Adhyaya 241

Verse 1

ईश्वर उवाच । एतत्ते पूजनं विष्णोः षोडशोपायसंभवम् । कथितं यद्द्विजः कृत्वा प्राप्नोति परमं पदम्

Wika ni Īśvara: Ipinaliwanag ko sa iyo ang pagsamba kay Viṣṇu na ito, na natutupad sa pamamagitan ng labing-anim na paraan; ang dalawang-ulit na isinilang, kapag ginawa ito, ay makakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 2

तथा च क्षत्रियविशां करणान्मुक्तिरुत्तमा । शूद्राणां नाधिकारोऽस्मिन्स्त्रीणां नैव कदाचन

Gayundin, para sa kṣatriya at vaiśya, sa pagsasagawa nito ay may dakilang paglaya. Ngunit para sa śūdra ay walang karapatan sa bagay na ito—at para sa mga babae ay hindi kailanman.

Verse 3

कार्तिकेय उवाच । शूद्राणां च तथा स्त्रीणां धर्मं विस्तरतो वद । केन मुक्तिर्भवेत्तेषां कृष्णस्याराधनं विना

Wika ni Kārtikeya: Ipaliwanag nang masinsin ang dharma para sa mga śūdra at gayundin sa mga kababaihan. Sa anong paraan sila magkakamit ng kalayaan (moksha)—maliban sa pagsamba kay Kṛṣṇa?

Verse 4

ईश्वर उवाच । सच्छूद्रैरपि नो कार्या वेदाक्षरविचारणा । न श्रोतव्या न पठ्या च पठन्नरकभाग्भवेत्

Sabi ni Īśvara: Kahit ang ‘mabubuting śūdra’ ay hindi dapat magsuri sa mga titik ng Veda. Hindi ito dapat pakinggan ni bigkasin; ang bumibigkas ay magkakamit ng bahagi sa impiyerno.

Verse 5

पुराणानां नैव पाठः श्रवणं कारयेत्सदा । स्मृत्युक्तं सुगुरोर्ग्राह्यं न पाठः श्रवणादिकम्

Huwag laging magpaganap ng pagbigkas o pakikinig ng mga Purāṇa. Sa halip, tanggapin mula sa karapat-dapat na guro ang itinuro sa Smṛti—hindi lamang ang pagbigkas, pakikinig, at iba pa.

Verse 6

स्कंद उवाच । सच्छूद्राः के समाख्यातास्तांश्च विस्तरतो वद । के संतः के च शूद्राश्च सच्छूद्रा नामतश्च के

Sabi ni Skanda: Sino ang tinatawag na ‘sacchūdra’? Ipaliwanag sila nang masinsin. Sino ang mga banal, sino ang mga śūdra, at sino ang tunay na may pangalang ‘sacchūdra’?

Verse 7

ईश्वर उवाच । धर्मोढा यस्य पत्नी स्यात्स सच्छूद्र उदाहृतः । समानकुलरूपा च दशदोषविवर्जिता

Sabi ni Īśvara: Ang may asawang naikasal ayon sa dharma ay tinatawag na ‘sacchūdra’. Ang asawa ay dapat kauri sa angkan at anyo, at malaya sa sampung kapintasan.

Verse 8

उद्वोढा वेदविधिना स सच्छूद्रः प्रकीर्तितः । अक्लीवाऽव्यंगिनी शस्ता महारोगाद्यदूषिता

Siya ay ipinahahayag na “sacchūdra” kapag (ang asawa) ay naikasal nang wasto ayon sa pamamaraang Veda—kapuri-puri, hindi baog o walang-lakas, hindi may kapansanan, at hindi nadungisan ng malulubhang karamdaman at iba pa.

Verse 9

अनिंदिता शुभकला चक्षुरोगविवर्जिता । बाधिर्यहीना चपला कन्या मधुरभाषिणी

Siya’y dapat walang kapintasan, may mapalad na mga kasanayan, malaya sa sakit sa mata; walang pagkabingi, masigla, isang dalaga, at may matamis na pananalita.

