
Isinasalaysay ng Adhyāya 61 ang isang tagpong panghukuman at pangteolohiya sa Dvārakā, at saka lumilipat sa praktikal na tagubilin sa ritwal. Dumating si Ghaṭotkaca sa Dvārakā kasama ang anak na si Barbarīka; una silang napagkamalang kaaway na rākṣasa ng mga tagapagtanggol ng lungsod, ngunit nakilala ring mga debotong humihiling ng pagharap. Sa kapulungan, tinanong ni Barbarīka si Śrī Kṛṣṇa kung ano ang tunay na “śreyas” sa gitna ng iba’t ibang pag-aangkin—dharma, pag-aayuno at tapas, kayamanan, pagtalikod, pag-enjoy, at kalayaan. Sumagot si Kṛṣṇa sa pamamagitan ng etikang ayon sa varṇa: ang brāhmaṇa ay nakatuon sa pag-aaral, pagpipigil at tapas; ang kṣatriya sa sinanay na lakas, pagsupil sa masama at pagprotekta sa mabuti; ang vaiśya sa kaalamang pangpastol/pang-agrikultura at pangkalakalan; at ang śūdra sa paglilingkod at mga sining-kamay na sumusuporta sa “dalawang ulit na isinilang,” kasama ang batayang tungkuling debosyonal. Dahil kṣatriya ang kapanganakan ni Barbarīka, itinuro ni Kṛṣṇa na unahin niyang kamtin ang walang kapantay na bala sa pamamagitan ng pagsamba kay Devī sa Guptakṣetra, kung saan maraming Diyosa (mga digdēvī at mga anyo ni Durgā) ang dapat sambahin sa handog at papuri. Sinasabing ang kanilang kasiyahan ay nagbibigay ng lakas, kasaganaan, dangal, kapakanan ng pamilya, langit, at maging mokṣa. Pinangalanan ni Kṛṣṇa si Barbarīka bilang “Suhṛdaya” at ipinadala siya roon; matapos ang matagal na tri-kāla na pagsamba, nagpakita ang mga Diyosa, nagkaloob ng kapangyarihan, at nagpayong manatili pa upang makaugnay sa tagumpay. Dumating naman ang isang brāhmaṇa na si Vijaya na naghahangad ng vidyā-siddhi; sa pamamagitan ng pahiwatig sa panaginip, inutusan siya ng mga Diyosa na humingi ng tulong kay Suhṛdaya. Pagkatapos, inilalatag ng kabanata ang sunod-sunod na ritwal sa gabi: pag-aayuno, pagsamba sa dambana, pagguhit ng maṇḍala, paglalagay ng mga panangga, pagpapabanal ng sandata, at detalyadong mantra ni Gaṇapati at mga pamamaraan ng tilaka/pujā/homa upang alisin ang mga hadlang at matupad ang ninanais, at nagtatapos sa kolopon ng kabanata.
Verse 1
सूत उवाच । ततो घटोत्कचो मुक्त्वा तत्र कामकटंकटाम् । पुत्रेणानुगतो धीमान्वियता द्वारकां ययौ
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang marunong na si Ghaṭotkaca, iniwan doon ang Kāmakataṅkaṭā, at naglakbay sa himpapawid patungong Dvārakā, na sinusundan ng kanyang anak.
Verse 2
आगच्छन्तं च तंदृष्ट्वा राक्षसं राक्षसानुगम् । द्वारकावासिनो योधाश्चक्रुरत्युल्बणं रवम्
Nang makita ang rākṣasa na papalapit, na may kasamang iba pang mga rākṣasa, ang mga mandirigmang naninirahan sa Dvārakā ay nagtaas ng napakabangis na sigaw.
Verse 3
ग्रामे ग्रामे सुसंनद्धा नवलक्षमिता रथाः । राक्षसौ द्वौ समायातौ पात्येतां विशिखैरिति
Sa bawat nayon, inihanda ang mga karwaheng pandigma na ganap ang sandata—di mabilang ang dami—na nagsasabi, “Dalawang rākṣasa ang dumating; pabagsakin sila sa mga palaso.”
