Adhyaya 48

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये

Sinabi ni Skanda: “Makinig ka, O Maitrāvaruṇa: sa Dvāravatī, ang pinakadakila sa mga Yadu—si Kṛṣṇa—ay nagpakita upang lipulin ang mga Dānava at alisin ang bigat na pasan ng daigdig.”

Verse 2

आविरासीत्स्वयं कृष्णः कृष्णवर्त्मप्रतापवान् । वासुदेवो जगद्धाम देवक्या वसुदेवतः

Si Kṛṣṇa mismo ay nagpakita—nagniningning sa kaluwalhatian ng landas ni Kṛṣṇa; si Vāsudeva, tahanan ng sanlibutan—isinilang kay Devakī mula sa (angkan ni) Vasudeva.

Verse 3

साशीतिलक्षं तस्यासन्कुमारा अर्कवर्चसः । स्वर्गे पितादृशा बालाः सुशीला न हि कुंभज

Walong pung lakṣa ang kaniyang mga anak—nagniningning na tila araw. Sa langit, O Kumbhaja, may mga supling na tulad ng kanilang ama—tunay na mabuting-asal at marangal.

Verse 4

अतीवरूपसंपन्ना अतीव सुमहाबलाः । अतीव शस्त्रशास्त्रज्ञा अतीव शुभलक्षणाः

Sila’y lubhang kagandahan, lubhang makapangyarihan; lubhang bihasa sa sandata at sa mga śāstra, at lubhang may mapalad na mga palatandaan.

Verse 6

तांद्रष्टुं मानसः पुत्रो ब्रह्मणस्तपसांनिधिः । कृतवल्कलकौपीनो धृत कृष्णाजिनांबरः । गृहीतब्रह्मदंडश्च त्रिवृन्मौंजी सुमेखलः । उरस्थलस्थ तुलसी मालया समलंकृतः

Upang siya’y makita, si Nārada—ang anak na isinilang sa isipan ni Brahmā, isang kayamanang-lagakan ng mga tapas—ay lumakad, suot ang kasuotang balat-kahoy at bahag, balot ng balat ng itim na usa; tangan ang tungkod ng brāhmaṇa, may marikit na tatluhing bigkis na muñja, at pinalamutian ang dibdib ng kuwintas na tulasī.

Verse 7

गोपीचंदननिर्यास लसदंगविलेपनः । तपसा कृशसर्वांगो मूर्तो ज्वलनवज्ज्वलन्

Kumikinang ang kanyang mga sangkap sa pahid na gopī-candana; ang buo niyang katawan, pinangayayat ng tapas, ay naglalagablab na wari’y apoy na nagkatawang-tao.

Verse 8

आजगामांबरचरो नारदो द्वारकापुरीम् । विश्वकर्मविनिर्माणां जितस्वर्गपुरीश्रियम्

Si Nārada, na naglalakbay sa himpapawid, ay dumating sa lungsod ng Dvārakā—na itinayo ni Viśvakarman—na ang ningning ay humihigit pa sa karilagan ng mga lunsod sa langit.

Verse 9

तंदृष्ट्वा नारदं सर्वे विनम्रतरकंधराः । प्रबद्ध मूर्धांजलयः प्रणेमुर्वृष्णिनंदनाः

Nang makita si Nārada, ang lahat ng mga prinsipe ng Vṛṣṇi ay yumuko nang mababa ang leeg; magkadikit ang mga palad sa ibabaw ng ulo, sila’y naghandog ng mapitagang pagpupugay.

Verse 10

सांबः स्वरूपसौंदर्य गर्वसर्वस्वमोहितः । न ननाम मुनिं तत्र हसंस्तद्रूपसंपदम्

Ngunit si Sāmba—nalinlang, at ang buong isip ay nabihag ng pagmamataas sa sariling kagandahan—ay hindi yumukod sa muni roon; sa halip, tinawanan niya ang anyo at kalagayan ng pantas.

