Adhyaya 34

Verse 1

स्कंद उवाच । पुनर्ददर्श तन्वंगी चित्रपट्यां घटोद्भव । स्वर्गद्वारात्पुरोभागे श्रीमतीं मणिकर्णिकाम्

Sinabi ni Skanda: Muling namalas ng marikit at payat-angking banal na lunsod ang Agastya, ang isinilang sa banga, sa Citrāpaṭī; at sa harap ng Svargadvāra ay nakita niya ang maringal na Maṇikarṇikā.

Verse 2

संसारसर्पदष्टानां जंतूनां यत्र शंकरः । अपसव्येन हस्तेन ब्रूते ब्रह्मस्पृशञ्छ्रुतिम्

Doon, para sa mga nilalang na tinuklaw ng ahas ng pag-iral sa sansāra, si Śaṅkara—na ang kamay ay nakapihit pakaliwa at sumasayad sa Brahman—ay bumibigkas ng mapagpalayang śruti.

Verse 3

न कापिलेन योगेन न सांख्येन न च व्रतैः । या गतिः प्राप्यते पुंभिस्तां दद्यान्मोक्षभूरियम्

Hindi sa yoga ni Kapila, hindi sa Sāṅkhya, ni sa mga panata—ang lupang ito ng mokṣa ang nagkakaloob sa tao ng sukdulang hantungan na bihirang makamtan.

Verse 4

वैकुंठे विष्णुभवने विष्णुभक्तिपरायणाः । जपेयुः सततं मुक्त्यै श्रीमतीं मणिकर्णिकाम्

Sa Vaikuṇṭha, sa mismong tahanan ni Viṣṇu, yaong mga lubos na nakatalaga sa Viṣṇu-bhakti ay walang patid na inuusal para sa kalayaan ang maringal na Maṇikarṇikā.

Verse 5

हुत्वाग्निहोत्रमपि च यावज्जीवं द्विजोत्तमाः । अंते श्रयंते मुक्त्यै यां सेयं श्रीमणिकर्णिका

Kahit ang pinakadakilang mga dvija, matapos maghandog ng Agnihotra sa buong buhay, sa wakas ay kumakalinga sa Kanya para sa mokṣa—ito nga ang Śrī Maṇikarṇikā.

Verse 6

वेदान्पठित्वा विधिवद्ब्रह्मयज्ञरता भुवि । यां श्रयंति द्विजा मुक्त्यै सेयं श्रीमणिकर्णिका

Matapos pag-aralan nang wasto ang mga Veda at mamuhay sa lupa na nakatuon sa Brahma-yajña (banal na pag-aaral at pagbigkas), ang mga dvija ay kumakalinga sa Kanya para sa mokṣa—ito nga ang maringal na Maṇikarṇikā.

Verse 7

इष्ट्वा क्रतूनपि नृपा बहून्पर्याप्तदक्षिणान् । श्रयंते श्रेयसे धन्याः प्रांतेऽधिमणिकर्णिकम्

Kahit ang mga hari—na nagsagawa ng maraming kratu, na may sapat na dakṣiṇā—sa wakas, ang mga pinagpala ay dumudulog sa Maṇikarṇikā para sa kanilang pinakamataas na kabutihan.

Verse 8

सीमंतिन्योपि सततं पतिव्रतपरायणाः । मुक्त्यै पतिमनुव्रज्य श्रयंति मणिकर्णिकाम्

Kahit ang mga tapat na asawa, laging nakatuon sa panatang pativratā, na sumusunod sa kanilang mga asawa, ay kumakalinga sa Maṇikarṇikā para sa mokṣa.

Verse 9

वैश्या अपि च सेवंते न्यायोपार्जितसंपदः । धनानि साधुसात्कृत्वा प्रांते श्रीमणिकर्णिकाम्

Ang mga Vaiśya rin, na ang yaman ay natamo sa matuwid na paraan, matapos ipagkaloob ang kanilang mga kayamanan sa mga banal sa pamamagitan ng kawanggawa, sa wakas ay dumudulog sa maringal na Śrī Maṇikarṇikā.

Verse 10

त्यक्त्वा पुत्रकलत्रादि सच्छूद्रा न्यायमार्गगाः । निर्वाणप्राप्तये चैनां भजेयुर्मणिकर्णिकाम्

Maging ang mabubuting Śūdra, na lumalakad sa landas ng katarungan, matapos talikdan ang pagkakapit sa anak, asawa, at iba pa, ay dapat sumamba at humanap sa Maṇikarṇikā upang makamtan ang nirvāṇa.

Verse 11

यावज्जीवं चरंतोपि ब्रह्मचर्य जितेंद्रियाः । निःश्रेयसे श्रयंत्येनां श्रीमतीं मणिकार्णकाम्

Kahit yaong nagsasagawa ng brahmacarya habang-buhay at nagtagumpay sa mga pandama, ay kumakalinga sa maringal na Maṇikarṇikā na ito para sa pinakamataas na kalayaan.

Verse 12

अतिथीनपि संतर्प्य पंचयज्ञरता अपि । गृहस्थाश्रमिणो नेमां त्यजेयुर्मणिकर्णिकाम्

Kahit ang mga maybahay na nagpapasaya sa mga panauhin at tapat sa limang araw-araw na yajña, ay hindi dapat talikuran ang Maṇikarṇikā.

