Adhyaya 28

Verse 1

उमोवाच । किंचित्प्रष्टुमना नाथ स्वसंदेहापनुत्तये । वद खेदो यदि न ते त्रिकालज्ञानकोविद

Sinabi ni Umā: O Panginoon, may nais akong itanong upang maalis ang aking pag-aalinlangan. Ipagkaloob mo ang sagot, kung hindi ito pabigat sa Iyo, O bihasa sa kaalaman ng tatlong panahon.

Verse 2

तदा भगीरथो राजा क्व क्व भागीरथी तदा । यदा विष्णुस्तपस्तेपे चक्रपुष्करिणी तटे

Nasaan noon si Haring Bhagīratha, at nasaan din noon ang Bhāgīrathī (Gaṅgā)—nang si Viṣṇu ay nagsagawa ng matinding tapas sa pampang ng Cakra-puṣkariṇī?

Verse 3

शिव उवाच । संदेहोऽत्र न कर्तव्यो विशालाक्षि सदामले । श्रुतौ स्मृतौ पुराणेषु कालत्रयमुदीर्यते

Sinabi ni Śiva: O malalaking-mata, laging dalisay, huwag magtanim ng alinlangan dito. Sa Śruti, Smṛti, at mga Purāṇa, ipinahahayag ang tatluhang panahon.

Verse 4

भूतं भावि भवच्चापि संशयं मा वृथा कृथाः । इत्युक्त्वा पुनराहेशो गंगामाहात्म्यमुत्तमम्

Tungkol man sa nakaraan, sa darating, o sa kasalukuyan—huwag kang mag-alinlangan nang walang saysay. Pagkasabi nito, muling ipinahayag ng Panginoon ang sukdulang kadakilaan ng Gaṅgā.

Verse 5

अगस्त्य उवाच । पार्वतीनंदन पुनर्द्युनद्याः परितो वद । महिमोक्तो हरौ यद्वद्देवदेवेन वै तदा

Sinabi ni Agastya: O anak ni Pārvatī, muling ipahayag nang ganap ang tungkol sa makalangit na ilog—kung paanong noon ay ipinahayag ng Diyos ng mga diyos kay Hari ang kanyang kadakilaan.

Verse 6

स्कंद उवाच । मुनऽत्र मैत्रावरुणे यथा देवेन भाषितम् । शुणु त्रिपथगामिन्या माहात्म्यं पातकापहम्

Sinabi ni Skanda: O pantas na Maitrāvaruṇa (Agastya), pakinggan mo rito ang kadakilaan ng Tatlong-Daan (Gaṅgā), tagapag-alis ng mga kasalanan, gaya mismo ng sinabi ng Panginoon.

Verse 7

त्रिस्रोतसं समासाद्य सकृत्पिंडान्ददाति यः । उद्धृताः पितरस्तेन भवांभोधेस्तिलोदकैः

Sinumang makarating sa Tatlong-Batis na Ilog (Gaṅgā) at maghandog ng mga piṇḍa kahit minsan lamang—sa gawang yaon, sa alay na tubig na may linga, ang kanyang mga ninuno’y naiaahon mula sa karagatan ng pag-iral sa daigdig.

Verse 8

यावंतश्च तिला मर्त्यैर्गृहीता पितृकर्मणि । तावद्वर्षसहस्राणि पितरः स्वर्गवासिनः

Gaano karaming butil ng linga ang ginagamit ng mga tao sa mga ritwal para sa mga ninuno, gayon ding libu-libong taon nananahan sa langit ang mga Pitṛ.

Verse 9

देवाः सपितरो यस्माद्गंगायां सर्वदा स्थिताः । आवाहनं विसर्गं च तेषां तत्र ततो नहि

Sapagkat ang mga Deva, kasama ang mga Pitṛ, ay laging nananahan sa Gaṅgā, kaya sa pook na yaon ay hindi na kailangan ang pag-aanyaya ni ang pagpapaalis sa kanila.

Verse 10

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । गुरु श्वशुर बंधूनां ये चान्ये बांधवा मृताः

Yaong mga namatay sa angkan ng ama, gayundin sa angkan ng ina; at ang mga yumao sa guru, biyenan, mga kamag-anak, at iba pang kaanak—(lahat ay kabilang).

Verse 11

अजातदंता ये केचिद्ये च गर्भे प्रपीडिताः । अग्निविद्युच्चोरहता व्याघ्रदंष्ट्रिभिरेव च

Yaong mga namatay bago pa tumubo ang ngipin, yaong mga napighati at namatay sa sinapupunan, yaong pinaslang ng apoy, kidlat, o magnanakaw, at yaong nilapa ng mga pangil ng tigre—(lahat ay alalahanin).

Verse 12

उद्बंधन मृता ये च पतिता आत्मघातकाः । आत्मविक्रयिणश्चोरा ये तथाऽयाज्ययाजकाः

Yaong namatay sa pagbigti, ang mga nalugmok, at ang nagpakamatay; yaong nagbili ng sarili, ang mga magnanakaw, at yaong nagsagawa ng mga handog na ipinagbabawal—kabilang din silang lahat.