Verse 11

सांबस्य तमभिप्रायं विज्ञाय स महामुनिः । विवेश सुमहारम्यं नारदः कृष्णमंदिरम्

Nang maunawaan ng dakilang muni na si Nārada ang layon ni Sāmba, pumasok siya sa lubhang marikit na palasyo-templo ni Kṛṣṇa.

Verse 12

कृष्णोथ दृष्ट्वाऽगच्छंतं प्रत्युद्गम्य च नारदम् । मधुपर्केण संपूज्य स्वासने चोपवेशयत्

Pagkaraan, si Kṛṣṇa, nang makita si Nārada na papalapit, ay sumalubong sa kanya; pinarangalan niya siya sa madhuparka at pinaupo sa sarili niyang upuan.

Verse 13

कृत्वा कथा विचित्रार्थास्तत एकांतवर्तिनः । कृष्णस्य कर्णेऽकथयन्नारदः सांबचेष्टितम्

Matapos mag-usap ng sari-saring maseselang paksa, nang sila’y nasa lihim na pook, ibinulong ni Nārada sa tainga ni Kṛṣṇa ang ginawa ni Sāmba.

Verse 14

अवश्यं किंचिदत्राऽस्ति यशोदानंदवर्धन । प्रायशस्तन्न घटतेऽसंभाव्यं नाथ वास्त्रियाम्

Tunay na may kung anong bagay dito, O tagapagpaligaya ni Yaśodā. Sapagkat karaniwan ay hindi nangyayari ang ganito, O Panginoon, at lalo’t di kapani-paniwala sa isang babae.

Verse 15

यूनां त्रिभुवनस्थानां सांबोऽतीव सुरूपवान् । स्वभावचंचलाक्षीणां चेतोवृत्तिः सुचंचला

Sa mga kabataang nasa tatlong daigdig, si Sāmba ay lubhang kagandahan; at sa mga babaeng likás na balisa ang mga mata, ang galaw ng isipan ay tunay na pabagu-bago.

Verse 16

अपेक्षंते न मुग्धाक्ष्यः कुलं शीलं श्रुतं धनम् । रूपमेव समीक्षंते विषमेषु विमोहिताः

Ang mga dalagang nahuhumaling ay hindi na tinitimbang ang angkan, asal, karunungan, o yaman; kapag naliligaw sa masalimuot na pagnanasa, anyong ganda lamang ang kanilang tinitingnan.

Verse 18

वामभ्रुवां स्वभावाच्च नारदस्य च वाक्यतः । विज्ञाताऽखिलवृत्तांतस्तथ्यं कृष्णोप्यमन्यत

Mula sa likás na ugali ng mga babaeng may magagandang kilay, at mula sa mga salita ni Nārada, naunawaan ni Kṛṣṇa ang buong pangyayari at tinanggap itong totoo.

Verse 19

तावद्धैर्यंचलाक्षीणां तावच्चेतोविवेकिता । यावन्नार्थी विविक्तस्थो विविक्तेर्थिनि नान्यथा

Ang tatag ng mga matang pabagu-bago, at ang paghatol ng isip, ay tumatagal lamang hangga’t ang manunukso ay hindi nag-iisa kasama ng babaeng naghahangad ng pag-iisa—hindi kailanman kung iba.

Verse 20

इत्थं विवेचयंश्चित्ते कृष्णः क्रोधनदीरयम् । विवेकसेतुनाऽस्तभ्य नारदं प्राहिणोत्सुधीः

Sa gayong pagninilay sa kanyang puso, pinigil ng marunong na Kṛṣṇa ang rumaragasang ilog ng galit sa pamamagitan ng tulay ng pag-unawa, at saka niya ipinadala si Nārada.