Verse 13

वानप्रस्थाश्रमयुजो ज्ञात्वा निर्वाणसाधनम् । सन्नियम्येंद्रियग्रामं मणिकर्णीमुपासते

Yaong nasa yugto ng vānaprastha, na nalalamang siya ang kasangkapan sa nirvāṇa, ay mahigpit na pinipigil ang pulutong ng mga pandama at sumasamba kay Maṇikarṇī.

Verse 14

अनन्यसाधनां मुक्तिं ज्ञात्वा शास्त्रैरनेकधा । मुमुक्षुभिस्त्वेकदंडैः सेव्यते मणिकर्णिका

Nalalaman ng mga naghahangad ng paglaya, sa maraming paraan ayon sa mga śāstra, na ang mokṣa ay natatamo sa pamamagitan niya bilang walang kapantay na paraan; kaya ang mga may iisang tungkod ay naglilingkod kay Maṇikarṇikā.

Verse 15

दंडयित्वा मनोवाचं कायं नित्यं त्रिदंडिनः । नैःश्रेयसीं श्रियं प्राप्तुं श्रयंते मणिकर्णिकाम्

Ang mga tridaṇḍin na nagbabantay sa isip, salita, at katawan araw-araw ay dumudulog sa Maṇikarṇikā upang makamtan ang biyaya ng sukdulang kalayaan.

Verse 16

चांद्रायणव्रतैः कृच्छ्रैर्भर्तुः शुश्रूषणैरपि । निनाय क्षणवत्कालमायुःशेषस्य सानघा

Kahit sa mahihirap na panatang Cāndrāyaṇa at mabibigat na pag-aayuno, at sa tapat na paglilingkod sa asawa, ang walang-salang babae ay napaparaan ang nalalabing buhay na wari’y isang kisapmata.

Verse 17

शिखी मुंडी जटी वापि कौपीनी वा दिगंबरः । मुमुक्षुः को न सेवेत मुक्तिदां मणिकर्णिकाम्

May tuktok ng buhok man, ahit ang ulo, may buhaghag na jata, nakaka-kaupinī lamang, o hubad—sinong naghahangad ng mokṣa ang hindi dudulog sa Maṇikarṇikā, ang nagbibigay ng kalayaan?

Verse 18

उवाच च प्रसन्नास्य आशीर्भिरभिनद्य च । उत्तिष्ठतं प्रकुरुतं महानेपथ्यमद्य वै

At may payapang mukha, binati niya sila ng mga pagpapala at sinabi: “Bumangon kayo, at ihanda ninyo ngayon ang dakilang paghahanda.”

Verse 19

संत्युपायाः सहस्रं तु मुक्तये न तथा मुने । हेलयैषा यथा दद्यान्निर्वाणं मणिकर्णिका

Tunay na may sanlibong paraan tungo sa kalayaan, O muni; ngunit wala nang hihigit dito: ang Maṇikarṇikā ay nagbibigay ng nirvāṇa kahit sa tila walang pagsisikap.

Verse 20

अनशनव्रतभृते त्रिकालाभ्यवहारिणे । प्रांते दद्यात्समां मुक्तिमुभाभ्यां मणिकर्णिका

Sa nagsasagawa ng panatang pag-aayuno, at sa kumakain sa tatlong takdang oras, ipinagkakaloob ng Maṇikarṇikā, sa dulo ng buhay, ang kapantay na mokṣa sa kapwa.

Verse 21

यथोक्तमाचरेदेको निष्ठा पाशुपतंव्रतम् । निरंतरं स्मरेदेको हृद्येनां मणिकर्णिकाम्

May isang tapat na sumusunod, ayon sa itinakda, sa panatang Pāśupata; at may isa namang walang patid na inaalaala sa puso ang mahal na Maṇikarṇikā.

Verse 22

दृष्टात्र वपुषः पाते द्वयोश्च सदृशी गतिः । तस्मात्सर्वविहायाशु सेव्यैषा मणिकर्णिका

Dito nasasaksihan na sa pagbagsak ng katawan, magkatulad ang hantungan ng dalawa. Kaya, iwan ang lahat at agad na hanapin at paglingkuran ang Maṇikarṇikā.

Verse 23

स्वर्गद्वारे विशेयुर्ये विगाह्य मणिकर्णिकाम् । तेषां विधूतपापानां कापि स्वर्गो न दूरतः

Yaong pumapasok sa pintuan ng langit matapos lumusong sa Maṇikarṇikā—na nahugasan ang kanilang mga kasalanan—para sa kanila, hindi malayo ang isang makalangit na daigdig.

Verse 24

स्वर्गद्वाः स्वर्गभूरेषा मोक्षभूर्मणिकर्णिका । स्वर्गापवर्गावत्रैव नोपरिष्टान्न चाप्यधः

Ang Maṇikarṇikā ang pintuan ng langit, ang mismong lupain ng langit, at ang lupain ng mokṣa. Ang langit at ang sukdulang paglaya ay naririto mismo—hindi sa itaas ni sa ibaba sa iba pa.

Verse 25

दत्त्वा दानान्यनेकानि विगाह्य मणिकर्णिकाम् । स्वर्गद्वारं प्रविष्टा ये न ते निरयगामिनः

Yaong nagkaloob ng maraming handog at lumusong sa Maṇikarṇikā, at pumasok sa pintuan ng langit—hindi sila napapasa-impyerno.

