Adhyaya 209

Verse 1

आनर्त उवाच । सांप्रतं मुनिशार्दूल शंखतीर्थ समुद्भवम् । माहात्म्यं वद मे कृत्स्नं श्रद्धा मे महती स्थिता

Sinabi ni Ānarta: O tigre sa mga pantas, ngayo’y isalaysay mo sa akin nang buo ang pinagmulan at kadakilaan ng Śaṃkhatīrtha; ang aking dakilang pananampalataya ay matatag na nakatanim.

Verse 2

अहो तीर्थमहो तीर्थं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । क्षेत्रं यच्च धरापृष्ठे सर्वाश्चर्यमयं शुभम्

Ah—kay banal na tīrtha, kay banal na tīrtha nga, na tanyag sa pangalang Hāṭakeśvara! Ang sagradong kṣetra na yaon sa ibabaw ng lupa ay puspos ng mga kababalaghan at mapalad na mapalad.

Verse 3

नाहं तृप्तिं द्विजश्रेष्ठ प्रगच्छामि कथंचन । शृण्वानस्तु सुमाहात्म्यं क्षेत्रस्यास्य समुद्भवम्

O pinakamainam sa mga dvija, hindi ako kailanman nabubusog o nasisiyahan, kahit nakikinig, hinggil sa dakilang kadakilaan at pinagmulan ng banal na kṣetra na ito.

Verse 4

विश्वामित्र उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथांतरम् । शंखतीर्थस्य माहात्म्यं यथाजातं धरातले

Sinabi ni Viśvāmitra: Dito ay isasalaysay ko sa iyo ang isang sinaunang pangyayari, isa pang banal na salaysay—ang kadakilaan ng Śaṅkhatīrtha, ayon sa pagkakaganap nito sa ibabaw ng daigdig.

Verse 5

आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीदन्यो महीपतिः । यथा त्वं सांप्रतं भूमौ सर्वलोकप्रपालकः

Noong una ay may iba pang hari, ang pinuno ng Ānarta; gaya mo ngayon sa ibabaw ng lupa, tagapangalaga ng lahat ng tao.

Verse 6

सोऽकस्मात्कुष्ठभाग्जातो विकलांगो बभूव ह । अपुत्रः शत्रुभिर्व्याप्तस्त्रस्तश्च नृपसत्तमः

Bigla siyang tinamaan ng ketong at napinsala ang mga sangkap ng katawan. Walang anak, napalibutan ng mga kaaway, at nabalot ng pangamba—ganyan ang sinapit ng dakilang haring iyon.

Verse 7

स सर्वैर्भूमिपालैश्च सर्वतः परिपीडितः । राज्यभ्रंशसमोपेतः प्राप्तो रैवतकं गिरिम्

Pinahirapan mula sa lahat ng panig ng ibang mga hari, at nang mawalan ng kaharian, narating niya ang Bundok Raivataka.

Verse 8

तत्रापि पीड्यते नित्यं सर्वतस्तु मलिम्लुचैः

Kahit doon, siya’y patuloy na ginugulo mula sa lahat ng panig ng mga malimluca—mga tulisan at mandarambong na walang batas.

Verse 9

हस्त्यश्वरथहीनस्तु कोशहीनो यदाऽभवत् । स तदा चिंतयामास किं करोमि च सांप्रतम्

Nang mawalan siya ng mga elepante, kabayo, at mga karwahe, at naubos pa ang kanyang kabang-yaman, siya’y nagmuni-muni: “Ano ang gagawin ko ngayon?”

Verse 10

कलत्राण्यपि सर्वाणि ह्रियंते तस्करैर्बलात्

Maging ang lahat ng kaniyang mga asawa ay sapilitang inagaw at dinala ng mga magnanakaw.

Verse 11

स एवं चिंतयानस्तु गतो वै नारदं विभुम् । द्रष्टुं पार्थिवशार्दूल वैष्णवे दिवसे स्थिते

Habang siya’y nagmumuni-muni nang gayon, ang haring tulad ng tigre sa mga hari ay nagtungo upang makita ang makapangyarihang Nārada sa banal na araw ng Vaiṣṇava.

Verse 12

तत्रापश्यत्स संप्राप्तं नारदं मुनिसत्तमम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन दामोदरदिदृक्षया

Doon ay nakita niya si Nārada, ang pinakadakila sa mga muni, na dumating dahil sa paglalakbay sa mga banal na tīrtha at sa pagnanais na masilayan si Dāmodara.