Verse 10

दूषणैर्दशभिर्हीना वेदोक्तविधिना नरैः । विवाहिता च सा पत्नी गृहिणी यस्य सर्वदा

Ang asawang walang sampung kapintasan at naikasal ayon sa tuntuning Veda sa pamamagitan ng mga lalaki (mga nakatatanda/tagapag-alaga) ay laging itinuturing na tunay na maybahay ng sambahayan para sa lalaking kanyang napangasawa.

Verse 11

सच्छूद्रः स तु विज्ञेयो देवादीनां विभागकृत् । पुण्यकार्येषु सर्वेषु प्रथमं सा प्रकीर्तिता

Dapat siyang makilalang “tunay na Śūdra” yaong wastong naghahati ng mga bahagi para sa mga deva at sa iba pa; at sa lahat ng gawaing may kabanalan, siya (ang maybahay/kaayusan ng sambahayan) ang ipinahahayag na nangunguna.

Verse 12

तया सुविहितो धर्मः संपूर्णफलदायकः । चातुर्मास्ये विशेषेण तया सह गुणाधिकः

Ang dharma na naisagawa nang wasto kasama niya (ang asawa) ay nagkakaloob ng ganap na bunga; at lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, kapag isinagawa kasama niya, higit pang dumarami ang kabanalan at gantimpala.

Verse 13

भार्यारतिः शुचिर्भृत्यादीनां पोषणतत्परः । श्राद्धादिकारको नित्यमिष्टापूर्त्तप्रसाधकः

Ganito ang huwarang maybahay: nalulugod sa kanyang asawa, dalisay ang asal, masigasig sa pagtaguyod sa mga lingkod at umaasa sa kanya, laging nagsasagawa ng śrāddha at mga kaugnay na ritwal, at tinatapos ang mga gawaing iṣṭa at pūrta—pagsamba at kabutihang pampubliko.

Verse 14

नमस्कारान्तमन्त्रेण नामसंकीर्तनेन च । देवा स्तस्य च तुष्यन्ति पंचयज्ञादिकैः शुभैः

Sa pamamagitan ng mga mantrang nagtatapos sa mapitagang pagpupugay, at sa pag-awit ng mga banal na Pangalan, nalulugod ang mga diyos; sila’y lalo pang nagagalak sa mga mapalad na pagsasagawa gaya ng pañcayajña at iba pa.

Verse 15

स्नानं च तर्पणं चैव वह्निहोमोऽप्यमंत्रकः । ब्रह्मयज्ञोऽतिथेः पूजा पंचयज्ञान्न संत्यजेत्

Ang pagligo at tarpaṇa (pag-aalay ng tubig), ang paghahandog sa apoy (homa) kahit walang mantra, ang Brahma-yajña (pag-aaral/pagbigkas ng banal na teksto), at ang paggalang sa panauhin—huwag talikuran ang mga tungkuling pañcayajña na ito.

Verse 16

कार्यं स्त्रीभिश्च शूद्रैश्च ह्यमंत्रं पंचयज्ञकम् । पंचयज्ञैश्च संतुष्टा यथैषां पितृदेवताः

Ang mga babae at mga Śūdra ay dapat ding magsagawa ng pañcayajña—nang walang mantra; at sa pamamagitan ng mga pañcayajña, nasisiyahan nang nararapat ang kanilang mga pitṛ-devatā, ang mga diyos ng mga ninuno.

Verse 17

तथा पतिव्रतायाश्च पतिशुश्रूषया सदा । पतिव्रताया देहे तु सर्वे देवा वसंति हि

Gayundin, sa palagiang mapagkalingang paglilingkod ng isang pativratā—ang tapat at banal na maybahay—sa kanyang asawa, tunay na nananahan ang lahat ng mga diyos sa mismong katawan ng pativratā na iyon.