Verse 21

सांबस्य वैकृतं किंचित्क्वचित्कृष्णोनवैक्षत । गते देवमुनौ तस्मिन्वीक्षमाणोप्यहर्निशम्

Bagaman nagbantay siya araw at gabi matapos umalis ang banal na muni, hindi napansin ni Kṛṣṇa ang anumang kakaibang pagbabago kay Sāmba kailanman.

Verse 22

कियत्यपि गते काले पुनरप्याययौ मुनिः । मध्ये लीलावतीनां च ज्ञात्वा कृष्णमवस्थितम्

Pagkaraan ng ilang panahon, muling dumating ang muni; at nang malaman niyang si Kṛṣṇa ay nananatili sa gitna ng mga mapaglarong babae, doon siya nagtungo.

Verse 23

बहिः क्रीडंतमाहूय सांबमित्याह नारदः । याहि कृष्णांतिकं तूर्णं कथयागमनं मम

Tinawag ni Nārada si Sāmba na naglalaro sa labas at sinabi: “Pumaroon ka agad kay Kṛṣṇa at ipahayag ang aking pagdating.”

Verse 24

सांबोपि यामि नोयामि क्षणमित्थमचिंतयत् । कथं रहःस्थ पितरं यामि स्त्रैणसखंप्रति

Nag-isip si Sāmba sandali: “Pupunta ba ako o hindi? Paano ko lalapitan ang aking ama na nasa lihim na dako, samantalang kasama niya ang kaibigang kalaro sa pag-ibig?”

Verse 25

न यामि च कथं वाक्यादस्याहं ब्रह्मचारिणः । ज्वलदंगारसंकाश स्फुरत्सर्वांगतेजसः

“At kung hindi ako pupunta, paano ko susuwayin ang salita ng brahmacārin na ito—na ang ningas ng kanyang kapangyarihan ay kumikislap sa bawat sangkap na tila nagliliyab na baga?”

Verse 26

प्रणमत्सुकुमारेषु व्रीडितोयं मयैकदा । इदानीमपि नो यायामस्य वाक्यान्महामुनेः

“Noon, minsan ay napahiya niya ako sa harap ng mga mararahan at maseselang nilalang habang ako’y yumuyukod; at hanggang ngayon, hindi ko dapat tanggihan ang pagpunta sa utos ng dakilang muni.”

Verse 27

अत्याहितं तदस्तीह तदागोद्वयदर्शनात् । पितुः कोपोपि सुश्लाघ्यो मयि नो ब्राह्मणस्य तु

“May matinding panganib sa bagay na ito—nalalaman ko ito mula sa palatandaang yaon, ang pagkakita sa magkaparis na baka. Maging ang galit ng aking ama’y matitiis; ngunit hindi ang poot ng isang brāhmaṇa laban sa akin.”

Verse 28

ब्रह्मकोपाग्निनिर्दग्धाः प्ररोहंति न जातुचित् । अपराग्निविनिर्दग्धारो हंते दावदग्धवत्

“Ang mga tinupok ng apoy ng poot ng isang brāhmaṇa ay hindi na muling sisibol kailanman; datapwat ang mga nasunog ng karaniwang apoy ay maaari pang tumubo muli—gaya ng gubat na nasunog.”

Verse 29

इति ध्यात्वा क्षणं सांबोऽविशदंतःपुरंपितुः । मध्ये स्त्रैणसभंकृष्णं यावज्जांबवतीसुतः

Sa gayong pagninilay nang sandali, si Sāmba—ang anak ni Jāmbavatī—ay pumasok sa panloob na palasyo ng kanyang ama, kung saan si Kṛṣṇa ay nasa gitna ng kapulungan ng mga kababaihan.

Verse 30

दूरात्प्रणम्य विज्ञप्तिं स चकार सशंकितः । तावत्तमन्वगच्छच्च नारदः कार्यसिद्धये

Mula sa malayo’y yumukod siya at inihayag ang kanyang pakiusap, bagaman may pangamba. Noon din, sumunod si Nārada, na nagnanais na maihatid ang bagay sa ganap na kaganapan.