Verse 13

तं प्रणम्याथ शिरसा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रोवाच वचनं दीन उपविश्य तदग्रतः

Yumuko siya nang may paggalang, nakatindig na magkadikit ang mga palad sa añjali; at ang taong nababalisa ay umupo sa harap niya at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 14

राजोवाच । शत्रुभिः परिभूतोऽहं समतान्मुनिसत्तम । ततो राज्यपरिभ्रंशात्संप्राप्तोऽत्र महागिरौ

Wika ng Hari: “O pinakadakila sa mga muni, ako’y inapi ng mga kaaway sa lahat ng panig. Kaya, nang mawalan ako ng kaharian, naparito ako sa dakilang bundok na ito.”

Verse 15

विपिने तस्करैः पापैः प्रपीड्येऽहं समंततः । यत्किंचिदश्वनागाद्यं मया सह समागतम्

Sa gubat, ako’y ginugulo sa lahat ng panig ng mga magnanakaw na makasalanan; at anumang kasama ko—mga kabayo, mga elepante, at iba pa—ay sinalakay rin.

Verse 16

तत्सर्वं तस्करैर्नीतं कोशा दारास्तथा वसु । तस्माद्वद मुनिश्रेष्ठ वैराग्यं मे महत्स्थितम्

Lahat ng iyon ay tinangay ng mga magnanakaw—ang aking kabang-yaman, ang aking mga asawa, at ang aking kayamanan. Kaya, O pinakadakilang muni, magsalita at magturo sa akin; sumibol sa puso ko ang dakilang paglayo sa pagnanasa.

Verse 17

अन्यजन्मोद्भवं किंचिन्मम पापं सुदारुणम् । येनेमां च दशां प्राप्तः सहसा मुनिसत्तम

Marahil ay may isang napakasindak na kasalanan ko na nagmula sa ibang kapanganakan; dahil doon, bigla akong napadpad sa ganitong kalagayan, O pinakadakilang muni.

Verse 18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा मुनीश्वरः । प्रोवाचाऽथ नृपं दीनं ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang dakilang muni ay nagmuni-muni nang matagal; at nang makita sa banal na paningin ang kalagayan ng nagdurusang hari, saka siya nagsalita.

Verse 19

नारद उवाच । न त्वया कुत्सितं किंचित्पूर्व देहांतरे कृतम् । मया ज्ञातं महाराज सर्वं दिव्येन चक्षुषा

Sinabi ni Nārada: “Wala kang ginawang kahiya-hiya sa isang dating katawan. O dakilang hari, nalaman ko ang lahat sa pamamagitan ng banal na paningin.”

Verse 20

त्वमासीः पार्थिवः पूर्वं सिद्धपन्नगसंज्ञिते । पत्तने सोमवंशीयः सर्व शत्रुनिबर्हणः

Noong una, ikaw ay naging isang hari sa lungsod na tinatawag na Siddhapannaga—isinilang sa Somavaṃśa (Dinastiyang Buwan), tagapaglipol ng lahat ng kaaway.

Verse 21

त्वया चेष्टं महायज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । महादानानि दत्तानि पूजिता ब्राह्मणोत्तमाः

Isinagawa mo ang mga dakilang yajña nang palagian, na may ganap na dakṣiṇā; nagkaloob ka ng mahādāna, at pinarangalan mo ang mga pinakadakilang brāhmaṇa.

Verse 22

तेन कर्म विपाकेन भूयः पार्थिवतां गतः

Dahil sa paghinog ng bungang-karmang iyon, muli niyang natamo ang kalagayan bilang hari sa ibabaw ng lupa.

Verse 23

आनर्त उवाच । इह जन्मनि नो कृत्यं संस्मरामि विभो कृतम् । तत्किं राज्यपरि भ्रंशः सहसा मे समुत्थितः

Wika ni Ānarta: “Sa kapanganakang ito, O Panginoong Makapangyarihan, hindi ko naaalala ang anumang masamang gawa na aking nagawa. Kung gayon, bakit biglang sumapit sa akin ang pagguho at pagkawala ng aking kaharian?”

