Adhyaya 82
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 82

Adhyaya 82

Inilalahad ng kabanatang ito ang aral sa tatlong malinaw na yugto. Una, napansin ni Viṣṇu ang di-inaasahang panghihina ni Garuḍa—nalaglag ang kanyang mga pakpak—kaya’t inusisa niya ang sanhi na higit sa lakas ng katawan. Ikalawa, nilapitan ni Viṣṇu ang babaeng ascetic na si Śāṇḍilī. Ipinaliwanag niyang ang pangyayari ay isang pagpigil na idinulot ng tapas-śakti (kapangyarihan ng pag-aayuno at pagninilay) bilang tugon sa pangkalahatang paghamak sa kababaihan; naganap ito sa pamamagitan ng pasya ng isip, hindi sa pisikal na pananakit. Ninais ni Viṣṇu ang pakikipagkasundo, ngunit itinakda ni Śāṇḍilī ang lunas: sambahin si Śaṅkara (Śiva), sapagkat ang pagbabalik ng lakas ay nakasalalay sa biyaya ni Śiva. Ikatlo, isinagawa ni Garuḍa ang pangmatagalang mga panata: pagsunod sa diwang Pāśupata, mga austerity gaya ng cāndrāyaṇa at iba’t ibang kṛcchra, pagligo nang tatlong ulit araw-araw, disiplina ng pagligo sa abo, pagbigkas ng Rudra-mantra, at pormal na pūjā na may mga handog. Sa huli, pinagkalooban siya ni Maheśvara: paninirahan sa tabi ng liṅga at agarang pagbabalik ng mga pakpak at ningning na maka-diyos. Nagtatapos ang kabanata sa pahayag ng gantimpala: kahit ang may dungis na asal ay maaaring maiangat sa tuloy-tuloy na pagsamba; pinupuri ang darśana tuwing Lunes; at ang prāyopaveśana (pag-aayuno hanggang kamatayan bilang panata) sa dambanang iyon ay sinasabing pumipigil sa muling pagsilang.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । तद्दृष्ट्वा पुंडरीकाक्षो गरुडस्य विचेष्टितम् । विस्मितश्चिंतयामास किमिदं सांप्रतं स्थितम्

Sinabi ni Sūta: Nang makita ng Panginoong may matang-lotus ang kakaibang pangyayaring may kaugnayan kay Garuḍa, siya’y namangha at nagmuni-muni: “Ano itong kalagayang biglang dumating ngayon?”

Verse 2

अपि वज्रप्रहारेण यस्य रोमापि न च्युतम् । तौ पक्षौ सहसा चास्य कथं निपतितौ भुवि

“Kahit tamaan ng vajra, ni isang balahibo niya’y hindi nalalaglag—kung gayon, paano biglang bumagsak sa lupa ang dalawa niyang pakpak?”

Verse 3

नूनमेतेन या स्त्रीणां कृता निंदा महात्मना । दूषितं ब्रह्मचर्यं यच्छांडिलीं समवेक्ष्य च

“Tunay nga, dahil ang dakilang nilalang na ito’y nagsalita ng paninisi laban sa mga babae, at sa pagtingin kay Śāṇḍilī ay nadungisan ang banal na brahmacarya; kaya ito ang nangyari.”

Verse 4

अनया पातितौ पक्षौ तपःशक्तिप्रभावतः । नान्यस्य विद्यते शक्तिरीदृशी भुवनत्रये

“Dahil sa kanya—sa bisa ng kapangyarihang isinilang mula sa tapas—ibinagsak ang mga pakpak na ito. Sa tatlong daigdig, wala nang iba pang may ganitong lakas.”

