
Inilalahad ng Kabanata 30 ang maayos na aral tungkol sa panatang tinatawag na Manoratha-Tṛtīyā. Nagsisimula ang diyalogo nang magpasya ang Diyosa (Jagadambikā/Gaurī) na manahan malapit sa Dharmapīṭha at magbigay ng siddhi sa mga debotong sumasamba sa liṅga; pinagtitibay ni Śiva na mabisa ang pagsamba sa Diyosa bilang Viśvabhujā, sapagkat tinutupad nito ang mga hangarin at humahantong sa kaalaman. Humingi ang Diyosa ng malinaw na pamamaraan, kaya isinalaysay ni Śiva ang huwarang kuwento ni Paulomī, anak ni Pulomā, na nag-alay ng debosyon sa pamamagitan ng awit, liṅga-pūjā, at panalangin para sa mapalad na pag-aasawa at matatag na bhakti. Ipinaliwanag ni Śiva ang takdang araw (lalo na ang Caitra-śukla Tṛtīyā), mga disiplina ng kalinisan, pagsambang panggabi na may tuntunin (nakta), at ang pagkakasunod: una si Āśā-Vināyaka, saka si Viśvabhujā Gaurī, na may handog, bulaklak, pabango at mga pampahid. Isinasagawa ito buwan-buwan sa loob ng isang taon, at tinatapos sa homa at kaloob sa ācārya. Sa phalaśruti, binanggit ang mga bunga—kasaganaan, supling, pagkatuto, pag-alis ng kamalasan, at mokṣa—at kung paano ito maisasagawa sa labas ng Vārāṇasī sa pamamagitan ng paglikha ng imahen at pag-aalay ng dāna.
Verse 1
स्कंद उवाच । कुंभोद्भूत तदाश्चर्यं विलोक्य जगदंबिका । उवाच शंभुं प्रणता प्रणतार्तिहरं परम्
Sinabi ni Skanda: O Kumbhodbhava (Agastya), nang masilayan ni Jagadambikā ang kahanga-hangang pangyayaring yaon, siya’y yumukod at nagsalita kay Śambhu—ang kataas-taasang tagapag-alis ng dalamhati ng mga nagsusumamo.
Verse 2
अंबिकोवाच । अस्य पीठस्य माहात्म्यं महादेव महेश्वर । तिरश्चामपि यज्जातं ज्ञानं संसारमोचनम्
Sinabi ni Ambikā: O Mahādeva, O Maheśvara, ipahayag mo ang kadakilaan ng banal na upuang ito, na sa bisa nito’y kahit sa mga hayop ay sumisilang ang kaalamang nagpapalaya sa saṃsāra.
Verse 3
अतः प्रभावं विज्ञाय धर्मपीठस्य धूर्जटे । धर्मेश्वरसमीपेहं स्थास्याम्यद्य दिनावधि
Kaya, nang maunawaan ko ang bisa ng Dharma-pīṭha na ito, O Dhūrjaṭi, mananatili ako rito, malapit kay Dharmeśvara, mula sa araw na ito at magpakailanman.
Verse 4
अत्र लिंगे तु ये भक्ताः स्त्रियो वा पुरुषास्तु वा । तेषामभीष्टां संसिद्धिं साधयिष्याम्यहं सदा
Sa Liṅga na ito, sinumang deboto—babae man o lalaki—ay lagi kong ipagkakaloob ang kanilang minimithing kaganapan at tagumpay.
Verse 5
ईश्वर उवाच । साधुकृतं त्वया देवि कृतवत्या परिग्रहम् । अस्येह धर्मपीठस्य मनोरथकृतः सताम्
Sinabi ni Īśvara: Mabuti ang ginawa mo, O Devī, sa pagtanggap mo ng paninirahan dito. Ang Dharma-pīṭha na ito ay nagiging tagatupad ng mga minimithing hangarin ng mga banal na deboto.
Verse 6
त एव विश्वभोक्तारो विश्वमान्यास्त एव हि । ये त्वां विश्वभुजामत्र पूजयिष्यंति मानवाः
Tunay nga, sila lamang ang tunay na tumatamasa sa daigdig; sila lamang ang pinararangalan ng sanlibutan—yaong mga taong, dito, sasamba sa Iyo, O Tagapagtaguyod ng uniberso.
Verse 7
विश्वे विश्वभुजे विश्वस्थित्युत्पत्तिलयप्रदे । नरास्त्वदर्चकाश्चात्र भविष्यंत्यमलात्मकाः
O Panginoon ng sanlibutan, Tagatamasa ng sanlibutan, Tagapagkaloob ng pag-iral, paglikha, at pagkalusaw ng daigdig—dito, ang mga sumasamba sa Iyo ay magiging dalisay sa kanilang likas na pagkatao.
