
Inilalahad ng Adhyaya 18 ang mahigpit na pagkakasunod ng ritwal sa ilalim ng utos ng ācārya. Matapos ang mga paunang paglilinis gaya ng pagligo, lumalapit ang alagad sa Śiva-maṇḍala na magkadikit ang mga palad at nakatuon sa pagninilay. Ibinubunyag ng guru ang maṇḍala hanggang sa yugto ng pagtalì ng mata (netrabandhana), saka isinasagawa ng alagad ang pagbuga/paghagis ng mga bulaklak (puṣpāvakiraṇa); ang lugar na bagsakan ng bulaklak ang nagiging palatandaan upang italaga ng guro ang kaukulang pangalan o tungkulin ng alagad. Pagkaraan, dinadala siya sa nirmālya-maṇḍala, sumasamba kay Īśāna (Śiva), at naghahandog ng mga alay sa apoy ni Śiva (śivānala). Kasama rin ang panlunas: kung nakakita ang alagad ng di-mabuting panaginip, itinatakda ang homa na 100/50/25 handog gamit ang ugat na mantra (mūla-vidyā) upang payapain ang kapintasan. Sumusunod ang mga hakbang na may tanda sa katawan (sinulid na itinatali sa tuktok-buhol at ibinababa), ang ādhāra-pūjā na kaugnay ng balangkas ng nivṛtti-kalā, at nagwawakas sa pagsamba kay Vāgīśvarī at sa sunod-sunod na homa. Ang mental na yojana ng guru at ang pinahihintulutang mudrā ay nagbibigay sa alagad ng sabayang “pagpasok” sa lahat ng kalagayan ng kapanganakan (sarva-yoniṣu), tanda ng pagbabagong-anyo ng pagkakakilanlan at karapat-dapat na paglahok. Sa kabuuan, ito’y manwal ng maṇḍala-sentrong pagpapabanal kung saan ang mantra, galaw, at alay sa apoy ang nagsasakatuparan ng paglilinis, pagtatalaga, at espirituwal na pag-iisa.
Verse 1
उपमन्युरुवाच । ततः स्नानादिकं सर्वं समाप्याचार्यचोदितः । गच्छेद्बद्धांजलिर्ध्यायञ्छिवमण्डलपार्श्वतः
Sinabi ni Upamanyu: “Pagkaraan, matapos ganapin ang lahat ng itinakdang gawain na nagsisimula sa pagligo at iba pa, at ayon sa tagubilin ng guro, siya’y pumaroon na magkadikit ang mga palad sa paggalang, nagmumuni kay Śiva, sa tabi ng Śiva-maṇḍala.”
Verse 2
अथ पूजां विना सर्वं कृत्वा पूर्वदिने यथा । नेत्रबंधनपर्यंतं दर्शयेन्मण्डलं गुरुः
Pagkaraan, nang hindi muna isinasagawa ang pormal na pagsamba, gawin ng guru ang lahat gaya ng ginawa noong nakaraang araw, at ipakita ang maṇḍala hanggang sa yugto ng pagbigkis ng mga mata (netra-bandhana).
Verse 3
बद्धनेत्रेण शिष्येण पुष्पावकिरणे कृते । यत्रापतंति पुष्णाणि तस्य नामा ऽस्य संदिशेत्
Kapag ang alagad na nakapiring ay nakapagkalat na ng mga bulaklak, ang pook na pinagbagsakan ng mga ito—ang pangalan niyon ay dapat ituro at ipabatid sa kanya (bilang itinalagang banal na lugar).
Verse 4
तं चोपनीय निर्माल्यमण्डले ऽस्मिन्यथा पुरा । पूजयेद्देवमीशानं जुहुयाच्च शिवानले
Dalhin iyon dito sa nirmālya-maṇḍala (banal na pook ng mga nalalabing handog na nabendisyunan), gaya ng dati; sambahin si Panginoong Īśāna (Śiva) at maghandog ng mga alay sa apoy ni Śiva.
Verse 5
शिष्येण यदि दुःस्वप्नो दृष्टस्तद्दोषशांतये । शतमर्धं तदर्धं वा जुहुयान्मूलविद्यया
Kung ang alagad ay nakakita ng masamang panaginip, upang mapayapa ang kapinsalaang iyon, dapat siyang maghandog sa apoy gamit ang Mūla-vidyā (Ugat na Mantra): isang daan, o limampu, o dalawampu’t lima.