Verse 5

ततः प्रसादयामास शांडिलीं गरुडध्वजः । तदर्थं विनयोपेतः स्मितं कृत्वा द्विजोत्तमाः

Pagkaraan, ang Panginoong may watawat ni Garuḍa ay nagsikap na payapain si Śāṇḍilī; kaya, taglay ang pagpapakumbaba at banayad na ngiti, nagsalita Siya sa pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 6

श्रीभगवानुवाच । सामान्यवचनं प्रोक्तं सर्वस्त्रीणामनेन हि । तत्किमर्थं महाभागे त्वया चैवेदृशः कृतः

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Pangkalahatang salita lamang iyon tungkol sa lahat ng kababaihan. Kaya bakit, O mapalad, ginawa mo ang gayong gawa?”

Verse 7

शांडिल्युवाच । मम वक्त्रं समालोक्य स्मितं चक्रे जनार्दन । स्त्रीनिंदा विहितानेन स्वमत्यापि जगद्गुरो

Sinabi ni Śāṇḍilya: “O Janārdana, nang masdan niya ang aking mukha ay ngumiti siya. Ngunit, O Guro ng sanlibutan, sa sarili niyang ligaw na isip ay nagkasala siya sa paglibak sa kababaihan.”

Verse 8

एतस्मात्कारणादस्य निग्रहोऽयं मया कृतः । मनसा न च वाक्येन न च केशव कर्मणा

“Dahil dito, ipinataw ko sa kanya ang pagpipigil na ito; ngunit, O Keśava, hindi ito mula sa pansariling masamang-loob—hindi sa isip, hindi sa salita, at hindi sa gawa.”

Verse 9

श्रीभगवानुवाच । तथापि कुरु चास्य त्वं प्रसादं गतकल्मषे । मम वाक्यानुरोधेन यदिमां मन्यसे शुभे

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Gayunman, ipagkaloob mo sa kanya ang iyong biyaya, O mapalad na nalinis na sa dungis. Kung minamahal mo Ako, gawin mo ito bilang paggalang sa Aking salita.”

Verse 10

शांडिल्युवाच । मनसापि मया ध्यातं शुभं वा यदिवाऽशुभम् । नान्यथा जायते देव विशेषात्कोपयुक्तया

Wika ni Śāṇḍilya: “O Deva, kahit yaong sa isip lamang na naisip—mabuti man o masama—hindi nagiging iba, lalo na kapag sinabayan ng galit.”

Verse 11

तस्मादेष ममादेशादाराध यतु शंकरम् । पक्षलाभाय नान्यस्य शक्तिर्दातुं व्यवस्थिता

“Kaya ayon sa aking utos, sambahin niya si Śaṅkara; sapagkat sa pagbabalik ng mga pakpak, walang ibang kapangyarihang itinalaga upang magbigay nito.”

Verse 12

अथवा पुंडरीकाक्ष रूपमीदृग्व्यवस्थितः । एष संस्थास्यते लोके सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

“O kung hindi man, O May-matang-Lotus, naitatag sa gayong anyo, mananatili siya sa daigdig. Ito ang katotohanang aking ipinahahayag.”

Verse 13

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तं प्रोवाच जनार्दनः । गरुडं दैन्यसंयुक्तं भासपिंडोपमं स्थितम्

Sabi ni Sūta: “Nang marinig ang kanyang mga salita, nagsalita si Janārdana sa kanya—kay Garuḍa na nababalot ng dalamhati, nakatayo na tila tipak ng mapurol na metal.”

Verse 14

एष एव वरश्चास्या द्विपदेश्या द्विजोत्तम । पक्षलाभाय यत्प्रोक्तं तव शंभुप्रसादनम्

“Ito nga ang biyaya para sa kanya na tuturuan sa dalawang hakbang, O pinakadakila sa mga dalawang-beses-isinilang: upang maibalik ang mga pakpak, ang ipinahayag ay ang pagkamal ng kalinga ni Śambhu.”

Verse 15

तस्मादाराधय क्षिप्रं त्वं देवं शशिशेखरम् । अव्यग्रं चित्तमास्थाय दिवारात्रमतंद्रितः

Kaya nga, agad mong sambahin ang Panginoong Śaśiśekhara (Śiva), na may isip na hindi naliligaw; araw at gabi, masikap at walang pagpapabaya.