Verse 24

लक्ष्म्या हीनस्य लोकस्य लोकेऽस्मिन्व्यर्थतां व्रजेत् । जीवितं मुनिशार्दूल विज्ञातं हि मयाऽधुना

Sa mundong ito, ang buhay ng taong salat sa Lakṣmī (kasaganaan at mapalad na biyaya) ay nauuwi sa kawalang-saysay. O tigre sa mga pantas, ngayo’y tunay ko nang naunawaan kung ano ang buhay.

Verse 25

मृतो नरो गतश्रीको मृतं राष्ट्रमराजकम् । मृतमश्रोत्रिये दानं मृतो यज्ञस्त्वदक्षिणः

Ang taong nawalan ng kasaganaan ay tila patay; ang kahariang walang hari ay tila patay. Ang dāna na ibinigay sa di-karapat-dapat (hindi tunay na śrotriya) ay patay na handog; at ang yajña na walang dakṣiṇā (kaloob sa pari) ay patay din.

Verse 26

लक्ष्म्या हीनस्य मर्त्यस्य बांधवोऽपि विजायते । प्रार्थयिष्यति मां नूनं दृष्ट्वा तं चान्यतो व्रजेत्

Kahit kamag-anak ay nagiging kaaway ng taong salat sa kapalaran at yaman. Tiyak na siya’y lalapit at mamamalimos sa akin; at ang mga tao, pag nakita siya, ay lilihis at pupunta sa iba.

Verse 27

यथा मां सांप्रतं दृष्ट्वा ये मयाऽपि प्रतर्पिताः । तेऽपि दूरतरं यांति एष मां प्रार्थयि ष्यति

Gaya ng mga taong minsan kong pinasaya at inaruga—pag nakita nila ako ngayon—lalo pang lumalayo; gayon din ang taong ito, lalapit upang mamalimos sa akin (sa halip na tumulong).

Verse 28

धनहीनं नरं त्यक्त्वा कुलीनमपि चोत्तमम् । गच्छति स्वजनोऽन्यत्र शुष्कं वृक्षमिवांडजाः

Iniiwan ang taong salat sa yaman—kahit siya’y marangal ang angkan at dakila—ang sariling mga kaanak ay pumupunta sa iba, gaya ng mga ibong lumilipad palayo sa tuyong puno.

Verse 29

तत्कार्यकारणार्थाय दरिद्रोऽ भ्येति चेद्गृहम् । धनिनो भर्त्सयंत्येनं समागच्छंति नांतिकम्

Kapag ang dukha’y pumaroon sa isang bahay para sa trabaho o tulong, pinapagalitan siya ng mayaman at hindi man lamang lumalapit sa kanya.

Verse 30

कृपणोऽपि धनाढ्यश्चेदागच्छति हि याचितुम् । एष दास्यति मे किंचि दिति चित्ते नृणां भवेत्

Ngunit kung kahit ang kuripot na mayaman ay lumapit upang mamalimos, iniisip ng mga tao sa puso: “Tiyak na may ibibigay siya sa akin.”

Verse 31

मम त्वं पूर्ववंशीयः पिता ते च पितुर्मम । सदा स्नेहपरश्चासीत्त्वं च स्नेहविवर्जितः

Ikaw ay kabilang sa aking dating angkan; ang iyong ama at ang aking ama ay magkamag-anak. Siya’y laging puspos ng pag-ibig, ngunit ikaw ay salat sa pag-ibig.

Verse 32

एवं ब्रुवंति लोकेऽत्र धनिनां पुरतः स्थिताः । कुलीना अपि पापानां दृश्यंते धनलिप्सया । दरिद्रस्य मनुष्यस्य क्षितौ राज्यं प्रकुर्वतः

Ganyan magsalita sa mundong ito ang mga nakatayo sa harap ng mayayaman. Maging ang mga mararangal ang angkan ay nakikitang gumagawa ng kasalanan dahil sa kasakiman sa salapi—lalo na kapag ang dukha’y nagsisikap magtatag ng paghahari sa lupa.

Verse 33

प्रशोषः केवलं भावी हृदयस्य महामुने । द्वाविमौ कण्टकौ तीक्ष्णौ शरीरपरिशोषिणौ । यश्चाधनः कामयते यश्च कुप्यत्यनीश्वरः

O dakilang muni, ang puso’y itinakdang malanta lamang. May dalawang matutulis na tinik na umuubos sa katawan: ang dukhang naghahangad ng ari-arian, at ang walang kapangyarihang nag-aalab sa galit.

