Adhyaya 175
Ang kabanatang ito ay isinalaysay ni Sūta at naglalahad ng pag-uusap nina Yājñavalkya at Brahmā. Nadama ni Yājñavalkya ang matinding pagdadalamhati sa loob at humingi ng paraan ng paglilinis ng puso at isip (citta-śuddhi), at ng nararapat na prāyaścitta upang makamtan ang kaliwanagang espirituwal. Ipinayo ni Brahmā ang isang tiyak na lunas na ritwal at teolohikal: itatag ang liṅga ni Śiva (Śūlin) sa lubhang mapagpalang Hāṭakeśvara-kṣetra, isang banal na pook na naglilinis at sumisira sa naipong pagkakasala. Maging ang pagkakamali na mula sa kamangmangan o mula sa may kaalaman, ang pagtatayo ng templo ni Śiva at ang pagsamba na nakasentro sa liṅga ay inihahambing sa pagsikat ng araw na nagpapawi ng dilim ng gabi. Binabanggit din ang pangamba sa Kali-yuga na maraming tīrtha ang nagiging “hindi na mabisa,” subalit ang kṣetra na ito ay itinatanghal na bukod-tangi. Pag-alis ni Brahmā, itinindig ni Yājñavalkya ang liṅga at ipinahayag ang isang pagtalima: sa Aṣṭamī at Caturdaśī, magsagawa ng abhiṣeka o snāpana (pagpapaligo/pagbuhos) sa liṅga nang taos-pusong debosyon, upang mahugasan ang mga kapintasan at maibalik ang kadalisayan. Ang liṅga ay sumikat sa pangalang “Yājñavalkyeśvara” sa banal na larangan ng Hāṭakeśvara.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः
Sinabi ni Sūta: “Habang siya’y nagdadalamhati at sinisisi ang sarili, noon ay si Brahmā mismo ang lumapit at nagsalita sa kanya, O mga brāhmaṇa.”
Verse 2
त्वया शंका न कर्तव्या सुतस्यास्य कृते द्विज । अज्ञानादेव ते जातो दैवयोगेन बालकः
“O brāhmaṇa, huwag kang magtanim ng pag-aalinlangan tungkol sa batang ito bilang iyong anak. Sa kamangmangan nga, at sa pagsasanib ng tadhana, isinilang sa iyo ang batang ito.”
Verse 3
याज्ञवल्क्य उवाच । तथापि देव मे शुद्धिर्हृदयस्य न जायते । तस्माद्वद सुरश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं विशुद्धये
Sinabi ni Yājñavalkya: “Gayunman, O Deva, hindi sumisilang sa aking puso ang kadalisayan. Kaya, O pinakadakila sa mga diyos, ipahayag mo sa akin ang prāyaścitta, ang pagtubos-sala para sa ganap na paglilinis.”
Verse 4
ब्रह्मोवाच । यदि ते चित्तशुद्धिस्तु न कथंचित्प्रवर्तते । तत्स्थापय महाभाग लिंगं देवस्य शूलिनः
Wika ni Brahmā: “Kung sa iyo’y hindi sumisibol sa anumang paraan ang kadalisayan ng isip, kung gayon, O mapalad, itatag mo ang liṅga ng Panginoong Śūlin (Śiva, ang may hawak ng trident).”
Verse 5
अज्ञानाज्ज्ञानतोवापि यत्पापं कुरुते नरः । ब्रह्महत्यादिकं चापि स्त्रीवधाद्वापि यद्भवेत्
Maging dahil sa kamangmangan o kahit batid, anumang kasalanang gawin ng tao—maging pagpatay sa brāhmaṇa at mga katulad nito, o maging pagpatay sa isang babae—anumang gayong bigat ng sala na lumitaw;
Verse 6
पंचेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद्धरमन्दिरम् । तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा
Kahit ang sinuman ay magtayo ng templo ni Hara (Śiva) dahil lamang sa limang pagnanasa, ang dungis na iyon ay mawawala sa kanya—gaya ng dilim na naglalaho sa pagsikat ng araw.
