तं जलाशयम् । वेष्टयित्वा स्थितास्तत्र वह्निर्भेकं शशाप ह
Pagkarinig nito, pinalibutan ng lahat ng mga diyos ang imbakan ng tubig sa bawat panig at tumayo roon; saka si Agni (Apoy) ay nagsambit ng sumpa sa palaka.
Verse 44
यस्माद्भेक त्वया मूढ देवेभ्योऽहं निवेदितः । तस्मात्त्वं भविता नूनं विजिह्वोऽत्र धरातले
“Sapagkat ikaw, O palakang mangmang, ay nagsumbong tungkol sa akin sa mga diyos, kaya tiyak na magiging walang-dila ka rito sa ibabaw ng lupa.”
Verse 45
एवमुक्त्वा ततः स्थानात्ततो वह्निर्विनिर्गतः । तावत्स ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमेव महात्मना
Pagkasabi nang gayon, umalis si Agni mula sa pook na iyon. Noon din, ang dakilang Brahmā mismo ang nagsalita sa kanya.
Verse 46
भोभो वह्ने किमर्थं त्वं देवान्दृष्ट्वा प्रगच्छसि । त्वमाद्यश्चैव सर्वेषामेतेषां संस्थितो मुखम्
“O Agni, bakit ka umaalis matapos makita ang mga diyos? Ikaw ang pinakapanguna sa kanilang lahat; tunay, ikaw ang ‘bibig’ ng mga bathala na ito.”
Verse 47
त्वय्याहुतिर्हुता सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः
“Kapag ang handog ay maayos na ibinubuhos sa iyo, ito’y umaabot sa Araw. Mula sa Araw nagmumula ang ulan; mula sa ulan ang pagkain; at mula sa pagkain, napapanatili ang mga nilalang.”
Verse 48
तस्माद्धाता विधाता च त्वमेव जगतः स्थितः । संतुष्टे धार्यते विश्वं त्वयि रुष्टे विनंक्ष्यति
“Kaya ikaw lamang ang tagapagsuporta at tagapag-ayos ng daigdig. Kapag ikaw ay nalulugod, nananatili ang sansinukob; kapag ikaw ay nagagalit, ito’y nahuhulog sa kapahamakan.”
Verse 49
अग्निष्टोमादिका यज्ञास्त्वयि सर्वे प्रतिष्ठिताः । अथ सर्वाणि भूतानि जीवंति तव संश्रयात्
“Ang Agniṣṭoma at lahat ng iba pang mga yajña ay nakasalig sa iyo. Tunay, ang lahat ng nilalang ay nabubuhay na umaasa sa iyong pag-iingat.”
Verse 50
त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि सर्वदा । तेनैवान्नं च पानं च जठरस्थं पचत्यलम
O Agni, ikaw ay laging gumagalaw sa loob ng lahat ng nilalang. Sa pamamagitan ng kapangyarihang iyon, iyong tinutunaw ang pagkain at inumin sa tiyan.
Verse 51
तस्मात्कुरु प्रसादं त्वं सर्वेषां च दिवौकसाम् । कोपस्य कारणं ब्रूहि यतस्त्यक्त्वा प्रगच्छसि
Kaya naman, maging maawain ka sa lahat ng naninirahan sa langit. Sabihin mo ang dahilan ng iyong galit, kung bakit ka umaalis at lumilisan.
Verse 52
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवस्य परमेष्ठिनः । प्रोवाच प्रणयात्कोपं कृत्वा नत्वा च पद्मजम्
Sinabi ni Suta: Pagkarinig sa mga salitang iyon ng Kataas-taasang Panginoon, siya ay nagsalita—na nagpapakita ng galit dahil sa pagmamahal—pagkatapos yumukod sa Ipinanganak sa Lotus (Brahma).
Verse 53
अग्निरुवाच । अहं कोपं समाधाय शक्रस्योपरि पद्मज । प्रणष्टो जगदुत्सृज्य यस्मात्तत्कारणं शृणु
Sinabi ni Agni: O Ipinanganak sa Lotus, dahil sa aking galit kay Śakra (Indra), ako ay naglaho—iniwan ang mundo. Pakinggan mo ngayon ang dahilan niyon.
