
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang tagpo ng pagkalusaw ng sansinukob: tanging ang ekārṇava—isang nag-iisang nakapanghihilakbot na karagatan—ang nananatili, at ang lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw ay naglaho sa dilim. Si Brahmā, nag-iisa sa gitna ng tubig, ay nakakita ng isang napakalaki at maningning na nilalang sa kūrma-rūpa (anyo ng pagong), na inilarawang may sukdulang katangiang kosmiko. Marahang ginising at pinuri ni Brahmā ang Diyos sa mga mapalad na stuti na nakaugat sa wika ng Veda at Vedāṅga, at humiling na muling ilabas ang mga mundong dating binawi. Tumindig ang Diyos at pinalaya ang tatlong daigdig at ang mga uri ng nilalang (deva, dānava, gandharva, yakṣa, nāga, rākṣasa) pati ang mga katawang-langit. Muling lumitaw ang daigdig na may mga bundok, mga kontinente, mga karagatan, at ang Lokāloka. Sa bagong naibangong heograpiya, lumipat ang salaysay sa pagpapakita ng ilog: si Devī Narmadā (Revā) ay lumitaw bilang isang babaeng banal na may makalangit na palamuti, umaahon mula sa tubig, pinupuri at nilalapitan nang may lubos na paggalang. Nagtatapos ang kabanata sa pangakong tulad ng phalaśruti: ang pag-aaral o pakikinig sa salaysay ng pagpapakitang-kūrma ay nag-aalis ng mga kasalanan (kilbiṣa).
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुनरेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । सलिलेनाप्लुते लोके निरालोके तमोद्भवे
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Muli, nang sumiklab ang kakila-kilabot na iisang karagatan (ng pagkalusaw) at naglaho ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—nang malunod ang daigdig sa tubig, walang liwanag, at isinilang sa dilim—
Verse 2
ब्रह्मैको विचरंस्तत्र तमीभूते महार्णवे । दिव्यवर्षसहस्रं तु खद्योत इव रूपवान्
Doon, sa dakilang karagatang naging dilim, si Brahmā lamang ang gumala—sa loob ng isang libong banal na taon—nagniningning na wari’y alitaptap.
Verse 3
शेते योजनसाहस्रमप्रमेयमनुत्तमम् । द्वादशादित्यसंकाशं सहस्रचरणेक्षणम्
Siya’y nakahimlay roon, na umaabot sa isang libong yojana—di masukat at walang kapantay—nagniningning na gaya ng labindalawang araw, may sanlibong paa at sanlibong mata.
Verse 4
प्रसुप्तं चार्णवे घोरे ह्यपश्यत्कूर्मरूपिणम् । तं दृष्ट्वा विस्मयापन्नो ब्रह्मा बोधयते शनैः
そして sa kakila-kilabot na karagatan ay nakita niya siyang mahimbing na natutulog sa anyong pagong. Pagkakita roon, napuno ng pagkamangha si Brahmā at marahang sinikap siyang gisingin.
Verse 5
स्तुतिभिर्मंगलैश्चैव वेदवेदांगसंभवैः । वाचस्पते विबुध्यस्व महाभूत नमोऽस्तु ते
Sa pamamagitan ng mga mapagpala at banal na pagpupuri, na isinilang mula sa Veda at sa mga sangay nito, nagpuri si Brahmā: “O Panginoon ng Pananalita, magising Ka! O Dakilang Nilalang, pagpupugay sa Iyo.”
Verse 6
तवोदरे जगत्सर्वं तिष्ठते परमेश्वर । तद्विमुञ्च महासत्त्व यत्पूर्वं संहृतं त्वया
Sa Iyong tiyan nananahan ang buong sansinukob, O Kataas-taasang Panginoon. Kaya, O Dakilang Nilalang, pakawalan Mo yaong dati Mong isinaklob sa Iyong sarili.
Verse 7
अध्याय
Kabanata (Adhyāya).