Verse 8
मनोरथतृतीयायां यस्ते भक्तिं विधास्यति । तन्मनोरथसंसिद्धिर्भवित्री मदनुग्रहात्
Sa Manoratha-tṛtīyā, sinumang magpapausbong ng debosyon sa Iyo—ang kanyang minimithing layon ay matutupad sa pamamagitan ng aking biyaya.
Verse 9
नारी वा पुरुषो वाथ त्वद्व्रताचरणात्प्रिये । मनोरथानिह प्राप्य ज्ञानमंते च लप्स्यते
Babae man o lalaki, O minamahal—sa pagsasagawa ng Iyong panata, matatamo ang minimithing layon sa mundong ito, at sa wakas ay makakamtan din ang espirituwal na kaalaman.
Verse 10
देव्युवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं कीदृक्कथा कथम् । किं फलं कैः कृतं नाथ कथयैतत्कृपां कुरु
Sinabi ng Diyosa: “Sa Manoratha-tṛtīyā, anong uri ng panata ito, at ano ang salaysay at paraan nito? Ano ang bunga, at sino-sino ang nagsagawa nito? O Panginoon, ipahayag mo ito—mahabag ka.”
Verse 11
ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा पृष्टं भवत्या भवतारिणि । मनोरथव्रतं चैतद्गुह्याद्गुह्यतरं परम्
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Devī, ayon sa iyong itinanong, O tagapagligtas sa pag-iral sa sanlibutan. Ang panatang Manoratha na ito ay kataas-taasan, higit na lihim kaysa sa lihim.”
Verse 12
पुलोमतनया पूर्वं तताप परमं तपः । किंचिन्मनोरथं प्राप्तुं न चाप तपसः फलम्
Noong una, ang anak ni Pulomā ay nagsagawa ng sukdulang tapasya upang makamtan ang isang minimithing hangarin; ngunit hindi niya natamo ang bunga ng gayong pag-aayuno at pagninilay.
Verse 13
अपूपुजत्ततो मां सा भक्त्या परमया मुदा । गीतेन सरहस्येन कलकंठीकलेन हि
Pagkaraan, sinamba niya Ako nang may sukdulang debosyon at galak—sa pamamagitan ng awit na may lihim na kabanalan, sa matamis na himig na tila tinig ng kukuko.
Verse 14
तद्गानेनातिसंतुष्टो मृदुना मधुरेण च । सुतालेन सुरंगेण धातुमात्राकलावता
Lubhang ikinatuwa Ko ang kanyang pag-awit—malambing at matamis, nasa wastong tiyempo at marikit ang palamuti, hitik sa sukat na mga nota at sining.
Verse 15
प्रोवाच तां वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि पुलोमजे । अनेन च सुगीतेन त्वनया लिंगपूजया
Sinabi Niya sa kanya: “Magsalita—pumili ka ng biyaya, O anak ni Pulomā. Ako’y nalugod dahil sa iyong mainam na pag-awit at sa pagsamba mong ito sa Liṅga.”
Verse 16
पुलोमजोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश तदा यो मे मनोरथः । तं पूरय महादेव महादेवी महाप्रिय
Sinabi ng anak ni Pulomā: “Kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos, ang nasa aking puso—tuparin Mo, O Mahādeva, O minamahal ng Mahādevī.”
Verse 17
सर्वदेवेषु यो मान्यः सर्वदेवेषु सुंदरः । यायजूकेषु सर्वेषु यः श्रेष्ठः सोस्तु मे पतिः
Nawa’y yaong pinararangalan sa lahat ng mga diyos, pinakamaganda sa lahat ng mga diyos, at pinakadakila sa lahat ng mga karapat-dapat sambahin—siya nawa ang maging aking asawa.
Verse 18
यथाभिलषितं रूपं यथाभिलषितं सुखम् । यथाभिलषितं चायुः प्रसन्नो देहि मे भव
Ibigay Mo sa akin, sa Iyong kagandahang-loob, ang anyong ninanais ko, ang kaligayahang ninanais ko, at ang habang-buhay na ninanais ko.
Verse 19
यदायदा च पत्या मे संगः स्याद्धृत्सुखेच्छया । तदातदा च तं देहं त्यक्त्वान्यं देहमाप्नुयाम्
Tuwing, dahil sa pananabik ng puso sa ligaya, magkakaroon ako ng pagsasama sa aking asawa, sa tuwing iyon nawa’y iwan ko ang katawang iyon at magtamo ng ibang katawan, upang laging sariwa ang aming pag-iisa.