Verse 18

अतस्ताभ्यां समेताभ्यां धर्मादीनां समागमः । यदोभयोर्मते पृष्टे संतुष्टाः पितृदेवताः

Kaya nga, kapag nagkaisa ang dalawa, nagkakatipon nang ganap ang dharma at ang mga kaugnay na birtud; at kapag ang mga gawain ay isinasagawa sa pagsang-ayon ng kapwa, nalulugod ang mga diyos ng mga ninuno.

Verse 19

कार्यादीनां च सर्वेषां संगमस्तत्र नित्यदा । चातुर्मास्ये समायाते विष्णुभक्त्या तयोः शिवम्

Doon, palagi, ang lahat ng tungkulin at mga kaugnay na gawain ay nagkakaisa sa pagkakasundo; at pagdating ng Cāturmāsya, sa pamamagitan ng debosyon kay Viṣṇu, dumarating sa dalawa ang śivam—kapayapaan at mapalad na kabutihan.

Verse 20

समानजातिसंभूता पत्नी यस्य धृता भवेत् । पूर्वो भर्त्ताऽर्द्धभागी स्याद्द्वितीयस्य न किंचन

Kung ang isang lalaki ay kumuha bilang asawa ng babaeng isinilang sa kaparehong antas ng lipunan, ang naunang asawa ay nagkakamit ng kalahati (bahagi ng bisa o karapatan), samantalang ang ikalawang asawa ay walang matatanggap ni anuman.

Verse 21

अर्थकार्याधिकारोऽस्यास्तेन धर्मार्धधारिणी । स्वंस्वं कृतं सदैव स्यात्तयोः कर्म शुभाशुभम्

May kapangyarihan siya sa usapin ng yaman at mga gawaing pang-araw-araw; kaya’t taglay niya ang kalahati ng dharma. Gayunman, ang anumang gawin ng bawat isa ay laging sa kanya rin—ang karma ng bawat tao, mabuti man o masama, ay sariling pananagutan.

Verse 22

याऽनुगच्छति भर्तारं मृतं सुतपसा द्विज । साध्वी सा हि परिज्ञेया तया चोद्ध्रियते कुलम्

O ikaw na dalawang-ulit na isinilang, ang babaeng sa pamamagitan ng mahigpit na tapa at banal na katapatan ay sumusunod sa kanyang asawa kahit matapos itong pumanaw—siya ang dapat makilalang tunay na sādhvī; at sa kanya, ang angkan ay naiaangat.

Verse 23

अन्यजातेर्मृतस्याथ धृता वापि विवाहिता । वैश्वानरस्य मार्गेण सा तमुद्धरते पतिम्

Kahit matapos mamatay ang isang lalaking mula sa ibang jāti, at ang babae ay kunin o ipakasal sa ibang antas, sa landas ni Vaiśvānara ay maaari pa rin niyang iahon at iligtas ang asawa niyang iyon.

Verse 24

यथा जलाच्च जंबालः कृष्यते धार्मिकैर्नृभिः । एवमुद्धरते साध्वी भर्त्तारं याऽनुग च्छति

Gaya ng mga taong matuwid na humihila ng putik mula sa tubig, gayon din ang asawang banal na nag-aangat sa kanyang asawa—siya na sumusunod sa kanya nang di matinag na katapatan.

Verse 25

अन्यजातिसमुद्भूता अन्येन विधृता यदि । तावुभौ धर्मकार्येषु संत्याज्यौ नित्यदा मतौ

Kung ang babaeng isinilang sa ibang antas ay kunin ng ibang lalaki, silang dalawa ay itinuturing na dapat laging ibukod sa mga gawaing dharmiko.

Verse 26

स्वंस्वं कर्म प्रकुरुतः सत्कर्म जं स्वकं फलम् । तस्माद्वरिष्ठा हीना वा सत्कुल्या शूद्रसंभवैः

Bawat tao ay gumagawa ng sariling karma, at ang bunga ng sariling mabuting gawa ay kanya rin. Kaya, maging mataas o mababa, ang babaeng mula sa mabuting angkan ay higit na kanais-nais kaysa sa mga isinilang sa pinagmulan ng Śūdra.