Verse 13

रसविक्रयिणो ये च ये चान्ये पापरोगिणः । अग्निदा गरदाश्चैव गोघ्नाश्चैव स्ववंशजाः

Yaong nagtitinda ng nakalalasing na alak, at ang iba pang dinapuan ng makasalanang karamdaman; ang mga nagsusunog ng bahay, mga nagpapalason, at mga pumapatay ng baka—kahit mula sa sariling angkan—kabilang din sila.

Verse 14

असिपत्रवने ये च कुंभीपाके च ये गताः । रौरवेप्यंधतामिस्रे कालसूत्रे च ये गताः

Yaong napunta sa Asipatravana at sa Kumbhīpāka, at yaong napunta sa Raurava, Andhatāmisra, at Kālasūtra—kahit sila man ay kabilang din.

Verse 15

जात्यंतरसहस्रेषु भ्राम्यंते ये स्वकर्मभिः । ये तु पक्षिमृगादीनां कीटवृक्षादि वीरुधाम्

Yaong, dahil sa sariling karma, ay pagala-gala sa libu-libong ibang kapanganakan—yaong pumasok sa sinapupunan ng mga ibon at hayop, at naging mga insekto, mga puno, at mga gumagapang na halaman—kabilang silang lahat.

Verse 16

योनिं गतास्त्वसंख्याताः संख्यातानामशोभनाः । प्रापिता यमलोकं तु सुघोरैर्यमकिंकरैः

Di-mabilang na nilalang ang pumasok sa sari-saring sinapupunan—mga di-kanais-nais sa hanay ng mga nabibilang; at sila’y dinala sa kaharian ni Yama ng lubhang kakila-kilabot na mga lingkod ni Yama.

Verse 17

येऽबांधवा बांधवा वा येऽन्यजन्मनि बांधवाः । येपि चाज्ञातनामानो ये चापुत्राः स्वगोत्रजाः

Maging di-kamag-anak o kamag-anak, maging kamag-anak sa ibang kapanganakan; yaong di-kilala ang mga pangalan, at yaong kaangkan na namatay na walang anak—lahat ay kabilang.

Verse 18

विषेण च मृता वै ये ये वै शृंगिभिराहताः । कृतघ्नाश्च गुरुघ्नाश्च ये च मित्रद्रुहस्तथा

Yaong namatay sa lason, yaong nasuwag ng may-sungay na hayop; ang mga walang utang-na-loob, ang pumatay sa guro, at ang nagtataksil sa kaibigan—maging sila man ay tinutukoy rito.

Verse 19

स्त्री बालघातका ये च ये च विश्वासघातकाः । असत्यहिंसानिरता सदा पापरताश्च ये

Yaong pumapatay sa babae at bata, yaong nagtataksil sa tiwala; yaong nahuhumaling sa kasinungalingan at karahasan, at yaong laging nalulugod sa kasalanan—maging sila man ay kabilang.

Verse 20

अश्वविक्रयिणो ये च परद्रव्यहराश्च ये । अनाथाः कृपणा दीना मानुष्यं प्राप्तुमक्षमाः

Yaong nagtitinda ng kabayo, yaong nagnanakaw ng yaman ng iba; at yaong naging walang mag-ampon—dukha, kaawa-awa, lugmok—na di na muling makamit ang kalagayang-tao: lahat ay kabilang.

Verse 21

तर्पिता जाह्नवीतोयैर्नरेण विधिना सकृत् । प्रयांति स्वर्गतिं तेपि स्वर्गिणो मुक्तिमाप्नुयुः

Kapag sila’y napasiyahan kahit minsan—ng isang tao, ayon sa wastong tuntunin—sa tarpaṇa na inihahandog gamit ang tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā), kung gayon maging sila’y tumatahak sa landas ng langit; at pagdating sa langit, maaari nilang makamtan ang mokṣa.

Verse 22

एतान्मंत्रान्समुच्चार्य यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । श्राद्धं पिंडप्रदानं च स विधिज्ञ इहोच्यते

Ang sinumang, matapos bigkasin nang wasto ang mga mantrang ito, ay magsagawa ng pitṛ-tarpaṇa para sa mga ninuno, at magsagawa rin ng śrāddha at pag-aalay ng mga piṇḍa—siya ang tinatawag dito na tunay na nakaaalam ng ritwal.

Verse 23

कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानिचित् । तानि सर्वाणि सेवंते काश्यामुत्तरवाहिनीम्

Anumang mga banal na tawiran na nagbibigay ng kaganapan sa mga hangarin sa tatlong daigdig—ang lahat ng iyon, na wari’y naglilingkod at dumadalaw sa Uttaravāhinī (ang Gaṅgā na umaagos pahilaga) sa Kāśī.

Verse 24

स्वःसिंधुः सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी । काश्यां विशेषतो विष्णो यत्र चोत्तरवाहिनी

Ang makalangit na ilog, ang Gaṅgā, ay banal sa lahat ng dako at nag-aalis maging ng kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa; datapwat sa Kāśī, O Viṣṇu, lalo siyang banal—doon kung saan siya’y umaagos bilang Uttaravāhinī.