Verse 54
अनावृष्ट्या महेन्द्रस्य संजातश्चौषधीक्षयः । ततोऽस्म्यहं श्वमांसेन विश्वामित्रेण योजितः
Dahil sa kabiguan ni Mahendra na magpadala ng ulan, ang mga halaman at halamang-gamot ay naubos. Noon ako ay napilitang kumain ng karne ng aso ni Viśvāmitra.
Verse 55
एतस्मात्कारणान्नष्टो न कामान्न च संभ्रमात् । अभक्ष्यभक्षणाद्भीतः सत्यमेतन्मयोदितम्
Dahil sa dahilang ito ako’y naglaho—hindi dahil sa pagnanasa, ni dahil sa pagkalito. Natakot ako sa pagkain ng ipinagbabawal; ito ang katotohanang aking sinabi.
Verse 56
तच्छ्रुत्वा स चतुर्वक्त्रः शक्रमाह ततः परम् । युक्तमेव शिखी प्राह किमर्थं न च वर्षसि
Pagkarinig nito, ang Apat-ang-Mukha (Brahmā) ay nagsalita pa kay Śakra (Indra): “Tunay na wasto ang sinabi ni Agni. Bakit hindi ka nagpapabuhos ng ulan?”
Verse 57
शक्र उवाच । ज्येष्ठं भ्रातरमुल्लंघ्य शंतनुः पृथिवीपतिः । पितृपैतामहे राज्ये स निविष्टः पितामह
Wika ni Śakra: “O Lolo, si Haring Śaṃtanu, panginoon ng daigdig, ay nilampasan ang nakatatandang kapatid at umupo sa kahariang minana mula sa mga ninuno.”
Verse 58
एतस्मात्कारणाद्वृष्टिः संनिरुद्धा मया प्रभो । तद्ब्रूहि किं करोम्यद्य त्वं प्रमाणं पितामह
“Dahil dito, O Panginoon, pinigil ko ang ulan. Kaya sabihin mo kung ano ang dapat kong gawin ngayon—ikaw ang pamantayan, O Lolo.”
Verse 59
पितामह उवाच । तस्याक्रमस्य संप्राप्तं पापं तेन महीभुजा । उपभुक्तमवृष्ट्याद्य तस्माद्वृष्टिं कुरु द्रुतम्
Wika ng Lolo (Brahmā): “Ang kasalanang bunga ng paglabag na iyon ay dumating na sa haring iyon; ngayong araw ay naranasan na niya ang bunga nito sa tagtuyot. Kaya magpabuhos ka ng ulan nang madali.”
Verse 60
मद्वाक्याद्याति नो नाशं यावदेतज्जगत्त्रयम् । अकालेनापि देवेन्द्र सस्याभावाद्बुभुक्षया
Sa pamamagitan ng aking salita, ang tatlong daigdig ay hindi mapapahamak. O Panginoon ng mga diyos, kahit ang pagkaantala na di-napapanahon—kapag pumalya ang ani—ay nagdudulot ng gutom.
Verse 61
एतस्मिन्नंतरे शक्र आदिदेश त्वरान्वितः । पुष्करावर्तकान्मेघान्वृष्ट्यर्थं धरणीतले
Samantala, si Śakra (Indra), na may matinding pagmamadali, ay nag-utos sa mga ulap na Puṣkarāvartaka na magbuhos ng ulan sa ibabaw ng lupa.
Verse 62
तेऽपि शक्रसमादेशात्समस्तधरणीतलम् । तत्क्षणात्पूरयामासुर्गर्जन्तो विद्युदन्विताः
Sumunod sila sa utos ni Indra at agad na pinuno ang buong ibabaw ng lupa—umuugong sa kulog at sinasabayan ng mga kislap ng kidlat.
Verse 63
अथाब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा देवैः सार्धं हुताशनम् । अग्निहोत्रेषु विप्राणां प्रत्यक्षो भव पावक । सांप्रतं त्वं वरं मत्तः प्रार्थयस्वाभिवांछितम्
Pagkaraan, si Brahmā, kasama ang mga diyos, ay muling nagsalita kay Hutaśana (Agni): “O Pāvaka, magpakita kang hayag sa mga ritong agnihotra ng mga brāhmaṇa. At ngayon, hingin mo sa akin ang biyayang ninanais mo.”