Verse 8
स निशम्य वचस्तस्य उत्थितः परमेश्वरः । समुद्गिरन् स लोकांस्त्रीन् ग्रस्तान् कल्पक्षये तदा
Nang marinig Niya ang mga salitang iyon, tumindig ang Kataas-taasang Panginoon; at sa pagkalusaw ng kalpa, muli Niyang iniluwal ang tatlong daigdig na noon ay Kanyang nilamon.
Verse 9
देवदानवगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः । सचन्द्रार्कग्रहाः सर्वे शरीरात्तस्य निर्गताः
Ang mga Deva, Dānava, at Gandharva—kasama ang mga Yakṣa, Nāga, at Rākṣasa—at maging ang Buwan, Araw, at lahat ng mga planeta: silang lahat ay lumabas mula sa Kanyang katawan.
Verse 10
ततो ह्येकार्णवं सर्वं विभज्य परमेश्वरः । विस्तीर्णोपलतोयौघां सरित्सरविवर्धिताम्
Pagkaraan, hinati ni Parameśvara ang iisang, sumasaklaw-sa-lahat na karagatan; at Kanyang inayos ang malawak na agos ng tubig sa lupa—pinalalago ng mga ilog at lawa, na may maluluwang na pook ng bato at rumaragasang batis.
Verse 11
पश्यते मेदिनीं देवः सवृक्षौषधिपल्वलाम् । हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं श्वेतं पर्वतमुत्तमम्
Minasdan ng Diyos ang daigdig—may mga punò, mga halamang-gamot, at mga latian at tubig—at nakita Niya si Himavān, ang pinakadakila sa mga bundok, at ang marangal na Bundok Śveta.
Verse 12
शृङ्गवन्तं महाशैलं ये चान्ये कुलपर्वताः । जंबुद्वीपं कुशं क्रौञ्चं सगोमेदं सशाल्मलम्
Nakita Niya si Śṛṅgavān, ang dakilang bundok, at ang iba pang mga kulaparvata; at nakita rin Niya ang Jambūdvīpa, Kuśa, Krauñca, Gomeda, at Śālmala—ang mga dakilang dvīpa.
Verse 13
पुष्करान्ताश्च ये द्वीपा ये च सप्तमहार्णवाः । लोकालोकं महाशैलं सर्वं च पुरतः स्थितम्
Nakita Niya ang mga dvīpa na umaabot hanggang Puṣkara, at ang pitong dakilang karagatan; at ang Lokāloka, ang napakalaking bundok—lahat ay nakatindig sa Kanyang harapan.
Verse 14
चतुःप्रकृतिसंयुक्तं जगत्स्थावरजंगमम् । युगान्ते तु विनिष्क्रान्तमपश्यत्स महेश्वरः
Nasdan ni Maheśvara ang sanlibutan ng gumagalaw at di-gumagalaw na nilalang—binubuo ng apat na sangkap ng kalikasan—na muling lumilitaw sa pagtatapos ng yugto ng panahon.
Verse 15
विप्रकीर्णशिलाजालामपश्यत्स वसुंधराम् । कूर्मपृष्ठोपगां देवीं महार्णवगतां प्रभुः
Namataan ng Panginoon ang Daigdig na nagkalat sa lambat ng watak-watak na bato; at nakita Niya ang Inang-Bhūmi na nakahimlay sa likod ng Pagong, nasa loob ng dakilang karagatan.
Verse 16
तस्मिन् विशीर्णशैलाग्रे सरित्सरोविवर्जिते । नानातरंगभिन्नोद आवर्तोद्वर्तसंकुले
Doon, sa mga tuktok ng bundok na wasak—walang ilog at lawa—ang tubig ay pira-piraso sa sari-saring alon, siksik sa mga ipu-ipo at umaalimpuyong pag-ikot.
Verse 17
नानौषधिप्रज्वलिते नानोत्पलशिलातले । नानाविहंगसंघुष्टां मत्स्यकूर्मसमाकुलाम्
Namataan niya ang pook-ilog na nagniningas sa maraming halamang-gamot, na ang batuhing ilalim ay may sari-saring lotus; umaalingawngaw sa kawan ng mga ibon, at hitik sa isda at pagong.
