Adhyaya 13
Isinalaysay ni Sūta na ang isang hari, matapos ipagkatiwala ang kaharian at lungsod sa kanyang mga anak at maghandog ng isang pamayanan sa mga “dalawang-beses na isinilang” (mga Brahmana), ay nagsagawa ng mahigpit na tapas upang palugdan si Mahādeva. Umusad ang kanyang pag-aayuno sa mga antas: prutas lamang, saka tuyong dahon, saka tubig lamang, at sa huli ay hangin lamang, bawat isa’y tinagal nang napakahaba. Nalugod si Maheśvara, nagpakita, at nag-alok ng biyaya. Hiniling ng hari na ang lupang lubhang mapagpala na kaugnay ni Haṭakeśvara ay lalo pang mapabanal sa pamamagitan ng permanenteng pananatili ng Diyos. Pumayag si Mahādeva na manatiling di-nakikilos doon at maging tanyag bilang “Acaleśvara” sa tatlong daigdig, at nangakong magbibigay ng matatag na kasaganaan sa mga debotong tumitingin sa Kanya nang may bhakti. Itinatampok din ang isang pagtalima: sa maliwanag na ika-14 ng Māgha, ang maghahandog ng “ghṛta-kambala” (balabal/banig na gawa sa ghee) sa liṅga ay magkakamit ng pagkapawi ng mga kasalanan sa lahat ng yugto ng buhay. Inutusan ang hari na itatag ang liṅga upang manahan ang Diyos doon magpakailanman. Pagkaraang maglaho ang Diyos, nagtayo ang hari ng isang kaakit-akit na templo. Isang tinig mula sa langit ang nagbigay ng tanda ng pagpapatunay: ang anino ng liṅga ay mananatiling nakapirmi at hindi susunod sa karaniwang pag-ayon sa mga direksiyon. Nasaksihan ito ng hari at nadamang ganap ang kanyang gawain; sinasabi ng teksto na ang kamangha-manghang aninong iyon ay nakikita pa rin. May dagdag na patunay: ang taong mamamatay sa loob ng anim na buwan ay hindi makakakita ng aninong iyon. Nagtatapos ang salaysay sa pagpapatibay na si Mahādeva ay laging naroroon malapit sa Camatkārapura bilang Acaleśvara; ang tīrtha ay nakatutupad ng hangarin at nagbibigay ng kalayaan, at maging ang mga bisyong may katauhan ay inuutusang pigilan ang mga tao sa pagpunta roon—patunay ng pambihirang bisa ng banal na pook.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । एवं निवेद्य पुत्राणां स राज्यं पृथिवीपतिः । पुरं च तद्द्विजातिभ्यः प्रदाय स्वयमेव हि
Wika ni Sūta: Matapos ipagkatiwala ang kaharian sa kanyang mga anak, ang panginoon ng lupa ay siya mismong nagkaloob ng lungsod na iyon sa mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ (mga brāhmaṇa).
Verse 2
तत आराधयामास देवदेवं महेश्वरम् । कृत्वा तदाऽश्रमं तत्र श्रद्धया परया युतः
Pagkaraan, taglay ang sukdulang pananampalataya, nagtindig siya roon ng isang āśrama at sumamba kay Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos.
Verse 3
स बभूव फलाहारो यावद्वर्षशतं नृपः । शीर्णपर्णाशनः पश्चात्तावत्कालं समाहितः
Ang haring iyon ay namuhay sa pagkain ng mga bunga sa loob ng sandaang taon; pagkaraan, sa kaparehong tagal, nanatili siyang nakalubog sa pagninilay at nabuhay sa mga nalaglag na dahon.
Verse 4
ततः परं जलाहारो जातो वर्षशतं हि सः । वायुभक्षस्ततोऽभूत्स यावद्वर्षशतं परम्
Pagkaraan niyon, sa loob ng sandaang taon ay tubig lamang ang kanyang ikinabuhay; at pagkatapos ay naging yaong “nabubuhay sa hangin” pa sa isa pang sandaang taon.
Verse 5
ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य वर्षशते गते । चतुर्थे वायुभक्षस्य दर्शने समुपस्थितः
Pagkaraan, nang lumipas ang sandaang taon, si Mahādeva na lubos na nalugod sa kanya ay nagpakita sa anyong nakikita—sa ikaapat na yugto, nang siya’y nabubuhay sa hangin.