Verse 20
सदा च लिंगपूजायां मम भक्तिरनुत्तमा । भव भूयाद्भवहर जरामरणहारिणी
At nawa’y ang aking debosyon sa pagsamba sa Liṅga ay maging walang kapantay magpakailanman; O Bhava, O tagapag-alis ng pag-iral sa sanlibutan, palaguin Mo ito—debosyon na pumupuksa sa katandaan at kamatayan.
Verse 21
भर्तुर्व्ययेपि वैधव्यं क्षणमात्रमपीह न । मम भावि महादेव पातिव्रत्यं च यातु मा
Kahit pumanaw man ang aking asawa, nawa’y hindi ako dapuan dito ng pagkabalo kahit isang saglit; at O Mahādeva, nawa’y hindi kailanman lumisan sa akin ang aking banal na katapatan bilang asawa (pātivratya) sa hinaharap.
Verse 23
ईश्वर उवाच । पुलोमकन्ये यश्चैष त्वयाकारि मनोरथः । लप्स्यसे व्रतचर्यातस्तत्कुरुष्व जितेंद्रिये
Sinabi ni Īśvara: O anak ni Pulomā, ang mismong hangaring iyong binuo ay makakamtan mo sa pamamagitan ng masusing pagsasagawa ng isang panata. Kaya isagawa mo ito, O may pagpipigil-sa-sarili.
Verse 24
मनोरथतृतीयायाश्चरणेन भविष्यति । तत्प्राप्तये व्रतं वक्ष्ये तद्विधेहि यथोदितम्
Magaganap ito sa pagsasagawa ng Manoratha-tṛtīyā. Upang makamtan iyon, ilalarawan ko ang panata—tuparin mo ito nang ayon sa aking sinabi.
Verse 25
तेन व्रतेन चीर्णेन महासौभाग्यदेन तु । अवश्यं भविता बाले तव चैवं मनोरथः
Sa panatang iyon na naisagawa—na nagbibigay ng dakilang kagandahang-palad—tiyak, O dalaga, na matutupad ang iyong hangarin nang gayon.
Verse 26
स्कंद उवाच । इमं मनोरथं तस्याः पौलोम्याः पुरसूदनः । समाकर्ण्य क्षणं स्मित्वा प्राहेशो विस्मयान्वितः
Sinabi ni Skanda: Nang marinig ng Panginoon, ang pumatay sa kuta ng mga demonyo, ang hangaring iyon ni Paulomī, siya’y ngumiti sandali at, puno ng pagkamangha, ay nagsalita.
Verse 27
कदा च तद्विधातव्यमिति कर्तव्यता च का । इत्याकर्ण्य शिवो वाक्यं तां तु प्रणिजगाद ह
“Kailan ito dapat isagawa, at ano nga ba ang nararapat gawin?”—pagkarinig sa kanyang mga salita, si Śiva ay nagsalita sa kanya.
Verse 28
ईश्वर उवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं पौलोमि तच्छुभम् । पूज्या विश्वभुजा गौरी भुजविंशतिशालिनी
Sinabi ng Panginoon: “O Paulomī, sa Manoratha-tṛtīyā dapat tuparin ang mapalad na panatang iyon. Sa araw na yaon sambahin si Gaurī na tinatawag na Viśvabhujā, ang may mga bisig na sumasaklaw sa sansinukob, siya na may dalawampung bisig.”
Verse 29
वरदोऽभयहस्तश्च साक्षसूत्रः समोदकः । देव्याः पुरस्ताद्व्रतिना पूज्य आशाविनायकः
Ang tumutupad ng panata ay dapat sumamba kay Āśā-Vināyaka sa harap ng Diyosa—may kamay na nagbibigay ng biyaya at kamay ng walang-takot, may hawak na rosaryo, at may kasamang mga modaka na handog.
Verse 30
चैत्रशुक्ल तृतीयायां कृत्वा वै दंतधावनम् । सायंतनीं च निर्वर्त्य नातितृप्त्या भुजिक्रियाम्
Sa maliwanag na ikatlong araw ng Caitra, matapos linisin ang mga ngipin, at matapos ganapin ang panggabing ritwal, kumain nang hindi labis ang kabusugan.
Verse 31
नियमं चेति गृह्णीयाज्जितक्रोधो जितेंद्रियः । संत्यक्तास्पृश्य संस्पर्शः शुचिस्तद्गतमानसः
Dapat tanggapin ang panatang pagpipigil, napagtagumpayan ang galit at napasunod ang mga pandama—umiwas sa pagdikit sa marumi, manatiling dalisay, at ituon ang isip sa Kanya.