Verse 34

श्मशानमपि सेवंते धनलुब्धा निशागमे । जनेतारमपि त्यक्त्वा नित्यं यांति सुदूरतः

Ang mga sakim sa yaman ay dumadalaw pa maging sa libingan at pook ng pagsusunog ng bangkay sa gabi. Tinalikuran pa ang sariling tagapagkaloob ng kabutihan, at palaging lumalayo upang habulin ang pakinabang.

Verse 35

सुमूर्खोपि भवेद्विद्वानकुलीनोऽपि सत्कुलः । यस्य वित्तं भवे द्धर्म्ये विपरीतमतोऽन्यथा

Kahit ang lubhang mangmang ay maaaring ituring na pantas, at kahit ang walang angkan ay maibilang sa marangal na lahi—kapag ang kanyang yaman ay natamo sa matuwid na daan ng dharma. Kung hindi, kabaligtaran ang makikita.

Verse 36

निर्विण्णोऽहं मुनिश्रेष्ठ जीवितस्य च सांप्रतम् । तस्माद्ब्रूहि किमर्थं मे दारिद्र्यं समुपस्थितम्

O pinakadakila sa mga muni, ngayo’y napagod na ako maging sa mismong buhay. Kaya sabihin mo sa akin—bakit dumating sa akin ang karalitaan?

Verse 37

कुष्ठश्चापि ममोपेतः शत्रुभिश्च पराभवम् । अन्यजन्मांतरं दृष्टं त्वया दिव्येन चक्षुषा

Dumapo rin sa akin ang ketong, at natalo ako ng mga kaaway. Sa iyong banal na paningin, nakita mo rin ang iba ko pang mga kapanganakan.

Verse 38

कुकर्मणा न संस्पृष्टं स्वल्पेनापि ब्रवीषि माम् । एतज्जन्मातरं दृष्टं स्मरामि मुनिसत्तम

Sinasabi mong ni bahagya’y hindi ako nadungisan ng masamang gawa. Ngunit, O pinakadakilang muni, naaalala kong nakita mo ang isa ko pang kapanganakan.

Verse 39

न मया कुकृतं किंचित्कदाचित्समनुष्ठितम् । तत्किं राज्यपरिभ्रंशो जातोऽयं मम सन्मुने

Kailanma’y wala akong ginawang masama. Kung gayon, bakit nangyari sa akin ang pagbagsak na ito mula sa aking kaharian, O kagalang-galang na muni?

Verse 40

अत्र मे कौतुकं जातं तस्माद्देहि विनिर्णयम् । भवेन्न वा भवेत्कर्म कृतं यच्च शुभाशुभम्

Dito ay sumibol ang pag-aalinlangan sa akin; kaya ipagkaloob mo ang tiyak na pasya: ang karmang nagawa—mabuti man o masama—tiyak bang magbubunga, o maaari ring hindi?

Verse 41

विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा तु नारदः । कृपया परयाविष्टस्ततः प्रोवाच सादरम्

Sinabi ni Viśvāmitra: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Nārada ay nagmuni-muni nang matagal. Pagkaraan, puspos ng dakilang habag, siya’y nagsalita nang may paggalang at pag-iingat.

Verse 42

शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यथा शुद्धिः प्रजायते । तव राज्यस्य संप्राप्तिर्यथा भूयोऽपि जायते

Makinig, O Hari; ipaliliwanag ko kung paano sumisilang ang paglilinis, at kung paano muling darating sa iyo ang pagkamit ng iyong kaharian.

Verse 43

तव भूमौ महापुण्यमस्ति क्षेत्रं जगत्त्रये । हाटकेश्वरसंज्ञं तु तीर्थं तत्रास्ति शोभनम् । शंखतीर्थमिति ख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Sa iyong lupain ay may isang kṣetra na lubhang mapagpala, bantog sa tatlong daigdig. Doon ay may isang marikit na tīrtha na tinatawag na Hāṭakeśvara; kilala rin bilang Śaṃkhatīrtha, ang pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 44

यस्तत्र कुरुते स्नानं श्रद्धया परया युतः । अष्टम्यां शुक्लपक्षस्य संप्राप्ते मासि माधवे

Sinumang maligo roon, taglay ang pinakadakilang śraddhā, sa Aṣṭamī ng maliwanag na kalahati ng buwan, pagdating ng buwan ng Mādhava—

Verse 45

सूर्यवारे तु सम्प्राप्ते भास्करस्योदयं प्रति । सर्वकुष्ठविनिर्मुक्तो जायते सूर्यसंनिभः

Pagdating ng Linggo, at humarap sa pagsikat ng Araw, ang tao’y napapalaya sa lahat ng anyo ng ketong at nagliliwanag na gaya ng Araw mismo.