Verse 4
तान्गृहीतायुधान्दृष्ट्वा यदुवीरान्घटोत्कचः । प्रगृह्य विपुलं बाहुं जगौ तारस्वरेण सः
Nang makita ni Ghaṭotkaca ang mga bayani ng Yadu na tangan ang mga sandata, itinaas niya ang kanyang makapangyarihang bisig at nagsalita sa malakas at malinaw na tinig.
Verse 5
राक्षसं वित्त मां वीरा भीमपुत्रं घटोत्कचम् । सुप्रियं वासुदेवस्य प्रणामार्थमुपागतम्
“Mga bayani, kilalanin ninyo ako: ako ang rākṣasa na si Ghaṭotkaca, anak ni Bhīma—minamahal ni Vāsudeva—na naparito upang maghandog ng pagpupugay.”
Verse 6
निवेदयत मां प्राप्तं यादवेन्द्राय सात्मजम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा ते कृष्णाय न्यवेदयन्
“Ibalita ninyo sa panginoon ng mga Yādava na ako’y dumating, kasama ang aking anak.” Nang marinig ang kanyang salita, ipinaalam nila ito kay Kṛṣṇa.
Verse 7
आह देवः सभास्थश्च शीघ्रमत्राव्रजत्वसौ । ततः प्रवेशयामासुर्द्वारकां ते घटोत्कचम्
Ang Panginoon, na nakaupo sa kapulungan, ay nagsabi: “Papuntahin siya rito nang madali.” Pagkaraan, ipinasok nila si Ghaṭotkaca sa Dvārakā.
Verse 8
सपुत्रः सोऽपि रम्याणि वनान्युपवनानि च । क्रीडाशैलांश्च हर्म्याणि संपश्यन्नागतः सभाम्
Siya man, kasama ang kanyang anak, ay minasdan ang kaaya-ayang mga gubat at hardin, ang mga burol ng paglilibang at mariringal na palasyo, at saka dumating sa bulwagan ng kapulungan.
Verse 9
स तत्र उग्रसेनं च वसुदेवं च सात्यकिम् । अक्रूररामप्रमुखान्ववन्दे कृष्णमेव च
Doon ay yumukod siya kay Ugrasena, kay Vasudeva, at kay Sātyaki; kay Akrūra, kay Rāma at sa iba pang mga pinuno—at gayundin kay Kṛṣṇa mismo.
Verse 10
तं पादयोर्निपतितं समालिंग्य सहात्मजम् । साशिषं स्वसमीपस्थमुपवेश्येदमब्रवीत्
Nang siya’y magpatirapa sa paanan, niyakap siya ni Kṛṣṇa kasama ang kanyang anak, pinagpala, pinaupo sa malapit, at saka nagsalita nang ganito.
Verse 11
पुत्र राक्षसशार्दूल कुरूणां कुलवर्धन । कुशलं सर्वतः कच्चित्किमर्थस्ते समागमः
“O anak—tigre sa mga Rākṣasa, tagapagpalago ng angkan ng Kuru—ikaw ba’y mabuti sa lahat ng paraan? Sa anong layon ka naparito?”
Verse 12
घटोत्कच उवाच । देव युष्मत्प्रसादेन सर्वतः कुशलं मम । श्रूयतां कारणं स्वामिन्यदर्थमहमागतः
Wika ni Ghaṭotkaca: O Panginoon, sa biyaya Mo ako’y maayos sa lahat ng paraan. Dinggin Mo ngayon, O Guro, ang dahilan—ang layuning ikinaparito ko.
Verse 13
देवोपदिष्ट भार्यायां जातोऽयं तनयो मम । स च प्रश्नं वक्ष्यति त्वां श्रूयतामागतस्त्वतः
Mula sa asawang ipinagkaloob ayon sa banal na tagubilin, isinilang ang anak kong ito. Siya’y magtatanong sa Iyo—pakinggan Mo sana; kaya ako lumapit sa Iyo.
