Adhyaya 73

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ते कौरवाः सर्वे पांडोः पुत्राश्च शालिनः । तस्मात्स्थानात्ततो जग्मुर्यत्र द्वारवती पुरी

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, ang lahat ng Kaurava, kasama ang mararangal na anak ni Pāṇḍu, ay umalis mula roon at nagtungo sa kinaroroonan ng lungsod ng Dvāravatī.

Verse 2

तत्र गत्वा विवाहं तु चक्रुः संहृष्टमानसाः । दुर्योधनस्य भूपस्य भानुमत्या समं तदा

Pagdating doon, na may pusong nagagalak, isinagawa nila noon ang kasal ni Haring Duryodhana kasama si Bhānumatī.

Verse 3

नानावादित्रघोषेण वेदध्वनियुतेन च । गीतैर्मनोहरैः पाठैर्बन्दिनां च सहस्रशः

Sa ingay ng sari-saring tugtugin, kalakip ang tunog ng pagbigkas ng Veda; sa mga awiting kaaya-aya at mga pagbigkas na marikit, at sa libu-libong tagapuri—

Verse 4

एवं महोत्सवो जज्ञे तत्र यावद्दिनाष्टकम् । यादवानां कुरूणां च मिलितानां परस्परम्

Sa ganitong paraan, sumiklab doon ang isang dakilang pagdiriwang sa loob ng walong araw; nang magtipon ang mga Yādava at mga Kuru sa isa’t isa sa diwa ng pagkakaibigan.

Verse 5

कृतार्थास्तत्र संजाताः सूतमागध बन्दिनः । चारणा ब्राह्मणेंद्राश्च तथान्येऽपि च तार्किकाः

Doon, ang mga makata at tagapuri—mga Sūta, Māgadha, at Bandin—ay nagkaroon ng ganap na katuparan; gayundin ang mga Cāraṇa, ang mga pinakadakilang Brāhmaṇa, at iba pang mga pantas sa lohika.

Verse 6

ततस्तु नवमे प्राप्ते दिवसे कुरुपांडवाः । भीष्माद्याः पुंडरीकाक्षमिदमूचुः ससौहृ दम्

Pagkaraan, nang dumating ang ikasiyam na araw, ang mga Kuru at Pāṇḍava—sa pangunguna ni Bhīṣma—ay nagsalita ng mga salitang ito kay Puṇḍarīkākṣa nang may magiliw na kalooban.

Verse 7

न वयं पुंडरीकाक्ष तव रामस्य चाश्रयम् । कथंचित्त्यक्तुमिच्छामः स्नेहपाशनियंत्रिताः

O May-Lotong-Mata, hindi namin ninanais—sa anumang paraan—na iwan ang kanlungan mo at ni Rāma; sapagkat kami’y mahigpit na ginagapos ng tali ng pagmamahal.

Verse 8

तथापि च प्रगन्तव्यं स्वपुरं प्रति माध व । बलभद्रसमायुक्तस्तस्मान्नः कुरु मोक्षणम्

Gayunman, O Mādhava, kailangan mong umalis patungo sa sarili mong lungsod, kasama si Balabhadra; kaya ipagkaloob mo sa amin ang pahintulot na makaalis din.

Verse 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

Wika ni Viṣṇu: “Hindi pa lumilipas ang isang taon—ni isang buwan, ni kahit kalahating buwan—mula nang manatili kayo rito. Bakit ngayon may ganitong pagmamadali sa inyo?”

Verse 10

तस्मादत्रैव तिष्ठामः सहिताः कुरुपांडवाः । यूयं वयं विनोदेन मृगयाक्षोद्भवेन च

Kaya manatili tayo rito nang magkakasama—ang mga Kuru at mga Pāṇḍava—habang kayo at kami ay nagpapalipas-oras sa mabuting paglilibang, kabilang ang pagod na dulot ng pangangaso.