Verse 16

येन ते तत्प्रभावेन भूयः स्यात्तादृशं वपुः । तस्य देवस्य माहात्म्यादचिरादपि काश्यप

Sa kapangyarihan ng Panginoong iyon, ang iyong katawan ay muling magiging gaya ng dati; sa kadakilaan ng Deva na iyon, O Kāśyapa, mangyayari ito kahit sa di-kalayuan ng panahon.

Verse 17

तच्छ्रुत्वा गरुडस्तूर्णं धृतपाशुपतव्रतः । संस्थाप्य देवमीशानं ततस्तं तोषमानयत्

Pagkarinig nito, si Garuḍa ay agad na tumanggap ng panatang Pāśupata. Matapos maitatag nang wasto ang Panginoong Īśāna (Śiva), saka niya sinikap na makamtan ang Kanyang kagalakan.

Verse 18

चांद्रायणानि कृच्छ्राणि तथा सांतपनानि च । प्राजापत्यानि चक्रेऽथ पाराकाणि तदग्रतः

Isinagawa niya ang mga pagtalima ng Cāndrāyaṇa, ang mga penitensiyang Kṛcchra, at ang mga austeridad na Sāṃtapana; at sa harap ng Panginoong iyon ay tinupad pa niya ang mga disiplina ng Prājāpatya at Pārāka.

Verse 19

स्नात्वा त्रिषवणं पश्चाद्भस्मस्नान परायणः । जपन्रुद्रशिरो रुद्रान्नीलरुद्रांस्तथापरान्

Pagkatapos maligo nang tatlong ulit sa maghapon, at buong debosyon sa paliligo gamit ang banal na abo, binigkas niya sa japa ang Rudraśiras, ang mga himno kay Rudra, ang Nīlarudra, at iba pang gayong panalangin.

Verse 20

चक्रे पूजां स्वयं तस्य स्नापयित्वा यथाविधि । बलिपूजोपहारांश्च विधानेन प्रयच्छति

Siya mismo ang nagsagawa ng pagsamba sa Kanya, pinaliguan ang diyos ayon sa tuntunin, at naghandog ng bali, mga parangal na pang-ritwal, at iba pang upahāra sa itinakdang paraan.

Verse 21

एवं तस्य व्रतस्थस्य जपपूजापरस्य च । ततो वर्षसहस्रांते गतस्तुष्टिं महेश्वरः । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति वृणुष्वेष्टं द्विजोत्तम

Kaya nito, habang siya’y matatag sa kanyang panata at lubos na nakatuon sa japa at pagsamba, sa pagtatapos ng isang libong taon ay nalugod si Maheśvara at nagsabi: “Ako ang tagapagkaloob ng biyaya—piliin mo ang ninanais mo, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.”

Verse 22

गरुड उवाच । पश्यावस्थां ममेशान शांडिल्या या विनिर्मिता । पक्षपातः कृतोऽस्माकं तमहं प्रार्थयामि वै

Sinabi ni Garuḍa: “O Īśāna, masdan ang aking kalagayan na idinulot ni Śāṇḍilī. May pagkiling na ginawa laban sa amin; dahil dito, taimtim akong dumudulog sa Iyo.”

Verse 23

त्वयात्रैव सदा लिंगे स्थेयं हर ममाधुना । मम वाक्यादसंदिग्धं यदि चेष्टं प्रयच्छसि

“Kaya nga, O Hara, mula ngayon ay manahan Ka rito magpakailanman sa liṅga na ito—ito ang tiyak kong pakiusap na walang alinlangan—kung tunay Mong ipagkakaloob ang aking ninanais.”

Verse 24

भगवानुवाच । अद्यप्रभृति मे चात्र लिंगे वासो भविष्यति । त्वं च तद्रूपसंपन्नो विशेषाद्बलवेगभाक्

Sumagot ang Panginoon: “Mula sa araw na ito, ang Aking panahanan ay tunay na mapapasa-rito sa liṅga na ito. At ikaw man ay magtataglay ng gayong anyo, at lalo pang pagkakalooban ng lakas at bilis.”