Verse 32
प्रातर्व्रतं चरिष्यामि मातर्विश्वभुजेनघे । विधेहि तत्र सांनिध्यं मन्मनोरथसिद्धये
Sa pagsikat ng umaga ay tutuparin ko ang panata, O Ina Viśvabhujā, O walang dungis. Ipagkaloob Mo roon ang Iyong banal na pagdalo, upang maganap ang minimithing nasa puso ko.
Verse 33
नियमं चेति संगृह्य स्वपेद्रात्रौ शुभं स्मरन् । प्रातरुत्थाय मेधावी विधायावश्यकं विधिम्
Sa gayon, matapos tanggapin ang disiplina, matulog sa gabi na inaalala ang mapalad na Diyos at ang banal na ritwal. Pagbangon sa umaga, ang marunong ay isagawa nang wasto ang mga kinakailangang araw-araw na tungkulin.
Verse 34
शौचमाचमनं कृत्वा दंतकाष्ठं समाददेत् । अशोकवृक्षस्य शुभं सर्वशोकनिशातनम्
Matapos ang paglilinis at ang pag-inom ng banal na tubig (ācamana), kumuha ng pangsipilyo—mula sa mapalad na punong Aśoka, na pumapawi sa bawat dalamhati.
Verse 35
नित्यंतनं च निष्पाद्य विधिं विधिविदांवरः । स्नात्वा शुद्धांबरः सायं गौरीपूजां समाचरेत्
Matapos ganapin ang pang-araw-araw na gawain ayon sa wastong pamamaraan, ang pinakamahusay sa mga nakaaalam ng ritwal ay maligo, magsuot ng malilinis na kasuotan, at sa dapithapon ay magsagawa ng pagsamba kay Gaurī.
Verse 36
आदौ विनायकं पूज्य घृतपूरान्निवेद्य च । ततोर्चयेद्विश्वभुजामशोककुसुमैः शुभैः
Una, sambahin si Vināyaka at ihandog ang ghṛtapūra, ang matatamis na punô ng ghee. Pagkaraan, sambahin si Viśvabhujā (Gaurī) sa pamamagitan ng mapalad na mga bulaklak ng Aśoka.
Verse 37
अशोकवर्तिनैवेद्यैर्धूपैश्चागुरुसंभवैः । कुंकुमेनानुलिप्यादावेकभक्तं ततश्चरेत्
Sa pamamagitan ng mga handog na inihanda mula sa aśoka at ng insensong mula sa aguru, at matapos pahiran ng kunkuma (safron) ang Diyos, isagawa ang ekabhakta—isang beses lamang kumain.
Verse 38
अशोकवर्तिसहितैर्घृतपूरैर्मनोहरैः । एवं चैत्रतृतीयायां व्यतीतायां पुलोमजे
O anak ni Pulomā, sa ganitong paraan—pagkaraang lumipas ang ikatlong tithi ng buwan ng Caitra—maghandog nang may galak ng kaakit-akit na ghṛtapūra, mga keyk na puno ng ghee, na inihandang kasama ng mga mitsa/hibla ng aśoka, bilang bahagi ng panata.
Verse 39
राधादिफाल्गुनांतासु तृतीयासु व्रतं चरेत् । क्रमेण दंतकाष्ठानि कथयामि तवानघे
Mula sa Rādhā-tṛtīyā pataas, hanggang sa mga pangwakas na tṛtīyā ng Phālguna, isagawa ang panatang ito sa bawat ikatlong tithi. O walang kasalanan, ilalarawan ko ngayon, ayon sa wastong pagkakasunod, ang mga sanga para sa dantakāṣṭha (panglinis ng ngipin).
Verse 40
अनुलेपनवस्तूनि कुसुमानि तथैव च । नैवेद्यानि गजास्यस्य देव्याश्चापि शुभव्रते
O ikaw na may mapalad na panata, (ihanda) ang mga pampahid na unguento at gayundin ang mga bulaklak; at ang mga handog na pagkain (naivedya) para kay Gajāsya (Gaṇeśa) at para rin sa Diyosa.
Verse 41
अन्नानि चैकभक्तस्य शृणुतानि फलाप्तये । जंब्वपामार्ग खदिर जाती चूतकदंबकम्
Makinig, upang makamtan ang bunga ng kabutihan, sa mga tuntunin ng pagkain para sa ekabhakta—yaong minsan lamang kumakain sa isang araw. Ang mga punong pinagmumulan ng dantakāṣṭha ay: jambu, apāmārga, khadira, jātī, cūta, at kadamba.