Verse 27

धृता न कार्या सा पत्नी यत्करोति न वर्द्धते । तया सह कृतं पुण्यं वर्द्धते दशधोत्तरम्

Ang gayong asawa ay hindi dapat kunin, sapagkat ang anumang gawin niya ay hindi lumalago sa bisa ng kabutihan. Ngunit ang kabutihang gawin kasama niya ay lumalago nang sampung ulit at higit pa.

Verse 28

अनन्ततृप्तिदं नैव तत्सुतैरपि वा तथा । क्रयक्रीता च या कन्या दासी सा परिकीर्तिता

Ang gayong ayos ay hindi nagbibigay ng walang-hanggang kasiyahan, ni hindi rin nagiging gayon kahit sa pamamagitan ng kanyang mga anak na lalaki. At ang dalagang binili sa halaga ay ipinahahayag na isang alipin (dāsī).

Verse 29

सच्छूद्रस्याधिकारे सा कदाचिन्नैव जायते । या कन्या स्वयमुद्यम्य पित्रा दत्ता वराय च

Hindi siya kailanman napapabilang sa nararapat na saklaw ng karapatan ng isang marangal na Śūdra—yaong dalagang ang ama, sa sariling kusang-loob, ay ibinigay sa lalaking mapapangasawa.

Verse 30

विवाहविधिनोदूढा पितृदेवार्थसाधिनी । सुलक्षणा विनीता सा विवेकादिगुणा शुभा

Ikinasal ayon sa wastong ritwal, tinutupad niya ang mga layuning iniuukol sa mga ninuno at sa mga diyos. Taglay ang mapalad na mga tanda, mahinhin at may disiplina, siya’y pinagpala ng malinaw na pag-unawa (viveka) at iba pang mga kabutihang-asal.

Verse 31

सच्चरित्रा पतिपरा सा तेभ्यो दातुमर्हति । विशुद्धकुलजा कन्या धर्मोढा धर्मचारिणी

May mabuting asal at tapat sa asawa, siya’y karapat-dapat na ipagkaloob sa kanila (sa pag-aasawa). Isang dalagang isinilang sa dalisay na angkan, ikinasal ayon sa dharma, namumuhay siyang tagasunod ng dharma.

Verse 32

सा पुनाति कुलं सर्वं मातृतः पितृतस्तथा । एष एव मया प्रोक्तः सच्छूद्राणां परो विधिः

Nililinis niya ang buong angkan—sa panig ng ina at sa panig ng ama rin. Ito lamang, gaya ng aking ipinahayag, ang pinakamataas na tuntuning itinakda para sa mga marangal na Śūdra.

Verse 33

अधोजातिसमुद्भूता सच्छूद्रात्क्रमहीनजा । विवाहो दशधा तेषां दशधा पुत्रता भवेत्

Para sa mga isinilang mula sa mababang uri, at sa mga isinilang mula sa isang mabuting Śūdra ngunit sa di-wastong kaayusan, ang pag-aasawa ay sinasabing may sampung anyo; gayundin, ang pagka-anak ay nahahati rin sa sampung uri.

Verse 34

चत्वार उत्तमाः प्रोक्ता विवाहा मुनिसत्तम । शेषाः सर्वप्रकृतिषु कथिताश्च पुराविदैः

O pinakamahusay sa mga pantas, apat na pag-aasawa ang ipinahayag na pinakadakila. Ang mga nalalabi ay inilarawan din ng mga nakaaalam sa sinaunang kaugalian, na angkop sa iba’t ibang likas na ugali at kalagayan.