Verse 6
ततः सूत्रं शिखाबद्धं लंबयित्वा यथा पुरा । आधारपूजाप्रभृति यन्निवृत्तिकलाश्रयम्
Pagkaraan, gaya ng dati, dapat niyang ibaba ang banal na sinulid (sūtra) na nakatali sa śikhā, ang buhol ng buhok sa tuktok. Pagkatapos, mula sa pagsamba sa ādhāra (saligan) pataas, isagawa niya ang ritong nakasalig sa nivṛtti-kalā—ang lakas ng pagtalikod paloob na umaakay sa kaluluwa tungo kay Śiva.
Verse 7
वागीश्वरीपूजनांतं कुर्याद्धोमपुरस्सरम् । अथ प्रणम्य वागीशं निवृत्तेर्व्यापिकां सतीम्
Dapat niyang tapusin ang pagsamba kay Vāgīśvarī, na pinangungunahan ng paghahandog sa banal na apoy (homa). Pagkaraan, yumukod at magpatirapa kay Vāgīśa—si Satī, ang marangal na Kapangyarihang lumalaganap sa landas ng pag-urong (nivṛtti)—at magpatuloy nang may debosyon.
Verse 8
मण्डले देवमभ्यर्च्य हुत्वा चैवाहुतित्रयम् । प्रापयेच्च शिशोः प्राप्तिं युगपत्सर्वयोनिषु
Pagkatapos sambahin ang Panginoon sa loob ng itinalagang maṇḍala at maghandog ng tatlong āhuti sa apoy, dapat niyang hingin ang pagkakamit ng isang anak—upang ang supling ay ipagkaloob agad, sa alinmang yoni (daan ng kapanganakan) ito lilitaw.
Verse 9
सूत्रदेहे ऽथ शिष्यस्य ताडनप्रोक्षणादिकम् । कृत्वात्मानं समादाय द्वादशांते निवेद्य च
Pagkatapos, sa maselang katawan (sūtra-deha) ng alagad, matapos isagawa ang mga ritwal gaya ng seremonyal na pagtapik/paghampas at pagwiwisik ng banal na tubig at iba pa, tinitipon at pinatatatag ng ācārya ang sariling kamalayan, at iniaalay ito sa dulo ng labindalawang landas (dvādaśānta), inilalagak doon sa mapagmuning pagsuko.
Verse 10
ततो ऽप्यादाय मूलेन मुद्रया शास्त्रदृष्टया । योजयेन्मनसाचार्यो युगपत्सर्वयोनिषु
Pagkatapos muli, taglay ang mūla-mantra (ugat na mantra) kasama ang mudrā na itinakda ng śāstra, dapat itong ilapat ng ācārya sa pamamagitan ng matimyas na pagninilay, nang sabay-sabay sa lahat ng yoni—upang ang bawat antas ng pagkabuhay na may katawan ay mapasailalim sa kautusan ni Śiva.
Verse 11
देवानां जातयश्चाष्टौ तिरश्चां पञ्च जातयः । जात्यैकया च मानुष्या योनयश्च चतुर्दश
May walong uri ng mga nilalang na makalangit, at limang uri ng mga hayop. Ang tao ay iisang uri; kaya ang mga pinagmumulan ng kapanganakan (yoni) ay labing-apat sa kabuuan.
Verse 12
तासु सर्वासु युगपत्प्रवेशाय शिशोर्धिया । वागीशान्यां यथान्यायं शिष्यात्मानं निवेशयेत्
Upang sanayin ang bata na makapasok at makapangibabaw sa lahat nang sabay-sabay, ang guro, ayon sa wastong tuntunin, ay dapat ilagak ang panloob na sarili ng alagad sa paggabay ni Vāgīśānī, ang kapangyarihang namamahala sa pananalita at pagkatuto.
Verse 13
गर्भनिष्पत्तये देवं संपूज्य प्रणिपत्य च । हुत्वा चैव यथान्यायं निष्पन्नं तदनुस्मरेत्
Para sa matagumpay na pagkapamunga ng paglilihi, dapat sambahin nang wasto ang Panginoon, magpatirapa sa paggalang, at isagawa ang itinakdang handog sa apoy ayon sa tuntunin; saka sa loob ay alalahanin at pagnilayan ang natupad na ritwal at ang banal nitong bunga.