Verse 11

शस्त्रशिक्षाक्रियाभिश्च दमनेन च दन्तिनाम् । तथाभिवांछितैरन्यैः स्नेहोऽस्ति यदि वो मयि

—sa pamamagitan ng pagsasanay sa sandata, sa pagpapaamo ng mga elepante, at sa iba pang gawain na ninanais ninyo—kung tunay ngang may pag-ibig at paggalang kayo sa akin.

Verse 12

भीष्म उवाच । उपपन्नमिदं विष्णो यत्त्वया व्याहृतं वचः । परं शृणुष्व मे वाक्यं यदर्थं ह्युत्सुका वयम्

Sinabi ni Bhīṣma: “O Viṣṇu, ang sinabi mo ay nararapat. Ngayon pakinggan mo ang aking pananalita—ang dahilan kung bakit kami tunay na sabik.”

Verse 13

आनर्तविषयेऽस्माभिरागच्छद्भिस्तवांतिकम् । दृष्टमत्यद्भुतं क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तत्र लिंगानि दृष्टानि भूपतीनां महात्मनाम्

Sa lupain ng Ānarta, habang kami’y papalapit sa iyong harapan, aming nasilayan ang isang lubhang kagila-gilalas at dakilang banal na pook na kaugnay ni Hāṭakeśvara. Doon ay nakita namin ang mga liṅga na itinindig ng mga haring may dakilang diwa.

Verse 14

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

—(mga liṅga) na pag-aari rin ng iba pang mga pinunong may dakilang diwa, na nagmula sa mga angkan ng Araw at ng Buwan.

Verse 15

देवानां दानवानां च मुनीनां च विशेषतः । साकाराणि सुतेजांसि नानाप्रासादभोजि च

Naroon ay may maningning at marilag na mga pagpapakita—lalo na ng mga deva, ng mga Dānava, at ng mga muni—na nahahayag sa anyong nakikita, at kaugnay ng sari-saring dambana at mga santuwaryong tulad-templo.

Verse 16

ततश्च कुरुमुख्यानां पांडवानां च माधव । लिंगसंस्थापनार्थाय तत्र जाता मतिर्दृढा

Pagkaraan, O Mādhava, sa mga pinakamarangal sa Kuru at sa mga Pāṇḍava ay sumibol ang matibay na pasiya—na magtatag ng mga Śiva-liṅga roon.

Verse 17

ते वयं तत्र गत्वाशु यथाशक्त्या यथेच्छया । लिंगानि स्थापयिष्यामः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

Kaya kami’y agad na paroroon, at ayon sa lakas at taos-pusong hangarin ng bawat isa, aming itatatag ang mga liṅga—bawat isa’y hiwa-hiwalay, ang kanya sa sariling pook.

Verse 18

एतस्मात्कारणात्तूर्णं चलिता वयमच्युत । न वयं तव संगस्य तृप्यामोऽब्दशतैरपि

Dahil dito, O Acyuta, kami ay agad na naglakbay. Gayunman, kahit sa loob ng sandaang taon, hindi pa rin kami masisiyahan sa pakikisama sa Iyo.

Verse 19

तस्मादाज्ञापयस्वाद्य कृत्वा चित्तं दृढं विभो । भूयोऽप्यत्रागमिष्यामस्तव दर्शनलालसाः

Kaya nga, O Panginoon na Makapangyarihan, mag-utos Ka ngayon, na may matatag na pasiya. Babalik kaming muli rito, sabik sa biyaya ng Iyong pagtanaw (darśana).

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अहं जानामि तत्क्षेत्रं सुपुण्यं पापनाशनम् । तापसैः कीर्तितं नित्यं ममान्यैस्तीर्थयात्रिकैः

Wika ng Mapalad na Panginoon: Nalalaman Ko ang banal na kṣetra na yaon—lubhang mapagpala at tagapuksa ng kasalanan—na laging pinupuri ng mga asceta at ng iba pang mga manlalakbay sa mga tīrtha.