Verse 46

यंयं काममभिध्यायेत्तंतं सर्वेषु दुर्लभम् । स तदाऽप्नोत्यसंदिग्धं दृष्ट्वा शंखेश्वरं शुभम्

Anumang hangarin na pagnilayan—kahit yaong pinakabihira—ay matatamo nang walang alinlangan kapag namasdan ang mapalad na Panginoong Śaṃkheśvara.

Verse 47

किं त्वया न श्रुतं तत्र स्वदेशे वसता नृप । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं यत्त्वमत्र समागतः

O Hari, habang naninirahan ka sa sarili mong lupain, hindi mo ba narinig ang kadakilaan ng banal na tīrtha na iyon, kaya ka ngayon naparito?

Verse 48

सिद्धसेन उवाच । कथं शंखेश्वरो देवः संजातो वद सन्मुने

Wika ni Siddhasena: “O banal na muni, sabihin mo sa akin: paano nagpakita ang diyos na Śaṃkheśvara?”

Verse 49

नारद उवाच । अहं ते कथयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । यथा शंखेश्वरो जातः शंखतीर्थं तु पार्थिव

Sinabi ni Nārada: “O Hari, isasalaysay ko sa iyo ang sinaunang salaysay na ito—kung paano sumilang si Śaṃkheśvara at kung paano nabuo ang Śaṃkhatīrtha.”

Verse 50

आसतुर्ब्राह्मणौ पूर्वं लिखितः शंख एव च । भ्रातरौ वेदविदुषौ तपस्युग्रे व्यवस्थितौ

Noong unang panahon ay may dalawang magkapatid na brāhmaṇa—sina Likhita at Śaṅkha—na dalubhasa sa mga Veda at matatag na nakalagay sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapasya).

Verse 51

कस्यचित्त्वथ कालस्य लिखितस्याश्रमं प्रति । भ्रातुर्ज्येष्ठस्य संप्राप्तो नमस्कारकृते नृप

Pagkaraan ng ilang panahon, dumating si Śaṅkha sa ashram ni Likhita, ang nakatatandang kapatid, O Hari, upang maghandog ng pagyukod at pagpupugay.

Verse 52

सोऽपश्यदाश्रमं शून्यं लिखितेन विवर्जितम्

Nakita niya ang ashram na walang tao, tila iniwan—wala roon si Likhita.

Verse 53

अथापश्यद्वने तस्मि न्परिपक्वफलानि सः । प्रणयात्प्रतिजग्राह मत्वा भ्रातुर्नृपाऽश्रमम्

Pagkatapos, sa gubat na iyon, nakita niya ang mga hinog na bunga. Dahil sa pagkamalapit at pagmamahal, kinuha niya ang mga ito, iniisip: “Ito ang ashram ng aking kapatid.”

Verse 54

एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो लिखितस्तत्र चाश्रमे । यावत्पश्यति शंखं स प्रगृही तबृहत्फलम्

Samantala, dumating si Likhita sa ashram. Pagkakita niya kay Śaṅkha, si Śaṅkha ay may hawak na isang malaking bunga.

Verse 55

किमिदं विहितं पाप पापं साधुविगर्हितम् । चौर्यकर्म त्वया निंद्यं यद्धृतानि फलानि च

“Ano itong ginawa mo, O makasalanan—ang masamang gawaing hinahatulan ng mga banal? Ang pagnanakaw mong ito ay kapintasan, sapagkat kinuha mo ang mga bunga.”

Verse 56

अनेन कर्मणा तुभ्यं तपो यास्य ति संक्षयम् । चौर्यकर्मप्रवृत्तस्य ब्राह्मणैर्गर्हितस्य च

“Dahil sa gawang ito, ang iyong pag-aayuno at pagninilay (tapas) ay mauuwi sa pagkasira; ang taong nasangkot sa pagnanakaw ay sinisisi ng mga brāhmaṇa.”

Verse 57

शंख उवाच । एकोदरसमुत्पन्नो ज्येष्ठभ्राता यथा पिता । भूयादिति श्रुतिर्लोके प्रसिद्धा सर्वतः स्थिता

Sinabi ni Śaṅkha: “Ipinanganak sa iisang sinapupunan, ang nakatatandang kapatid na lalaki ay tulad ng ama; ganyan ang aral ng kaugalian, kilala sa buong daigdig.”