Verse 14
निष्पन्नस्यैवमुत्पत्तिमनुवृत्तिं च कर्मणा । आर्जवं भोगनिष्पत्तिः कुर्यात्प्रीतिं परां तथा
Kaya nito, sa pamamagitan ng wastong gawa, dapat maunawaan ang paglitaw at ang pagpapatuloy ng anumang naganap na. Ang pagiging tuwid at ang tamang pagkapamunga ng mga tinatamasa ay nagbubunga rin ng sukdulang kagalakan, na umaakay sa kaluluwa tungo sa biyaya ni Śiva.
Verse 15
निष्कृत्यर्थं च जात्यायुर्भोगसंस्कारसिद्धये । हुत्वाहुतित्रयं देवं प्रार्थयेद्देशिकोत्तमः
Para sa pagtubos at sa matagumpay na pagpapabanal ng kapanganakan, haba ng buhay, at mga karanasan ng pagtamasa, ang dakilang guro, matapos maghandog ng tatlong oblation, ay dapat manalangin sa Panginoon (Śiva).
Verse 16
भोक्तृत्वविषयासंगमलं तत्कायशोधनम् । कृत्वैवमेव शिष्यस्य छिंद्यात्पाशत्रयं ततः
Matapos linisin ang katawan ng alagad sa pag-aalis ng dungis na nagmumula sa pag-aakalang “ako ang tumatamasa” at sa pagkakapit sa mga bagay, ang guro ay dapat sumunod na putulin ang tatlong bigkis (pāśa) ng alagad.
Verse 17
निकृत्या परि बद्धस्य पाशस्यात्यंतभेदतः । कृत्वा शिष्यस्य चैतन्यं स्वच्छं मन्येत केवलम्
Matapos putulin nang lubos ang pagkakagapos ng pāśa, ang lubid na mahigpit na nagtatali sa kaluluwa, dapat gawing dalisay at malinaw ng guro ang kamalayan ng alagad, at kilalanin ito bilang umiiral sa sariling likas na liwanag lamang.
Verse 18
हुत्वा पूर्णाहुतिं वह्नौ ब्रह्माणं पूजयेत्ततः । हुत्वाहुतित्रयं तस्मै शिवाज्ञामनुसंदिशेत्
Pagkatapos ihandog ang ganap na alay sa banal na apoy, dapat sambahin si Brahmā. Pagkaraan, maghandog ng tatlong alay para sa kanya at ipabatid sa kanya ang utos ng Panginoong Śiva.
Verse 19
पितामह त्वया नास्य यातुः शैवं परं पदम् । प्रतिबन्धो विधातव्यः शैवाज्ञैषा गरीयसी
“O Lolo (Brahmā), dahil sa iyo, ang isang ito—na naging yātu, isang masamang nilalang—ay hindi dapat pahintulutang marating ang kataas-taasang tahanan ni Śiva. Dapat ipataw ang pagpigil, sapagkat ang utos ni Śiva ay higit na mabigat kaysa sa lahat.”
Verse 20
इत्यादिश्य तमभ्यर्च्य विसृज च विधानतः । समभ्यर्च्य महादेवं जुहुयादाहुतित्रयम्
Pagkatapos siyang tagubilinan nang gayon at sambahin ayon sa itinakdang ritwal, dapat siyang pormal na paalisin ayon sa pamamaraan. Pagkaraan, matapos sambahin si Mahādeva nang buong paggalang, maghandog sa banal na apoy ng tatlong alay.
Verse 21
निवृत्त्या शुद्धमुद्धृत्य शिष्यात्मानं यथा पुरा । निवेश्यात्मनि सूत्रे च वागीशं पूजयेत्ततः
Pagkatapos, sa pamamagitan ng nivṛtti (pag-urong mula sa panlabas), linisin at itaas ang sarili ng alagad gaya ng dati; at itatag ito sa Sarili at gayundin sa banal na sinulid; saka sambahin si Vāgīśa, ang Panginoon ng pananalita.
Verse 22
हुत्वाहुतित्रयं तस्मै प्रणम्य च विसृज्य ताम् । कुर्यान्निवृत्तः संधानं प्रतिष्ठां कलया सह
Matapos ihandog sa Kanya ang tatluhang alay, at saka yumukod, dapat palayain ang (inianyayang) presensya. Pagkaraan, sa pag-urong mula sa panlabas na gawain, isagawa ang saṃdhāna (muling pag-uugnay) at ang pratiṣṭhā (pagtatatag), kasama ang itinakdang kalā.
