न्यासत्रैविध्य-भूतशुद्धि-प्रक्रिया (Threefold Nyāsa and the Procedure of Elemental Purification)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । न्यासस्तु त्रिविधः प्रोक्तः स्थित्युत्पत्तिलयक्रमात् । स्थितिर्न्यासो गृहस्थानामुत्पत्तिर्ब्रह्मचारिणाम् । यतीनां संहृतिन्यासो वनस्थानां तथैव च । स एव भर्तृहीनायाः कुटुंबिन्याः स्थितिर्भवेत्

Sinabi ni Upamanyu: “Ang nyāsa (banal na pag-aangkop o paglalagay sa pagsamba) ay itinuturo na may tatlong uri, ayon sa pagkakasunod ng pagpapanatili (sthiti), paglitaw (utpatti), at pagkalusaw/pag-urong (saṃhṛti). Para sa mga maybahay (gṛhastha), ang nyāsa ay yaong ‘pagpapanatili’. Para sa mga brahmacārin, ito ay ‘paglitaw’. Para sa mga yati (mga tumalikod sa daigdig), ang nyāsa ay ‘pagkalusaw’, at gayundin para sa mga vānaprastha (naninirahan sa gubat). Ang nyāsa ng pagpapanatili ring iyon ay angkop din sa isang babaeng maybahay na walang asawa.”

Verse 3

कन्यायाः पुनरुत्पत्तिं वक्ष्ये न्यासस्य लक्षणम् । अंगुष्ठादिकनिष्ठांतं स्थितिन्यास उदाहृतः । दक्षिणांगुष्ठमारभ्य वामांगुष्ठान्तमेव च । उत्पत्तिन्यास आख्यातो विपरीतस्तु संहृतिः

Ngayon ay ipaliliwanag ko ang katangian ng nyāsa para sa muling pagpapakita ng Kanyā (Śakti). Ang paglalagay na nagsisimula sa hinlalaki at nagtatapos sa kalingkingan ay tinatawag na nyāsa ng pagpapanatili (sthiti). Mula sa kanang hinlalaki hanggang sa kaliwang hinlalaki ay ipinahahayag na nyāsa ng paglitaw (utpatti); at ang kabaligtarang ayos ay nyāsa ng pagkalusaw (saṃhṛti).

Verse 5

सबिंदुकान्नकारादीन्वर्णान्न्यस्येदनुक्रमात् । अंगुलीषु शिवं न्यस्येत्तलयोरप्यनामयोः । अस्त्रन्यासं ततः कृत्वा दशदिक्ष्वस्त्रमंत्रतः । निवृत्त्यादिकलाः पञ्च पञ्चभूतस्वरूपिणीः

Dapat ilagay (nyāsa) nang sunod-sunod ang mga pantig na nagsisimula sa “na” kasama ang bindu. Pagkaraan, ilagay si Śiva sa mga daliri at gayundin sa dalawang palad, upang maging malaya sa karamdaman. Pagkatapos ay gawin ang astra-nyāsa, at sa pamamagitan ng Astra-mantra ay palawakin ito sa sampung direksiyon. Ang limang kalā na nagsisimula sa Nivṛtti ay pagnilayan bilang may kalikasan ng limang dakilang elemento.

Verse 7

पञ्चभूताधिपैस्सार्धं ततच्चिह्नसमन्विताः । हृत्कण्टतालुभ्रूमध्यब्रह्मरन्ध्रसमाश्रयाः । तद्तद्बीजेन संग्रंथीस्तद्तद्बीजेषु भावयेत् । तासां विशोधनार्थाय विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

Kasama ang mga namumunong panginoon ng limang elemento at taglay ang kani-kanilang tanda, ang mga panloob na lakas na ito ay nananahan sa puso, lalamunan, ngalangala, pagitan ng mga kilay, at sa brahma-randhra (butas sa tuktok ng ulo). Dapat pagnilayan ang mga buhol (granthi) sa pamamagitan ng kani-kanilang pantig-binhi, at ituon ang diwa sa bawat bīja. Upang dalisayin sila, bigkasin sa japa ang limang-pantig na Vidyā, ang Pañcākṣarī: “Namaḥ Śivāya”.