Verse 42
प्लक्षोदुंबरखर्जूरी बीजपूरी सदाडिमी । दंतकाष्ठ द्रुमा एते व्रतिनः समुदाहृताः
Ang plakṣa, udumbara, kharjūrī (punong-datiles), bījapūrī (sitron), at granada—ang mga punong ito ang ipinahahayag na wastong pinagmumulan ng dantakāṣṭha (patpat sa ngipin) para sa mga nagtatangan ng panata.
Verse 43
सिंदूरागुरु कस्तूरी चंदनं रक्तचंदनम् । गोरोचना देवदारु पद्माक्षं च निशाद्वयम्
Sindūra (pulang pulbos), aguru, kastūrī (musk), candana at rakta-candana, gorocanā, devadāru, padmākṣa, at ang magkaparis na niśā (dalawang uri ng luyang-dilaw)—ito ang mga inirerekomendang pampahid na banal.
Verse 44
प्रीत्यानुलेपनं बाले यक्षकर्दमसंभवम् । सर्वेषामप्यलाभे च प्रशस्तो यक्षकर्दमः
Minamahal na bata, ang kaaya-ayang pampahid na tinatawag na ‘yakṣa-kardama’ ay dapat ipahid nang may debosyon. At kung wala ang iba pang sangkap, ang yakṣa-kardama lamang ay pinupuri bilang ganap na angkop.
Verse 45
कस्तूरिकाया द्वौ भागौ द्वौ भागौ कुंकुमस्य च । चंदनस्य त्रयो भागाः शशिनस्त्वेक एव हि
Dalawang bahagi ng kastūrī at dalawang bahagi ng kuṅkuma (saffron), tatlong bahagi ng candana (sandalwood), at iisang bahagi lamang ng ‘śaśin’—tunay, ito ang wastong sukat sa paghahanda ng paste.
Verse 46
यक्षकर्दम इत्येष समस्तसुरवल्लभः । अनुलिप्याथ कुसुमैरर्चयेद्वच्मि तान्यपि
Ang paste na ito na tinatawag na yakṣa-kardama ay minamahal ng lahat ng mga deva. Pagkatapos ipahid, saka sambahin sa pamamagitan ng mga bulaklak; sasabihin ko rin sa iyo ang mga iyon.
Verse 47
पाटला मल्लिका पद्म केतकी करवीरकः । उत्पलै राजचंपैश्च नंद्यावर्तैश्च जातिभिः
Sa pamamagitan ng mga bulaklak na pāṭalā, mallikā, lotus, ketakī at karavīra; gayundin ng utpala, rāja-campā, nandīāvarta at jātī—sa mga ito maghandog sa pagsamba.
Verse 48
कुमारीभिः कर्णिकारैरलाभेतच्छदैः सह । सुगंधिभिः प्रसूनोघैः सर्वालाभेपि पूजयेत्
Sa mga handog na dalaga, at sa mga bulaklak na karṇikāra, kasama ng mga dahon ng alābheta; at sa mga bunton ng mababangong bulaklak—kahit kapag wala nang ibang makuha—gayon pa man ay magsagawa ng pagsamba.
Verse 49
करंभो दधिभक्तं च सचूतरसमंडकाः । फेणिका वटकाश्चैव पायसं च सशर्करम्
Ihandog ang karaṃbha at kaning hinaluan ng yogurt; mga keyk na niluto sa katas ng mangga; gayundin ang matatamis na pheṇikā at mga pritong vaṭaka; at payasa (gatas-kanin) na may kasamang asukal.
Verse 50
समुद्गं सघृतं भक्तं कार्त्तिके विनिवेदयेत् । इंडेरिकाश्च लड्डूका माघे लंपसिका शुभा
Sa buwan ng Kārttika, ihandog ang samudga at kaning hinaluan ng ghee. Sa Māgha naman, ihandog ang matatamis na iṃḍerikā at mga laddūka, at pati ang mapalad na laṃpasikā.
Verse 51
मुष्टिकाः शर्करागर्भाः सर्पिषा परिसाधिताः । निवेद्याः फाल्गुने देव्यै सार्धं विघ्नजिता मुदा
Sa Phālguna, ang mga muṣṭikā na matatamis—may palamang asukal at mahusay na niluto sa ghee—ay dapat ihandog sa Diyosa, nang may galak, kasama si Vighnajitā.