Verse 23
संधाने युगपत्पूजां कृत्वा हुत्वाहुतित्रयम् । शिष्यात्मनः प्रतिष्ठायां प्रवेशं त्वथ भावयेत्
Sa panahon ng saṃdhāna, matapos isagawa ang sabayang pagsamba at maihandog ang tatlong alay, dapat pagnilayan ng guro ang sarili ng alagad na pumapasok sa pratiṣṭhā—na matatag na naitatag kay Śiva.
Verse 24
ततः प्रतिष्ठामावाह्य कृत्वाशेषं पुरोदितम् । तद्व्याप्तिं व्यापिकां तस्य वागीशानीं च भावयेत्
Pagkaraan nito, matapos anyayahan ang kapangyarihan ng pagtatalaga (pratiṣṭhā) at matapos ang lahat ng naunang itinakda, dapat pagnilayan Siya bilang ganap na presensiyang lumalaganap sa lahat at tumatagos sa (diyos/maṇḍala/liṅga) na iyon; at pagnilayan din sa loob nito si Vāgīśānī—ang reyna ng banal na pananalita.
Verse 25
पूर्णेदुमंडलप्रख्यां कृत्वा शेषं च पूर्ववत् । विष्णवे संविशेदाज्ञां शिवस्य परमात्मनः
Matapos hubugin ito na tulad ng bilog ng kabilugan ng buwan, at ayusin ang nalalabi gaya ng dati, dapat niyang iparating kay Viṣṇu ang utos ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili.
Verse 26
विष्णोर्विसर्जनाद्यं च कृत्वा शेषं च विद्यया । प्रतिष्ठामनुसंधाय तस्यां चापि यथा पुरा
Matapos munang isagawa ang itinakdang ritwal na nagsisimula sa pagpapaalam o pagpapauwi (visarjana) kay Viṣṇu, at pagkatapos ay tapusin ang natitirang mga hakbang sa pamamagitan ng wastong kaalamang-mantra (vidyā), dapat pagnilayan nang nararapat ang pagtatalaga o paglalagak (pratiṣṭhā) at isagawa iyon doon gaya ng ginawa noon ayon sa nakaugaliang paraan.
Verse 27
कृत्वानुचिन्त्य तद्व्याप्तिं वागीशां च यथाक्रमम् । दीप्ताग्नौ पूर्णहोमान्तं कृत्वा शेषं च पूर्ववत्
Matapos ganapin ang ritwal, dapat pagnilayan ang Kanyang paglaganap sa lahat, at saka, ayon sa wastong pagkakasunod, sambahin si Vāgīśā, ang Diyosa na namamahala sa banal na pananalita. Sa naglalagablab na apoy, tapusin ang homa hanggang sa ganap na wakas, at isagawa ang natitirang mga hakbang gaya ng naitakda noon.
Verse 28
नीलरुद्रमुपस्थाप्य तस्मै पूजादिकं तथा । कृत्वा कर्म शिवाज्ञां च दद्यात्पूर्वोक्तवर्त्मना
Matapos maayos na maitatag si Nīlarudra, isagawa ang pagsamba at iba pang mga ritwal para sa Kanya. Pagkatapos tuparin ang mga pagtalima na iniutos ni Śiva, gawin ang itinakdang handog ayon sa paraang inilarawan noon.
Verse 29
तपस्तमपि चोद्वास्य कृत्वा तस्याथ शांतये । विद्याकलां समाधाय तद्व्याप्तिं चावलोकयेत्
Matapos ding mapawi ang init na bunga ng tapas at upang ito’y mapayapa, itatag sa malalim na samādhi ang kapangyarihan ng banal na kaalaman, at pagnilayan ang paglaganap nito sa lahat ng dako.
Verse 30
स्वात्मनो व्यापिकां तद्वद्वागीशीं च यथा पुरा । बालार्कसदृशाकारां भासयंतीं दिशो दश
Gaya ng dati, namasdan niya si Vāgīśī na laganap sa lahat gaya ng sarili niyang Ātman—nagniningning ang anyo na tulad ng batang araw na sumisikat, at nililiwanagan ang sampung direksiyon.
Verse 31
ततः शेषं यथापूर्वं कृत्वा देवं महेश्वरम् । आवाह्याराध्य हुत्वास्मै शिवाज्ञां मनसा दिशेत्
Pagkaraan, matapos ganapin ang natitirang mga ritwal ayon sa nauna, anyayahan si Maheshvara, sambahin Siya, at ihandog sa Kanya ang oblation. Pagkatapos nito, sa isip at puso, tanggapin at sundin ang utos ni Śiva (panloob na kautusan).