Verse 9

निरुद्ध्वा प्राणवायुं च गुणसंख्यानुसारतः । भूतग्रंथिं ततश्छिद्यादस्त्रेणैवास्त्रमुद्रया । नाड्या सुषुम्नयात्मानं प्रेरितं प्राणवायुना । निर्गतं ब्रह्मरन्ध्रेण योजयेच्छिवतेजसा

Kapag napigil ang prāṇa-vāyu ayon sa nasusukat na kaayusan ng mga guṇa, saka putulin ang buhol ng mga elemento (bhūta-granthi) sa pamamagitan ng yogikong “sandata,” na tinatakan ng astra-mudrā. Ang sarili na itinutulak ng prāṇa sa suṣumnā-nāḍī at lumalabas sa brahma-randhra ay dapat iugnay at pag-isahin sa ningning (tejas) ni Śiva.

Verse 11

विशोष्य वायुना पश्चाद्देहं कालाग्निना दहेत् । ततश्चोपरिभावेन कलास्संहृत्य वायुना । देहं संहृत्य वै दग्धं कलास्स्पृष्ट्वा सहाब्धिना । प्लावयित्वामृतैर्देहं यथास्थानं निवेशयेत्

Matapos patuyuin ang katawan sa pamamagitan ni Vāyu, saka sunugin ang katawan sa apoy ni Kāla (Panahon). Pagkaraan, sa panloob na pag-akyat ng paglusaw, tipunin muli ang mga kalā (mga lakas-buhay) sa pamamagitan ni Vāyu; at matapos bawiin ang katawan—kahit ito’y nasunog—hipuin ang mga kalā na iyon kasama ng prinsipyong-dagat, bahain ang katawan ng amṛta (nektar), at saka ibalik at iluklok sa nararapat nitong kinalalagyan.

Verse 13

अथ संहृत्य वै दग्धः कलासर्गं विनैव तु । अमृतप्लावनं कुर्याद्भस्मीभूतस्य वै ततः । ततो विद्यामये तस्मिन्देहे दीपशिखाकृतिम् । शिवान्निर्गतमात्मानं ब्रह्मरंध्रेण योजयेत्

Pagkatapos, sa pag-urong ng lahat ng mga gawain at sa pagsunog ng kamalayang nakadikit sa katawan, nang hindi na lumilikha ng anumang karagdagang paglalang ng mga kalā, isagawa ang “pagbaha ng amṛta” sa yaong naging abo. Pagkaraan, sa katawang hinubog ng kaalaman, pag-isahin—sa pamamagitan ng brahma-randhra—ang ātman na lumitaw tungo kay Śiva, na anyong tila liyab ng lampara.

Verse 15

देहस्यान्तः प्रविष्टं तं ध्यात्वा हृदयपंकजे । पुनश्चामृतवर्षेण सिंचेद्विद्यामयं वपुः । ततः कुर्यात्करन्यासं करशोधनपूर्वकम् । देहन्यासं ततः पश्चान्महत्या मुद्रया चरेत्

Sa pagninilay sa Kanya na pumasok sa loob ng katawan, sa lotus ng puso, muli niyang paliguan ang katawang hinubog ng mantra sa pagbuhos ng ambrosyang nektar. Pagkaraan, matapos munang linisin ang mga kamay, isagawa ang kara-nyāsa (paglalagay sa mga kamay). Pagkatapos nito, isagawa ang deha-nyāsa (paglalagay sa mga sangkap ng katawan), at magpatuloy sa dakilang mudrā.

Verse 17

अंगन्यासं ततः कृत्वा शिवोक्तेन तु वर्त्मना । वर्णन्यासं ततः कुर्याद्धस्तपादादिसंधिषु । षडंगानि ततो न्यस्य जातिषट्कयुतानि च । दिग्बंधमाचरेत्पश्चादाग्नेयादि यथाक्रमम्

Pagkatapos, ayon sa landas na itinuro ni Panginoong Śiva, isagawa ang aṅga-nyāsa. Pagkaraan, gawin ang varṇa-nyāsa sa mga kasukasuan ng mga kamay, paa, at iba pang sangkap. Sumunod, ilagak ang anim na aṅga (anim na pantulong ng mantra) kasama ang anim na uri ng tunog (jāti), at pagkatapos ay isagawa ang dig-bandha (pagbubuklod sa mga direksiyon), simula sa dako ni Agni at ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 19

