Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 34›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

Devanagari script

हुत्वाग्निहोत्रमपि च यावज्जीवं द्विजोत्तमाः । अंते श्रयंते मुक्त्यै यां सेयं श्रीमणिकर्णिका

Transliteration

hutvāgnihotramapi ca yāvajjīvaṃ dvijottamāḥ | aṃte śrayaṃte muktyai yāṃ seyaṃ śrīmaṇikarṇikā

Translation

Kahit ang pinakadakilang mga dvija, matapos maghandog ng Agnihotra sa buong buhay, sa wakas ay kumakalinga sa Kanya para sa mokṣa—ito nga ang Śrī Maṇikarṇikā.

Word by Word
हुत्वाhaving offered
हुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having offered)
अग्निहोत्रम्Agnihotra (fire-offering)
अग्निहोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + होत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘अग्नौ होत्रम्’/‘अग्नये होत्रम्’ (Agnihotra rite)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चय (particle: also/even)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यावत्as long as
यावत्:
Kala-adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-बोधक (until/as long as)
जीवम्for (one’s) lifetime
जीवम्:
Kala-adhikarana (Temporal extent/काल)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभाववत् ‘यावत्’ सह (idiom: yāvajjīvam)
द्विजोत्तमाःbest of the twice-born (brāhmaṇas)
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारयः—‘उत्तमाः द्विजाः’ (best of the twice-born)
अन्तेat the end
अन्ते:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कालवाचक
श्रयन्तेtake refuge/resort
श्रयन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
मुक्त्यैfor liberation
मुक्त्यै:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
याम्whom/which
याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
साshe/that
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
श्रीमणिकर्णिकाthe auspicious Maṇikarṇikā
श्रीमणिकर्णिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + मणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः—‘श्रीमता मणिकर्णिका’ (glorious Maṇikarṇikā)
Speaker

Skanda (deduced; Adhyāya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrī Maṇikarṇikā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A venerable dvija who has tended the sacred fires all his life approaches Maṇikarṇikā at life’s end, hands folded; the Agnihotra fires fade into the background as the Gaṅgā and the mokṣa-tīrtha glow, suggesting the transition from ritual merit to final liberation-refuge.

Characters & Entities
A
Agnihotra
D
Dvijottama
M
Mukti
M
Maṇikarṇikā

FAQs

Even lifelong Vedic merit culminates in taking refuge in Kāśī’s Maṇikarṇikā, emphasizing tīrtha-grace as the final support for liberation.

Śrī Maṇikarṇikā in Kāśī, presented as a final refuge for mukti.

Agnihotra is referenced as a lifelong observance; the verse highlights ‘taking refuge’ in Maṇikarṇikā at life’s end for liberation.

←Previous Verse
Next Verse→