Verse 58

तत्किं पुत्रस्य विप्रेन्द्र नाधिकारः पितुर्धने । यथैवं निष्ठुरैर्वाक्यैर्निर्भर्त्सयसि मां विभो

“Kung gayon, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, wala bang karapatan ang anak sa yaman ng ama? Bakit mo ako sinasaway sa gayong mabagsik na pananalita, O kagalang-galang?”

Verse 59

लिखित उवाच । न दोषो जायते हर्तुः पुत्रस्यात्र कथंचन । एकत्र संस्थितस्यात्र पितुर्वित्तमसंशयम्

Sinabi ni Likhita: “Sa ganitong kalagayan, walang kasalanang lumilitaw sa anak na kumuha (ng ari-arian) dito kapag ang lahat ay naninirahang magkakasama; sapagkat sa kalagayang hindi pa nahahati, iyon ay tunay na yaman ng ama, walang pag-aalinlangan.”

Verse 60

विभक्तस्तु यदा पुत्रो भ्राता वाऽपहरेद्धनम् । तदा दोषमवाप्नोति चौर्योत्थं मतमेव मे

Ngunit kapag ang anak na lalaki—o ang kapatid—na nahati na sa ari-arian ay muling kumuha ng yaman, nagkakamit siya ng kasalanan; ito’y kasalanang nagmumula sa pagnanakaw. Ito ang aking tiyak na pasya.

Verse 61

पुत्रस्य तु पुनर्वित्तं पिता हरति सर्वदा । न तस्य विद्यते दोषो विभक्त स्यापि कर्हिचित्

Ngunit ang ama ay maaaring laging bawiin ang yaman ng anak; sa kanya’y walang kasalanan—sa anumang panahon, kahit ang anak ay hiwalay na.

Verse 62

अत्र श्लोकः पुरा गीतो मनुना स्मृतिकारिणा । तं तेऽहं संप्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रोद्भवं वचः

Narito ang isang śloka na minsang inawit noon ni Manu, ang may-akda ng Smṛti. Ipapahayag ko ngayon sa inyo ang pananalitang nagmula sa Dharmaśāstra.

Verse 63

त्रय एवाधप्रोक्ता भार्या दासस्तथा सुतः । यत्ते समधिगच्छंति यस्य ते तस्य तद्धनम्

Tatlo ang ipinahayag na umaasa: ang asawa, ang alipin, at gayundin ang anak. Anumang kanilang matamo ay pag-aari ng taong kinabibilangan nila—iyon nga ang kanyang yaman.

Verse 64

शंख उवाच । यद्येवं चौर्यदोषोऽस्ति मम तात महत्तरः । निग्रहं कुरु मे शीघ्रं येन न स्यात्तपःक्षयः

Sinabi ni Śaṃkha: Kung gayon ay may kasalanang pagnanakaw sa akin, O ama, at napakalaki nito—pigilin at parusahan mo ako agad, upang hindi masayang ang aking pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 65

विश्वामित्र उवाच । तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा शस्त्रमादाय निर्मलम् । चकर्ताथ भुजौ तस्य भ्राता भ्रातुश्च निर्घृणः । सोपि च्छिन्नकरो विप्रो व्यथयापि समन्वितः

Sinabi ni Viśvāmitra: Sa pagkaalam ng kanyang matibay na pasya, ang kanyang kapatid—na walang awa kahit sa sarili niyang kapatid—ay kumuha ng malinis na sandata at pinutol ang kanyang mga braso. Ang brāhmaṇa na iyon, na putol ang mga kamay, ay napuno ng sakit.

Verse 66

मन्यमानः प्रसादं तं भ्रातुर्ज्येष्ठस्य पार्थिव

O hari, itinuturing ang gawaing iyon bilang pabor ng kanyang nakatatandang kapatid,

Verse 67

ततस्तु कामदं क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । मत्वा प्राप्य तपस्तेपे कंचित्प्राप्य जलाशयम्

Pagkatapos, isinasaalang-alang ang sagradong rehiyon na tinatawag na Hāṭakeśvara bilang isang kṣetra na tumutupad ng kahilingan, narating niya ito; at, pagdating sa isang imbakan ng tubig doon, nagsagawa siya ng mga penitensya.