यद्वा मूर्धादिपञ्चांगं न्यासमेव समाचरेत् । तथा षडंगन्यासं च भूतशुद्ध्यादिकं विना । एवं समासरूपेण कृत्वा देहात्मशोधनम् । शिवभावमुपागम्य पूजयेत्परमेश्वरम्

O kaya naman, maaari niyang isagawa lamang ang limang-bahaging nyāsa na nagsisimula sa ulo; at gayundin ang ṣaḍ-aṅga-nyāsa nang walang masalimuot na paghahanda gaya ng bhūta-śuddhi at iba pa. Sa ganitong pinaikling paraan, matapos linisin ang katawan at sarili, at makapasok sa kamalayang-Śiva, sambahin niya si Parameśvara.

Verse 21

अथ यस्यास्त्यवसरो नास्ति वा मतिविभ्रमः । स विस्तीर्णेन कल्पेन न्यासकर्म समाचरेत् । तत्राद्यो मातृकान्यासो ब्रह्मन्यासस्ततः परः । तृतीयः प्रणवन्यासो हंसन्यासस्तदुत्तरः

Ngayon, kung ang isang tao ay may panahon at pagkakataon—o kung may pagkalito sa isipan—dapat niyang isagawa ang gawain ng nyāsa ayon sa pinalawak na pamamaraan. Sa paraang iyon, una ang Mātṛkā-nyāsa; kasunod ang Brahma-nyāsa. Ikatlo ang Praṇava-nyāsa, at pagkatapos nito ang Haṃsa-nyāsa.

Verse 22

अध्याय

Ito ay tumutukoy sa “kabanata” (adhyāya), ang paghahating pangkasulatan kung saan inayos ang aral tungkol kay Śiva upang pag-aralan at pagnilayan nang sistematiko.

Verse 23

पञ्चमः कथ्यते सद्भिर्न्यासः पञ्चाक्षरात्मकः । एतेष्वेकमनेकं वा कुर्यात्पूजादि कर्मसु । अकारं मूर्ध्नि विन्यस्य आकारं च ललाटके । इं ईं च नेत्रयोस्तद्वतुं ऊं श्रवणयोस्तथा

Ang ikalimang paraan, na pinupuri ng mga banal, ay tinatawag na nyāsa na binubuo ng limang pantig. Sa mga gawaing tulad ng pagsamba, maaaring isagawa ang isa lamang o marami pang nyāsa. Ilagay ang ‘a’ sa tuktok ng ulo at ang ‘ā’ sa noo; gayundin ilagay ang ‘i’ at ‘ī’ sa dalawang mata, at sa gayon ding paraan ang ‘u’ at ‘ū’ sa dalawang tainga.

Verse 25

ऋं ःं कपोलयोश्चैव ऌअं ॡं नासापुटद्वये । एमेमोष्ठद्वयोरोमौं दंतपंक्तिद्वयोः क्रमात् । अं जिह्वायामथो तालुन्यः प्रयोज्यो यथाक्रमम् । कवर्गं दक्षिणे हस्ते न्यसेत्पञ्चसु संधिषु

Ilagay ang mga binhing pantig na ‘ṛṃ’ at ‘ḥṃ’ sa dalawang pisngi; ang ‘ḷaṃ’ at ‘ḹṃ’ sa dalawang butas ng ilong. Sa wastong pagkakasunod, ilagay ang ‘e’ at ‘me’ sa dalawang labi, at ang ‘omauṃ’ sa dalawang hanay ng ngipin. Pagkaraan, ilagay ang ‘aṃ’ sa dila, at ang pantig na ‘yaḥ’ sa ngalangala, ayon sa itinakda. Sunod, itanim ang pangkat ng mga titik na ‘ka’ sa kanang kamay, sa limang kasukasuan nito.