Verse 64
अग्निरुवाच । अयं जलाशयः पुण्यो मन्नाम्ना पृथिवीतले । ख्यातिं यातु चतुर्वक्त्र वह्नितीर्थमिति स्मृतम्
Wika ni Agni: “O Apat-ang-Mukha, nawa’y ang banal na imbakan ng tubig na ito sa lupa ay sumikat sa aking pangalan; at maalala bilang ‘Vahnitīrtha’.”
Verse 65
अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा श्रद्धा समन्वितः । अग्निसूक्तं जपित्वा च त्वां प्रपश्यति सादरम् । तस्य तुष्टिस्त्वया कार्या द्रुतं मद्वाक्यतः प्रभो
Dito, sinumang bumangon sa bukang-liwayway, maligo nang may pananampalataya, bigkasin ang Agni-sūkta, at saka tumingin sa Iyo nang may paggalang—ipagkaloob Mo agad ang Iyong kasiyahan at biyaya sa kanya, O Panginoon, ayon sa aking salita.
Verse 66
श्रीब्रह्मोवाच । अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा वै वेदविद्द्विजः । अग्निसूक्तं जपित्वा च वीक्षयिष्यति मां ततः
Sinabi ni Śrī Brahmā: “Dito, ang brāhmaṇa na may kaalaman sa Veda, na bumabangon sa bukang-liwayway, naliligo, at bumibigkas ng Agni-sūkta—pagkaraan ay makikita niya Ako.”
Verse 67
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य सकलं लप्स्यते फलम् । अनेकजन्मजं पापं नाशमेष्यति पावक
Makakamtan niya ang ganap na bunga ng handog na Agniṣṭoma; at ang mga kasalanang naipon sa maraming kapanganakan ay mapapawi, O Pāvaka (Agni).
Verse 68
सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवान्विरराम पितामहः । पावकोऽपि च विप्राणामग्निहोत्रेषु संस्थितः
Sinabi ni Sūta: Pagkasabi nang gayon, ang kagalang-galang na Pitāmaha (Brahmā) ay tumahimik; at si Pāvaka (Agni) man ay naitatag sa mga ritong agnihotra ng mga brāhmaṇa.
Verse 69
एवं तत्र समुद्भूतं वह्नितीर्थं महाद्भुतम् । तत्र स्नातो नरः प्रातः सर्वपापैः प्रमुच्यते
Kaya nga, doon ay sumibol ang kahanga-hangang Vahnitīrtha. Ang sinumang maligo roon sa umaga ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 70
अग्निरुवाच ममातृप्तस्य लोकेश तावद्द्वादशवत्सरान् । क्षुत्पीडासंवृते मर्त्ये न प्राप्तं कुत्रचिद्धविः
Wika ni Agni: “O Panginoon ng mga daigdig, ako na nanatiling hindi nasisiyahan, sa loob ng labindalawang taon sa daigdig ng mga mortal na nilulunod at dinadaganan ng gutom, walang anumang havis (handog na alay) ang dumating sa akin saanman.”
Verse 71
भविष्यंति तथा यज्ञा कालेन महता विभो । संजातैः पशुभिर्भूयः सस्यादैरपरैर्भुवि
“Sa paglipas ng mahabang panahon, O Makapangyarihan, muling magkakaroon ng mga yajña—kapag sa lupa ay muling sumagana ang pagsilang ng mga hayop, kasama ng mga butil, ani, at iba pang bunga ng daigdig.”
Verse 72
श्रीब्रह्मोवाच । अत्र ये ब्राह्मणाः केचिन्निवसंति हुताशन । वसोर्द्धाराप्रदानेन ते त्वां नक्तंदिनं सदा
Sinabi ni Śrī Brahmā: “O Hutāśana (Banal na Apoy), may ilang brāhmaṇa na naninirahan dito. Sa pag-aalay ng ‘vasordhārā’ (tuluy-tuloy na agos ng ghee), palagi ka nilang papakainin at palulugurin—gabi at araw.”
Verse 73
तर्पयिष्यंति सद्भक्त्या ततः पुष्टिमवाप्स्यसि । तेऽपि काम्यैर्मनोऽभीष्टैर्भविष्यंति समन्विताः
“Sa tapat na debosyon, palulugurin ka nila; mula roon ay matatamo mo ang kapuspusan at lakas. At sila man ay pagkakalooban ng mga kanais-nais na kaganapan—yaong minimithi ng kanilang puso.”