Verse 32
महेश्वरं तथोत्सृज्य कृत्वान्यां च कलामिमाम् । शांत्यतीतां कलां नीत्वा तद्व्याप्तिमवलोकयेत्
Sa pagtalikod maging sa pagtingin kay Maheśvara bilang bagay ng pagninilay, at sa paghubog ng ibang paraan ng pagninilay na ito, dapat dalhin ang kamalayan lampas sa antas ng ‘śānti’ tungo sa kalā na lampas sa lahat; saka pagmasdan ang Kanyang paglaganap na sumasaklaw sa lahat ng dako.
Verse 33
स्वात्मनो व्यापिकां तद्वद्वागीशां च विचिंतयेत् । नभोमंडलसंकाशां पूर्णांतं चापि पूर्ववत्
Gayundin, pagnilayan ang kapangyarihang lumalaganap sa loob ng sariling Sarili; at pagnilayan din si Vāgīśā, ang diyosang namamahala sa banal na pananalita. Ilarawan siya na maningning na gaya ng lawak ng kalangitan, at ganap—sumasaklaw mula simula hanggang wakas—gaya ng itinuro noon.
Verse 34
कृत्वा शेषविधानेन समभ्यर्च्य सदाशिवम् । तस्मै समादिशेदाज्ञां शंभोरमितकर्मणः
Matapos ganapin ang natitirang mga ritwal ayon sa itinakdang paraan, at matapos sambahin nang wasto si Sadāśiva, saka niya iparating ang utos—ang kautusan ni Śambhu, ang Panginoon ng mga gawang di-masukat—sa Kanya.
Verse 35
तत्रापि च यथापूर्वं शिवं शिरसि पूर्ववत् । समभ्यर्च्य च वागीशं प्रणम्य च विसर्जयेत्
Doon din, gaya ng dati, dapat (sa isip) iluklok si Śiva sa tuktok ng ulo gaya ng nauna. Pagkatapos sambahin nang wasto si Vāgīśa, ang Panginoon ng pananalita, yumukod at saka isagawa ang pormal na pagpapaalam (visarjana), upang tapusin ang ritwal.
Verse 36
ततश्शिवेन सम्प्रोक्ष्य शिष्यं शिरसि पूर्ववत् । विलयं शांत्यतीतायाः शक्तितत्त्वे ऽथ चिंतयेत्
Pagkaraan, gaya ng dati, matapos basbasan at italaga ang alagad sa pamamagitan ng pagwisik ng banal na tubig sa kanyang ulo sa kapangyarihan ni Śiva, ang guro ay magnilay sa pagkalusaw (ng makitid na sarili at mga gapos nito) sa prinsipyo ng Śakti na lumalampas maging sa kapayapaan (śānti-atītā).
Verse 37
षडध्वनः परे पारे सर्वाध्वव्यापिनी पराम् । कोटिसूर्यप्रतीकाशं शैवीं शक्तिञ्च चिन्तयेत्
Higit sa anim na landas (ṣaḍ-adhvan) at sa pinakadulong pampang sa kabila ng mga iyon, magnilay sa Kataas-taasang Kapangyarihang Śaiva—na lumalaganap sa lahat ng landas—na nagniningning na tila sampung milyong araw.
Verse 38
तदग्रे शिष्यमानीय शुद्धस्फटिकनिर्मलम् । प्रक्षाल्य कर्तरीं पश्चाच्छिवशास्त्रोक्तमार्गतः
Pagkatapos, dalhin ang alagad sa harap niya; kumuha ang guro ng isang pares ng gunting na dalisay at malinaw na gaya ng purong kristal, hugasan ito, at saka magpatuloy ayon sa landas na itinuro sa mga kasulatang pang-Śiva.
Verse 39
कुर्यात्तस्य शिखाच्छेदं सह सूत्रेण देशिकः । ततस्तां गोमये न्यस्य शिवाग्नौ जुहुयाच्छिखाम्
Dapat putulin ng gurong dīkṣā ang tuktok na buhol ng buhok (śikhā) ng alagad, kasama ang banal na sinulid. Pagkaraan, ilagay ang śikhā sa dumi ng baka (bilang dalisay na panggatong) at ihandog ang buhol ng buhok sa Apoy ni Śiva bilang alay—tanda ng pagtalaga ng dating pagkakakilanlan sa Panginoon at pag-ugat ng alagad sa landas ni Śiva.