Verse 27

चवर्गं च तथा वामहस्तसंधिषु विन्यसेत् । टवर्गं च तवर्गं च पादयोरुभयोरपि । पफौ तु पार्श्वयोः पृष्ठे नाभौ चापि बभौ ततः । न्यसेन्मकारं हृदये त्वगादिषु यथाक्रमम्

Dapat ilagay ang mga titik ng pangkat Ca sa mga kasukasuan ng kaliwang kamay. Ang pangkat Ṭa at ang pangkat Ta ay ilalagay sa dalawang paa. Ang mga titik na Pa at Pha ay ilalagay sa magkabilang tagiliran; saka ang Ba at Bha sa likod at gayundin sa pusod. Pagkaraan, ilagay ang titik Ma sa puso, at (ang natitirang paglalagay) sa balat at iba pang bahagi ayon sa pagkakasunod—sa gayon nililinis ang katawan sa pamamagitan ng nyāsa para sa pagsamba kay Śiva.

Verse 29

यकरादिसकारांतान्न्यसेत्सप्तसु धातुषु । हंकारं हृदयस्यांतः क्षकारं भ्रूयुगांतरे । एवं वर्णान्प्रविन्यस्य पञ्चाशद्रुद्रवर्त्मना । अंगवक्त्रकलाभेदात्पञ्च ब्रह्माणि विन्यसेत्

Ilagay ng nagsasanay (sa pamamagitan ng nyāsa) ang mga titik mula “ya” hanggang “sa” sa pitong sangkap ng katawan. Ilagay ang “ha” sa loob ng puso, at ang “kṣa” sa pagitan ng dalawang kilay. Sa gayon, matapos maitanim nang wasto ang mga titik sa landas ni Rudra ng limampung tunog, saka ilagay ang Limang Brahman, na inihihiwalay ayon sa mga sangkap ng katawan, mga mukha, at mga banal na lakas (kalā).

Verse 31

करन्यासाद्यमपि तैः कृत्वा वाथ न वा क्रमात् । शिरोवदनहृद्गुह्यपादेष्वेतानि कल्पयेत् । ततश्चोर्ध्वादिवक्त्राणि पश्चिमांतानि कल्पयेत् । ईशानस्य कलाः पञ्च पञ्चस्वेतेषु च क्रमात्

Matapos isagawa ang kara-nyāsa (paglalagay sa mga kamay) at iba pang paunang ritwal sa pamamagitan ng mga mantrang iyon—ayon man sa wastong ayos o hindi—dapat italaga ang mga ito sa ulo, mukha, puso, lihim na bahagi, at mga paa. Pagkaraan, pagnilayan ang mga mukha mula sa itaas na direksiyon hanggang sa kanluran. Sa limang pook na ito, ilagay nang sunod-sunod ang limang kalā (kapangyarihan) ni Īśāna.

Verse 33

ततश्चतुर्षु वक्त्रेषु पुरुषस्य कला अपि । चतस्रः प्रणिधातव्याः पूर्वादिक्रमयोगतः । हृत्कंठांसेषु नाभौ च कुक्षौ पृष्ठे च वक्षसि । अघोरस्य कलाश्चाष्टौ पादयोरपि हस्तयोः

Pagkatapos, sa apat na mukha, ilagay rin ang apat na kalā ng anyong Puruṣa, sa wastong ayos na nagsisimula sa mukhang silangan. Dapat itong itanim sa puso, lalamunan, mga balikat, pusod, tiyan, likod, at dibdib. Gayundin, ang walong kalā ni Aghora ay ilalagay sa dalawang paa at sa dalawang kamay.

Verse 35

पश्चात्त्रयोःदशकलाः पायुमेढ्रोरुजानुषु । जंघास्फिक्कटिपार्श्वेषु वामदेवस्य भावयेत् । घ्राणे शिरसि बाह्वोश्च कल्पयेत्कल्पवित्तमः । अष्टत्रिंशत्कलान्यासमेवं कृत्वानुपूर्वशः

Pagkaraan nito, ang nakaaalam sa itinakdang ritwal ay magnilay sa labintatlong kalā ayon sa pagkakasunod, inilalagay ang mga ito sa puwit, sa sangkap ng pag-aanak, sa mga hita at sa mga tuhod. Sa mga binti, puwitan, baywang at mga tagiliran, pagnilayan niya ang presensya ni Vāmadeva. Gayundin, italaga ang (mga kalā) sa ilong, sa ulo, at sa mga bisig. Sa ganitong paraan, matapos isagawa nang sunod-sunod ang nyāsa ng tatlumpu’t walong kalā, siya’y sumusulong nang hakbang-hakbang.