Verse 68

वर्षास्वाकाशशायी च हेमन्ते सलिलाश्रयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे षष्ठकालकृताशनः

Sa panahon ng tag-ulan siya ay nakahiga na nakalantad sa bukas na langit; sa taglamig siya ay nanatili sa tubig; sa tag-araw ay isinagawa niya ang penitensya ng limang apoy; at kumain lamang siya sa ika-anim na yugto ng panahon.

Verse 69

संस्नाप्य भास्करं स्थाणुं तत्पुरः शतरुद्रियम् । जपन्सामोक्तरुद्रांश्च भव रुद्रांस्तथा जपन् । प्राणरुद्रांस्तथा नीलान्स्कन्दसूक्तसमन्वितान्

Matapos paliguan nang ritwal sina Bhāskara at Sthāṇu, binigkas niya ang Śatarudrīya sa kanilang harapan; at inawit din niya ang mga himno ng Rudra na itinuro sa Sāman, gayundin ang pag-awit ng Bhava-Rudras, Prāṇa-Rudras, at ang mga anyong Nīla—kasama ang Skanda-sūkta.

Verse 70

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा सह सूर्य वृषेश्वरैः

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang libong taon, si Mahēśvara—nalugod sa kanya—ay nagpakita sa kanyang paningin at nagsalita, kasama sina Sūrya at Vṛṣeśvara.

Verse 71

महेश्वर उवाच । शंख तुष्टोऽस्मि ते वत्स तपसानेन सुव्रत । तस्मात्कथय मे क्षिप्रं यद्ददामि तवाऽधुना

Wika ni Mahēśvara: “Śaṃkha, mahal kong anak, ikaw na may mabuting panata, nalugod Ako sa iyo dahil sa pag-aayuno at pagninilay na ito. Kaya sabihin mo agad kung ano ang ipagkakaloob Ko sa iyo ngayon.”

Verse 72

शंख उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जायेतां तादृशौ हस्तौ यादृशो मे पुरा स्थितौ

Sumagot si Śaṅkha: “Kung nalugod Ka sa akin, O Panginoon, at kung may biyayang ipagkakaloob sa akin, nawa’y maging gaya ng dati ang aking dalawang kamay.”

Verse 73

त्वयाऽत्रैव सदा वासः कार्यः सुरवरेश्वर । लिंगे कृत्वा दयां देव ममोपरि महत्तराम्

“At Ikaw, O Panginoon ng pinakadakila sa mga diyos, ay manahan dito magpakailanman; itanim ang habag sa liṅga na ito, O Deva, at ipagkaloob sa akin ang pinakadakilang awa.”

Verse 74

एतज्जलाशयं नाथ मम नाम्ना धरातले । प्रसिद्धिं यातु लोकस्य यावच्चन्द्रार्कतारकाः

“O Nātha, nawa’y sumikat sa daigdig ang imbakan ng tubig na ito sa aking pangalan, hangga’t nananatili ang buwan, araw, at mga bituin.”

Verse 75

अत्र यः कुरुते स्नानं धृत्वा मनसि दुर्लभम् । किंचिद्वस्तु समग्रं तु तस्य संपत्स्यते विभो

Sinumang maligo rito, na may iniingatang hangaring mahirap makamtan sa puso, ay tiyak na magkakamit ng bagay na iyon nang ganap, O Panginoon.

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । अद्याहं दर्शनं प्राप्तस्तव चैवाष्टमीदिने । माधवस्य सिते पक्षे यस्माद्ब्राह्मणसत्तम

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ngayong araw ay ipinagkaloob Ko sa iyo ang aking darśana—sa araw ng Aṣṭamī, sa maliwanag na kalahati ng buwang Mādhava (Vaiśākha), O pinakadakila sa mga brāhmaṇa.”

Verse 77

तस्मात्संक्रमणं लिंगे तावकेऽस्मिन्द्विजोत्तम । करिष्यामि न सन्देहो दिनमेकमसंशयम्

Kaya nga, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, tiyak na papasok at mananahan Ako sa liṅga mong ito—walang pag-aalinlangan—sa loob ng isang buong araw.