Verse 74
संक्रांति समये येषां वसोर्धाराप्रदायिनाम् । भविष्यति क्षुतं वह्ने हूयमाने तवानल
“Sa panahon ng Saṅkrānti, para sa mga nag-aalay ng vasordhārā, O Apoy: kapag ibinubuhos ang havis, lilitaw ang ‘kṣuta’—isang tanda o tugon sa loob ng iyong liyab, O Anala.”
Verse 75
तेषां पापं च यत्किंचिज्ज्ञानतोऽज्ञानतः कृतम् । तद्यास्यति क्षयं सर्वमाजन्ममरणांतिकम्
Anumang kasalanan nila—ginawa man nang may kamalayan o hindi—ay lubusang mawawasak, maging yaong naipon mula kapanganakan hanggang sa wakas ng buhay.
Verse 76
त्वयि तुष्टिं गते पश्चाद्भविष्यति महीपतिः । शिबिर्नाम सुविख्यात उशीनरसमुद्रवः
Pagkatapos na ikaw ay lubusang malugod, may lilitaw na isang hari sa daigdig—kilala sa pangalang Śibi—na isinilang sa angkan ng Uśīnara.
Verse 77
स कृत्वा श्रद्धया युक्तः सत्रं द्वादशवार्षिकम् । वसोर्द्धाराप्रदानेन वर्षं त्वां तर्पयिष्यति । कलशस्य च वक्त्रेणाविच्छिन्नेन दिवानिशम्
Siya, na may ganap na pananampalataya, ay magsasagawa ng satra na handog sa loob ng labindalawang taon. Pagkaraan, sa pag-aalay ng vasordhārā, bibigyang-lugod ka niya sa loob ng isang buong taon—sa pamamagitan ng bibig ng kalaśa, na walang patid, araw at gabi.
Verse 78
ततस्तुष्टिं परां प्राप्य परां पुष्टिमवाप्स्यसि । पूज्यमानो धरापृष्ठे सर्वैर्वेदविदां वरैः
Pagkaraan, sa pagkamit ng sukdulang kasiyahan, matatamo mo ang sukdulang pagyabong at lakas—sapagkat sasambahin ka sa ibabaw ng lupa ng lahat ng pinakadakila sa mga nakaaalam ng Veda.
Verse 79
अद्यप्रभृति यत्किंचित्कर्म चात्र भविष्यति । शांतिकं पौष्टिकं वापि वसोर्द्धारासमन्वितम् । संभविष्यति तत्सर्वं तव तृप्तिकरं परम्
Mula sa araw na ito, anumang ritwal na isasagawa rito—para sa śānti (kapayapaan) o para sa puṣṭi (kasaganaan)—kapag may kasamang vasordhārā, ang lahat ng iyon ay magiging lubhang nakalulugod sa iyo.
Verse 80
अपि यद्वैश्वदेवीयं कर्म किंचिद्द्विजन्मनाम् । वसोर्द्धाराविहीनं च निष्फलं संभविष्यति
Kahit alinmang ritong Vaiśvadeva na isinasagawa ng mga dvija (dalawang-ulit na isinilang), kung walang Vasordhārā, ay magiging walang bunga.
Verse 81
यस्माद्भवति संपूर्णं कर्म यज्ञादिकं हि तत् । शांतिकं वैश्वदेवं च पूर्णाहुतिरिहोच्यते
Sapagkat sa pamamagitan nito ang gawain—ang yajña at mga kaugnay na seremonya—ay nagiging ganap; kaya rito ito tinatawag na “pūrṇāhuti,” ang handog na nagwawakas, para sa mga ritong śāntika at maging sa Vaiśvadeva.
Verse 82
यः सम्यक्छ्रद्धया युक्तो वसोर्द्धारां प्रदास्यति । स कामं मनसा ध्यातं समवाप्स्यति कृत्स्नशः
Sinumang may wastong pananampalataya at nag-aalay nang tama ng Vasordhārā, ay ganap na makakamtan ang anumang ninanais na pinagmuni-muni sa isip.