Verse 37

पश्चात्प्रणवविद्धीमान्प्रणवन्यासमाचरेत् । बाहुद्वये कूर्परयोस्तथा च मणिबन्धयोः । पार्श्वोदरोरुजंघेषु पादयोः पृष्ठतस्तथा । इत्थं प्रणवविन्यासं कृत्वा न्यासविचक्षणः

Pagkaraan nito, ang marunong na nagsasanay, na mahusay na naturuan tungkol sa Praṇava, ay dapat magsagawa ng Praṇava-nyāsa. Ilagay ito sa dalawang bisig, sa mga siko, at gayundin sa mga pulsuhan; sa mga tagiliran at tiyan, sa mga hita at binti, sa mga paa, at pati sa likod. Sa ganitong paraan, matapos ayusin ang Praṇava-nyāsa, ang bihasa sa nyāsa ay nagpapatuloy (sa pagsamba/pagninilay).

Verse 39

हंसन्यासं प्रकुर्वीत शिवशास्त्रे यथोदितम् । बीजं विभज्य हंसस्य नेत्रयोर्घ्राणयोरपि । विभज्य बाहुनेत्रास्यललाटे घ्राणयोरपि । कक्षयोः स्कन्धयोश्चैव पार्श्वयोस्तनयोस्तथा

Dapat isagawa ang Haṃsa-nyāsa ayon mismo sa itinuro sa mga kasulatang Śaiva. Hatiin ang binhing pantig ng “Haṃsa” at ilagay sa mga mata at sa mga butas ng ilong; gayundin, ipamahagi sa mga bisig, sa mga mata, sa bibig at sa noo, at muli sa mga butas ng ilong; saka sa mga kilikili, mga balikat, mga tagiliran ng katawan, at pati sa dibdib.

Verse 41

कठ्योः पाण्योर्गुल्फयोश्च यद्वा पञ्चांगवर्त्मना । हंसन्यासमिमं कृत्वा न्यसेत्पञ्चाक्षरीं ततः । यथा पूर्वोक्तमार्गेण शिवत्वं येन जायते । नाशिवः शिवमभ्यस्येन्नाशिवः शिवमर्चयेत्

Sa balakang, sa mga kamay, at sa mga bukung-bukong—o kaya’y ayon sa limang-bahaging landas—pagkatapos isagawa ang “Haṃsa-nyāsa,” saka ilagak ang Pañcākṣarī na mantra. Ayon sa paraang naunang sinabi, na siyang pinagmumulan ng pagiging-Śiva: ang hindi pa nagiging Śiva ay huwag magsanay ng Śiva, at ang hindi pa nagiging Śiva ay huwag sumamba kay Śiva.

Verse 43

नाशिवस्तु शिवं ध्यायेन्नाशिवम्प्राप्नुयाच्छिवम् । तस्माच्छैवीं तनुं कृत्वा त्यक्त्वा च पशुभावनाम् । शिवो ऽहमिति संचिन्त्य शैवं कर्म समाचरेत् । कर्मयज्ञस्तपोयज्ञो जपयज्ञस्तदुत्तरः

Ang hindi nakatuon ang isip kay Śiva ay hindi dapat magnilay kay Śiva; at ang hindi nakaharap kay Śiva ay hindi rin makaaabot kay Śiva. Kaya, gawin ang sariling pagkatao na maging Śaiva at talikdan ang paśu-bhāva—ang makahayop na pagtingin ng nakagapos na kaluluwa. Magnilay: “Ako’y kay Śiva,” at saka isagawa ang mga disiplina ng Śaiva. Kabilang dito ang karma-yajña (handog ng wastong gawa), tapo-yajña (handog ng pag-aayuno at pagtitika), at higit sa mga ito ang japa-yajña (handog ng pag-uulit ng mantra).