Verse 14
श्रीकृष्ण उवाच । वत्स मौर्वेय ब्रूहि त्वं सर्वं पृच्छ यदिच्छसि । यथा घटोत्कचो मह्यं सुप्रियश्च तथा भवान्
Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: Anak, supling ni Mūrvi, magsalita ka nang malaya; itanong mo ang anumang nais mo. Kung paanong mahal sa akin si Ghaṭotkaca, gayon din ikaw.
Verse 15
बर्बरीक उवाच । प्रणम्य त्वामादिदेवं मनोबुद्धिसमाधिभिः । प्रक्ष्यामि केन श्रेयः स्याज्जंतोर्जातस्य माधव
Wika ni Barbarīka: Pagkatapos kong yumukod sa Iyo, sa sinaunang Panginoon, sa isip, talino, at natipong pagninilay, magtatanong ako, O Mādhava: Sa pamamagitan ng ano dumarating ang pinakamataas na kabutihan sa nilikhang isinilang?
Verse 16
केचिच्छ्रेयो धर्ममाहुरैश्वर्यं त्यागभोजनम् । केचिद्दमं तपो द्रव्यं भोगान्मुक्तिं च केचन
May ilan ang nagsasabing ang dharma ang pinakamataas na kabutihan; ang iba nama’y kapangyarihan at kasaganaan, o pamumuhay sa pagtalikod at payak na pagkain. May nagsasabi ng pagpipigil-sa-sarili, pag-aayuno at pagpapakasakit, yaman, at pagkalugod—at may ilan ding nagsasabi ng paglaya mula sa pagkalugod.
Verse 17
तदेवं शतसंख्येषु श्रेयस्सु पुरुषोत्तम । मम चैवं कुलस्यास्य श्रेयो यद्ब्रूहि निश्चितम्
Kaya nga, sa gitna ng daan-daang tinatawag na “pinakamataas na kabutihan,” O Puruṣottama, sabihin mo nang tiyak kung alin ang tunay na pinakamataas na kabutihan para sa akin—at para rin sa angkang ito.
Verse 18
श्रीकृष्ण उवाच । वत्स पृथक्पृथक्प्रोक्तं वर्णानां श्रेय उत्तमम् । ब्राह्मणानां तपो मूलं दमोऽध्ययनमेव च
Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: Anak, ang pinakamataas na kabutihan ay itinuro nang hiwa-hiwalay para sa bawat varṇa. Para sa mga Brāhmaṇa, ang ugat ay tapas (pagpapakasakit/ascetismo), kasama ang pagpipigil-sa-sarili at pag-aaral ng banal na kasulatan.
Verse 19
धर्मप्रकटनं चापि श्रेय उक्तं मनीषिभिः । बलं साध्यं पूर्व मेव क्षत्रियाणां प्रकीर्तितम्
Ipinahayag din ng mga pantas na ang pagpapakita at pagpapanatili ng dharma ay isang pinakamataas na kabutihan. At para sa mga Kṣatriya, ang lakas—una sa lahat—ang ipinahayag na dapat linangin.
Verse 20
दुष्टानां शासनं चापि साधूनां परिपालनम् । पाशुपाल्यं च वैश्यानां कृषिर्विज्ञानमेव च
At gayundin: ang pagpaparusa sa masasama at ang pag-iingat sa mga banal. Para sa mga Vaiśya, ang pagpapastol at pag-aalaga ng mga baka, pagsasaka, at kaalamang praktikal ay tunay na mga tungkuling pinupuri.
Verse 21
शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा तया जीवन्वणिग्भवेत् । शिल्पैर्वा विविधैर्जीवेद्द्विजातिहितमाचरन्
Para sa isang Śūdra, ang paglilingkod sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ang wastong ikabubuhay; sa pamamagitan nito maaari pa siyang umunlad hanggang maging mangangalakal. O mamuhay siya sa iba’t ibang sining at hanapbuhay, laging kumikilos para sa kapakanan ng mga dvija.