Verse 18
दिव्यमायामयीं देवीमुत्कृष्टाम्बुदसन्निभाम् । नदीमपश्यद्देवेशो ह्यनौपम्यजलाशयाम्
Nakita ng Panginoon ng mga diyos ang Ilog bilang isang Diyosa—hinubog ng banal na māyā, tulad ng maringal na ulap—isang walang kapantay na imbakan ng sagradong tubig.
Verse 19
मध्ये तस्याम्बुदश्यामां पीनोरुजघनस्तनीम् । वस्त्रैरनुपमैर्दिव्यैर्नानाभरणभूषिताम्
Sa gitna niya’y nakita niya ang anyong dalagang kasing-itim ng ulap—malapad ang balakang at hitik ang dibdib—nakasuot ng walang kapantay na banal na kasuotan at pinalamutian ng sari-saring alahas.
Verse 20
सनूपुररवोद्दामां हारकेयूरमण्डिताम् । तादृशीं नर्मदां देवीं स्वयं स्त्रीरूपधारिणीम्
Malakas ang tunog ng kaniyang mga pulseras sa bukung-bukong; pinalamutian siya ng mga kuwintas at pulseras sa bisig—ganyan si Narmadā, ang mismong Diyosa, na kusang nag-anyong babae.
Verse 21
योगमायामयैश्चित्रैर्भूषणैः स्वैर्विभूषिताम् । अव्यक्ताङ्गीं महाभागामपश्यत्स तु नर्मदाम्
Natanaw niya si Narmadā, ang lubhang mapalad—pinalamutian ng kaniyang sariling mga kamangha-manghang hiyas na isinilang sa yogic māyā; ang kaniyang mga sangkap ay banayad na nahahayag at lampas sa karaniwang pagtanaw.
Verse 22
अर्धोद्यतभुजां बालां पद्मपत्रायतेक्षणाम् । स्तुवन्तीं देवदेवेशमुत्थितां तु जलात्तदा
Pagkaraan, pag-ahon niya mula sa tubig, nakita niya ang isang dalagang musmos, bahagyang nakataas ang mga bisig, may mga matang gaya ng talulot ng lotus, na pumupuri sa Panginoon ng mga panginoon sa gitna ng mga diyos.
Verse 23
विस्मयाविष्टहृदयो ह्यहमुद्वीक्ष्य तां शुभाम् । स्नात्वा जले शुभे तस्याः स्तोतुमभ्युद्यतस्ततः
Nang makita ko ang mapalad na iyon, nabalot ng pagkamangha ang aking puso; kaya ako’y naligo sa kaniyang banal na tubig at saka naghanda upang siya’y purihin.
Verse 24
अर्चयामास संहृष्टो मन्त्रैर्वेदांगसंभवैः । सृष्टं च तत्पुरा राजन्पश्येयं सचराचरम्
Sa galak, siya’y sumamba sa pamamagitan ng mga mantra na nagmula sa mga Veda at sa mga sangay nito; at nasaksihan niya, O Hari, ang sangnilikha gaya noong una—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw.
Verse 25
सदेवासुरगन्धर्वं सपन्नगमहोरगम् । पश्याम्येषा महाभागा नैव याता क्षयं पुरा
Namamasdan ko ang sanlibutang ito—kasama ang mga deva, asura at gandharva, pati mga ahas at dakilang nāga; ang pinakapalad na Kapangyarihang ito ay hindi kailanman napawi noong unang panahon.
Verse 26
महादेवप्रसादाच्च तच्छरीरसमुद्भवा । भूयो भूयो मया दृष्टा कथिता ते नृपोत्तम
At sa biyaya ni Mahādeva—siya’y sumibol mula sa mismong katawan niya—muli’t muli ko siyang nasilayan; kaya ito ang isinalaysay ko sa iyo, O pinakamainam sa mga hari.
Verse 27
प्रादुर्भावमिमं कौर्म्यं येऽधीयन्ते द्विजोत्तमाः । येऽपि शृण्वन्ति विद्वांसो मुच्यन्ते तेऽपि किल्बिषैः
O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, yaong nag-aaral ng salaysay na ito tungkol sa pagpapakita ng Kūrma—at maging ang marurunong na nakikinig lamang—tunay na napapalaya rin sa mga kasalanan.