Verse 78

यश्चात्र दिवसे प्राप्ते तीर्थेऽत्रैव भवोद्भवे । स्नानं कृत्वा रवेर्वार उदयं समुपस्थिते

At sinumang, pagdating ng araw na iyon, sa tīrtha ring ito na isinilang mula kay Bhava (Śiva), ay maligo rito sa araw ng Linggo sa sandali ng pagsikat ng araw…

Verse 79

पूजयिष्यति मे मूर्तिं त्वया संस्थापितां द्विज । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तो मम लोकं स यास्यति

…at sasamba sa aking anyo na itinindig mo, O brāhmaṇa; siya’y mapapalaya sa sakit na ketong at tutungo sa aking daigdig.

Verse 80

शेषकालेऽपि विप्रेन्द्र अज्ञानविहितादघात् । मुक्तिं प्राप्स्यत्यसंदिग्धं मम वाक्याद्द्विजोत्तम

Kahit sa huling sandali (kamatayan), O panginoon ng mga brāhmaṇa—kahit may kasalanang nagawa dahil sa kamangmangan—tiyak na makakamtan niya ang kalayaan (moksha), ayon sa Aking salita, O pinakamainam sa mga dwija.

Verse 81

तथा तवापि यौ हस्तौ छिन्नावेतावुभावपि । तस्मिन्योगेऽभिषेकात्तौः स्यातां भूयोऽपि तादृशौ

Gayon din, ang iyong dalawang kamay—kahit kapwa naputol—sa pamamagitan ng abhiṣeka (banal na pagbuhos) sa mapalad na sandaling iyon, muli silang magiging gaya ng dati.

Verse 82

एष मे प्रत्ययो विप्र भविष्यति तवाऽधुना । भूयः स्नानं विधाय त्वं ततो मूर्तिं ममार्चय

O brāhmaṇa, ngayon ay ganap na ang Aking pagtitiwala sa iyo. Isagawa mong muli ang snāna (banal na paliligo), at pagkatapos ay sambahin ang Aking mūrti (larawan).

Verse 83

अन्येऽपि व्यंगतां प्राप्ताः संयोगेऽत्र तव स्थिते । स्नात्वा मां पूजयिष्यंति मुक्तिं यास्यंति ते द्विज

O dwija, ang iba pang mga nagdurusa rin—kapag ang mapalad na pagsasanib na ito ay narito dahil sa iyo—ay maliligo at sasamba sa Akin, at sila’y makakamtan ang moksha.

Verse 84

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । शंखोऽपि तत्क्षणात्स्नात्वा पूजयित्वा दिवाकरम्

Pagkasabi nito, si Sahasrāṃśu (ang Araw) ay naglaho sa paningin. At si Śaṃkha, sa mismong sandaling iyon, ay naligo at sumamba kay Divākara (ang Araw).

Verse 85

यावत्पश्यति चात्मानं तावद्धस्तसमन्वितम् । आत्मानं पश्यमानस्तु विस्मयं परमं गतः

Pagtingin pa lamang niya sa sarili, natagpuan niyang naibalik ang kaniyang kamay. Nang makita niya ang sarili nang gayon, siya’y napuno ng pinakadakilang pagkamangha.

Verse 86

ततःप्रभृति तत्रैव कृत्वाऽश्रमपदं नृप । तपस्तेपे द्विज श्रेष्ठो गतश्च परमां गतिम्

Mula noon, O hari, doon mismo siya nagtatag ng isang āśrama. Ang pinakadakilang brāhmaṇa ay nagsagawa ng matinding tapa at nakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 87

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र संयोगं प्राप्य तत्त्वतः । तेनैव विधिना स्नात्वा त्वं पूजय दिवाकरम्

Kaya nga, O panginoon ng mga hari, yamang tunay mong natamo ang mapalad na pagkakataong ito, maligo ayon sa gayunding ritwal at sambahin si Divākara (ang Araw).

Verse 88

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं पठेद्वा पुरतो रवेः । तस्यान्वयेऽपि नो कुष्ठी कदाचित्सम्प्रजायते

Sinumang araw-araw na nakikinig sa salaysay na ito, o bumibigkas nito sa harap ni Ravi (ang Araw), sa kaniyang angkan ay hindi kailanman magkakaroon ng isisilang na may ketong.

Verse 209

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखादित्यशंखतीर्थोत्पत्तिवृत्तांतवर्णनंनाम नवोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-209 na kabanata, na tinatawag na “Salaysay ng Pinagmulan ni Śaṃkhāditya at ng Śaṃkha-tīrtha,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya ng Nāgara Khaṇḍa, ikaanim na bahagi ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (sa resensiyang may 81,000 taludtod).