Verse 44

ध्यानयज्ञो ज्ञानयज्ञः पञ्च यज्ञाः प्रकीर्तिताः । कर्मयज्ञरताः केचित्तपोयज्ञरताः परे । जपयज्ञरताश्चान्ये ध्यानयज्ञरतास्तथा

Ang pagninilay bilang yajña at ang kaalaman bilang yajña—sa gayon ipinahayag ang limang yajña. May ilan na nakatuon sa karma-yajña, ang iba sa tapo-yajña; may iba pa sa japa-yajña, at gayundin sa dhyāna-yajña, ang yajña ng pagninilay.

Verse 46

ज्ञानयज्ञरताश्चान्ये विशिष्टाश्चोत्तरोत्तरम् । क्रमयज्ञो द्विधा प्रोक्तः कामाकामविभेदतः । कामान्कामी ततो भुक्त्वा कामासक्तः पुनर्भवेत् । अकामे रुद्रभवने भोगान्भुक्त्वा ततश्च्युतः

May iba namang nakatuon sa yajña ng kaalaman, at unti-unting nagiging higit na dakila sa bawat hakbang. Ang kramayajña, ang yajña na may antas, ay sinasabing may dalawang uri: may pagnanasa at walang pagnanasa. Ang naghahangad, matapos malasap ang ninanais, ay muling nagagapos sa pagkapit sa ligaya at muling isisilang. Ngunit sa landas na walang pagnanasa—na umaabot sa tahanan ni Rudra—kahit malasap ang mga banal na kaluguran doon, hindi siya muling bumabagsak sa muling pagsilang.

Verse 48

तपोयज्ञरतो भूत्वा जायते नात्र संशयः । तपस्वी च पुनस्तस्मिन्भोगान् भुक्त्वा ततश्च्युतः । जपध्यानरतो भूत्वा जायते भुवि मानवः । जपध्यानरतो मर्त्यस्तद्वैशिष्ट्यवशादिह

Ang nakatuon sa tapo-yajña ay tiyak na isisilang bilang tapasvī, isang ascetic—walang alinlangan. Ngunit kahit ang ascetic na iyon, matapos malasap ang mga karanasang ligaya roon, ay nahuhulog mula sa kalagayang iyon. Subalit ang nakatuon sa japa at pagninilay ay isisilang sa lupa bilang tao; at ang mortal na iyon, dahil sa natatanging lakas ng japa at pagninilay, ay nagiging kapansin-pansin dito sa mundong ito.

Verse 50

ज्ञानं लब्ध्वाचिरादेव शिवसायुज्यमाप्नुयात् । तस्मान्मुक्तो शिवाज्ञप्तः कर्मयज्ञो ऽपि देहिनाम् । अकामः कामसंयुक्तो बन्धायैव भविष्यति । तस्मात्पञ्चसु यज्ञेषु ध्यानज्ञानपरो भवेत्

Kapag natamo ang tunay na kaalaman, mabilis na naaabot ang sāyujya—ang pakikipag-isa kay Śiva. Kaya kahit ang mga handog na ritwal na iniutos ni Śiva para sa may katawan, para sa pinalaya ay hindi na nagbubuklod bilang sapilitang gawa. Ngunit ang taong walang pagnanasa, kapag napasama sa pagnanasa, tiyak na mahuhulog sa pagkaalipin. Kaya sa limang yajña, dapat magpakasigasig sa pagninilay (dhyāna) at sa espirituwal na kaalaman (jñāna).

Verse 52

ध्यानं ज्ञानं च यस्यास्ति तीर्णस्तेन भवार्णवः । हिंसादिदोषनिर्मुक्तो विशुद्धश्चित्तसाधनः । ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः । बहिः कर्मकरा यद्वन्नातीव फलभागिनः

Ang may pagninilay (dhyāna) at tunay na kaalaman (jñāna) ay nakakatawid sa karagatan ng bhava, ang pag-iral sa sanlibutan. Malaya sa mga dungis gaya ng karahasan, nagiging dalisay siyang kasangkapan sa pagpino ng kamalayan. Kaya ang yajña na pagninilay ang pinakadakila, sapagkat nagbibigay ng bunga ng paglaya (apavarga). Ang mga panlabas na gawaing-ritwal ay tila mga tagapaglingkod lamang; hindi sila gaanong nakikibahagi sa pinakamataas na bunga.