Verse 40
वौषडंतेन मूलेन पुनः प्रक्षाल्य कर्तरीम् । हस्ते शिष्यस्य चैतन्यं तद्देहे विनिवर्तयेत्
Matapos muling hugasan ang gunting sa pamamagitan ng mūla-mantra na nagtatapos sa “vauṣaṭ”, ibalik ng guro ang malay na sigla (caitanya) ng alagad, at ipasok itong muli sa katawan sa pamamagitan ng kamay ng alagad.
Verse 41
ततः स्नातं समाचांतं कृतस्वस्त्ययनं शिशुम् । प्रवेश्य मंडलाभ्यासं प्रणिपत्य च दंडवत्
Pagkatapos, pinaliguan ang bata, pinainom ng tubig para sa paglilinis (ācamana), at isinagawa ang svastyayana, ang ritwal ng mapagpalang pagbabasbas. Pagdaka’y ipinasok siya sa banal na mandala para sa pagsasanay, at ang bata’y nagpatirapa nang buong katawan, tuwid na parang tungkod, bilang paggalang.
Verse 42
पूजां कृत्वा यथान्यायं क्रियावैकल्यशुद्धये । वाचकेनैव मंत्रेण जुहुयादाहुतित्रयम्
Matapos isagawa ang pagsamba ayon sa wastong tuntunin, upang luminis ang anumang kakulangan sa ritwal, maghandog ng tatlong āhuti sa apoy, gamit lamang ang itinakdang mantra na binibigkas ng tagapagbigkas.
Verse 43
उपांशूच्चारयोगेन जुहुयादाहुतित्रयम् । पुनस्संपूज्य देवेशं मन्त्रवैकल्यशुद्धये
Sa pagsasanay ng marahang pagbigkas (upāṃśu), maghandog ng tatlong āhuti. Pagkaraan, sambahin muli ang Panginoon ng mga diyos (Deveśa) upang luminis ang anumang kakulangan sa mantra.
Verse 44
हुत्वाहुतित्रयं पश्चात्प्रार्थयेत्प्रांजलिर्गुरुः । भगवंस्त्वत्प्रसादेन शुद्धिरस्य षडध्वनः
Pagkaraang ihandog ang tatlong alay, ang Guru—nakatindig na magkasalikop ang mga palad—ay manalangin: “O Mapalad na Panginoon! Sa Iyong biyaya, nawa’y luminis ang anim-na-landas (ṣaḍ-adhvan) ng alagad na ito.”
Verse 45
कृता तस्मात्परं धाम गमयैनं तवाव्ययम् । इति विज्ञाप्य देवाय नाडीसंधानपूर्वकम्
“Kaya nga, O Panginoon, dalhin mo siya sa iyong kataas-taasang tahanang di-nasisira.” Pagkapagpahayag at pagmamakaawa sa Banal, sinimulan niya ang paunang pagsasanay: ang yogikong pag-uugnay sa loob ng mga nāḍī (mga daluyan ng hininga-buhay).
Verse 46
पूर्णांतं पूर्ववत्कृत्वा ततो भूतानि शोधयेत् । स्थिरास्थिरे ततः शुद्ध्यै शीतोष्णे च ततः पदे
Matapos munang ganapin, gaya ng dati, ang pamamaraan hanggang sa “pūrṇānta” (ganap na wakas), saka linisin ang mga sangkap-elemento. Pagkaraan, para sa panloob na pagdalisay, pagnilayan ang matatag at di-matatag, at saka tumungo sa antas ng lamig at init.
Verse 47
ध्यायेद्व्याप्त्यैकताकारे भूतशोधनकर्मणि । भूतानां ग्रंथिविच्छेदं कृत्वा त्यक्त्वा सहाधिपैः
Dapat niyang pagnilayan ang gawain ng paglilinis ng mga elemento bilang iisang realidad na lumalaganap sa lahat. Pagkaputol sa mga buhol ng mga elemento, saka niya ito bitawan—kasama ang mga namumunong tagapamahala—upang ang kamalayan ay manahan kay Śiva, ang Panginoon (Pati), lampas sa lahat ng gapos.