Verse 25

गायंति गाथामेतां वै दैवर्षिपितरोगणाः । अपि दृग्गोचरा नः स्यात्काश्यामुत्तरवाहिनी

Inaawit ng mga pangkat ng mga banal na ṛṣi at ng mga kalipunan ng mga ninuno ang himnong ito: “Nawa’y ang Uttaravāhinī sa Kāśī ay mapasaatin at masilayan ng aming mga mata.”

Verse 26

यत्रत्यामृतसंतृप्तास्तापत्रितयवर्जिताः । स्याम त्वमृतमेवाद्धा विश्वनाथप्रसादतः

Doon, na pinagyayaman ng yaong amṛta, at malaya sa tatlong uri ng pagdurusa, nawa’y tunay kaming maging walang-kamatayan—tunay nga—sa biyaya ni Viśvanātha, ang Panginoon ng Kāśī.

Verse 27

गंगैव केवला मुक्त्यै निर्णीता परितो हरे । अविमुक्ते विशेषेण ममाधिष्ठानगौरवात्

Ang Gaṅgā lamang ang itinakda sa lahat ng dako bilang tuwirang daan sa mokṣa, O Hari; at sa Avimukta (Kāśī) lalo na—dahil sa dakilang bigat ng Aking sariling pananatili roon.

Verse 28

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं गंगाभक्तिः सुगोपिता । न विंदतिं जना गंगां मुक्तिमागैर्कदायिकाम्

Yamang nalalaman ang kakilakilabot na Kali-yuga, ang debosyon sa Gaṅgā ay maingat na naitago; hindi natatagpuan ng mga tao ang Gaṅgā, ang tagapagkaloob ng landas tungo sa kalayaan.

Verse 29

अनेकजन्मनियुतं भ्राम्यमाणस्तु योनिषु । निर्वृतिं प्राप्नुयात्कोत्र जाह्नवीभजनं विना

Sa pagala-gala sa mga sinapupunan sa di-mabilang na kapanganakan, saan pa makakamtan ang kapayapaan kung wala ang mapagpuring pagsamba kay Jāhnavī (Gaṅgā)?

Verse 30

नराणामल्पबुद्धीनामेनो विक्षिप्तचेतसाम् । गंगेव परमं विष्णो भेषजं भवरोगिणाम्

O Viṣṇu, para sa mga taong mababa ang unawa at ang isip ay nagkakawatak-watak dahil sa kasalanan, ang Gaṅgā lamang ang sukdulang gamot sa mga dinadapuan ng sakit ng pag-iral sa sanlibutan.

Verse 31

खंडस्फुटितसंस्कारं गंगातीरे करोति यः । मम लोके चिरं कालं तस्याक्षय सुखं हरे

O Hari, sinumang nagsasagawa ng mga saṃskāra—kahit putol-putol o di-ganap—sa pampang ng Gaṅgā, siya’y nagtatamasa ng di-nauubos na ligaya sa aking daigdig sa mahabang panahon.

Verse 32

गंतुमुद्दिश्य यो गंगां परार्थस्वार्थमेव वा । न गच्छति परं मोहात्स पतेत्पितृभिः सह

Sinumang naglakbay na ang layon ay marating ang banal na Gaṅgā—para sa kapakanan ng iba o sa sarili—ngunit dahil sa pagkalito’y hindi tumuloy, bumabagsak siya kasama ng kanyang mga ninuno.

Verse 33

सर्वाणि येषां गांगेयैस्तोयैः कृत्यानि देहिनाम् । भूमिस्था अपि ते मर्त्या अमर्त्या एव वै हरे

O Hari, yaong mga nilalang na para sa kanila’y ang lahat ng ritwal ay isinasagawa sa tubig ng Gaṅgā—bagama’t nasa lupa bilang mga mortal—tunay ngang tulad ng mga walang-kamatayan.

Verse 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

Kahit sa huling yugto ng buhay, ang sinumang kumakapit at naglilingkod sa makalangit na ilog na Gaṅgā—bagama’t maraming ulit nagkasala—ay nakararating pa rin sa mapalad na hantungan.

Verse 35

यावदस्थि मनुष्याणां गंगातोयेषु तिष्ठति । तावदब्दसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

Hangga’t ang buto ng tao ay nananatili sa tubig ng Gaṅgā, sa gayong libu-libong taon siya’y pinararangalan sa daigdig ng langit.

Verse 36

विष्णुरुवाच । देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो । कीकसं चेत्पतेद्दैवाद्दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

Sinabi ni Viṣṇu: O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob, tagapagkalinga ng mga daigdig—O Maharlika! Kung sa tadhana’y ang buto ng masamang asal at masamang-loob ay mahulog (doon)…

Verse 37

जले द्युनद्या निष्पापे कथं तस्य परा गतिः । अपमृत्यु विपन्नस्य तदीश विनिवेद्यताम्

Kapag ang kaniyang mga labi ay nasa tubig na nagpapawi ng kasalanan ng makalangit na ilog, ano ang kaniyang pinakamataas na hantungan? At yaong namatay sa di-napanahong kamatayan—O Panginoon—ipaliwanag nawa iyon.