Verse 21

तस्मात्तत्र समेष्यामो युष्माभिः सहिता वयम् । लिंग संस्थापनार्थाय क्षेत्रदर्शनवांछया

Kaya nga, tutungo kami roon kasama ninyo—upang itatag ang liṅga at dahil sa pagnanais na masilayan ang banal na kṣetra.

Verse 22

सूत उवाच । तच्छुत्वा कौरवाः सर्वे परं हर्षमुपागताः । तथा पांडुसुताश्चैव ये चान्ये तत्र पार्थिवाः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig iyon, ang lahat ng Kaurava ay napuspos ng sukdulang kagalakan; gayundin ang mga anak ni Pāṇḍu at ang iba pang mga haring naroon.

Verse 23

ते तु संप्रस्थिताः सर्वे मिलिताः कुरुपांडवाः । गजवाजिविमर्देन कम्पयन्तो वसुन्धराम्

Pagkaraan, silang lahat ay naglakbay—nagkaisa ang mga Kuru at Pāṇḍava—at pinayanig ang lupa sa dumadagundong na siksikan ng mga elepante at mga kabayo.

Verse 24

अथ तत्क्षेत्रमासाद्य दूरे कृत्वा निवेशनम् । कौरवा यादवा मुख्याश्चमत्कारपुरं गताः

Pagdating sa banal na pook na iyon at naglatag ng himpilan sa may kalayuan, ang mga pangunahing Kaurava at Yādava ay nagtungo sa Camatkārapura.

Verse 25

तत्र सर्वान्समाहूय ब्राह्मणान्विनयान्विताः । प्रोचुर्दत्त्वा विचित्राणि भूषणाच्छादनानि च

Doon, buong pagpapakumbaba nilang tinipon ang lahat ng mga brāhmaṇa; at matapos ihandog ang mariringal na alahas at kasuotan, sila’y nagsalita sa kanila.

Verse 26

वयं सर्वेऽत्र वांछामो लिगसंस्थापनक्रियाम् । कर्तुं प्रासादमुख्यानां पृथक्त्वेन स्वशक्तितः

Nais naming lahat dito na ganapin ang ritwal ng pagtatatag ng Śiva-liṅga; at bawat isa, ayon sa sariling kakayahan, ay hiwa-hiwalay na maghahanda ng mga pangunahing dambana at templo.

Verse 27

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नो दयां च द्विजसत्तमाः । आज्ञापयत शीघ्रं हि येन कर्म प्रवर्तते

Kaya nga, O pinakadakila sa mga ‘dalawang ulit na isinilang,’ ipagkaloob ninyo sa amin ang inyong biyaya at habag; mag-utos kayo nang madali upang masimulan ang banal na gawain.

Verse 28

भविष्यथ तथा यूयं होतारः सर्वकर्मसु । न चान्यो ब्राह्मणो बाह्यो यद्यपि स्याद्बृहस्पतिः

Gayundin, kayo mismo ang magiging mga hotar, ang mga punong pari sa lahat ng ritwal; walang ibang brāhmaṇa mula sa labas ang isasama—kahit pa siya’y tulad ni Bṛhaspati.

Verse 29

यतोऽस्माभिः श्रुता वार्ता कीर्त्यमाना पुरातनी । विष्णुना तस्य राजर्षेः प्रेतश्राद्धसमुद्भवा

Sapagkat narinig namin ang isang sinaunang salaysay na patuloy pang binibigkas—kung paanong sa kautusan ni Viṣṇu ay sumibol ang usapin ng śrāddha ng banal na haring-ṛṣi para sa isang naging preta.