Verse 48
भूतानि स्थितयोगेन यो जपेत्परमे शिवे । विशोध्यास्य तनुं दग्ध्वा प्लावयित्वा सुधाकणैः
Sinumang matatag sa Yoga at nagsasagawa ng japa sa Kataas-taasang Śiva, nililinis niya ang kanyang likas na katawan; sinusunog ang mga dumi at saka ito pinupuno ng mga patak na tila amrita ng biyaya.
Verse 49
स्थाप्यात्मानं ततः कुर्याद्विशुद्धाध्वमयं वपुः । तत्रादौ शान्त्यतीतां तु व्यापिकां स्वाध्वनः कलाम्
Pagkatapos patatagin ang sarili, saka niya likhain sa pagninilay ang isang “katawan” na binubuo ng mga dalisay na landas (adhvan). Doon, sa pasimula, pagnilayan ang laganap-sa-lahat na Kalā ng sariling landas—ang Kapangyarihang lumalampas maging sa Śānti.
Verse 50
शुद्धामेव शिशोर्मूर्ध्नि न्यसेच्छान्तिमुखे तथा । विद्यां गलादिनाभ्यंतं प्रतिष्ठां तदधः क्रमात्
Dapat niyang ilagay (i-install) ang ‘Śuddhā’ sa ulo ng bata, at gayundin ang ‘Śānti’ sa mukha. Ang ‘Vidyā’ ay ilalagay mula lalamunan hanggang pusod, at ang ‘Pratiṣṭhā’ sa ibaba pa nito—ayon sa wastong pagkakasunod.
Verse 51
जान्वंतं तदधो न्यस्येन्निवृत्तिं चानुचिंतयेत् । स्वबीजैस्सूत्रमंत्रं च न्यस्यां गैस्तं शिवात्मकम्
Dapat niyang ilagay (ang mantra) sa mga tuhod at saka sa ibaba nito, at pagnilayan ang prinsipyo ng Nivṛtti (Pag-urong/Pagpawi). Sa kani-kaniyang mga pantig-binhi, gawin din niya ang nyāsa: ilagak ang Sūtra-mantra sa mga bahagi ng katawan, na kinikilalang ang buong paglalagak ay likas na kay Śiva.
Verse 52
बुद्ध्वा तं हृदयांभोजे देवमावाह्य पूजयेत् । आशास्य नित्यसांनिध्यं शिवस्वात्म्यं शिशौ गुरुः
Pagkaunawa sa Kanya, dapat niyang anyayahan ang Diyos na iyon sa lotus ng puso at sambahin. Ang Guru, sa pagtuturo sa alagad, ay dapat manalangin para sa palagiang pagdalo ng Panginoon at para sa pagkabatid ng alagad na iisa ang sarili kay Śiva.
Verse 53
शिवतेजोमयस्यास्य शिशोरापादयेद्गुणान् । अणिमादीन्प्रसीदेति प्रदद्यादाहुतित्रयम्
Sa pagkilalang ang batang ito ay binubuo ng nagniningning na tejas ni Śiva, dapat niyang anyayahan sa kanya ang mga banal na katangian—mula sa aṇimā at iba pang mga siddhi ng yoga—at, sa pagbigkas ng “prasīda” (maawa Ka), maghandog ng tatlong āhuti.
Verse 54
तथैव तु गुणानेव पुनरस्योपपादयेत् । सर्वज्ञातां तथा तृप्तिं बोधं चाद्यन्तवर्जितम्
Gayundin, dapat niyang muling itatag sa pag-unawa ang mismong mga katangian Niya: ang Kanyang pagka-sarvajnā (lubos na nakaaalam), ang ganap na kasiyahan/kaganapan (tṛpti), at ang bodha—kamalayang walang simula at walang wakas.
Verse 55
अलुप्तशक्तिं स्वातन्त्र्यमनंतां शक्तिमेव च । ततो देवमनुज्ञाप्य सद्यादिकलशैस्तु तम्
Magnilay sa Panginoon bilang Yaong ang kapangyarihan ay di kailanman nababawasan—ang Kanyang likas ay ganap na kalayaan, at ang Kanyang śakti ay walang hanggan. Pagkaraan, matapos hingin ang pahintulot ng Diyos, isagawa ang ritwal para sa Kanya gamit ang mga sisidlang pangkonsagrasyon, simula sa kalashang Sadyaḥ (Sadyojāta).