Verse 26

स्वर्गापवर्गयोरर्थः कोविदैश्च निरूपितः । स्वर्गः सुखं समुद्दिष्टमपवर्गो महासुखम्

Nilinaw ng marurunong ang kahulugan ng langit at kalayaan: ang langit ay ligaya lamang, ngunit ang apavarga ay sukdulang kaligayahan.

Verse 27

मणिकर्ण्युपविष्टस्य यत्सुखं जायते सतः । सिंहासनोपविष्टस्य तत्सुखं क्व शतक्रतोः

Ang kagalakang sumisibol sa banal na taong nakaupo sa Maṇikarṇikā—saan matatagpuan iyon kay Śatakratu (Indra) na nakaluklok sa trono?

Verse 28

महासुखं यदुद्दिष्टं समाधौ विस्मृतात्मनाम् । श्रीमत्यां मणिकर्ण्यां तत्सहजेनैव जायते

Ang ‘sukdulang kaligayahan’ na sinasabi sa mga nakalubog sa samādhi at nalimot ang sarili—sa mapalad na Maṇikarṇikā, kusang sumisilang iyon.

Verse 29

स्वर्गद्वारात्पुरोभागे देवनद्याश्च पश्चिमे । सौभाग्यभाग्यैकनिधिः काचिदेका महास्थली

Sa unahan ng Svargadvāra at sa kanluran ng banal na ilog, naroon ang isang dakilang sagradong pook—walang kapantay na yaman ng pagpapala at mabuting kapalaran.

Verse 30

यावंतो भास्वतः स्पर्शाद्भासंते सैकताः कणाः । तावंतो द्रुहिणा जग्मुर्नैत्येषा मणिकर्णिका

Gaya ng mga butil ng buhangin na kumikislap sa dampi ng maningning na araw, gayon karaming ulit dumating dito si Druhiṇa (Brahmā); gayunman, ang Maṇikarṇikā ay hindi kailanman nagiging pangkaraniwan ni nauubos ang kabanalan.

Verse 31

संति तीर्थानि तावंति परितो मणिकर्णिकाम् । यावद्भिस्तिलमात्रापि न भूमिर्विरलीकृता

Napakarami ng mga tīrtha sa paligid ng Maṇikarṇikā—sa dami nito, ni sukat ng isang butil ng linga ay walang bahaging lupa na naiiwang walang banal na tawiran.

Verse 32

यदन्वये कोपि मुक्तः संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । तद्वंश्यास्तत्प्रभावेण मान्याः स्वर्गौकसामपि

Kung sa alinmang angkan ay may isa mang makamit ang mokṣa pagdating sa Maṇikarṇikā, kung gayon sa kapangyarihang iyon, ang kanyang mga salinlahi ay nagiging karapat-dapat parangalan—maging sa mga nananahan sa langit.

Verse 33

तर्पिताः पितरो येन संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । सप्तसप्त तथा सप्त पूर्वजास्तेन तारिताः

Ang sinumang makarating sa Maṇikarṇikā at makapaghandog ng tarpaṇa upang masiyahan ang mga ninuno—sa kanya, ang mga naunang lahi ay naliligtas: pitong henerasyon, at pitong henerasyon, at muli pang pitong henerasyon.

Verse 34

आमध्याद्देवसरित आ हरिश्चंद्रमडपात् । आ गंगा केशवादा च स्वर्द्वारान्मणिकर्णिका

Ang Maṇikarṇikā ay umaabot mula sa gitna ng banal na ilog hanggang sa Hariścandra-maṇḍapa, at mula sa Gaṅgā-Keśava hanggang sa Svargadvāra, ang Pintuan ng Langit.

Verse 35

एतद्रजःकणतुलां त्रिलोक्यपि न गच्छति । एतत्प्राप्त्यै प्रयतते त्रिलोकस्थोऽखिलो भवी

Kahit ang tatlong daigdig ay di makapapantay sa halaga ng isang munting butil ng alikabok mula sa banal na pook na ito; kaya ang bawat nilalang sa tatlong daigdig ay nagsisikap na makamtan ito.

Verse 36

कलावती चित्रपटीं पश्यंतीत्थं मुहुर्मुहुः । ज्ञानवापीं ददर्शाथ श्रीविश्वेश्वरदक्षिणे

Habang si Kalāvatī ay paulit-ulit na tumitingin sa kahanga-hangang telang may pinta, nakita niya ang Jñānavāpī—doon sa timog ng Śrī Viśveśvara—na nahayag bilang banal na palatandaan ng Kāśī.

Verse 37

यदंबुसततं रक्षेद्दुर्वृत्ताद्दंडनायकः । संभ्रमो विभ्रमश्चासौ दत्त्वा भ्रातिं गरीयसीम्

Ang tubig na yaon ay laging binabantayan laban sa masasama ng pinunong tagapagbantay; at siya—si Saṃbhrama, kasama si Vibhrama—ay nagkaloob dito ng pinakadakilang ningning at dangal.

Verse 38

योष्टमूर्तिर्महादेवः पुराणे परिपठ्यते । तस्यैषांबुमयी मूर्तिर्ज्ञानदा ज्ञानवापिका

Sa Purāṇa, si Mahādeva ay pinupuri bilang may anyong babae; at ang Jñānavāpikā na ito ang mismong anyo niya na gawa sa tubig—na nagkakaloob ng kaalaman.