Verse 38

महेश्वर उवाच । अत्रार्थे कथयिष्यामि पुरावृत्तमधोक्षज । शृणुष्वैकमना विष्णो वाहीकस्य द्विजन्मनः

Sinabi ni Maheśvara: “Sa bagay na ito, O Adhokṣaja (Viṣṇu), isasalaysay ko ang isang sinaunang pangyayari. Makinig kang may iisang diwa, O Viṣṇu, sa salaysay ng dalawang-ulit-na-isinilang na nagngangalang Vāhīka.”

Verse 39

पुरा कलिंगविषये द्विजो लवणविक्रयी । संध्यास्नानविहीनश्च वेदाक्षरविवर्जितः

Noong unang panahon, sa lupain ng Kaliṅga, may isang dalawang-ulit-na-isinilang na nabubuhay sa pagtitinda ng asin. Wala siyang pagsamba sa sandhyā at paliligo sa ritwal, at tinalikuran pa niya ang pagbigkas ng mga pantig ng Veda.

Verse 40

वाहीको नामतो यज्ञसूत्रमात्रपरिग्रहः । परिग्रहश्च तस्यासीत्कौविंदी विधवा नवा

Vāhīka ang kaniyang pangalan—na ang tanging ‘ari-arian’ ay ang banal na sinulid. At ang kaniyang pagkakapit sa daigdig ay isang batang biyudang babae mula sa pamayanang manghahabi (Kauviṃdī).

Verse 41

दुर्भिक्षपीडितेनाथ वृषलीपतिना विना । प्राणाधारं तदा तेन देशाद्देशांतरं ययौ

Pagkaraan, dahil sa taggutom na dumurog sa kanila, at nang siya’y mahiwalay sa asawa ng babaeng śūdra, naglakbay siya mula sa isang lupain tungo sa iba, naghahanap lamang ng ikabubuhay at sandigan ng hininga.

Verse 42

मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः । व्याघ्रेण घातितस्तत्र नरमांसप्रियेण सः

Sa paglalakbay, sa gubat ng Daṇḍaka, lupaypay sa gutom at walang kasama, siya’y napatay roon ng tigre na nalulugod sa laman ng tao.

Verse 43

तस्य वामपदं गृध्रो गृहीत्वोदपतत्ततः । मांसाशिनाऽन्य गृध्रेण तस्य युद्धमभूद्दिवि

Sinunggaban ng buwitre ang kanyang kaliwang paa at lumipad paitaas. Pagkaraan, sa himpapawid, sumiklab ang labanan sa pagitan ng buwitreng iyon at ng isa pang buwitreng kumakain ng laman.

Verse 44

गृध्रयोरामिषं गृध्न्वोः परस्परजयैषिणोः । अवापतत्पादगुल्फं कंकचंचुपुटात्तदा

Habang ang dalawang buwitre, sakim sa laman at naghahangad na manaig sa isa’t isa, ay naglalaban, ang bukung-bukong at paa ay nahulog mula sa tuka ng ibong kaṅka.

Verse 45

तस्य वाहीक विप्रस्य व्याघ्रव्यापादितस्य ह । मध्ये गंगं दैवयोगादपतद्द्वंद्वकारिणोः

Ang paa ng brāhmaṇang si Vāhīka, na pinaslang ng tigre—sa bisa ng tadhana—ay nahulog sa gitna ng Gaṅgā habang ang dalawang ibon ay abala sa kanilang pagtatalo.

Verse 46

यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम् । तस्मिन्नेव क्षणे बद्धः स पाशैः क्रूरकिंकरैः

Sa mismong sandaling pinatay ng tigre ang Vāhīka sa gubat, sa sandaling iyon din siya’y iginapos ng mga silo ng malulupit na tagapaglingkod ni Yama.

Verse 47

कशाभिर्घातितोत्यंतमाराभिः परितोदितः । वमन्रुधिरमास्येन नीतस्तैः स यमाग्रतः

Hinagupit nang matindi ng mga latigo at tinusok sa paligid ng mga pang-udyok, sumusuka ng dugo mula sa kanyang bibig, siya ay dinala nila sa harapan ni Yama.

Verse 48

आपृच्छि धर्मराजेन चित्रगुप्तोथ मापते । धर्माधर्मं विचार्यास्य कथयाशु द्विजन्मनः

Pagkatapos ay tinanong ni Dharmarāja si Citragupta: "O panginoon, suriin mo agad ang kabutihan at kasamaan ng taong ito na ipinanganak nang dalawang beses, at iulat ito."

Verse 49

वैवस्वतेन पृष्टोथ चित्रगुप्तो विचित्रधीः । सर्वदा सर्वजंतूनां वेदिता सर्वकर्मणाम्

Sa ganitong pagtatanong ni Vaivasvata, si Citragupta—na may kahanga-hangang talino—na laging nakakaalam sa lahat ng nilalang at sa lahat ng kanilang mga gawa, ay naghandang magsalita.