Verse 52
निवेदयेद्यदन्नं हि एकभक्तपि तत्स्मृतम् । अन्यन्निवेद्य संमूढो भुंजानोऽन्यत्पतेदधः
Anumang pagkain na inihahandog—iyon lamang ang dapat ituring na ‘iisang pagkain’ (ekabhakta). Ngunit kung nalilinlang, ibang bagay ang inihandog at iba ang kinain, bumabagsak siya sa espirituwal na kalagayan.
Verse 53
प्रतिमासं तृतीयायामेवमाराध्य वत्सरम् । व्रतसंपूर्तये कुर्यात्स्थंडिलेऽग्निसमर्चनम्
Sa ganitong paraan, sa ikatlong araw ng buwan (tṛtīyā) bawat buwan, sambahin sa loob ng isang buong taon; at upang ganap na matupad ang panata, magsagawa ng pagsamba sa apoy sa inihandang altar na lupa (sthaṇḍila).
Verse 54
जातवेदसमंत्रेण तिलाज्यद्रविणेन च । शतमष्टाधिकं होमं कारयेद्विधिना व्रती
Sa pamamagitan ng mantra ni Jātavedas, at gamit ang linga, ghee, at wastong mga handog, ang tumutupad ng panata ay dapat magsagawa ayon sa tuntunin ng homa—isang daan at walo na pag-aalay.
Verse 55
सदैव नक्ते पूजोक्ता सदा नक्ते तु भोजनम् । नक्त एव हि होमोऽयं नक्त एव क्षमापनम्
Ang pagsamba ay itinakda lamang sa gabi; at ang pagkain din ay laging sa gabi dapat kainin. Tunay, ang homang ito ay sa gabi isinasagawa, at ang paghingi ng kapatawaran ay sa gabi rin.
Verse 56
गृहाण पूजां मे भक्त्या मातर्विघ्नजिता सह । नमोस्तु ते विश्वभुजे पूरयाशु मनोरथम्
O Ina—kasama si Vighnajitā—tanggapin mo ang aking pagsambang inihahandog nang may debosyon. Pagpupugay sa Iyo, O Viśvabhujā; tuparin mo agad ang aking minimithing hangarin.
Verse 57
नमो विघ्नकृते तुभ्यं नम आशाविनायक । त्वं विश्वभुजया सार्धं मम देहि मनोरथम्
Pagpupugay sa Iyo na lumilikha ng mga hadlang; pagpupugay, O Āśāvināyaka, tagapamahala ng pag-asa. Ikaw—kasama si Viśvabhujā—ipagkaloob Mo sa akin ang ninanais kong layon.
Verse 58
एतौ मंत्रौ समुच्चार्य पूज्या गौरीविनायकौ । व्रतक्षमापने देयः पर्यंकस्तूलिकान्वितः
Pagkasambit ng dalawang mantrang ito, dapat sambahin sina Gaurī at Vināyaka. Para sa ritwal ng paghingi ng kapatawaran at pagwawakas ng panata, maghandog ng isang higaan na may kutson.
Verse 59
उपधान्या समायुक्तो दीपीदपर्णसंयुतः । आचार्यं च सपत्नीकं पर्यंक उपवेश्य च
Ang higaan ay ayusin na may mga unan, at samahan ng ilawan at mga banal na dahon; at ang guro, kasama ang kanyang asawa, ay paupuin sa higaan.
Verse 60
व्रती समर्चयेद्वस्त्रैः करकर्णविभूषणैः । सुगंधचंदनैर्माल्यैर्दक्षिणाभिर्मुदान्वितः
Ang tumutupad ng panata ay dapat mag-alay at magparangal sa kanila ng mga kasuotan, palamuti sa kamay at tainga, mabangong sandal, mga kuwintas na bulaklak, at mga handog na salapi—na may pusong masaya.
Verse 61
दद्यात्पयस्विनीं गां च व्रतस्यपरिपूर्तये । तथोपभोगवस्तूनिच्छत्रोपानत्कमंडलुम्
Para sa ganap na pagkatupad ng panata, maghandog din ng isang bakang nagbibigay ng gatas; at gayundin ng mga gamit sa araw-araw—payong, panyapak, at sisidlang tubig (kamandalu).
Verse 62
मनोरथतृतीयाया व्रतमेतन्मया कृतम् । न्यूनातिरिक्तं संपूर्णमेतदस्तु भवद्गिरा
Ang panatang Manoratha-tṛtīyā ay aking naisagawa. Sa iyong banal na pagbigkas, nawa’y maging ganap ito—walang kulang at walang labis.