Verse 56
अभिषिंचेत देवेशं ध्यायन्हृदि यथाक्रमम् । अथोपवेश्य तं शिष्यं शिवमभ्यर्च्य पूर्ववत्
Habang nagmumuni sa puso, ayon sa itinakdang pagkakasunod-sunod, dapat niyang isagawa ang abhiṣeka sa Panginoon ng mga diyos. Pagkaraan, paupuin ang alagad at sambahin muli si Panginoong Śiva, gaya ng ginawa noon.
Verse 57
लब्धानुज्ञः शिवाच्छैवीं विद्यामस्मै समादिशेत् । ओंकारपूर्विकां तत्र संपुटान्तु नमो ऽंतगाम्
Matapos makamtan ang pahintulot ni Panginoong Śiva, dapat niyang ituro sa kanya ang kaalamang-mantra ng Śaiva. Ito’y sinisimulan sa praṇava na “Oṁ”; at doon, sa loob ng saṁpuṭa na pananggalang na balangkas, ilalapat ang panloob na pagbati ng pagpupugay—“namo”.
Verse 58
शिवशक्तियुताञ्चैव शक्तिविद्यां च तादृशीम् । ऋषिं छन्दश्च देवं च शिवतां शिवयोस्तथा
Dapat din niyang malaman na ang Śakti‑Vidya ay kaloob na may Śiva at Śakti; at malaman din ang ṛṣi nito, ang chandas (sukat), ang namumunong deva, at ang Śivatā—ang likas na pagka-Śiva—ng Banal na Magkaparis.
Verse 59
पूजां सावरणां शम्भोरासनानि च सन्दिशेत् । पुनः संपूज्य देवेशं यन्मया समनुष्ठितम्
Dapat isagawa ang pagsamba kay Śambhu kasama ang Kaniyang mga kasamang diyos (āvaraṇa) at maayos na ihanda ang mga upuang banal (āsana). Pagkaraan, sambahin muli ang Panginoon ng mga diyos at magpahayag nang may paggalang: “Ito ang ritwal na aking isinagawa.”
Verse 60
सुकृतं कुरु तत्सर्वमिति विज्ञापयेच्छिवम् । सहशिष्यो गुरुर्देवं दण्डवत्क्षितिमंडले
“Gawin ang lahat ng may kabutihang-dangal”—sa gayon dapat ipabatid ng guru, kasama ang kanyang mga alagad, ang pagsusumamo kay Panginoong Śiva; at saka magpatirapa nang dāṇḍavat, tuwid na parang tungkod sa ibabaw ng lupa sa harap ng Banal na Siya.
Verse 61
प्रणम्योद्वासयेत्तस्मान्मंडलात्पावकादपि । ततः सदसिकाः सर्वे पूज्याः पूजार्हकाः क्रमात्
Pagkaraang yumukod nang may paggalang, dapat niyang pormal na paalisin (ang inanyayang presensya) mula sa banal na maṇḍala—maging mula sa apoy man. Pagkatapos nito, ang lahat ng mga tagapaglingkod ng ritwal na nakaupo sa kapulungan, na karapat-dapat sambahin, ay dapat parangalan ayon sa wastong pagkakasunod.
Verse 63
सेव्या वित्तानुसारेण सदस्याश्च सहर्त्विजः । वित्तशाठ्यं न कुर्वीत यदीच्छेच्छिवमात्मनः
Paglingkuran ang mga tagapaglingkod at ang mga paring nagsasagawa ng ritwal ayon sa kaya ng yaman. Huwag mandaya sa usaping salapi; kung tunay na ninanais si Śiva bilang Sarili, dapat maging tuwid at makatarungan.
A structured maṇḍala-centered rite under the guru: the disciple approaches after purification, undergoes netrabandhana, performs puṣpāvakiraṇa (flower-casting), then proceeds to Īśāna worship and homa in the Śiva-fire, with additional steps involving thread placement, Vāgīśvarī worship, and mantra–mudrā application.
Eye-binding regulates perception and marks a liminal transition; flower-casting functions as a divinatory/allocative mechanism whereby the guru interprets the fall of flowers to assign an associated name/placement, signaling the disciple’s ritual ‘fit’ within the maṇḍala order.
The mūla-vidyā is presented as a corrective and transformative force: it pacifies doṣa (e.g., inauspicious dream effects) through quantified oblations and enables the guru’s yojana (joining) via mudrā and mental operation, implying a comprehensive reconfiguration of the disciple’s ritual-spiritual status (sarva-yoniṣu framing).