Verse 6
प्रोवाच परितुष्टोऽस्मि मत्तः प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुर्लभं त्रिदशैरपि
Wika Niya (Śiva): “Lubos Akong nalugod. Humiling ka sa Akin ng iyong ninanais; ipagkakaloob Ko sa iyo—maging yaong mahirap makamtan kahit ng mga diyos.”
Verse 7
राजोवाच । एतत्पुण्यतमं क्षेत्रं नानातीर्थसमाश्रयम् । हाटकेश्वरमाहात्म्यात्सर्वपापक्षयापहम्
Wika ng Hari: “Ito ang pinakabanal na pook, kanlungan ng maraming tīrtha. Sa kadakilaan ni Hāṭakeśvara, napapawi ang lahat ng kasalanan.”
Verse 8
तस्मात्तव निवासेन भूयान्मेध्यतमं पुनः । एतन्मे वांछितं देव देहि तुष्टिं गतो यदि
“Kaya nga, sa pananatili Mo rito, nawa’y lalo pa itong maging sukdulang dalisay. Ito ang aking ninanais na biyaya, O Deva—ipagkaloob Mo kung Ikaw ay nalulugod.”
Verse 9
मयैतदग्र्यं निर्माय ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् । पुरं शर्वाऽमराधीश श्रद्धापूतेन चेतसा
O Śarva, Panginoon ng mga walang-kamatayan, matapos kong itindig ang dakilang ito, inialay ko ang lungsod sa mga brāhmaṇa, taglay ang isip na nilinis ng pananampalataya.
Verse 10
तस्मिंस्त्वया सदा वासः कर्तव्यो मम वाक्यतः । निश्चलत्वेन येन स्याद्गणैः सर्वैः समन्वितम्
Kaya ayon sa aking salita, manahan Ka roon magpakailanman nang matatag, upang iyon ay laging mapuspos at makasama ng lahat ng Iyong mga gaṇa.
Verse 11
भगवानुवाच । अचलोऽहं भविष्यामि स्थानेऽत्र तव भूमिप । अचलेश्वर इत्येव नाम्ना ख्यातो जगत्त्रये
Wika ng Mapagpalang Panginoon: “O hari, sa pook na ito na iyo Ako mananatili bilang ang Di-Nagagalaw. Tunay, sa pangalang ‘Acaleśvara’ Ako’y kikilalanin sa tatlong daigdig.”
Verse 12
यो मामत्र स्थितं मर्त्यो वीक्षयिष्यति भक्तितः । भविष्यंत्यचलास्तस्य सर्वदैव विभूतयः
Sinumang mortal na may debosyon na tumingin sa Akin na nananahan dito, ang kanyang kasaganaan at mga kaloob na banal ay mananatiling di-matitinag magpakailanman.
Verse 13
माघशुक्लचतुर्दश्यां मम लिंगस्य यो नरः । श्रद्धया परया युक्तः कर्ता यो घृतकंबलम्
Sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng maliwanag na kalahati ng Māgha, sinumang lalaki na puspos ng sukdulang pananampalataya at mag-aalay sa Aking liṅga ng ‘ghṛta-kambala’ (handog/pambalot na ghee)…
Verse 14
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धके यौवनेऽपि वा । तद्यास्यति क्षयं तस्य तमः सूर्योदये यथा
Anumang kasalanang nagawa niya sa pagkabata, sa kabataan, o maging sa katandaan—yaon ay mapapawi, gaya ng dilim na nawawala sa pagsikat ng araw.
Verse 15
तस्मात्स्थापय मे लिंगं त्वमत्रैव महीपते । अहं येन करोम्येव तत्र वासं सदाचलः
Kaya nga, O hari, itatag mo ang Aking liṅga dito mismo. Sa gawa ring iyon, mananahan Ako roon magpakailanman—matatag at di matinag.
Verse 16
सूत उवाच । एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा चकाराशु प्रासादं सुमनोहरम्
Sinabi ni Sūta: Pagkasabi niya nito, ang Panginoon ng mga diyos ay naglaho sa paningin. At ang hari naman ay agad nagpagawa ng isang napakagandang templo.