Verse 39

नेत्रयोरतिथीकृत्य ज्ञानवापी कलावती । कदंबकुसुमाकारां बभार क्षणतस्तनुम्

Na wari’y tinanggap bilang mararangal na panauhin ang kanyang mga mata, ang Jñānavāpī ay nagpabago kay Kalāvatī sa isang kisapmata: nagkaroon siya ng katawang tulad ng bulaklak ng kadamba—maningning at marikit sa bisa ng tīrtha.

Verse 40

अंगानि वेपथुं प्रापुः स्विन्ना भालस्थली भृशम् । हर्षवाष्पांबुकलिले जाते तस्या विलोचने

Nanginig ang kaniyang mga sangkap; labis na pinagpawisan ang kaniyang noo; at ang kaniyang mga mata’y nalambungan ng luha ng kagalakan, nahalo sa dumadaloy na patak—mga tanda ng umaapaw na debosyon.

Verse 41

तस्तंभ गात्रलतिका मुखवैवर्ण्यमाप च । स्वरोथ गद्गदो जातो व्यभ्रंशत्तत्करात्पटी

Nanigas ang kaniyang malalambot na katawan; namutla ang kaniyang mukha; nabulunan ang kaniyang tinig—at ang telang hawak niya’y dumulas at nahulog mula sa kaniyang kamay.

Verse 42

साक्षणं स्वं विसस्मार काहं क्वाहं न वेत्ति च । सौषुप्तायां दशायां च परमात्मेव निश्चला

Sa sandaling iyon, nalimot niya ang sarili; hindi niya alam, “Sino ako? Nasaan ako?” Sa kalagayang tila mahimbing na tulog, nanatili siyang di-kumikilos—gaya ng kaluluwang nalulubog sa Kataas-taasang Sarili.

Verse 43

अथ तत्परिचारिण्यस्त्वरमाणा इतस्ततः । किं किं किमेतदेतत्किं पृच्छंति स्म परस्परम्

Pagkatapos, ang kaniyang mga alalay, nagmamadaling pabalik-balik, ay paulit-ulit na nagtatanungan: “Ano ito—ano ang nangyari—ano ba ito?”

Verse 44

तदवस्थां समालोक्य तां ताश्चतुरचेतसः । विज्ञाय सात्त्विकैर्भावैरिदमूचूः परस्परम्

Nang makita ang kaniyang kalagayan, ang mga babaeng yaon na may matalinong pag-iisip ay nakilala itong bunga ng mga sāttvika na damdamin, at sinabi nila ito sa isa’t isa.

Verse 45

भवांतरे प्रेमपात्रमेतयैक्षितु किंचन । चिरात्तेन च संगत्य सुखमूर्च्छामवाप ह

Sa ibang buhay, ang banal na pagdalo na ito’y naging sisidlan ng pag-ibig na kanyang minamasdan; at ngayo’y matapos ang mahabang panahon, nang muli niya itong matagpuan, siya’y napasubsob sa himatay ng kaligayahang banal.

Verse 46

अथनेत्थं कथमियमकांडात्पर्यमूमुहत् । प्रेक्षमाणा रहश्चित्रपटीमति पटीयसीम्

Pagkaraan, sila’y nagtanong: “Paano siya biglang napasok sa ganitong pagkalito at himatay?”—habang palihim nilang minamasdan ang pinakamasinop na ginang, na ang isip ay maselan na wari’y telang pinintahan nang marikit.

Verse 47

तन्मोहस्य निदानं ताःसम्यगेव विचार्य च । उपचेरुर्महाशांतैरुपचारैरनाकुलम्

Nang mapagnilayan nilang wasto ang sanhi ng kanyang pagkalito, inalagaan nila siya—payapa at walang pagkabalisa—sa pamamagitan ng mga lunas at paglilingkod na nagpapatahimik at nagdudulot ng kapayapaan.

Verse 48

काचित्तां वीजयांचक्रे कदलीतालवृंतकैः । बिसिनीवलयैरन्या धन्यां तां पर्यभूषयत्

May isang pumaypay sa kanya gamit ang mga tangkay ng saging at palma; at ang isa nama’y pinalamutian ang pinagpalang ginang ng mga pulseras na yari sa hibla ng lotus.

Verse 49

अमंदैश्चंदनरसैरभ्यषिंचदमुं परा । अशोकपल्लवैरस्याः काचिच्छोकमनीनशत्

May isa pang nagwisik sa kanya ng saganang katas ng sandalwood; at may isa naman, sa mga usbong ng dahon ng aśoka, ay nagsikap na pawiin ang kanyang dalamhati.

Verse 50

धारामंडपधारांबुसीकरैस्तत्तनूलताम् । इष्टार्थविरहग्लानां सिंचयामास काचन

May isang marahang nagwisik ng pinong ambon ng tubig mula sa dhārā-maṇḍapa sa kaniyang maselang katawan na tila baging, upang paginhawahin siya na nanghihina sa pagkalayo sa minimithing mahal.

Verse 51

जलार्द्रवाससा काचिदेतस्यास्तनुमावृणोत् । कर्पूरक्षोदजालेपैरन्यास्तामन्वलेपयन्

May isang bumalot sa kaniyang katawan ng kasuotang binasa sa tubig; saka siya pinahiran ng iba pa ng mga pahid na yari sa pinulbos na kampura.