Verse 50

जगाद यमुनाबंधुं वाहीकस्य द्विजन्मनः । जन्मकर्मदिनारभ्य दुर्वृत्तस्य शुभेतरम्

Nagsalita siya sa kamag-anak ni Yamunā tungkol sa Vāhīka na ipinanganak nang dalawang beses: mula sa araw ng rito ng kapanganakan, isinalaysay niya ang pag-uugali ng masamang taong iyon—bihirang mapalad, karamihan ay hindi.

Verse 51

चित्रगुप्त उवाच । गर्भाधानादिकं कर्म प्राक्कृतं नास्य केनचित् । जातकर्मकृतं नास्य पित्राऽज्ञानवता हरे

Sinabi ni Citragupta: "Para sa kanya, walang isinagawang mga rito bago ang kapanganakan simula sa garbhādhāna. Kahit ang rito ng kapanganakan ay hindi ginawa para sa kanya ng kanyang ama, na walang alam—O Hari."

Verse 52

गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम् । एकादशेह्नि नामास्य न कृतं विधिपूर्वकम्

(Ang ritong iyon) ang sanhi ng pagpapatahimik ng mga kasalanang kaugnay ng sinapupunan at tagapagkaloob ng ligaya sa buong haba ng buhay—ngunit sa ikalabing-isang araw, ang seremonya ng pagbibigay-ngalan sa kanya ay hindi naisagawa ayon sa wastong tuntunin.

Verse 53

ख्यातः स्याद्येन विधिना सर्वत्र विधिपावनम् । नाकार्षीन्निर्गमं चास्य चतुर्थे मासि मंदधीः

Sa itinakdang pamamaraan na sa pamamagitan nito ang tao’y nagiging kilala at nalilinis ng batas sa lahat ng dako—ang kanyang tagapag-alagang mabagal ang isip ay hindi man lamang nagsagawa ng ritong “paglabas” ng sanggol sa ikaapat na buwan.

Verse 54

जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम् । षष्ठेऽन्नप्राशनंमासि न कृतं विधिपूर्वकम्

Sa isang mapalad na panahon—(ang ritong) sinasabing pumipigil sa pagpunta sa mga banyagang lupain—gayunman, sa ikaanim na buwan ay hindi pa rin isinagawa ng kanyang ama ang unang pagpapakain (annaprāśana) ayon sa wastong pamamaraan.

Verse 55

सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे । न चूडाकरणं चास्य कृतमब्दे यथाकुलम्

(Iyan ang ritong) sa pamamagitan nito’y pinagpapala ang tao na laging makakain ng matatamis, O Bhāskara—ngunit ang pag-aahit ng tuktok (cūḍākaraṇa) niya man ay hindi naisagawa sa tamang taon ayon sa kaugalian ng angkan.

Verse 56

कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः । नाकारि कर्णवेधोस्य जनित्रा समये शुभे

(Ito ang ritong) sa pamamagitan nito’y nagiging makintab ang buhok at tila nagbubunga ng mga bulaklak (mapalad at kaakit-akit); ngunit ang pagbubutas ng tainga (karṇavedha) niya ay hindi isinagawa ng kanyang mga magulang sa tamang mapalad na panahon.

Verse 57

सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती । मौंजीबंधोप्यभूदस्य व्यतीतेब्देऽष्टमे हरे । ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः

Sa pamamagitan ng ritong yaon, ang mga tainga’y nagiging karapat-dapat magsuot ng ginto at ang tao’y nagiging “mabuting makarinig,” mahusay na naturuan. At para sa kanya, O Hari, nang lumipas ang ikawalong taon, naganap ang pagtataling muñja-girdle; isang gawaing ukol sa paglago ng brahmacarya at sanhi ng pagtanggap sa Brahman—ang pag-aaral ng Veda.

Verse 58

मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता । गार्हस्थ्यं प्राप्यते यस्मात्कर्मणोऽनंतरं वरम्

Kahit ang balitang naisagawa ang pag-aalis ng sagradong muñja-girdle—bagaman hindi niya tunay na tinupad ang wastong mga yugto ng buhay—gayunman, pagdaka matapos ang gawang iyon, natamo niya ang kasunod na “dakilang” kalagayan: ang buhay-maybahay (gārhasthya).

Verse 59

यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा । वृषलीपतिना तेन परदारापहारिणा

Pagkaraan, sa kung paanong paraan, nag-asawa siya ng isang babae—yaong tumalikod sa landas ng sariling angkan; at siya, bilang asawa ng isang mababang-uri, ay naging mang-aagaw ng mga asawa ng iba.

Verse 60

आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः । अभूदेष दुराचारो दुरोदरपरायणः

Mula pa sa kanyang ikalimang taon, siya’y naging magnanakaw ng pag-aari ng iba; ang taong ito’y naging masamang-asal, at lubos na nahumaling sa sugal.

Verse 61

रुमायां वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी । एकदा दृढदंडेन लिहंती लवणं मृता

Nang siya’y naninirahan sa Rumā, pinatay niya ang isang isang-taóng gulang na baka. Isang araw, habang ito’y dumidila ng asin, namatay ito nang hampasin niya ng matigas na pamalo.