Verse 22
भार्यारतिर्भृत्यपोष्टा शुचिः श्रद्धा परायणः । नमस्कारेण मन्त्रेण पंचयज्ञान्न हापयेत्
Maging tapat siya sa kanyang asawa, magtaguyod sa mga umaasa at mga lingkod, manatiling dalisay, at matatag sa pananampalataya. Sa pagyukod at pagbigkas ng mantra, huwag niyang pabayaan ang limang araw-araw na yajña.
Verse 23
तद्भवान्क्षत्रियकुले जातोऽसि कुरु तच्छृणु । बलं साधय पूर्वं त्वमतुलं तेन शिक्षय
Yamang ikaw ay isinilang sa angkan ng Kṣatriya, gawin mo ang sinasabi ko—makinig. Una, linangin ang lakas na walang kapantay; sa lakas na iyon, sanayin at disiplinahin ang sarili.
Verse 24
दुष्टान्पालय साधूंश्च स्वर्गमेवमवाप्स्यसि । बलं च लभ्यते पुत्र देवीनां सुप्रसादतः
Supilin at pamahalaan ang masasama, at ingatan ang mga banal—sa gayon ay makakamtan mo ang langit. At ang lakas din, anak ko, ay natatamo sa pamamagitan ng mapagpalang biyaya ng mga Devī.
Verse 25
तद्भवान्बलप्राप्त्यर्थं देव्याराधनमाचर
Kaya nga, upang makamtan ang lakas, isagawa mo ang pagsamba at pag-aalay sa Devī.
Verse 26
बर्बरीक उवाच । कस्मिन्क्षेत्रे च कां देवीं कथमाराधयाम्यहम् । एतत्प्रसादप्रवणं मनः कृत्वा निवेदय
Wika ni Barbarīka: Saang banal na kṣetra, aling Devī, at sa anong paraan ko Siya sasambahin? Taglay ang isip na nakatuon sa Kanyang biyaya, ipaliwanag mo ito sa akin.
Verse 27
सूत उवाच । इति पृष्टः क्षणं ध्यात्वा प्राह दामोदरो विभुः । वत्स क्षेत्रं प्रवक्ष्यामि यत्र तप्स्यसि तत्तपः । गुप्तक्षेत्रमिति ख्यातं महीसागरसंगमे
Wika ni Sūta: Nang tanungin nang gayon, nagmuni-muni sandali ang makapangyarihang Dāmodara at sumagot: “Anak ko, sasabihin ko sa iyo ang banal na pook na pagdarausan mo ng iyong pag-aayuno at pagtitika. Ito’y kilala bilang Guptakṣetra, sa tagpuan ng lupain at karagatan.”
Verse 28
तत्र त्रिभुवने याश्च संति देव्यः पृथग्विधाः । नारदेन समानीतास्ताश्चैक्यं सुमहात्मना
Doon, ang sari-saring anyo ng mga Diyosa na nasa tatlong daigdig ay pinagsama-sama ni Nārada; at sa bisa ng dakilang kapangyarihan, sila’y nagkaisa bilang iisa.
Verse 29
चतस्रस्तस्य दिग्देव्यो नव दुर्गाश्च संति याः । समाराधय ता गत्वा तासामैक्यं हि दुर्लभम्
Naroon ang apat na Diyosang tagapagbantay ng mga direksiyon, at naroon din ang siyam na Durgā. Pumaroon ka at sambahin sila nang wagas, sapagkat bihirang makamtan ang kanilang nagkakaisang presensya.
Verse 30
नित्यं पूजय ताः पुत्र पुष्पधूपविलेपनैः । स्तुतिभिश्चोपहारैश्च यथा तुष्यति तास्तव
Anak ko, sambahin mo sila araw-araw sa pamamagitan ng mga bulaklak, insenso, at mababangong pahid; at sa mga himno at handog din, upang sila’y malugod sa iyo.