Verse 31

ससंभ्रमोथ कृष्णोपि दृष्ट्वा सांबं च नारदम् । समुत्तस्थौ परिदधत्पीतकौशेयमंबरम्

Nang makita ni Kṛṣṇa si Sāmba at si Nārada, agad siyang tumindig na may banal na paggalang, at inayos ang kaniyang dilaw na kasuotang sutla.

Verse 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

Nang tumindig ang Anak ni Devakī, tumayo rin ang lahat ng gopī, nahihiya, at bawat isa’y dinampot ang kani-kaniyang kasuotan.

Verse 33

महार्हशयनीये तं हस्ते धृत्वा महामुनिम् । समुपावेशयत्कृष्णः सांबश्च क्रीडितुं ययौ

Hinawakan ni Kṛṣṇa sa kamay ang dakilang muni at pinaupo siya sa maringal na higaan; at si Sāmba nama’y lumisan upang maglaro.

Verse 34

तासां स्खलितमालोक्य तिष्ठंतीनां पुरो मुनिः । कृष्णलीलाद्रवीभूतवरांगानां जगौ हरिम्

Nang makita ng muni na ang mga babae’y natitigilan habang nakatayo sa harap niya, kinausap niya si Hari (Kṛṣṇa), na sa Kaniyang mapaglarong lila’y natunaw ang kanilang puso at nanghina ang kanilang mga katawan.

Verse 35

पश्यपश्य महाबुद्धे दृष्ट्वा जांबवतीसुतम् । इमाः स्खलितमापन्नास्तद्रूपक्षुब्धचेतसः

“Tingnan mo, tingnan mo, O dakilang may isip! Sa pagkakita sa anak ni Jāmbavatī, ang mga babaeng ito’y nagsimulang matigilan—nayanig ang kanilang diwa sa kaniyang kagandahan.”

Verse 36

कृष्णोपि सांबमाहूय सहसैवाशपत्सुतम् । सर्वा जांबवतीतुल्याः पश्यंतमपि दुर्विधेः

Si Kṛṣṇa man din, tinawag si Sāmba at biglang isinumpa ang anak: “Nawa’y ang lahat ng babaeng ito’y maging tulad ni Jāmbavatī—kahit tumingin lamang sila sa iyo, O kapus-palad!”

Verse 37

यस्मात्त्वद्रूपमालोक्य गोपाल्यः स्खलिता इमाः । तस्मात्कुष्ठी भव क्षिप्रमकांडागमनेन च

“Sapagkat nang makita ang iyong anyo’y natisod ang mga dalagang pastol na ito; kaya maging ketongin ka agad—at dumating ito nang biglaan, walang antala.”

Verse 38

वेपमानो महाव्याधिभयात्सांबोपि दारुणात् । कृष्णं प्रसादयामास बहुशः पापशांतये

Nangangatog sa matinding takot sa kakila-kilabot na sakit, si Sāmba’y paulit-ulit na nakiusap kay Kṛṣṇa, nawa’y mapawi ang kanyang kasalanan.

Verse 39

कृष्णोप्यनेन संजानन्सांबं स्वसुतमौरसम् । अब्रवीत्कुष्ठमोक्षाय व्रज वैश्वेश्वरीं पुरीम्

Si Kṛṣṇa naman, sa pangyayaring ito’y nakilalang si Sāmba’y tunay na sariling anak, at sinabi: “Upang makalaya sa ketong, magtungo ka sa lungsod ni Viśveśvara—ang Vārāṇasī.”

Verse 40

तत्र ब्रध्नं समाराध्य प्रकृतिं स्वामवाप्स्यसि । महैनसां क्षयो यत्र नास्ति वाराणसीं विना

“Doon, sa wastong pagsamba kay Bradhna, mababawi mo ang iyong likás na kalagayan. Sapagkat ang paglipol ng mabibigat na kasalanan ay wala saanman—maliban sa Vārāṇasī.”