Verse 30

यथा तेन कृतं श्राद्धं पितुः प्रेतस्य यत्नतः । ब्राह्मणानां पुरोऽन्येषां यथोक्तानामपि द्विजाः

Kung paanong masikap niyang isinagawa ang śrāddha para sa ama niyang nasa kalagayang preta—sa harap ng mga brāhmaṇa at iba pang dvija na itinalaga nang wasto, ayon na ayon sa itinakda.

Verse 31

यथोक्तविधिना तीर्थे नागानां पंचमीदिने । श्रावणे मासि नो मुक्तः पिता तस्य तथापि सः

Ngunit kahit naisagawa iyon sa tīrtha ayon sa itinakdang paraan—sa araw ng Nāga Pañcamī sa buwan ng Śrāvaṇa—hindi pa rin napalaya ang kanyang ama.

Verse 32

प्रेतत्वात्सर्पदोषेण संजाता द्विजसत्तमाः । देवशर्मपुरो यावत्तत्कृतं श्राद्धमादरात् । तावत्पिता विनिर्मुक्तः प्रेतत्वाद्दारुणाद्द्विजाः

O pinakamainam sa mga dvija, ang kalagayang preta ay sumibol dahil sa sarpa-doṣa, ang kapinsalaang kaugnay ng mga ahas. Ngunit nang ang śrāddha ay isagawa nang may debosyon sa harap ni Devaśarmā, noon ay napalaya ang kanyang ama mula sa kakila-kilabot na pagka-preta, o mga dvija.

Verse 33

यदत्र क्रियते किंचित्कर्म धर्म्यं द्विजोत्तमाः । तद्बाह्यं च भवेद्व्यर्थमेतद्विद्मः स्फुटं वयम्

O mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, anumang matuwid na ritwal na isinasagawa rito—kapag ginawa sa labas ng banal na pook na ito—nagiging walang bunga. Ito ang malinaw naming nalalaman.

Verse 34

प्रार्थयामो विशेषेण तेन दैन्यं समागताः । प्रसादः क्रियतां तस्मादाज्ञां यच्छत मा चिरम्

Masidhing taimtim kaming namamanhik; dahil sa bagay na iyon kami’y napasapit sa pagdarahop. Kaya ipagkaloob ang inyong biyaya at ibigay ang tagubilin—huwag mag-atubili.

Verse 35

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणास्ते परस्परम् । मन्त्रं चक्रुस्तदर्थं हि किं कृतं सुकृतं भवेत्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang kanilang mga salita, ang mga brāhmaṇa ay nag-usap-usap at nagmuni-muni sa bagay na iyon—kung anong gawain ang, kapag isinagawa, magiging tunay na sukṛta, ang ganap na kabutihan.

Verse 36

एके प्रोचुर्न दास्यामः प्रासादार्थं वसुन्धराम् । एतेषामपि चैकस्य तस्माद्गच्छंतु सत्वरम्

May ilan ang nagsabi, “Hindi kami magbibigay ng lupa para sa pagtatayo ng prāsāda, ang templo. Kaya hayaan silang magmadaling lumapit sa isa sa mga iba pa.”

Verse 37

पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रमेतद्व्यवस्थितम् । पूर्वेषामपि देवानां प्रासादैस्तत्समावृतम्

Ang banal na pook na ito ay itinakda sa sukat na limang krośa, at napalilibutan din ito ng mga templo ng mga sinaunang diyos.

Verse 38

अन्ये प्रोचुर्धनोमत्ता यूयं च सुखमाश्रिताः । दारिद्यार्तिं न जानीथ ब्रूथ तेन भृशं वचः

May iba pang nagsabi: “Lasing kayo sa yaman at namumuhay nang maginhawa; hindi ninyo nalalaman ang hapdi ng karalitaan—kaya kayo nagsasalita ng gayong mabibigat at mararahas na salita.”

Verse 39

तस्माद्वयं प्रदास्याम एतेषां हि वसु न्धराम् । अर्थसिद्धिर्भवेद्येन भूषा स्थानस्य जायते

“Kaya nga, ipagkakaloob natin sa kanila ang lupain; sa gayon matutupad ang kanilang layunin, at ang banal na pook ay mapapalamutian at magtatamo ng lalong karangalan sa gawaing ito.”