Verse 52

पद्मिनीदलशय्या च काचित्यरचयन्मृदुम् । काचित्कुलिशनेपथ्यं दूरीकृत्य तदंगतः

May isang naghanda ng malambot na higaan mula sa mga dahon ng lotus; may isa namang nag-alis sa kaniyang katawan ng magagaspang at matitigas na palamuti, at inilayo iyon.

Verse 53

मुक्ताकलापं रचयांचक्रे वक्षोजमंडले । काचिच्छशिमुखी तां तु चंद्रकांतशिलातले

May isang nag-ayos ng kumpol ng mga perlas sa kaniyang dibdib; at ang isa pa—may mukhang gaya ng buwan—ay inilagay siya sa ibabaw ng batong candrakānta.

Verse 54

स्वापयामास तन्वंगीं स्रवच्छीतांबुशीतले । दृष्ट्वोपचार्यमाणां तामित्थं बुद्धिशरीरिणी

Pinatulog niya ang payat at marikit na babae sa malamig na lapag na pinalalamig ng tumutulong malamig na tubig. Nang makita ng marunong na ginagamot siya nang gayon, nagsalita siya ayon sa nararapat.

Verse 55

अतितापपरीतांगी ताः सखीः प्रत्यभाषत । एतस्यास्तापशांत्यर्थं जानेहं परमौषधम्

Dinaig ng matinding init, kinausap niya ang kanyang mga sakhī: “Upang mapawi ang naglalagablab na paghihirap na ito, alam ko rito ang pinakadakilang lunas.”

Verse 56

उपचारानिमान्सवार्न्दूरी कुरुत मा चिरम् । अपतापां करोम्येनां सद्यः पश्यत कौतुकम्

“Alisin agad ang lahat ng mga tagapaglingkod at mga pag-aalay na ito—huwag magtagal. Gagawin ko siyang walang init na paghihirap sa sandaling ito; masdan ninyo ang kamangha-manghang hiwaga.”

Verse 57

दृष्ट्वा चित्रपटीमेषा सद्यो विह्वलतामगात् । अत्रैव काचिदेतस्याः प्रेमभूरस्ति निश्चितम्

Nang makita niya ang pinintang telang-larawan, agad siyang nanghina at nabalisa. Tunay, sa mismong pook na ito ay may tiyak na pinagmumulan ng pag-ibig—isang itinadhanang ugnayan—para sa kanya.

Verse 58

अतश्चित्रपटीस्पर्शात्परितापं विहास्यति । वाक्याद्बुद्धिशरीरिण्यास्ततस्तत्परिचारिकाः

Kaya, sa paghipo sa pinintang telang iyon, iwawaksi niya ang nag-aapoy na karamdaman. Pagkaraan, sa utos ng marunong at marangal na ginang, kumilos ang kanyang mga tagapaglingkod ayon dito.

Verse 59

निधाय तत्पुरः प्रोचुः पटीं पश्य कलावति । तवानंदकरी यत्र काचिदस्तीष्टदेवता

Inilapag nila iyon sa harap niya at nagsabi: “Kalāvatī, masdan mo ang pinintang telang ito. Dito naroon ang iyong minamahal na iṣṭa-devatā, ang pinagmumulan ng iyong kagalakan.”

Verse 60

सापीष्टदेवतानाम्ना तत्पटीदर्शनेन च । सुधासेकमिव प्राप्य मूर्छां हित्वोत्थिता द्रुतम्

At siya—sa pagbanggit pa lamang ng pangalan ng kaniyang piniling diyos at sa pagkakita sa telang ipininta—ay waring binudburan ng amṛta; iniwan ang pagkahimatay at dagling tumindig.

Verse 61

अवग्रहपरिम्लाना वर्षासारैरिवौषधीः । पुनरालोकयांचक्रे ज्ञानदां ज्ञानवापिकाम्

Gaya ng mga halamang-gamot na muling sumisigla sa unang buhos ng ulan matapos ang tagtuyot, muli niyang itinuon ang tingin sa Jñānavāpī—ang balong nagbibigay ng kaalamang espirituwal.

Verse 62

स्पृष्ट्वा कलावती तां तु वापीं चित्रगतामपि । लेभे भवांतरज्ञानं यथासीत्पूर्वर्जन्मनि

Nang hipuin ni Kalāvatī ang balong iyon—bagaman naroon lamang sa loob ng iginuhit na larawan—natamo niya ang kaalaman sa ibang pag-iral, gaya ng nangyari sa kaniyang dating kapanganakan.

Verse 63

पुनर्विचारयांचक्रे वापी माहात्म्यमुत्तमम् । अहो चित्रगतापीयं संस्पृष्टा ज्ञानवापिका

Muli niyang pinagbulayan ang kataas-taasang kadakilaan ng balon: “Aba! Kahit nasa loob lamang ng larawan, ang Jñānavāpī na ito—kapag nahipo—ay nagkakaloob pa rin ng bisa.”

Verse 64

ज्ञानं मे जनयामास भवांतर समुद्भवम् । अथ तासां पुरो हृष्टा कथयामास सुंदरी

“Nagbunga sa akin ang kaalamang sumibol mula sa ibang buhay.” Pagkaraan, sa harap ng mga kasamang-alalay, masayang nagsimulang magsalaysay ang magandang babae.