Verse 41

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गापगा च सा । येषां महैनसां दृष्टा मुनिभिर्नैव निष्कृतिः । तेषां विशुद्धिरस्त्येव प्राप्य वाराणसीं पुरीम्

Kung saan si Viśveśvara ay hayag na naroroon, at kung saan dumadaloy ang ilog na makalangit—yaong may mabibigat na kasalanang di man nakita ng mga muni ang pagtubos, para sa kanila man ay sumisilang ang ganap na paglilinis pagdating sa lungsod ng Vārāṇasī.

Verse 42

न केवलं हि पापेभ्यो वाराणस्यां विमुच्यते । प्राकृतेभ्योपि पापेभ्यो मुच्यते शंकराज्ञया

Hindi lamang sa mga kasalanan napapalaya sa Vārāṇasī; sa utos ni Śaṅkara, napapakawalan din ang tao maging sa karaniwang, likás na dungis at pagkukulang.

Verse 43

अथवा विदितं नो ते वल्लवीनां विचेष्टितम् । विनाष्टौनायिकाः कृष्ण कामयंतेऽबलाह्यमुम्

O baka hindi mo batid ang gawi ng mga gopī, ang mga dalagang pastol: kapag wala ang minamahal, ang mga bayaning babae na sugatan sa pag-ibig, O Kṛṣṇa, ay ninanais maging ang di dapat pagnasaan.

Verse 44

तत्रानंदवने शंभोस्तवशाप निराकृतिः । सांब तत्त्वेरितं याहि नान्यथा शापनिर्वृतिः

Doon, sa Ānandavana ni Śambhu, mapapawi ang iyong sumpa. O Sāmba, humayo—ito ang katotohanang ipinahayag; wala nang ibang daan upang mapatahimik ang sumpa.

Verse 45

ततः कृष्णं समापृच्छ्य कर्मनिर्मुक्तचेष्टितः । नारदः कृतकृत्यः सन्ययावाकाशवर्त्मना

Pagkaraan, nagpaalam kay Kṛṣṇa, si Nārada—ganap na ang kanyang layon at malaya na ang kanyang pagkilos—ay lumisan sa landas ng himpapawid.

Verse 46

सांबो वाराणसीं प्राप्य समाराध्यांशुमालिनम् । कुंडं तत्पृष्ठतः कृत्वा निजां प्रकृतिमाप्तवान्

Si Sāmba, pagdating sa Vārāṇasī, ay taimtim na sumamba kay Aṃśumālin; saka lumikha ng banal na lawa sa likuran nito, at muling natamo ang kanyang likás na kalagayan—ganap na kagalingan.

Verse 47

सांबादित्यस्तदारभ्य सर्वव्याधिहरो रविः । ददाति सर्वभक्तेभ्योऽनामयाः सर्वसंपदः

Mula noon, si Sāmbāditya—ang Araw—ay naging tagapag-alis ng lahat ng karamdaman, at ipinagkakaloob sa lahat ng deboto ang kalayaan sa sakit at bawat uri ng kasaganaan.

Verse 48

सांबकुंडे नरः स्नात्वा रविवारेऽरुणोदये । सांबादित्यं च संपूज्य व्याधिभिर्नाभिभूयते

Ang sinumang maligo sa Sāmbakuṇḍa sa bukang-liwayway ng Linggo, at taimtim na sumamba kay Sāmbāditya, ay hindi madadaig ng mga karamdaman.

Verse 49

न स्त्री वैधव्यमाप्नोति सांबादित्यस्य सेवनात् । वंध्या पुत्रं प्रसूयेत शुद्धरूपसमन्वितम्

Sa debotong paglilingkod kay Sāmbāditya, ang babae ay hindi mapapasa- pagkabalo; at ang baog ay maaaring magsilang ng anak na lalaki na may dalisay at mapalad na anyo.