Verse 40

तथान्ये मध्यमाः प्रोचुर्यत्र साक्षाज्जनार्दनः । स्वयं प्रार्थयते भूमिं तत्कस्मान्न प्रदीयते

Pagkaraan, ang iba na pumili ng gitnang landas ay nagsabi: “Kung saan si Janārdana mismo ang tuwirang humihingi ng lupain, bakit hindi ito ipagkakaloob?”

Verse 41

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

“Kaya nga, sa pook na pinagtitipunan ng mga Kuru, Pāṇḍava, at Yādava, hayaan silang manguna sa pagtatayo ng mga templo; at ang iba ay sumunod ayon sa nararapat.”

Verse 42

याचते यत्र गांगेयः स्वयमेव तथा परः । धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च पांडवाश्च महाबलाः । लिंगसंस्थापनार्थाय निषेधस्तत्र नार्हति

Sa pook na si Gāṅgeya (Bhīṣma) mismo ang humihiling, gayundin ang iba—si Dhṛtarāṣṭra kasama ang kanyang mga anak, at ang makapangyarihang mga Pāṇḍava—kung ito’y para sa pagtatatag ng Śiva-liṅga, hindi nararapat ang pagtutol doon.

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपन्नं द्विजोत्तमैः । निर्धनैः सधनैश्चापि सस्पृहैर्निःस्पृहैरपि

Nang marinig ang mga salitang iyon, tinanggap ng mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-isinilang ang pasya—maging dukha o mayaman, may pagnanasa o walang pagnanasa, kapwa rin.

Verse 44

ततः समेत्य ते सर्वे ब्राह्मणाः कुरुसत्तमान् । यादवान्पांडवान्प्रोचुः कृत्वा वै मन्त्रनिश्चयम्

Pagkaraan, nagtipon ang lahat ng mga brāhmaṇa at, matapos pagtibayin ang kanilang payo, nagsalita sila sa mga pinakadakilang Kuru, sa mga Yādava, at sa mga Pāṇḍava.

Verse 45

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्स्वल्पतरं क्षेत्रं सर्वेषामपि भूभुजाम् । प्रासादैः सर्वतो व्याप्तं तत्किं ब्रूमोऽधुना वयम्

Sinabi ng mga Brāhmaṇa: “Napakaliit ng banal na pook na ito para sa lahat ng mga hari. Napupuno na ito sa bawat panig ng mga templo—kaya ano pa ang masasabi namin ngayon?”

Verse 46

तद्भवंतः प्रकुर्वंतु प्राधान्येन यदृच्छया । क्षेत्रेऽत्रैवाभिमुख्येन प्रासादान्सुमनोहरान् । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः

“Kaya nga, kumilos ang bawat isa sa inyo—ayon sa nauunang karapatan at ayon sa pagkakataon—dito mismo sa kṣetra, at magtayo ng mga templong lubhang marilag, na magkakahiwalay ang pagkakalagay, ayon sa katandaan at kahusayan.”

Verse 47

अथ हर्षसमायुक्ता धृतराष्ट्रमुखाः क्रमात् । प्राधान्येन यथाश्रेष्ठं चक्रुः प्रासादपद्धतिम्

Pagkatapos, puspos ng galak, si Dhṛtarāṣṭra at ang iba pa, ayon sa wastong pagkakasunod, ay nagtatag ng kaayusan ng mga templo—ayon sa nauunang karapatan at kahusayan.

Verse 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

Sa ganito, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na bahagi—ang Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara-kṣetra, nagwawakas ang ikapitumpu’t ikatlong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng pagsisikap na magtatag ng mga templo ni Dhṛtarāṣṭra at ng iba pa.”