Verse 62

जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत् । कदाचिदपि नो वाक्यं पितुः कृतमनेन वै

Madalas niyang sinipa at hinampas ang sariling ina; at ni minsan ay hindi niya tinupad ang salita ng kanyang ama.

Verse 64

धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च । क्रीडाकलहमात्रेण भक्षयच्चैष दुर्मतिः

Ang masamang-isip na ito’y kumakain pa ng sari-saring banayad na lason—gaya ng dhattūra at karavīra—dahil lamang sa larong pambata at munting alitan.

Verse 65

दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः । शृंगिभिः परितः प्रोतो विषाणाग्रैरसौ बहु

Siya’y nasunog sa mabangis na apoy, nilapa at nilamon ng mga aso, at paulit-ulit na tinusok sa paligid ng mga hayop na may sungay sa dulo ng kanilang mga sungay.

Verse 66

दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः । काष्ठेष्टलोष्टैः पापिष्ठः कृतानिष्टः सदात्मनः

Matinding kinagat ng mga ahas, kasuklam-suklam at sinisi ng mga banal, ang pinakamasamang makasalanang ito—na laging nananakit sa mabubuti—ay hinampas ng mga pamalo, piraso ng palayok, at mga tipak ng lupa.

Verse 67

आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना । यदर्च्यते सदा सद्भिरुत्तमांगमनेकधा

Ang masamang kaluluwang iyon ay paulit-ulit na ibinabangga ang kanyang ulo—ang ‘pinakamataas na bahagi’ na sinasamba ng mabubuti sa maraming paraan—nang muli’t muli.

Verse 68

असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन । कामतो मत्स्यमांसानि जग्धान्येतेन दुर्धिया

Ang brāhmaṇang ito’y mapurol ang isip; ni ang banal na Gāyatrī ay di man lamang nalaman. At dahil sa pagnanasa, siya—may masamang unawa—ay kumain ng isda at karne.

Verse 69

आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा । लाक्षालवणमांसानां सपयोदधिसर्पिषाम्

Para sa sariling makasariling layon, paulit-ulit niyang niluto ang payasa (matamis na kanin) sa iba’t ibang paraan—kasama ang lākṣā, asin, at mga karne, at may gatas, yogurt, at ghee.

Verse 70

विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि । विक्रेताऽसौ सदा मूढस्तथा वै केशचर्मणाम्

Ang taong yaon, laging nalilinlang at mangmang, ay nagbibili ng lason at mga sandatang bakal; at nakipagkalakalan pa sa mga aliping babae, baka at kabayo—gayundin sa buhok at balat.

Verse 71

शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी । पराङ्मुखो दैवपित्र्यकर्मण्येष दुरात्मवान्

Pinataba niya ang katawan sa pagkaing mula sa isang Śūdra; at nakipagtalik pa kahit sa mga araw ng pista at kabanalan. Tinalikuran niya ang mga ritwal na ukol sa mga diyos at sa mga ninuno—ang taong ito’y masama ang loob.

Verse 72

पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम् । अकारण द्रुमच्छेदी सदा निर्दयमानसः

Sa kanya, pinapatay ang mga ibon at pati mga hayop—mahigit sandaang bilang. At walang dahilan, pinuputol niya ang mga puno; ang kanyang puso’y laging walang habag.

Verse 74

अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः । किं बहूक्तेन रविज साक्षात्पातक मूर्तिमान्

Hindi siya nagkaloob ng limos, mapanirang-dila, at nakatuon lamang sa pita at sa tiyan. Ano pa ang sasabihin, O anak ng Araw? Siya’y kasalanang nagkatawang-tao, hayag sa anyo.

Verse 75

रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे । कालसूत्रे कृमिभुजि पूयशोणितकर्दमे

Sa Raurava, sa Andhatāmisra, sa Kumbhīpāka, sa Atiraurava; sa Kālasūtra, sa Kṛmibhoji, at sa putik na putik na putik ng nana at dugo—

Verse 76

असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके । अधोमुखे पूतिगंधे विष्ठागर्त्तेष्वभोजने

—sa kakila-kilabot na Asi-patravana, sa pahirap ng mga makinang dumudurog, sa Sudaṃṣṭraka; sa Adhomukha, sa mabahong daigdig, at sa mga hukay ng dumi ng Abhojana—

Verse 77

सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके । प्रत्येकं नरके त्वेष पात्यतां कल्पसंख्यया

—sa Sūcībhedya, saka sa Saṃdaṃśa, sa Lālāpa, at sa Kṣuradhāraka—sa bawat impiyerno, isa-isa, nawa’y ihagis siya roon sa bilang na kasingdami ng mga kalpa.

Verse 78

धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति । निर्भर्त्स्य तं दुराचारं किंकरानादिदेश ह

Nang marinig ito ni Dharmarāja mula sa bibig ni Citragupta, sinaway niya ang masamang asal na iyon, at saka iniutos sa kanyang mga lingkod-tagapagpatupad.