Verse 54

दृष्ट्वा नरेन्द्रभवने तद्वदत्रापि कर्मिणः । ध्यानिनां हि वपुः सूक्ष्मं भवेत्प्रत्यक्षमैश्वरम् । यथेह कर्मणां स्थूलं मृत्काष्ठाद्यैः प्रकल्पितम् । ध्यानयज्ञरतास्तस्माद्देवान्पाषाणमृण्मयान्

Gaya ng prinsipyong nakita sa palasyo ng hari, gayon din dito ang mga gumagawa ng ritwal (karmiṇas) ay kumikilos nang katulad. Para sa mga nagmumuni (dhyānin), ang anyo ay nagiging banayad at tuwirang nahahayag bilang banal na kapangyarihan (aiśvarya). Ngunit tulad sa mundong ito na ang magagaspang na anyo para sa mga gawaing-ritwal ay hinuhubog mula sa luwad, kahoy, at iba pa, kaya ang mga nakatuon sa yajña ng pagninilay (dhyāna-yajña) ay gumagamit din ng mga diyos na yari sa bato o luwad bilang sandigan sa pagsamba.

Verse 56

नात्यंतं प्रतिपद्यंते शिवयाथात्म्यवेदनात् । आत्मस्थं यः शिवं त्यक्त्वा बहिरभ्यर्चयेन्नरः । हस्तस्थं फलमुत्सृज्य लिहेत्कूर्परमात्मनः । ज्ञानाद्ध्यानं भवेद्ध्यानाज्ज्ञानं भूयः प्रवर्तते

Kung hindi tunay na nalalaman ang likas na katotohanan ni Śiva, hindi ganap na naaabot ng tao ang Kataas-taasan. Ang taong iniiwan si Śiva na nananahan sa Sarili at sa halip ay sumasamba lamang sa panlabas na bagay ay tulad ng nagtatapon ng prutas na nasa kamay na at dinidilaan ang sariling siko. Mula sa wastong kaalaman ay sumisibol ang pagninilay; at mula sa pagninilay, ang kaalaman ay lalo pang umuunlad.

Verse 58

तदुभाभ्यां भवेन्मुक्तिस्तस्माद्ध्यानरतो भवेत् । द्वादशान्ते तथा मूर्ध्नि ललाटे भ्रूयुगान्तरे । नासाग्रे वा तथास्ये वा कन्धरे हृदये तथा । नाभौ वा शाश्वतस्थाने श्रद्धाविद्धेन चेतसा

Mula sa dalawang iyon—pagsasanay at kaalaman—nakakamtan ang paglaya; kaya dapat maging masigasig sa pagninilay. Taglay ang isip na tinusok ng pananampalataya (śraddhā), ituon ang pagninilay sa dvādaśānta (dulo ng labindalawa), o sa tuktok ng ulo, sa noo, sa pagitan ng kilay, sa dulo ng ilong, o sa bibig, sa lalamunan, sa puso, o sa pusod—sa walang hanggang himpilan.

Verse 60

बहिर्यागोपचारेण देवं देवीं च पूजयेत् । अथवा पूजयेन्नित्यं लिंगे वा कृतकेपि वा । वह्नौ वा स्थण्डिले वाथ भक्त्या वित्तानुसारतः । अथवांतर्बहिश्चैव पूजयेत्परमेश्वरम् । अंतर्यागरतः पूजां बहिः कुर्वीत वा न वा

Dapat sambahin ang Diyos at ang Diyosa sa pamamagitan ng panlabas na mga ritwal at handog. O kaya’y araw-araw na sumamba—sa Liṅga man o sa larawang inanyuan; sa banal na apoy, o sa itinalagang dambana—ayon sa kakayahan, na may bhakti. O maaari ring sambahin ang Kataas-taasang Panginoon kapwa sa loob at sa labas. Para sa taong nakatuon sa panloob na paghahandog (antaryāga), ang panlabas na pagsamba ay maaaring gawin—o maaari ring iwanan.