Verse 63
इत्याचार्यं समापृच्छ्य तथेत्युक्तश्च तेन वै । आसीमांतमनुव्रज्य दत्त्वान्येभ्योपि शक्तितः
Sa gayon, matapos magpaalam sa guro at marinig mula sa kanya ang “Gayon na nga,” ihatid siya hanggang sa hangganan ng pook; at magbigay rin ng mga handog sa iba ayon sa makakaya.
Verse 64
नक्तं समाचरेत्पोष्यैः सार्धं सुप्रीतमानसः । प्रातश्चतुर्थ्यां संभोज्य चतुरश्च कुमारकान्
Sa gabi, na may pusong lubhang masaya, isagawa ang ritwal kasama ng mga nasa iyong pangangalaga. Pagdating ng umaga ng ikaapat na tithi, pakainin ang apat na batang lalaki.
Verse 65
अभ्यर्च्य गंधमाल्याद्यैर्द्वादशापि कुमारिकाः । एवं संपूर्णतां याति व्रतमेतत्सुनिर्मलम्
Pagkatapos sambahin at parangalan ang labindalawang dalaga sa pamamagitan ng pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at iba pa, ang dalisay na panatang ito ay ganap na natatapos.
Verse 66
कार्यं मनोरथावाप्त्यै सर्वैरेतद्व्रतं शुभम् । पत्नीं मनोरमां कुल्यां मनोवृत्त्यनुसारिणीम्
Ang mapalad na panatang ito ay dapat isagawa ng lahat upang makamtan ang ninanais na layon. (Sa bisa nito’y nakakamit) ang isang kaibig-ibig at marangal ang angkan na asawa, na sumusunod sa iyong kalooban at hangarin.
Verse 67
तारिणीं दुःखसंसारसागरस्य पतिव्रताम् । कुर्वन्नेतद्व्रतं वर्षं कुमारः प्राप्नुयात्स्फुटम्
Sa pagsasagawa ng panatang ito sa loob ng isang taon, ang binatang lalaki ay tiyak na magkakamit ng isang asawang tapat—na magiging bangkang tagapagligtas sa dagat ng dalamhati ng pag-iral sa sanlibutan.
Verse 68
कुमारी पतिमाप्नोति स्वाढ्यं सर्वगुणाधिकम् । सुवासिनी लभेत्पुत्रान्पत्युः सौख्यमखंडितम्
Ang dalagang walang asawa ay nagkakamit ng isang asawang masagana at hitik sa lahat ng kabutihang-asal. Ang maybahay naman ay nagkakaroon ng mga anak na lalaki, at ang kaligayahan ng kanyang asawa ay nagiging di-napapatid.
Verse 69
दुर्भगा सुभगास्याच्च धनाढ्या स्याद्दरिद्रिणी । विधवापि न वैधव्यं पुनराप्नोति कुत्रचित्
Ang kapus-palad ay nagiging mapalad; ang dukha ay nagiging mayaman. Maging ang balo man ay hindi na muling magkakamit ng pagkabalo saanman.
Verse 70
गुर्विणी च शुभं पुत्रं लभते सुचिरायुषम् । ब्राह्मणो लभते विद्यां सर्वसौभाग्यदायिनीम्
Ang nagdadalantao ay nagsisilang ng isang mapalad na anak na lalaki na may mahabang buhay. Ang brāhmaṇa ay nagkakamit ng kaalamang nagbibigay ng lahat ng uri ng mabuting kapalaran.
Verse 72
धर्मार्थी धर्ममाप्नोति धनार्थी धनमाप्नुयात् । कामी कामानवाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्
Ang naghahangad ng dharma ay nakakamit ang dharma; ang naghahangad ng yaman ay nakakamit ang yaman. Ang may pagnanasa ay nakakamit ang ninanais, at ang naghahangad ng mokṣa ay nakakamit ang mokṣa.
Verse 73
यो यो मनोरथो यस्य स तं तं विंदते ध्रुवम् । मनोरथतृतीयाया व्रतस्य चरणाद्व्रती
Anumang hangarin ang taglay ng tao, yaon din ang tiyak niyang matatamo; sa pagsasagawa ng banal na panatang Manoratha-tṛtīyā.
Verse 74
स्कंद उवाच । इत्थं निशम्य शिवतः शिवा संतुष्टमानसा । पुनः पप्रच्छ विश्वेशं प्रबद्धकरसंपुटा
Sinabi ni Skanda: Nang marinig niya ito mula kay Śiva, si Śivā (Pārvatī), payapa at lugod ang kalooban, ay muling nagtanong kay Viśveśa, na magkadikit ang mga palad sa paggalang.