Verse 31
तुष्टासु देवीषु बलं धनं च कीर्तिश्च पुत्राः सुभगाश्च दाराः । स्वर्गस्तथा मुक्तिपदं च सत्सुखं न दुर्लभं सत्यमेतत्तवोक्तम्
Kapag nalugod ang mga Diyosa, dumarating ang lakas, yaman, dangal, mabubuting anak na lalaki, at mapalad na mga asawa. Maging ang langit, ang kalagayan ng paglaya, at ang tunay na kaginhawahan ay hindi mahirap makamtan; tunay ngang wasto ang iyong sinabi.
Verse 32
सूत उवाच । एवमुक्त्वा बर्बरीकं कृष्णः प्राह घटोत्कचम् । घटोत्कचार्य पुत्रस्ते दृढं सुहृदयो ह्यसौ
Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon kay Barbarīka, kinausap ni Kṛṣṇa si Ghaṭotkaca: “O marangal na Ghaṭotkaca, ang iyong anak ay tunay na kaibigang tapat, matatag ang puso.”
Verse 33
तस्मात्सुहृदयेत्येवं दत्तं नाम मया द्विकम् । एवमुक्त्वा समालिंग्य संतर्ज्य विविधैर्धनैः
“Kaya nga, ibinigay ko sa kanya ang dalawang-bahaging pangalan na ‘Suhṛdaya’.” Pagkasabi nito, niyakap niya siya at lalo pang pinarangalan sa iba’t ibang handog na kayamanan.
Verse 34
गुप्तक्षेत्राय भगवान्बर्बरीकं समादिशत् । सोऽथ कृष्णं नमस्कृत्य पितरं यादवांश्च तान्
Pagkaraan, iniutos ng Panginoon kay Barbarīka na magtungo sa Guptakṣetra. Kaya siya’y yumukod at nagbigay-galang kay Kṛṣṇa, sa kanyang ama, at sa mga Yādava roon.
Verse 35
अनुज्ञाप्य च तान्सर्वान्गुप्तक्षेत्रं समाव्रजत् । घटोत्कचोऽपि कृष्णेन विसृष्टः स्ववनं ययौ
Matapos magpaalam sa kanilang lahat, siya’y umalis patungong Guptakṣetra. Si Ghaṭotkaca naman, nang payagan ni Kṛṣṇa, ay bumalik sa sarili niyang tahanang gubat.
Verse 36
स्मरन्पुत्रगुणान्पत्न्या स्वराज्यं समपालयत् । ततः सुहृदयो धीमान्दग्धस्थल्यां कृताश्रमः
Inaalala niya ang mga kabutihan ng kanyang anak at ng kanyang asawa, at ipinagpatuloy ang pamamahala sa sariling kaharian. Pagkaraan, ang marunong na si Suhṛdaya ay nagtayo ng kanyang āśrama sa Dagdhasthalī.
Verse 37
त्रिकालं पूजयामास देवीः कर्मसमाधिभिः । नित्यं पुष्पैश्च धूपैश्च उपहारैः पृथग्विधैः
Tatlong ulit sa isang araw, sinamba niya ang mga Diyosa sa may disiplina at pagninilay ng ritwal; araw-araw siyang nag-aalay ng mga bulaklak, insenso, at sari-saring banal na handog.
Verse 38
तस्याराधयतो देव्यस्तुतुषुर्हायनैस्त्रिभिः । ततः प्रत्यक्षतो भूत्वा बलात्तस्य महात्मनः
Sa pagpapatuloy niya ng pagsamba, nasiyahan ang mga Diyosa sa loob ng tatlong taon. Pagkaraan, nagpakita sila sa harap niya nang hayag, handang magkaloob ng kapangyarihan sa dakilang-loob na iyon.
Verse 39
बलं यत्त्रिषु लोकेषु कस्यचिन्नास्ति दुर्लभम् । ऊचुश्च कंचित्कालं त्वं वसात्रैव महाद्युते
Wika nila: “Ipagkakaloob namin sa iyo ang lakas na walang kapantay sa tatlong daigdig. At sa loob ng ilang panahon, O dakilang maningning, manahan ka rito mismo.”