Verse 25

भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादाद्विहंगम । एवमुक्त्वाथ तं देवः स्वयं पस्पर्श पाणिना

“Magaganap ito—walang alinlangan—sa pamamagitan ng aking biyaya, O ibon.” Pagkasabi nito, hinipo siya ng Diyos sa sarili Niyang kamay.

Verse 26

ततोऽस्य पक्षौ संजातौ तत्क्षणादेव सुन्दरौ । तथा रोमाणि दिव्यानि जातरूपोपमानि च

Pagkaraan, sa mismong sandaling iyon, sumibol sa kanya ang magagandang pakpak; at gayundin ang kanyang mga balahibo ay naging banal, na wari’y kumikislap na ginto.

Verse 27

ततः प्रणम्य तं देवं प्रहष्टः स विहंगमः । गतः स्वभवनं पश्चादनुज्ञाप्य महेश्वरम्

Pagkatapos, ang ibong yaon, na lubhang nagalak, ay yumukod at nagpatirapa sa Diyos na iyon; at nang makamtan ang pahintulot ni Mahādeva (Maheśvara), siya’y nagbalik sa sarili niyang tahanan.

Verse 29

तस्य चायतने पुण्ये योगात्प्राणान्परित्यजेत् । प्रायोपवेशनं कृत्वा न स भूयोऽपि जायते

At sa banal na santuwaryong iyon, maaaring bitawan ng tao ang hininga ng buhay sa pamamagitan ng kapanatagang yogiko; at kapag isinagawa ang prāyopaveśana (panatang pag-aayuno hanggang kamatayan), ang gayong tao ay hindi na muling isisilang.

Verse 30

अपि पाप समाचारः कौलो वा निर्घृणोऽपि वा । ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा चौरो वा भ्रूणहाऽपि वा

Kahit ang taong may masamang asal—maging Kaula man, o maging malupit—maging mamamatay ng brāhmaṇa, manginginom ng alak, magnanakaw, o maging pumatay ng sanggol sa sinapupunan—

Verse 31

त्रिकालं पूजयन्यस्तु श्रद्धापूतेन चेतसा । संवत्सरं वसेत्सोऽपि शिवलोके महीयते

Ngunit sinumang sumamba roon sa tatlong oras ng araw, na may isip na nilinis ng pananampalataya, at manahan nang isang taon—siya man ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva.

Verse 32

अथवा सोमवारेण यस्तं पश्यति मानवः । कृत्वा क्षणं सुभक्त्या यो यावत्संवत्सरं द्विजाः

O kaya, O mga dalawang-beses-na-ipinanganak, kung ang tao ay masilayan Siya sa araw ng Lunes—kahit sandali lamang maghandog ng taos na bhakti—parang naglingkod na sa loob ng isang buong taon.

Verse 33

सोऽपि याति न संदेहः पुरुषः शिवमन्दिरे । विमानवरमारूढः सेव्यमानोऽप्सरोगणैः

Ang taong iyon ay tutungo rin—walang pag-aalinlangan—sa tahanan ni Śiva, nakasakay sa isang dakilang sasakyang-langit, at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng apsara.

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कलिकाले विशेषतः । द्रष्टव्यो वै सुपर्णाख्यो देवः श्रद्धासमन्वितैः

Kaya nga, sa buong pagsisikap—lalo na sa panahon ng Kali—ang mga may pananampalataya ay dapat dumalaw at masilayan ang diyos na kilala bilang Suparṇa.

Verse 35

संत्याज्याश्च तथा प्राणास्तदग्रेप्रायसंश्रितैः । वांछद्भिः शिवसांनिध्यं सत्यमेतन्मयोदितम्

At doon, sa mismong harapan Niya, ang mga kumakapit sa prāya (panatang huling pag-aayuno) ay dapat ding bitawan ang hininga ng buhay—kung minimithi nila ang pagkalapit kay Śiva. Ito ang katotohanang ipinahayag ko.