Verse 7
विशेषेण महाभाग हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे तत्र सुमेध्ये तु सर्वपातकनाशने
Lalo na, O lubhang mapalad, sa banal na kṣetra na kaugnay ng pagpapakita ni Hāṭakeśvara—isang napakadalisay na pook na pumupuksa sa lahat ng kasalanan—
Verse 8
कलिकाले च संप्राप्ते यत्र पापं न विद्यते । अहमप्यत्र वांछामि यज्ञं कर्तुं द्विजोत्तम
Pagdating ng Kali-yuga, sa pook na yaong walang kasalanan, ako man ay nagnanais magsagawa ng yajña roon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 9
आनयिष्यामि तत्तीर्थं पुष्करं चात्मनः प्रियम् । कलिकालभयाच्चैतद्यावन्नो व्यर्थतां व्रजेत्
Aking dadalhin ang banal na tīrtha na iyon—ang Pushkara, na mahal sa akin—upang dahil sa pangamba sa Kali-yuga, ang kabanalang ito’y hindi mauwi sa walang saysay.
Verse 10
कलिकाले तु संप्राप्ते तीर्थानि सकलानि च । यास्यंति व्यर्थतां विप्र मुक्त्वेदं क्षेत्रमुत्तमम्
Pagdating ng Kali-yuga, ang lahat ng tīrtha ay magiging walang bisa, O brāhmaṇa—maliban sa kataas-taasang kṣetra na ito.
Verse 11
सूत उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । याज्ञवल्क्योऽपि तच्छ्रुत्वा पितामहवचोऽ खिलम्
Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nito, ang Apat-na-Mukha (Brahmā) ay naglaho sa paningin. Si Yājñavalkya rin, nang marinig nang buo ang mga salita ng Pitāmaha (Dakilang Ninuno),
Verse 12
लिंगं संस्थापयामास ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । अब्रवीच्च ततो वाक्यं मेघगंभीरया गिरा
Nang makilala niyang ang pook ay walang kapantay na banal na kṣetra, itinatag niya ang liṅga. Pagkaraan, nagsalita siya sa tinig na malalim na gaya ng kulog sa ulap.
Verse 13
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यो लिंगं मामकं त्विदम् । स्नापयिष्यति सद्भक्त्या तस्य पापं प्रयास्यति
Sinumang sa ikawalong araw o sa ika-labing-apat na araw ng buwan, magpaligo sa liṅga na ito na Akin nang may tapat na debosyon—ang kanyang kasalanan ay mapapawi.
Verse 14
परदारकृतं यच्च मात्रापि च समं कृतम् । क्षालयिष्यति तत्पापं स्नापितं पूजितं परैः
Kahit ang kasalanang mula sa pakikiapid sa asawa ng iba, at maging yaong kasimbigat ng pagkakasala laban sa ina—kapag ang liṅga na ito ay pinaliguan at sinamba nang wasto, ang kasalanang iyon ay mahuhugasan.
Verse 15
अस्मिन्नहनि संप्राप्ते तस्य पक्षसमुद्भवम् । प्रयास्यति कृतं पापं यदज्ञानाद्विनिर्मितम्
Pagdating ng banal na araw na ito, ang mga kasalanang naipon sa loob ng kalahating buwan ay lilisan—ang mga pagkakamaling nagawa dahil sa kamangmangan ay matutunaw.
Verse 16
ततःप्रभृति विख्यातो याज्ञव ल्क्येश्वरः शुभः । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठा हाटकेश्वरसंज्ञके
Mula noon, O pinakamainam sa mga dvija, sa banal na kṣetra na tinatawag na Hāṭakeśvara, ang mapalad na Panginoon na kilala bilang Yājñavalkyeśvara ay naging tanyag.
Verse 175
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, ang ika-175 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Paglitaw ni Yājñavalkyeśvara.”