Verse 19
ततः संचिंतयामास भूपालः किं महेश्वरः । सांनिध्यं निश्चलो भूत्वा लिंगेऽत्रैव करिष्यति
Pagkaraan, nag-isip ang hari: “Paano nga ba si Maheśvara—na magiging di matinag—magpapatatag ng Kanyang palagiang presensya sa liṅga na ito rito mismo?”
Verse 20
एतस्मिन्नंतरे जाता वाणी गगनगोचरा । हर्षयन्ती महीपालं चमत्कारं सुनिस्वना
Samantala, may isang tinig na umalingawngaw sa himpapawid—matamis pakinggan at kagila-gilalas—na nagdulot ng galak sa hari.
Verse 21
मा त्वं भूमिपशार्दूल कार्यचिन्तां करिष्यसि । अस्मिन्वासं सदात्रैव लिंगे कर्तास्मि नित्यशः
O hari sa mga hari, huwag kang mag-alala sa gawaing ito. Sa liṅga na ito mismo Ako’y mananahan magpakailanman—lagi, hindi magkukulang.
Verse 22
तथान्यदपि ते वच्मि प्रत्ययार्थं वचो नृप । तच्छ्रुत्वा निर्वृतिं गच्छ वीक्षस्वैव च यत्नतः
Bukod pa rito, O hari, sasabihin Ko pa ang ilang salita upang ikaw ay makatiyak. Pagkarinig mo, humayo kang payapa, at ikaw mismo’y magmasid nang maingat, na may pagsisikap.
Verse 23
सदा मे निश्चला छाया लिंगस्यास्य भविष्यति । एकैव पृष्ठदेशस्था न दिक्संस्था भविष्यति
Ang anino ng liṅga na ito na Akin ay mananatiling di gumagalaw magpakailanman. Nakatakda ito sa iisang lugar sa likuran, at hindi lilihis ayon sa mga direksiyon.
Verse 24
सूत उवाच । ततः स वीक्षयामास तां छायां लिंगसंभवाम् । तद्रूपां निश्चलां नित्यं तद्दिक्संस्थे दिवाकरे
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, nakita niya ang aninong yaon na nagmula sa liṅga—laging di gumagalaw at nasa gayunding anyo—kahit ang araw ay nasa iba’t ibang dako ng langit.
Verse 25
ततो हर्षं परं गत्वा प्रणिपत्य च तं भुवि । कृतकृत्यमिवात्मानं स मेने पार्थिवोत्तमः
Pagdaka, napuspos ng sukdulang galak, siya’y nagpatirapa at yumukod sa Kanya sa ibabaw ng lupa. At ang pinakadakilang hari ay inakalang para bang natupad na ang layon ng kanyang buhay.
Verse 26
अद्यापि दृश्यते छाया तादृग्रूपा सदा हि सा । तस्य लिंगस्य विप्रेन्द्रा जाता विस्मयकारिणी
Hanggang ngayon ay nakikita pa rin ang aninong iyon—laging gayon ang anyo. O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ito’y naging isang kamangha-manghang hiwaga ng liṅga na yaon.
Verse 27
षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्यस्य स्याद्भुवि भो द्विजाः । न स पश्यति तां छायामेषोऽन्यः प्रत्ययः परः
O mga dalawang-beses-na-ipinanganak, ang sinumang nakatakdang mamatay sa lupa sa loob ng anim na buwan ay hindi makakakita ng aninong iyon. Ito ang isa pang patunay na higit na mataas.
Verse 28
सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सर्वदैव व्यवस्थितः । अचलेश्वररूपेण चमत्कारपुरांतिके
Sinabi ni Sūta: “Kaya nga, ang Mapalad na Panginoon ay nananatili roon sa lahat ng panahon, sa anyo ni Acaleśvara, malapit sa Camatkārapura.”
Verse 29
निश्चलत्वेन देवेशोह्यष्टषष्टिषु मध्यमः । क्षेत्राणां वसते तत्र तस्य वाक्यान्महेश्वरः
Dahil sa pagiging “di-nagagalaw,” ang Panginoon ng mga deva—na itinuturing na “gitna” sa animnapu’t walong banal na kṣetra—ay nananahan doon, ayon sa salita ni Maheśvara.