Verse 35

प्राजापत्यस्तथा ब्राह्मो दैवार्षो चातिशोभना । गांधर्वश्चासुरश्चैव राक्षसश्च पिशाचकः

Ang Prājāpatya at Brāhma na pag-aasawa, at ang Daiva at Ārṣa—ang mga ito’y lubhang pinararangalan. Kasama rin sa mga anyo ang Gāndharva, Āsura, Rākṣasa, at Piśāca.

Verse 36

प्रातिभो घातनश्चेति विवाहाः कथिता दश । एते हि हीनजातीनां विवाहाः परिकीर्तिताः

‘Prātibha’ at ‘Ghātana’—sa gayon, ang mga pag-aasawa ay sinasabing sampu ang kabuuan. Ang mga ito nga ang ipinahahayag na mga anyo ng pag-aasawa para sa mga pangkat na mababa ang kapanganakan.

Verse 37

औरसः क्षेत्रजश्चैव दत्तः कृत्रिम एव च । गूढोत्पन्नोऽपविद्धश्च कानीनश्च सहोढजः

Ang mga anak na lalaki ay inuuri bilang Aurasa, Kṣetraja, Datta, at Kṛtrima; gayundin ang Gūḍhotpanna, Apaviddha, Kānīna, at Sahoḍhaja.

Verse 38

क्रीतः पौनर्भवश्चापि पुत्रा दशविधाः स्मृताः । औरसादपि हीनाश्च तेऽपि तेषां शुभावहाः

Ang mga anak na tinatawag na Krīta at Paunarbhava ay inaalala rin; kaya ang mga anak na lalaki ay itinuturing na sampung uri. Bagama’t mas mababa kaysa Aurasa, maging ang mga ito ay nagdudulot pa rin ng pagpapala ayon sa kanilang kalagayan.

Verse 39

अष्टादशमिता नीचाः प्रकृतानां यथातथा । विधिनैव क्रिया नैव स्मृति मार्गोऽपि नैव च

Ang mga itinuturing na mababang-uri ay sinasabing labing-walo ang bilang, ayon sa pagkakakita sa kanila sa lipunan. Para sa kanila, wala ang gawaing ritwal ayon sa itinakdang tuntunin, at maging ang landas na itinuro ng Smṛti ay wala rin.

Verse 41

न दानस्य क्षयो लोके श्रद्धया यत्प्रदीयते । अश्रद्धयाऽशुचितया दानं वैरस्यकारणम्

Sa mundong ito, ang kawanggawang inihahandog nang may śraddhā (pananampalataya) ay hindi kailanman nababawasan. Ngunit ang handog na walang pananampalataya at may dungis sa loob ay nagiging sanhi ng pagkapoot at alitan.

Verse 42

अहिंसादि समादिष्टो धर्मस्तासां महाफलः । चातुर्मास्ये विशेषेण त्रिदिवेशादिसेवया

Para sa kanila, ang dharma na nagsisimula sa ahiṃsā (di-pananakit) ay itinakda at nagbubunga ng dakilang gantimpala. Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, sa pamamagitan ng taimtim na paglilingkod sa mga Panginoon ng langit at sa mga banal na nilalang.

Verse 43

सुदर्शनैस्तथा धर्मः सेव्यते ह्यविरोधिभिः । सच्छूद्रैर्दानपुण्यैश्च द्विजशुश्रूषणादिभिः

Kaya ang dharma ay dapat isagawa ng mga may malinaw na pananaw at walang hilig sa pagtatalo. Gayundin, ng mga mabubuting Śūdra sa pamamagitan ng mapagpalang pagbibigay at sa paglilingkod sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) at iba pang katulad na tungkulin.

Verse 44

वृत्तिश्च सत्यानृतजा वाणिज्यव्यव हारजा । अशीतिभागमारद्याद्व्याजाद्वार्धुषिकः शते

Ang kabuhayan ay maaaring magmula sa pakikitungong tapat o halong tapat at di-tapat, at mula sa kalakalan. Sa pagpapautang na may tubo, ang nagpapautang ay huwag kumuha ng higit sa ika-walumpung bahagi sa bawat isandaan bilang tubo.