Verse 50

शुक्लायां द्विज सप्तम्यां माघे मासि रवेर्दिने । महापर्व समाख्यातं रविपर्व समं शुभम्

O brāhmaṇa, ang ikapitong tithi ng maliwanag na kalahati sa buwan ng Māgha, kapag natapat sa Linggo, ay ipinahahayag na dakilang banal na pagtalima—isang mapalad na Raviparva.

Verse 51

महारोगात्प्रमुच्येत तत्र स्नात्वारुणोदये । सांबादित्यं प्रपूज्यापि धर्ममक्षयमाप्नुयात्

Sa pagligo roon sa bukang-liwayway, napapalaya ang tao sa mabigat na karamdaman; at sa pagsamba kay Sāmbāditya, nakakamit ang di-napaparam na gantimpalang dharma.

Verse 52

सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे यत्पुण्यं राहुदर्शने । तत्पुण्यं रविसप्तम्यां माघे काश्यां न संशयः

Ang anumang puṇya na nakukuha sa Sannihatyā sa Kurukṣetra sa pagtanaw kay Rāhu, yaon ding puṇya ang natatamo sa Kāśī sa Māgha sa Ravi-saptamī—walang pag-aalinlangan.

Verse 53

मधौमासि रवेर्वारे यात्रा सांवत्सरी भवेत् । अशोकैस्तत्र संपूज्य कुंडे स्नात्वा विधानतः

Sa buwan ng Madhu (tagsibol), sa araw ng Linggo, ang paglalakbay-pananampalataya ay nagiging kasinghalaga ng taunang puṇya; doon, maghandog ng pagsamba gamit ang mga bulaklak ng aśoka at maligo sa kuṇḍa ayon sa tuntunin.

Verse 54

सांबादित्यं नरो जातु न शोकैरभिभूयते । संवत्सरकृतात्पापाद्बहिर्भवति तत्क्षणात्

Ang taong kumakapit kay Sāmbāditya ay kailanman hindi natatalo ng dalamhati; at ang mga kasalanang naipon sa loob ng isang taon ay lumalayo agad sa sandaling iyon.

Verse 55

विश्वेशात्पश्चिमाशायां सांबेनात्र महात्मना । सम्यगाराधिता मूर्तिरादित्यस्य शुभप्रदा

Sa kanlurang panig ni Viśveśa, dito, ang dakilang Sāmba ay wasto at ganap na naghandog ng pagsuyo sa isang anyo ni Āditya, na nagkakaloob ng pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 56

इयं भविष्या तन्मूर्तिरगस्ते त्वत्पुरोऽकथि । तामभ्यर्च्य नमस्कृत्य कृत्वाष्टौ च प्रदक्षिणाः । नरो भवति निष्पापः काशीवास फलं लभेत्

O Agastya, ipinahayag sa harap mo: “Ang anyong ito’y mananatili sa hinaharap.” Kapag ito’y sinamba, pinagpugayan, at inikutan nang walong pradakṣiṇā, ang tao’y nagiging walang kasalanan at tinatamo ang ganap na bunga ng paninirahan sa Kāśī.

Verse 57

सांबादित्यस्य माहात्म्यं कथितं ते महामते । यच्छ्रुत्वापि नरो जातु यमलोकं न पश्यति

O dakilang may isip, isinalaysay ko sa iyo ang kadakilaan ni Sāmbāditya. Kapag ito’y napakinggan, ang tao’y kailanman ay hindi na makakakita sa daigdig ni Yama, ang kaharian ng kamatayan.

Verse 58

इदानीं द्रौपदादित्यं कथयिष्यामि तेनघ । तथा द्रौपदआदित्यः संसेव्यो भक्तसिद्धिदः

Ngayon, O walang kasalanan, ilalarawan ko si Draupadāditya. Kaya si Draupadāditya ay dapat paglingkuran at sambahin nang masigasig, sapagkat siya’y nagbibigay ng espirituwal na kaganapan sa mga deboto.