Verse 40
संगत्या विजयस्य त्वं भूयः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि । इत्युक्तः सर्वदेवीभिः स तत्रैव व्यवस्थितः
“Sa pakikisama sa Tagumpay, makakamtan mo pa ang higit na kabutihan.” Sa gayong turo ng lahat ng Diyosa, nanatili siya roon mismo.
Verse 41
आजगामाथ विजयो नाम्ना मागधब्राह्मणः । स सर्वां पृथिवीं कृत्वा पादाक्रांतां द्विजोत्तमः
Pagkaraan, dumating ang isang brāhmaṇa mula sa Magadha na nagngangalang Vijaya—isang dakilang dalawahang-ipinanganak—na nalibot na ang buong daigdig, na wari’y nailagay ito sa ilalim ng kanyang mga paa.
Verse 42
काश्यां विद्याबलं प्राप्य साधनार्थमुपाययौ । गुहेश्वरमुखान्येष सप्तलिंगान्यपूजयत्
Sa Kāśī, nang matamo ang lakas ng kaalamang-mantra, lumapit siya roon upang ganapin ang sādhana; mula kay Guheśvara, sinamba niya ang pitong liṅga.
Verse 43
आराधयामास चिरं देवीर्विद्याफलाप्तये । ततस्तुष्टास्तस्य देव्यः स्वप्ने प्रोचुरिदं वचः
Sa mahabang panahon, sinuyo at sinamba niya ang mga Diyosa upang makamtan ang bunga ng kaalamang-mantra. Pagkaraan, nalugod sa kanya ang mga Diyosa at nagsalita ng ganitong mga salita sa kanyang panaginip.
Verse 44
विद्यां साधय त्वं साधो सिद्धमातुः पुरोंऽगणे । अयं भक्तः सुहृदयः साहाय्यं ते करिष्यति
“O mabuting tao, ganapin mo ang iyong kaalamang-mantra sa looban sa harap ni Siddhamātā. Ang debotong ito na may mabuting puso ang tutulong sa iyo.”
Verse 45
ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विजयः स्वप्नमध्यतः । उत्थाय गत्वा देव्यास्तं वव्रे भीमात्म जात्मजम्
Nang marinig ang mga salitang iyon, nagising si Vijaya mula sa gitna ng panaginip; tumindig siya at lumabas, at hinanap bilang katuwang ang anak ng lalaking may makapangyarihang likas, ayon sa itinuro ng Diyosa.
Verse 46
सोऽपि देवीवचः श्रुत्वा मेने साहाय्यकारणम् । ततः कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य विजयः शुचिः
Siya man, nang marinig ang salita ng Diyosa, naunawaan niyang siya ang itinakdang maging sanhi ng pagtulong. Pagkaraan, sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan, si Vijaya na dalisay ay nagsagawa ng upavāsa, ang pag-aayuno.
Verse 47
स्नात्वाभ्यर्च्यैव लिंगानि देवीश्चैवार्चयत्पृथक् । कृत्वा स्नानमुपोष्यैव बर्बरीकोंऽतिकेऽभवत्
Pagkatapos maligo, sinamba niya ang mga liṅga, at hiwalay ding sinamba ang mga Diyosa. Matapos ang pagligo at pag-aayuno (upavāsa), siya’y lumapit sa harapan ni Barbarīka.
Verse 48
प्रथमायां ततो रात्रौ ययौ सिद्धांबिकापुरः । मंडलं तत्र कृत्वा च भगाकारं करान्नव
Pagkaraan, sa unang gabi, siya’y nagtungo sa harap ni Siddhāmbikā. Doon ay gumuhit siya ng isang maṇḍala, na hinubog sa anyong yoni (bhaga) na may siyam na “pinto” (bahagi).
Verse 49
अष्टदिक्ष्वष्टकीलांश्च निखन्यैव ससूत्रकान् । कृष्णाजिनधरो भूत्वा बर्बरीकसमन्वितः
Sa walong direksiyon, itinulos niya ang walong tulos, bawat isa’y may tali ng sinulid. Nakasuot ng balat ng itim na antelope at kasama si Barbarīka, ipinagpatuloy niya ang ritwal.