Verse 65

निजं प्राग्भव वृत्तांतं ज्ञानवापीप्रभावजम् । कलावत्युवाच । एतस्माज्जन्मनः पूर्वमहं ब्राह्मणकन्यका

Nagsalaysay si Kalāvatī ng sariling kasaysayan mula sa dating buhay, na bunga ng kapangyarihan ng banal na Jñānavāpī: “Bago ang kapanganakang ito, ako’y isang dalagang Brahmana.”

Verse 66

उपविश्वेश्वरं काश्यां ज्ञानवाप्यां रमे मुदा । जनको मे हरिस्वामी जनयित्री प्रियंवदा

Sa Kāśī, sa Upaviśveśvara at sa banal na Jñānavāpī, ako’y nagalak nang may tuwa. Ang aking ama ay si Harisvāmin, at ang aking ina ay si Priyaṃvadā.

Verse 67

आख्या मम सुशीलेति मां च विद्याधरोऽहरत् । मध्येमार्गं निशीथेथ तदोप मलयाचलम्

Ang aking pangalan ay Suśīlā; at ako’y tinangay ng isang Vidyādhara. Sa gitna ng paglalakbay, nang hatinggabi, narating niya ang bundok na Malaya.

Verse 68

रक्षसा सहतो वीरो राक्षसं स जघानह । रक्षोपि मुक्तं शापात्तु दिव्यवपुरवाप ह

Isang bayani, sinalakay ng isang rākṣasa, ang pumatay sa rākṣasang iyon. At ang mismong demonyo, nang mapalaya sa sumpa, ay nagkamit ng banal na anyo.

Verse 69

अवाप जन्मगंधर्वस्त्वसौ मलयकेतुतः । कर्णाटनृपतेः कन्या बभूवाहं कलावती

Siya’y muling isinilang bilang isang Gandharva na nagngangalang Malayaketu. At ako nama’y naging si Kalāvatī, anak na babae ng hari ng Karṇāṭa.

Verse 70

इति ज्ञानं ममोद्भूतं ज्ञानवापीक्षणात्क्षणात् । इति तस्या वचः श्रुत्वा सापि बुद्धिशरीरिणी

“Gayon, ang kaalaman ay sumibol sa akin—sa isang kisap—sa pagtanaw lamang sa Jñānavāpī.” Nang marinig ang kanyang mga salita, siya man—na anyong dalisay na pag-unawa—ay napukaw.

Verse 71

ताश्च तत्परिचारिण्यः प्रहृष्टास्यास्तदाऽभवन् । प्रोचुस्तां प्रणिपत्याथ पुण्यशीलां कलावतीम्

Noon, ang mga babaeng tagapaglingkod niya ay napuspos ng galak. Yumukod sila at nagsalita kay Kalāvatī, ang banal na may asal na hitik sa kabutihan.

Verse 72

अहो कथं हि सा लभ्या यत्प्रभावोयमीदृशः । धिग्जन्म तेषां मर्त्येऽस्मिन्यैर्नैक्षि ज्ञानवापिका

Ay, paano nga ba makakamtan yaong (banal na balon) na ang kapangyarihan ay gayong kagila-gilalas? Sumpain ang kapanganakan ng mga mortal sa mundong ito na ni hindi man lamang nasilayan ang Jñānavāpī.

Verse 73

कलावति नमस्तुभ्यं कुरुनोपि समीहितम् । जनिं सफलयास्माकं नय नः प्रार्थ्य भूपतिम्

Kalāvatī, pagpupugay sa iyo; ipagkaloob mo rin ang aming minimithi. Gawin mong mabunga ang aming pagsilang: akayin mo kami roon, matapos pakiusapan ang hari.

Verse 74

अयं च नियमोस्माकमद्यारभ्य कलावति । निर्वेक्ष्यामो महाभोगान्दृष्ट्वा तां ज्ञानवापिकाम्

At ito ang aming panata mula ngayon, O Kalāvatī: pagkakita sa Jñānavāpī, tatalikdan namin ang lahat ng malalaking layaw, na ituturing na walang saysay.

Verse 75

अवश्यं ज्ञानवापी सा नाम्ना भवितुमर्हति । चित्रं चित्रगतापीह या तव ज्ञानदायिनी

Tunay ngang nararapat siyang tawagin sa pangalang “Jñānavāpī.” Kamangha-mangha—bagaman balon lamang dito, siya ang nagkakaloob sa iyo ng kaalaman.

Verse 76

ओंकृत्य तासां वाक्यं सा स्वाकारं परिगोप्य च । प्रियाणि कृत्वा भूभर्तुः प्रस्तावज्ञा व्यजिज्ञपत्

Sumang-ayon siya sa kanilang mga salita sa mapalad na “Oṃ,” at itinago ang sariling layon; at yamang bihasa sa tamang pagkakataon, una niyang ginawa ang nakalulugod sa hari, saka iniharap ang kanyang hiling sa panginoon ng lupa.

Verse 77

कलावत्युवाच । जीवितेश न मे त्वत्तः किंचित्प्रियतरं क्वचित् । त्वामासाद्य पतिं राजन्प्राप्ताः सर्वे मनोरथाः

Sinabi ni Kalāvatī: “O panginoon ng aking buhay, wala nang higit pang mahal sa akin kaysa sa iyo. O hari, nang makamtan kita bilang aking asawa, natupad ang lahat ng aking minimithing hangarin.”

