Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते मुनिसत्तमाः । परं कोपं समाविष्टास्तमूचुः परुषाक्षरैः

Transliteration

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve te munisattamāḥ | paraṃ kopaṃ samāviṣṭāstamūcuḥ paruṣākṣaraiḥ

Translation

Nang marinig ang mga salitang iyon, ang lahat ng dakilang muni ay sinakmal ng matinding galit at nagsalita sa kanya sa mabibigat at mararahas na salita.

Word by Word

• तस्य: of him/of that (person)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (of 'tad')

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• वचनम्: speech, statement
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having done)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)

• मुनिसत्तमाः: the best sages
• मुनिसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative: 'best of sages'), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)

• परम्: great, intense
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)

• कोपम्: anger
• कोपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोप (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)

• समाविष्टाः: entered/possessed (by)
• समाविष्टाः: Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-विश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)

• परुषाक्षरैः: with harsh words
• परुषाक्षरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: परुष + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (harsh-letters/harsh words), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator)

Visual Art Cues

Scene: A circle of austere sages, eyes blazing with anger, confront a ruler; their raised hands and stern faces convey the impending curse, while the king stands defensively before them.

Characters & Entities

• munisattamāḥ (great sages)
• King (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disrespect toward dharmic authority provokes consequences; speech and intention matter in sacred contexts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the moral turning point leading to a curse.