Verse 79

भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम् । आक्रंदरावो यत्रोच्चैः पापिनां रोमहर्षणः

Sa isang kisap ng kilay, siya’y sinunggaban at inakay; iginapos at dinala sa tahanan ng impiyerno, kung saan ang malalakas na daing ng mga makasalanan ay umaalingawngaw, nakapangingilabot.

Verse 80

ईश्वर उवाच । यातनास्वतितीव्रासु वाहीके संस्थिते तदा । तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले

Sinabi ng Panginoon: Nang ang Vāhīka ay dumaranas ng napakatitinding parusa, sa mismong sandaling iyon ay lumitaw ang dalisay na tubig ng Gaṅgā, na agad nagbibigay ng bunga ng kabutihan.

Verse 81

पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः । हरे विमानं तत्कालमापन्नं सुरसद्मतः

Tunay nga, sa sandaling iyon, nawala sa Vāhīka—ang dalawang-ulit na isinilang—ang kalagayang mukhang buwitre; at agad dumating mula sa tahanan ng mga diyos ang makalangit na karwahe ni Hari.

Verse 82

घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम् । आरुह्य देवयानं स दिव्यवेषधरो द्विजः

Ang dalawang-ulit na isinilang, ngayo’y nakadamit-diyos, ay sumakay sa sasakyang panglangit—maningning, may nakabiting mga kampana, at napupuno ng daan-daang babaeng makalangit.

Verse 83

वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः । जगाम स्वर्गभुवनं गंगास्थिपतनाद्धरे

Pinapaypayan ng mga pangkat ng apsarā at pinahiran ng banal na samyo, siya’y nagtungo sa daigdig ng langit—O Hari—dahil sa paglaglag (paglulubog) ng mga buto sa Gaṅgā.

Verse 84

स्कंद उवाच । वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज । द्रवरूपेण काप्येषा शक्तिः सादाशिवी परा

Sinabi ni Skanda: O Kumbhaja, kamangha-mangha ang pagninilay na ito sa lakas na likás sa tunay na realidad. Sa anyong dumadaloy, ito’y isang kataas-taasang kapangyarihan ni Sadāśiva.

Verse 85

करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना । एषा प्रवर्तिता गंगा जगदुद्धरणाय वै

Puspos ng amṛta ng habag, si Śambhu—ang Diyos ng mga diyos—ang nagpaagos sa Gaṅgā na ito, tunay na para sa pag-angat at pagliligtas ng sanlibutan.

Verse 86

यथान्याः सरितो लोके वारिपूर्णाः सहस्रशः । तथैषानानुमंतव्या सद्भिस्त्रिपथगामिनी

Bagaman sa daigdig ay may libo-libong ibang ilog na hitik sa tubig, ang isang ito—ang Tripathagā na dumaraan sa tatlong landas—ay hindi dapat ituring na karaniwan lamang ng mga banal.

Verse 87

श्रुत्यक्षराणि निश्चित्य कारुण्याच्छंभुना मुने । निर्मिता तद्द्रवैरेषा गंगा गंगाधरेण वै

O muni, dahil sa habag, tinukoy ni Śambhu ang mga pantig ng Śruti; at mula sa kanilang mismong diwa na ginawang dumadaloy, nilikha niya ang Gaṅgā na ito—sa katotohanan, ni Gaṅgādhara mismo.

Verse 88

योगोपनिषदामेतं सारमाकृष्य शंकरः । कृपया सर्वजंतूनां चकार सरितां वराम्

Hinango ni Śaṅkara ang diwang ito ng mga Yogopaniṣad, at sa kanyang awa para sa lahat ng nilalang, ginawa niya ang pinakadakila sa mga ilog.

Verse 89

अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः । यथा तथैव ते देशा यत्र नास्त्यमरापगा

Gaya ng mga gabing salat sa mga yugto ng buwan, at gaya ng mga punong walang bulaklak—ganyan din ang mga lupain na hindi dinadaluyan ng makalangit na ilog, ang Amarāpagā, ang banal na Gaṅgā.

Verse 90

अनयाः संपदो यद्वन्मखा यद्वददक्षिणाः । तद्वद्देशा दिशः सर्वा हीना गंगांभसा हरे

O Hara, kung paanong ang yaman na hindi wasto ang paggagamitan at ang mga yajña na walang dakṣiṇā ay walang bunga, gayon din ang lahat ng rehiyon at mga dako ay kapos kapag wala ang mga tubig ng Gaṅgā.

Verse 91

व्योमांगणमनर्कं च नक्तेऽदीपं यथा गृहम । अवेदा ब्राह्मणा यद्वद्गंगाहीनास्तथा दिशः

Kung paanong mapanglaw ang langit kapag walang araw, kung paanong walang silbi ang bahay sa gabi kung walang ilawan, at kung paanong ang mga brāhmaṇa na walang Veda ay nawawalan ng tunay na dangal—gayon din ang mga dako kapag salat sa Gaṅgā.