Verse 75
अन्यत्र ये व्रतं चैतत्करिष्यंति सदाशिव । ते कथं पूजयिष्यंति मां च आशाविनायकम्
O Sadāśiva, yaong magsasagawa ng panatang ito sa ibang dako—paano nila ako sasambahin, at gayundin si Āśāvināyaka?
Verse 76
शिव उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि सर्वसंदेहभेदिनि । वाराणस्यां समर्च्या त्वं विश्वे प्रत्यक्षरूपिणी
Sinabi ni Śiva: Mabuti ang iyong tanong, O Diyosa, tagapagputol ng lahat ng pag-aalinlangan. Sa Vārāṇasī, ikaw ay marapat na sambahin—ikaw na hayag ang anyo sa buong daigdig.
Verse 77
आशा विघ्नजिता सार्धं सर्वाशापूर्तिकारिणा । हारिणानंतविघ्नानां मम क्षेत्र शुभार्थिना
Sa aking banal na kṣetra, si Āśā—kasama si Vighnajit, ang tumutupad ng bawat pag-asa—ay nag-aalis ng walang-hanggang mga hadlang para sa naghahangad ng mapalad na kabutihan.
Verse 78
क्षिप्रमागमयित्वा च नत्वा दूरंगतानपि । कृतकृत्यान्विधायाथ चिंतितैः समनोरथैः
At agad silang pinalapit, at yumukod maging sa mga nasa malayo; pagkaraan, ginawa niyang ganap ang kanilang layon—ipinagkaloob ang mga minimithing adhika na kanilang pinagnilayan.
Verse 79
अन्यत्र व्रतिभिर्विश्वे कांचनीप्रतिमा तव । पंचकृष्णलकादूर्ध्वं कार्या विघ्नहृतोपि च
O Viśve, Panginoon ng sansinukob, para sa ibang nagsasagawa ng panata sa ibang dako, dapat gumawa ng gintong larawan Mo—na ang halaga’y higit sa limang kṛṣṇalaka—kahit may mga hadlang na sumulpot at dapat mapawi sa wastong pagtupad.
Verse 80
आचार्याय व्रती दद्याद् व्रतांते प्रतिमा द्वयम् । सकृत्कृते व्रती चास्मिन्कृतकृत्यो व्रती भवेत्
Sa pagtatapos ng panata, ang nagpanata’y maghandog sa guro ng dalawang larawan (pratimā). Sa minsang pagsasagawa nito sa ritong ito, ang nagpanata’y nagiging ganap—tunay na natupad ang panata.
Verse 81
ततः पुलोमजा देवि श्रुत्वैतद्व्रतमुत्तमम् । कृत्वा मनोरथं प्राप यथाभिवांछितं हृदि
Pagkaraan, si Pulomajā, O Diyosa, nang marinig ang dakilang panatang ito, ay isinagawa iyon at natamo ang minimithi ng puso—gaya ng kanyang lihim na ninanais.
Verse 82
अरुंधत्या वसिष्ठोपि लब्धोऽत्रिऽनसूयया । सुनीत्योत्तानपादाच्च ध्रुवः प्राप्तोंऽगजोत्तमः
Sa pamamagitan ni Arundhatī, natamo maging si Vasiṣṭha; sa pamamagitan ni Anasūyā, natamo si Atri. At sa pamamagitan nina Sunīti at Uttānapāda, natamo si Dhruva—ang dakilang anak.
Verse 83
सुनीतेदुर्भर्गत्वं च पुनरस्माद्व्रताद्गतम् । चतुर्भुजः पतिः प्राप्तः क्षीरनीरधिजन्मना
At sa pamamagitan ng panatang ito, muling napawi ang kasawian ni Sunīti. At nakamit niya ang isang asawang may apat na bisig—isinilang mula sa Karagatang Gatas.
Verse 84
किं बहूक्तेन सुश्रोणि कृतंयेन व्रतं त्विदम् । व्रतानि तेन सर्वाणि कृतानि व्रतिना ध्रुवम्
Ano pa ang kailangang sabihin, O marikit ang balakang? Sa sinumang tumupad ng panatang ito, tiyak na itinuturing na natupad na rin ang lahat ng mga panata.
Verse 85
श्रुत्वा धीमान्कथां पुण्यां पुनस्तद्गतमानसः । शुभबुद्धिमवाप्नोति पापैरपि विमुच्यते
Pagkarinig sa banal na salaysay na ito, ang marunong—na muling nakatuon ang isip dito—ay nagkakamit ng mapalad na pagkaunawa at napapalaya maging sa mga kasalanan.