Verse 50
शिखामाबद्ध्य दिग्बंधं कृत्वा रेभे ततो विधिम् । मध्ये वै मंडलस्यापि कुंडे शुभ्रे त्रिमेखलं
Itinali niya ang tuktok na buhol ng buhok (śikhā) at itinatag ang panangga sa mga direksiyon (digbandha), saka sinimulan ang itinakdang ritwal. Sa gitna ng maṇḍala, sa malinis na puting hukay-apuyan (kuṇḍa), inihanda niya ang kaayusang “tatlong bigkis” (trimēkhala).
Verse 51
समर्प्य च ततः खड्गं खादिरं मंत्रतेजितम् । संस्थाप्य कीलानभितो बर्बरीकमथाब्रवीत्
Pagkaraan, inihandog niya ang tabak na yari sa kahoy na khadira, na pinasigla ng kapangyarihan ng mantra. Matapos itindig ang mga tulos sa paligid, kinausap niya si Barbarīka.
Verse 52
शुचिर्विनिद्रः संतिष्ठ स्तवं देव्याः समुद्गिरन् । यावत्कर्म करोम्येष यथा विघ्नं न जायते
Manatiling dalisay at ganap na gising, tumindig at bigkasin ang himno ng papuri sa Diyosa, hanggang sa matapos ko ang ritong ito—upang walang balakid na sumibol.
Verse 53
इत्युक्ते संस्थिते तत्र बर्बरीके महाबले । विजयः शोषणं दाहं प्लावनं कृतवान्यमी
Nang masabi iyon at ang makapangyarihang Barbarīka ay nanatiling nakapuwesto roon, si Vijaya naman ay nagsagawa ng mga gawain ng pagpapatuyo, pagsusunog, at pagpapalubog sa tubig, ayon sa nararapat.
Verse 54
ततः सुखासनो भूत्वा गुंगुरुभ्यो नमः इति । मंत्रमष्टोत्तरशतं जप्त्वा गुरुभ्यः प्रणम्य च । ततो गणेश्वरविधानमारब्धवान्
Pagkaraan, umupo siya sa maginhawang āsana at nagsabi, “Pagpupugay sa mga kagalang-galang na guro.” Inusal niya ang mantra nang isang daan at walo; matapos yumukod sa mga guro, sinimulan niya ang ordinansa para kay Gaṇeśvara.
Verse 55
अथातः संप्रवक्ष्यामि मंत्रं गणपतेः परम्
Ngayon, kaya nga, ipahahayag ko ang kataas-taasang mantra ni Gaṇapati.
Verse 56
सर्वकार्यकरं स्वल्पं महार्थं सर्वसिद्धिदम्
Tinatapos nito ang lahat ng gawain; maikli man, dakila ang kahulugan, at ipinagkakaloob ang bawat siddhi at ganap na tagumpay.