Verse 92

चांद्रायणसहस्रं तु यः कुर्याद्देहशोधनम् । गंगामृतं पिबेद्यस्तु तयोर्गंगाबुपोऽधिकः

Ang sinumang magsagawa ng sanlibong panatang Cāndrāyaṇa ay makalilinis ng katawan; ngunit ang umiinom ng ambrosyang-tubig ng Gaṅgā—siya ang ipinahahayag na higit sa dalawang iyon sa kabanalan.

Verse 93

पादेनैकेन यस्तिष्ठेत्सहस्रं शरदां शतम् । अब्दं गंगांबुपो यस्तु तयोर्गंगांबुपोऽधिकः

Kahit may tumindig sa isang paa sa loob ng di-masukat na panahon—parang sanlibong ulit ng sandaang taglagas—ngunit ang umiinom ng tubig ng Gaṅgā sa loob ng isang taon ay ipinahahayag na higit sa dalawang iyon sa gantimpalang espirituwal.

Verse 94

अवाक्छिराः प्रलंबेद्यः शतसंवत्सरान्नरः । भीष्मसूवालुकातल्पशयस्तस्माद्वरो हरे

Kahit ang tao’y ibitin nang patiwarik sa loob ng sandaang taon, o mahiga sa kakilakilabot na higaan ng buhangin, higit pa rin sa gayong pagpapakasakit, O Hara, ang biyayang kaugnay ng banal na Gaṅgā.

Verse 95

पापतापाभितप्तानां भूतानामिह जाह्ववी । पापतापहरा यद्वद्गंगा नान्यत्तथा कलौ

Sa mga nilalang na dito’y sinusunog ng init ng kasalanan, si Jāhnavī ang nag-aalis ng pagdurusang dulot ng kasalanan; sa Panahong Kali, wala nang katulad ng Gaṅgā.

Verse 96

तार्क्ष्यवीक्षणमात्रेण फणिनौ निर्विषा यथा । निष्प्रभाणि तथेनांसि भागीरथ्यवलोकनात्

Kung paanong ang mga ahas ay nawawalan ng lason sa sulyap lamang ni Garuḍa, gayon din ang mga kasalanan ay nawawalan ng bisa at ningning sa pagtanaw lamang sa Bhāgīrathī.

Verse 97

गंगातटोद्भवां मृत्स्नां यो मौलौ बिभृयान्नरः । बिभर्ति सोऽर्कबिंबं वै तमोनाशाय निश्चितम्

Ang taong naglalagay sa tuktok ng ulo ng lupang kinuha sa pampang ng Gaṅgā ay waring nagdadala ng bilog ng araw—tiyak para sa pagwasak ng dilim, ng kamangmangan at kasalanan.

Verse 98

व्यसनैरभिभूतस्य धनहीनस्य पापिनः । गंगैव केवलं तस्य गतिरुक्ता न चान्यथा

Sa taong dinadaganan ng mga kapahamakan—dukha at makasalanan—ang Gaṅgā lamang ang ipinahayag na kanyang kanlungan at landas; hindi sa iba.

Verse 99

श्रुताभिलषिता दृष्टा स्पृष्टा पीताऽवगाहिता । पुंसां वंशद्वयं गंगा तारयेन्नात्र संशयः

Kapag ang Gaṅgā ay napakinggan, minimithi, nakita, nahipo, nainom, o nilusong sa paliligo—tinutubos niya ang dalawang angkan ng lalaki (sa ama at sa ina); dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 100

कीर्तनाद्दर्शनात्स्पर्शाद्गंगापानावगाहनात् । दशोत्तरगुणा ज्ञेया पुण्यापुण्यर्द्धिनाशयोः

Sa pag-awit ng papuri, sa pagtanaw, sa paghipo, at sa pag-inom at paglulubog sa Gaṅgā—alamin na ang pagdami ng kabutihang-gawa at ang pagkapawi ng kasalanan ay nagiging sampung ulit at higit pa sa mga gawang ito.

Verse 110

ब्रह्मलोकस्तु लोकानां सर्वेषामुत्तमो यथा । सरितां सरसां वापि वरिष्ठा जाह्नवी तथा

Kung paanong ang Brahmaloka ang pinakadakila sa lahat ng mga daigdig, gayon din si Jāhnavī (ang Gaṅgā) ang pinakamarangal sa mga ilog, at maging sa mga lawa man.

Verse 120

ज्ञात्वाज्ञात्वा च गंगायां यः पंचत्वमवाप्नुयात् । अनात्मघाती स्वर्गी स्यान्नरकान्स न पश्यति

May kamalayan man o wala, sinumang mamatay sa Gaṅgā—kung hindi siya nagpakamatay—ay patutungo sa langit at hindi niya masisilayan ang mga impiyerno.

Verse 124

यावंति तस्या लोमानि मुने तत्संततेरपि । तावद्वर्षसहस्राणि स स्वर्गसुखभुग्भवेत्

O pantas, kung gaano karami ang balahibo sa kanyang katawan—at gayundin sa katawan ng kanyang mga supling—sa gayong dami ng libu-libong taon, siya’y magiging tagapagtamasa ng ligaya sa langit.