Verse 45

सपादभागवृद्धिस्तु क्षत्त्रियादिषु गृह्यते । एवं न बन्धो भवति पातकस्य कदाचन

Ngunit ang pagtaas na isang-kapat na bahagi ay tinatanggap para sa mga Kṣatriya at iba pa. Kapag sinunod ang tuntuning ito, hindi ito kailanman nagiging bigkis na sanhi ng kasalanan.

Verse 46

प्रातःकर्म सुरेशानां मध्याह्ने द्विजसेवनम् । अपराह्णेऽथ कार्याणि कुर्वन्मर्त्यः सुखी भवेत्

Sa umaga, magsagawa ng pagsamba sa mga Panginoon ng mga diyos; sa tanghali, maglingkod sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang). Pagdating ng hapon, gawin ang mga tungkuling pangmundo—sa gayon ang tao ay magiging maligaya.

Verse 47

गृहस्थैश्च सदा भाव्यं यावज्जीवं क्रियापरैः । पंचयज्ञरतैश्चैवातिथिद्विजसुपूजकैः

Ang mga maybahay ay dapat laging mamuhay—hanggang sa wakas ng buhay—na nakatuon sa wastong asal, masigasig sa limang dakilang yajña, at nagbibigay-galang sa mga panauhin at sa mga dvija nang nararapat.

Verse 48

विष्णुभक्तिरतैश्चैव वेदमन्त्रविपाठकैः । सततं दानशीलैश्च दीनार्तजनवत्सलैः

Dapat silang maging masidhi sa bhakti kay Viṣṇu, masipag sa pagbigkas ng mga mantra ng Veda, laging handang magbigay ng kawanggawa, at mahabagin sa mga dukha at sa mga nagdurusa.

Verse 49

क्षमादिगुणसंयुक्तैर्द्वादशाक्षरपूजकैः । षडक्षरमहोद्गारपरमानन्दपूरितैः

Taglay ang mga birtud na nagsisimula sa pagtitiis, nararapat silang sumamba sa pamamagitan ng labindalawang-pantig na mantra; at, puspos ng sukdulang kaligayahan, ipahayag ang dakilang pormulang anim na pantig.

Verse 50

सदपत्यैः सदाचारैः सतां शुश्रूषणैरपि । विमत्सरैः सदा स्थेयं तापक्लेशविवर्जितैः

Dapat laging mamalagi kasama ang mabubuting anak, mabuting asal, at paglilingkod sa mga banal; walang inggit, at hindi tinatamaan ng nag-aapoy na sakit ng pagdurusa.

Verse 51

प्रव्रज्यावर्जनैरेवं सच्छूद्रैर्धर्मतत्परैः । तोषणं सर्वभूतानां कार्यं वित्तानुसारतः

Kaya nito, sa pag-iwas sa maling paglalagalag at sa pananatiling nakatuon sa dharma, ang mga matuwid na Śūdra ay dapat magsikap—ayon sa kanilang kaya—na magdulot ng kasiyahan sa lahat ng nilalang.

Verse 52

सदा विष्णुशिवादीनां ये भक्तास्ते नराः सदा । देववद्दिवि दीव्यंति चातुर्मास्ये विशेषतः

Yaong mga laging deboto kay Viṣṇu, Śiva, at iba pang mga diyos—ang mga bhakta na iyon—ay nagniningning sa langit na tulad ng mga diyos, lalo na sa mga banal na pagtalima ng Cāturmāsya.

Verse 241

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्यान ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोऽधिकारे सच्छूद्रकथनंनामैकचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa—sa Hāṭakeśvara Kṣetra Māhātmya, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Cāturmāsya Māhātmya, sa bahagi ng tapa (pagpapakasakit)—ang ika-241 kabanata na tinatawag na “Ang Salaysay ng Matuwid na Śūdra.”