Verse 78

एको मनोरथः प्रार्थ्यो ममास्त्यत्रार्यपुत्रक । विचारपथमापन्नस्तवापि स महाहितः

“Ngunit may isang hiling pa akong dapat idalangin dito, O marangal na prinsipe. Pumasok na rin ito sa landas ng iyong pagninilay, at lubhang kapaki-pakinabang.”

Verse 79

मम तु त्वदधीनायाः सुदुष्प्रापतरो महान् । तव स्वाधीनवृत्तेस्तु सिद्धप्रायो मनोरथः

“Para sa akin—na nasa ilalim ng iyong kalooban—ang dakilang layuning ito ay napakahirap makamtan; ngunit para sa iyo, na malaya at may sariling pagpapasya sa gawa, ang hiling na iyon ay halos ganap na.”

Verse 80

प्राणेश किं बहूक्तेन यदि प्राणैः प्रयोजनम् । तदाभिलषितं देहि प्राणा यास्यंत्यथान्यथा

O panginoon ng aking hininga, bakit pa maraming salita? Kung mahalaga sa iyo ang aking buhay, ipagkaloob ang minimithi ko—kung hindi, lilisan ang aking mga hininga.

Verse 81

प्राणेभ्योपि गरीयस्यास्तस्या वाक्यं निशम्य सः । उवाच वचनं राजा तस्याः स्वस्यापि च प्रियम्

Nang marinig ng hari ang kanyang mga salita—siya na higit pang mahal sa kanya kaysa sariling buhay—sumagot ang hari ng pananalitang ikinalugod niya at ng sarili rin niya.

Verse 82

राजोवाच । नाहं प्रिये तवादेयमिह पश्यामि भामिनि । प्राणा अपि मम क्रीतास्त्वया शीलकलागुणैः

Wika ng hari: “Minamahal, marikit na giliw, wala akong nakikitang dapat kong ipagkait sa iyo rito. Maging ang aking buhay ay nabili mo—sa iyong asal, sa iyong sining, at sa iyong mga kabutihan.”

Verse 83

अविलंबितमाचक्ष्व कृतं विद्धि कलावति । भवद्विधानां साध्वीनामन्येऽप्राप्यं न किंचन

“Sabihin mo agad, Kalāvatī; ituring mong naganap na. Sa mga banal at mararangal na babaeng tulad mo, walang bagay na di maabot ng iba sa bisa ng iyong kabutihan.”

Verse 84

कः प्रार्थ्यः प्रार्थनीयं किं को वा प्रार्थयिता प्रिये । न पृथग्जनवत्किंचिद्वर्तनं नौ कलावति

“Minamahal, sino pa ang dapat pakiusapan, ano ang dapat hingin, at sino ang tunay na humihingi? Kalāvatī, sa atin ay walang pakikitungong gaya ng sa karaniwang magkakahiwalay na tao.”

Verse 85

देशः कोशो बलं दुर्गं यदन्यदपि भामिनि । तत्त्वदीयं न मे किंचित्स्वाम्यमात्रमिहास्ति मे

“Ang lupain, ang kabang-yaman, ang hukbo, ang mga kuta—at anumang iba pa, O marilag—ay sa iyo. Wala akong tunay na pag-aari rito; tanging pangalan lamang ng ‘pagka-panginoon’ ang nalalabi sa akin.”

Verse 86

तच्च स्वाम्यं ममान्यत्र त्वदृते जीवितेश्वरि । राज्यं त्यजेयं त्वद्वाक्यात्तृणीकृत्यापि मानिनि

“Bukod sa iyo, O ginang ng aking buhay, wala akong anumang pag-aangkin o pagka-panginoon saanman. Sa iyong salita, O marangal, tatalikdan ko maging ang kaharian—ituturing ko itong gaya ng dayami.”

Verse 87

माल्पकेतोर्महीजानेरिति वाक्यं निशम्य सा । प्राह गंभीरया वाचा वचश्चारु कलावती

Nang marinig niya ang mga salitang ito ni Mālpaketu, ang hari ng lupain, si Kalāvatī—na kaaya-aya ang pananalita—ay sumagot sa malalim at matatag na tinig.

Verse 88

कलावत्युवाच । नाथ प्रजासृजापूर्वं सृष्टा नानाविधाः प्रजाः । प्रजाहिताय संसृष्टं पुरुषार्थचतुष्टयम्

Sinabi ni Kalāvatī: “O panginoon, nang unang likhain ang mga nilalang upang magluwal ng mga nasasakupan, sari-saring uri ng mga nilikha ang lumitaw; at para sa kapakanan ng mga nilalang, itinatag din ang apat na layunin ng tao—dharma, artha, kāma, at mokṣa.”

Verse 89

तद्विहीनाजनिरपि जल बुद्बुदवन्मुधा । तस्मादेकोपि संसाध्यः परत्रेह च शर्मणे

“Kahit ang kapanganakang salat doon ay walang saysay—gaya ng bula sa ibabaw ng tubig. Kaya’t kahit isa man (na tunay na layon) ay dapat taimtim na maisakatuparan, upang magkaroon ng kapayapaan dito at sa kabilang-buhay.”

Verse 90

यत्रानुकूल्यं दंपत्योस्त्रिवर्गस्तत्र वर्धते । यदुच्यते पुराविद्भिरिति तत्तथ्यमीक्षितम्

Kung saan may pagkakasundo at pag-iibigan ang mag-asawa, doon umuunlad ang tatlong layunin ng buhay—dharma, artha, at kāma. Ang sinabi ng mga pantas noong una, napatunayang tunay.