Verse 30
तेन तत्पावनं क्षेत्रं सर्वेषामिह कीर्तितम् । कामदं मुक्तिदं चैव जायते सर्वदेहिनाम्
Kaya nga, ang banal na kṣetra na nagpapadalisay ay pinupuri rito para sa lahat. Ito’y nagiging tagapagkaloob ng mga ninanais at tagapagbigay rin ng kalayaan (mokṣa) sa lahat ng may katawan.
Verse 31
तथान्यदपि यद्वृत्तं वृत्तांतं तत्प्रभावजम् । तदहं संप्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः
At higit pa, anumang iba pang pangyayaring naganap—isang salaysay na isinilang mula sa kapangyarihang iyon—ay isasalaysay ko ngayon. Makinig kayo, O pinakamainam sa mga dwija.
Verse 32
अचलेश्वरमाहात्म्यात्तस्मिन्क्षेत्रे नरा द्रुतम् । वांछितं मनसः सर्वे लभंते सकलं फलम्
Sa kadakilaan ni Acaleśvara, sa banal na pook na iyon, ang mga tao ay mabilis na nakakamtan ang ganap na bunga—anumang ninanais ng kanilang isipan.
Verse 33
स्वर्गमेके परे मोक्षं धनधान्यसुतांस्तथा । यो यं काममभिध्याय पूजयेदचलेश्वरम् । तंतं स लभते मर्त्यः स्वल्पायासेन च द्रुतम्
May ilan ang naghahangad ng langit, ang iba’y ng moksha, at ang iba pa’y ng yaman, ani, at mga anak. Anumang hangarin ang itinatangi sa isip at ipinupuri kay Panginoong Acaleśvara, iyon mismo ang nakakamtan ng mortal, agad at sa kaunting pagsisikap.
Verse 34
अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षः सर्वे पापनरा भुवि । स्वर्गं यांति तथा मोक्षं प्राप्नुवन्ति च सम्मुखम्
Pagkaraan, sa pagkakita kay Sahasrākṣa (Indra), ang lahat ng makasalanan sa lupa ay napaparoon sa langit—at nakatatamo pa ng moksha nang tuwiran, na parang kaharap mismo.
Verse 35
ततः क्रोधं च कामं च लोभं द्वेषं भयं रतिम् । मोहं च व्यसनं दुर्गं मत्सरं रागमेव च
Pagkaraan (tinawag niya) ang galit at pagnanasa, kasakiman, poot, takot, at pagkapit sa kalayawan; pati pagkalito, bisyong mapanira, hadlang na mahirap tawirin, inggit, at matinding pagnanasa rin.
Verse 36
सर्वान्मूर्तान्समाहूय ततः प्रोवाच सादरम् । स्वयमेव सहस्राक्षो रहस्ये द्विजसत्तमाः
Matapos tipunin ang lahat ng mga puwersang may anyo, si Sahasrākṣa (Indra) mismo ay nagsalita sa kanila nang may paggalang, sa lihim—O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 37
नरो वा यदि वा नारी चमत्कारपुरं प्रति । यो गच्छति धरापृष्ठे युष्माभिर्वार्य एव सः
Lalaki man o babae, sinumang lumalakad sa lupa patungo sa Camatkārapura ay dapat ninyong pigilan nang walang pagsala.
Verse 38
तत्रैव वसमानोऽपि यो गच्छेदचलेश्वरम् । मद्वाक्यात्स विशेषेण सर्वैर्वार्यः प्रयत्नतः
Kahit ang naninirahan doon, kung siya’y pupunta upang sumamba kay Acaleśvara, ayon sa aking salita, kayong lahat ay dapat siyang pigilan nang higit, sa buong pagsisikap.
Verse 39
ते तथेति प्रतिज्ञाय गत्वा शक्रस्य शासनात् । चक्रुस्ततः समुच्छिन्नं तन्माहात्म्यं गतं भुवि
Nangako sila, “Gayon nga,” at umalis ayon sa utos ni Śakra (Indra); at pagkaraan ay pinutol nila ang māhātmya na iyon, kaya’t naglaho ang kasikatan nito sa daigdig.
Verse 40
एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं पापनाशनम् । अचलेश्वरदेवस्य तस्मिन्क्षेत्रे निवासिनः
Kaya’t isinalaysay ko na sa inyo ang buong salaysay na ito na pumupuksa sa kasalanan—tungkol kay Panginoong Acaleśvara at sa mga nananahan sa banal na kṣetra na iyon.