Verse 57
ओंगांगींगूंगैंगौंगः सप्ताक्षरोऽयं महामंत्रः । ओंगणपतिमंत्रस्य गणको नाम ऋषिः विघ्नेश्वरो देवता गं बीजम् ओंशक्तिः पूजार्थे जपार्थे वा तिलकार्थे वा मनस ईप्सितार्थे होमार्थे वा विनियोग इति । साध कस्य पूर्वं तिलककरणम् । ओंगांगणपतये नमः । इति तिलकस्योपरि अक्षतान्दद्यात् अनेन मन्त्रेण । ॐ गांगणपतये नमः । इति तिलकमंत्रः । ओंगां गणपतये नमः । अनेन मंत्रेण गणेशाय पुष्पांजलित्रयं दद्यात् । मूलमंत्रेणात्र चंदनगंधपुष्पधूपदीपनैवेद्यपूगीफल तांबूलादिकं दद्यात् । अत ऊर्ध्वं मूलमन्त्रेण जपं कुर्यात् । अष्टोत्तरशतं सहस्रं लक्षं कोटिं चेति यथाशक्ति जप्त्वा दशांशहोमार्थे गणेशाग्नये आवाहयामीति अग्निमावाह्य । ॐ गां गणपतये स्वाहेति मन्त्रेण गुग्गुलगुटिकाभिर्होमं विदध्याद्विनियोगं चेति गाणेश्वरो ताकल्पः । य एवं सर्व विघ्नेषु साधयेन्मन्त्रमुत्तमम् । सर्वविघ्नानि नश्यंति मनोभीष्टं च सिध्यति
“Oṃ gāṃ gīṃ gūṃ gaiṃ gauṃ gaḥ”—ito ang dakilang mantra na may pitong pantig. Para sa mantra ng Oṃ–Gaṇapati: si Gaṇaka ang ṛṣi (tagakita); si Vighneśvara ang diyos na pinagtutuunan; ang “gaṃ” ang bīja (binhi); at ang “oṃ” ang śakti (kapangyarihan). Ginagamit ito sa pagsamba, sa japa (paulit-ulit na pagbigkas), sa paglalagay ng tilaka sa noo, sa pagtamo ng ninanais ng isipan, at sa homa. Una, gawin ng sādhaka ang tilaka; saka ilagay ang akṣata (bigas na buo) sa ibabaw nito habang binibigkas: “Oṃ gāṃ gaṇapataye namaḥ.” Sa mantrang ito, maghandog ng tatlong dakot na bulaklak kay Śrī Gaṇeśa; at sa mūla-mantra, ihandog ang sandalwood, pabango, bulaklak, insenso, ilawan, naivedya (handog na pagkain), bunga ng areca, mga prutas, nganga (betel), at iba pa. Pagkaraan, magsagawa ng japa sa mūla-mantra—108, 1,000, 100,000, o hanggang isang koṭi, ayon sa kakayahan—at pagkatapos ay gawin ang ikasampung bahagi na homa, na inaanyayahan ang apoy ni Gaṇeśa. Sa mantrang “Oṃ gāṃ gaṇapataye svāhā,” ihandog sa apoy ang mga pellet ng guggulu. Ito ang ritwal na pamamaraan ni Gaṇeśvara. Ang sinumang gumamit ng dakilang mantrang ito sa lahat ng balakid—nawawasak ang lahat ng hadlang at natutupad ang ninanais ng puso.
Verse 58
डाकिन्यो यातुधानाश्च प्रेताद्याश्च भयंकराः । शत्रूणां जायते नाशो वशीकरणमेव च
Ang mga dākinī, yātudhāna, at mga nakapangingilabot na nilalang gaya ng preta ay napapasuko; ang mga kaaway ay napapahamak, at nakakamit ang pagkapangibabaw sa mga puwersang laban.
Verse 59
इमं गाणेश्वरं कल्पं विजानन्विजयोऽपि च । तिलकं विधिना कृत्वा जप्त्वा चाष्टोत्तरं शतम्
Nang maunawaan ang ritwal na pamamaraan ni Gaṇeśvara, si Vijaya man—matapos ilagay ang tilaka ayon sa tuntunin—ay nag-japa ng (mantra) nang isang daan at walo.
Verse 60
दशांशं गुटिका हुत्वा पूज्य सिद्धिविनायकम् । सिद्धेयक्षेत्रपालस्य चक्रे पूजां ततो निशि
Matapos ihandog ang mga pellet ng guggulu bilang ikasampung bahagi ng homa at sambahin si Siddhi-Vināyaka, saka niya sa gabi isinagawa ang pagsamba sa natamong Yakṣa na tagapagbantay ng banal na pook.
Verse 61
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे महाविद्यासाधने गाणेश्वरकल्पवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t isang kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Gaṇeśvara Kalpa,” sa bahaging Mahāvidyā-sādhana ng Kaumārikākhaṇḍa, sa loob ng unang Māheśvarakhaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (ang resensiyong may 81,000 taludtod).