Verse 91

मद्विधाना तु दासीनां शतं तेऽस्तीह मंदिरे । तथापि नितरां प्रेम स्वामिनो मयि दृश्यते

Sa iyong palasyo, may sandaang aliping babae na tulad ko; gayunman, ang lalong malalim na pag-ibig ng panginoon ay nakikitang sa akin ibinubuhos.

Verse 92

तव दास्यपि भोगाढ्या किमुतांकस्थलीचरी । तत्राप्यनन्यसंपत्तिस्तत्र स्वाधीनभर्तृता

Maging ang iyong mga aliping babae ay namumuhay sa gitna ng mga kaligayahan—lalo pa yaong nakaupo sa iyong kandungan. Ngunit kahit doon, ang natatanging yaman ay ito: ang asawang tapat at nananatiling nasa ilalim ng mapagmahal na impluwensiya.

Verse 93

विपश्चित्संचयेदर्थानिष्टापूर्ताय कर्मणे । तपोर्थमायुर्निर्विघ्नं दारांश्चापत्यलब्धये

Ang marunong ay dapat magtipon ng yaman para sa mga gawaing yajña at para sa kapakinabangan ng madla; dapat hangarin ang buhay na walang hadlang alang-alang sa tapas; at dapat mag-asawa upang magtamo ng supling.

Verse 94

तवैतत्सर्वमस्तीह विश्वेशानुग्रहात्प्रिय । पूरणीयोऽभिलाषो मे यदि तद्वचम्यहं शृणु

Minamahal, nasa iyo na rito ang lahat ng ito sa biyaya ni Viśveśa, ang Panginoon ng Sansinukob. Gayunman, may isang hangarin pa akong dapat matupad; kung pahihintulutan mo, pakinggan mo ang aking sasabihin.

Verse 95

तूर्णं प्रहिणु मां नाथ विश्वनाथपुरीं प्रति । प्राणाः प्रयाता प्रागेव वपुः शेषास्मि केवलम्

Isugo mo ako agad, O Panginoon, patungo sa lungsod ni Viśvanātha (Kāśī). Para bang nauna nang lumisan ang aking hininga ng buhay; ang katawan ko na lamang ang nalalabi.

Verse 96

माल्यकेतुः कलावत्या इत्याकर्ण्य वचः स्फुटम् । क्षणं विचार्य स्वहृदि राजा प्रोवाच तां प्रियाम्

Nang marinig ni Mālyaketu ang malinaw na mga salita ni Kalāvatī, sandali siyang nagmuni sa puso at saka nagsalita sa kanyang minamahal.

Verse 97

प्रिये कलावति यदि तव गंतव्यमेव हि । राज्यलक्ष्म्यानया किं मे चलया त्वद्विहीनया

Mahal kong Kalāvatī—kung tunay ngang kailangan mong lumisan, ano pa ang saysay sa akin ng pabagu-bagong karangyaan ng kaharian, kung wala ka?

Verse 98

न राज्यं राज्यमित्याहू राज्यश्रीः प्रेयसी ध्रुवम् । सप्तांगमपि तद्राज्यं तया हीनं तृणायते

Sinasabi nilang ang kaharian ay hindi tunay na ‘kaharian’; ang tunay na ningning ng paghahari ay ang minamahal. Kahit ang estadong may pitong sangkap ay nagiging gaya ng damo kapag wala siya.

Verse 99

निःसपत्नं कृतं राज्यं भुक्त्वा भोगान्निरंतरम् । हृषीकार्थाः कृतार्थाश्च विधृता आधृतिः प्रिये

Mahal ko, ginawa kong walang katunggali ang kaharian at tinamasa ang mga ligaya nang walang patid; nabusog ang mga pandama, at nanatili ang kapanatagan, sinta.

Verse 100

अपत्यान्यपि जातानि किं कर्तव्यमिहास्ति मे । अवश्यमेव गंतव्याऽवाभ्यां वाराणसी पुरी

“May mga anak na ring isinilang; ano pa ang tungkulin ko rito? Tunay na kami kapwa’y dapat nang magtungo sa lungsod ng Vārāṇasī.”

Verse 110

अथ प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचाचमक्रियाम् । राज्ञ्या विनिर्दिष्टपथा ज्ञानवापीं नृपो ययौ

Pagkaraan, sa madaling-araw ay bumangon siya, nagsagawa ng paglilinis at ācamana (pagsimsim ng tubig); at ang hari, sa landas na itinuro ng reyna, ay nagtungo sa Jñānavāpī.

Verse 120

तावद्विमानमापन्नं सक्वणत्किंकिणीगणम् । पश्यतां सर्वलोकानां चन्द्रमौलिरथोरथात्

Noon din, sa harap ng paningin ng lahat, dumating ang isang makalangit na vimāna, na may mga kumpol ng munting kampanilyang umaalingawngaw; at si Candramauli, ang May Buwan sa Ulo (Śiva), ay lumitaw, lumalabas mula sa karwahe.

Verse 127

पठित्वा पाठयित्वा वा श्रुत्वा वा श्रद्धयान्वितः । ज्ञानवाप्याः शुभाख्यानं शिवलोके महीयते

Ang sinumang may pananampalataya na bumabasa, nagpapabasa sa iba, o kahit nakikinig sa mapalad na salaysay ng Jñānavāpī ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva.