शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

Verse 1

श्रीकृष्ण उवाच । भगवान्मंत्रमाहात्म्यं भवता कथितं प्रभो । तत्प्रयोगविधानं च साक्षाच्छ्रुतिसमं यथा

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “O Panginoon, naipaliwanag mo na ang kadakilaan ng banal na mantra. Ngayon, ituro mo naman ang wastong paraan ng pagsasagawa nito—gaya ng narinig mismo, na kapantay ng awtoridad ng mga Veda.”

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि शिवसंस्कारमुत्तमम् । मंत्रसंग्रहणे किंचित्सूचितन्न तु विस्मृतम्

Ngayon ay nais kong marinig ang kataas-taasang Śiva-saṃskāra, ang banal na disiplina ng pagpapabanal kay Śiva. Sa pagtitipon ng mga mantra, may bahaging bahagya lamang na naipahiwatig at hindi ko pa lubos na naaalala.

Verse 3

उपमन्युरुवाच । हन्त ते कथयिष्यामि सर्वपापविशोधनम् । संस्कारं परमं पुण्यं शिवेन पतिभाषितम्

Wika ni Upamanyu: “Halika—isasalaysay ko sa iyo ang saṃskāra, ang ritwal na naglilinis ng lahat ng kasalanan; isang pinakadakilang gawaing may sukdulang kabanalan, na mismong si Śiva, ang Pati (Panginoon), ang nagpahayag.”

Verse 4

सम्यक्कृताधिकारः स्यात्पूजादिषु नरो यतः । संस्कारः कथ्यते तेन षडध्वपरिशोधनम्

Sapagkat sa pamamagitan nito ang tao ay nagiging ganap na karapat-dapat sa pagsamba at sa mga kaugnay na ritwal, ang ganitong pagpapabanal ay itinuturo bilang paglilinis ng anim na landas (ṣaḍ-adhvan)—ang paraan ng Shaiva Siddhānta upang maging angkop ang nagsasanay sa pagsamba kay Śiva.

Verse 5

दीयते येन विज्ञानं क्षीयते पाशबंधनम् । तस्मात्संस्कार एवायं दीक्षेत्यपि च कथ्यते

Yaong sa pamamagitan nito ay naipagkakaloob ang tunay na kaalamang espirituwal at nababawasan ang pagkagapos ng mga pāśa (tali ng pagkaalipin)—kaya ang banal na saṃskāra na ito ay tinatawag ding “dīkṣā” (inisasyon).

Verse 6

शांभवी चैव शाक्ती च मांत्री चैव शिवागमे । दीक्षोपदिश्यते त्रेधा शिवेन परमात्मना

Sa mga Śiva-āgama, itinuturo ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili, ang dīkṣā sa tatlong anyo: Śāmbhavī, Śāktī, at Māṃtrī (batay sa mantra).

Verse 7

गुरोरालोकमात्रेण स्पर्शात्संभाषणादपि । सद्यस्संज्ञा भवेज्जंतोः पाशोपक्षयकारिणी

Sa sulyap lamang ng Guru—o kahit sa paghipo o pakikipag-usap—agad na sumisibol sa nilalang na may katawan ang tunay na paggising ng kamalayan, na nagpapahina sa mga gapos na pāśa.

Verse 8

सा दीक्षा शांभवी प्रोक्ता सा पुनर्भिद्यते द्विधा । तीव्रा तीव्रतरा चेति पाशो पक्षयभेदतः

Ang pagsisimulang iyon ay ipinahayag na Śāmbhavī, na nauukol kay Śambhu (Śiva). Muli, nahahati ito sa dalawa—“matindi” at “mas matindi”—ayon sa pagkakaiba ng kalagayan ng pāśa (pagkagapos) at sa paghina at pagkapuksa nito.

Verse 9

यया स्यान्निर्वृतिः सद्यस्सैव तीव्रतरा मता । तीव्रा तु जीवतोत्यंतं पुंसः पापविशोधिका

Yaong pagsasanay o debosyon na nagdudulot ng kapayapaan at paglaya nang agad-agad, iyon ang itinuturing na “pinakamatindi.” Ang gayong tindi, habang nabubuhay pa ang tao, ay nagiging ganap na tagapaglinis ng kanyang mga kasalanan.

Verse 10

शक्ती ज्ञानवती दीक्षा शिष्यदेहं प्रविश्य तु । गुरुणा योगमार्गेण क्रियते ज्ञानचक्षुषा

Ang dīkṣā na may kapangyarihan at nagbibigay-kaalaman ay pumapasok sa katawan ng alagad; saka, sa pamamagitan ng Guru at sa landas ng Yoga, ito’y isinasakatuparan sa mata ng tunay na jñāna.

Verse 11

मांत्री क्रियावती दीक्षा कुंडमंडलपूर्विका । मंदमंदतरोद्देशात्कर्तव्या गुरुणा बहिः

Ang dīkṣā na nakabatay sa mantra, kasama ang itinakdang mga gawaing ritwal, ay dapat munang isaayos kasama ang kuṇḍa (hukay ng apoy) at ang banal na maṇḍala. Para sa mga alagad na mabagal at lalo pang mabagal ang kakayahan, dapat itong isagawa ng Guru sa panlabas, sa pamamagitan ng mga panlabas na rito.

Verse 12

शक्तिपातानुसारेण शिष्यो ऽनुग्रहमर्हति । शैवधर्मानुसारस्य तन्मूलत्वात्समासतः

Ayon sa śaktipāta, ang pagbaba ng banal na Śakti, nagiging karapat-dapat ang alagad sa biyaya. Sa madaling sabi, ito ang ugat at saligan ng sinumang sumusunod sa disiplina ng Śaiva Dharma.

Verse 13

यत्र शक्तिर्न पतिता तत्र शुद्धिर्न जायते । न विद्या न शिवाचारो न मुक्तिर्न च सिद्धयः

Kung saan hindi bumaba ang Śakti, doon hindi sumisilang ang kadalisayan. Wala roon ang tunay na kaalaman, wala ang Śivācāra, wala ang paglaya, at wala ring mga siddhi na nagkakabunga.

Verse 14

तस्माल्लिंगानि संवीक्ष्य शक्तिपातस्य भूयसः । ज्ञानेन क्रियया वाथ गुरुश्शिष्यं विशोधयेत्

Kaya nga, matapos pagmasdang mabuti ang mga palatandaang nagpapahiwatig ng malakas na pagbaba ng banal na biyaya (śaktipāta), dapat linisin at dalisayin ng Guru ang alagad—sa pamamagitan man ng pagbibigay ng tunay na kaalaman o sa pamamagitan ng itinakdang sādhana, ritwal, at disiplina.

Verse 15

यो ऽन्यथा कुरुते मोहात्स विनश्यति दुर्मतिः । तस्मात्सर्वप्रकारेण गुरुः शिष्यं परीक्षयेत्

Ang sinumang dahil sa pagkalito ay kumikilos nang salungat sa itinakdang landas at sa tagubilin ng Guru—ang taong hangal na iyon ay mapapahamak. Kaya sa lahat ng paraan, dapat subukin at siyasatin ng Guru ang isang alagad (bago tanggapin).

Verse 16

लक्षणं शक्तिपातस्य प्रबोधानंदसंभवः । सा यस्मात्परमा शक्तिः प्रबोधानंदरूपिणी

Ang tanda ng pagbaba ng banal na biyaya (śaktipāta) ay ang pagsilang ng nagising na kaligayahang-lubos (ānanda). Sapagkat ang Kataas-taasang Kapangyarihan na yaon ay likas na anyo ng paggising at ānanda.

Verse 17

आनंदबोधयोर्लिंगमंतःकरणविक्रियाः । यथा स्यात्कंपरोमांचस्वरनेत्रांगविक्रियाः

Ang mga pagbabago sa panloob na kasangkapan (isip, talino, ego, at alaala) ang mga tanda ng ānanda at nagising na kaalaman—gaya ng panginginig, pagtayo ng balahibo, pagbabago ng tinig, pagluha ng mga mata, at iba pang reaksiyon ng katawan.

Verse 18

शिष्योपि लक्षणैरेभिः कुर्याद्गुरुपरीक्षणम् । तत्संपर्कैः शिवार्चादौ संगतैर्वाथ तद्गतैः

Kahit ang alagad ay nararapat ding magsuri sa Guru ayon sa mga palatandaang ito—sa pagmasid sa kaniyang mga pakikisama: yaong mga kasama niya, yaong mga kaugnay niya, at yaong sa ilalim ng kaniyang impluwensiya ay nagsasagawa ng pagsamba kay Śiva at ng mga kaugnay na disiplina.

Verse 19

शिष्यस्तु शिक्षणीयत्वाद्गुरोर्गौरवकारणात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गुरोर्गौरवमाचरेत्

Sapagkat ang alagad ay yaong dapat sanayin, at sapagkat ang Guru ang pinagmumulan ng paggalang, kaya sa lahat ng pagsisikap ay dapat isagawa at panatilihin ang pagpipitagan sa sariling Guru.

Verse 20

यो गुरुस्स शिवः प्रोक्तो यः शिवः स गुरुः स्मृतः । गुरुर्वा शिव एवाथ विद्याकारेण संस्थितः

Ang ipinahahayag na Guru ay tunay na si Śiva; at ang si Śiva ay inaalala ring Guru. Sa katotohanan, ang Guru ay si Śiva Mismo, nananahan sa anyo ng banal na kaalaman (vidyā).

Verse 21

यथा शिवस्तथा विद्या यथा विद्या तथा गुरुः । शिवविद्या गुरूणां च पूजया सदृशं फलम्

Kung ano si Śiva, gayon din ang banal na kaalaman; kung ano ang kaalamang iyon, gayon din ang Guru. Ang bunga ng paggalang sa kaalamang-Śiva at ng pagsamba sa mga Guru ay magkakapantay ang kinalalabasan.

Verse 22

सर्वदेवात्मकश्चासौ सर्वमंत्रमयो गुरुः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यस्याज्ञां शिरसा वहेत्

Ang Gurong iyon ay tunay na diwa ng lahat ng mga diyos at katawan ng lahat ng mantra. Kaya, sa buong pagsisikap, dapat dalhin ang kanyang utos sa ibabaw ng ulo—bilang pinakamataas na kapangyarihan.

Verse 23

श्रेयो ऽर्थी यदि गुर्वाज्ञां मनसापि न लंघयेत् । गुर्वाज्ञापालको यस्माज्ज्ञानसंपत्तिमश्नुते

Kung hinahangad ang pinakamataas na kabutihan, huwag suwayin ang utos ng Guru kahit sa isip. Sapagkat ang tumutupad sa tagubilin ng Guru ay nakakamit ang yaman ng tunay na kaalaman.

Verse 24

गच्छंस्तिष्ठन्स्वपन्भुंजन्नान्यत्कर्म समाचरेत् । समक्षं यदि कुर्वीत सर्वं चानुज्ञया गुरोः

Kahit naglalakad, nakatayo, natutulog, o kumakain, huwag magsagawa ng ibang gawain nang sariling pasya. Kahit may gagawin sa harap mismo ng Guru, ang lahat ay gawin lamang sa pahintulot ng Guru.

Verse 25

गुरोर्गृहे समक्षं वा न यथेष्टासनो भवेत् । गुरुर्देवो यतः साक्षात्तद्गृहं देवमन्दिरम्

Sa bahay ng Guru, o kahit sa mismong harapan niya, hindi dapat umupo ayon sa sariling nais. Sapagkat ang Guru ay isang diyos na hayag; kaya ang kanyang tahanan ay isang templo ng Banal.

Verse 26

पापिनां च यथा संगात्तत्पापात्पतितो भवेत् । यथेह वह्निसंपर्कान्मलं त्यजति कांचनम्

Kung paanong ang pakikisama sa mga makasalanan ay nagbubunsod sa tao na mahulog sa mismong kasalanan ng kanilang samahan, gayon din ang ginto: sa pagdampi sa apoy, iniiwan nito ang dumi at bahid.

Verse 27

तथैव गुरुसंपर्कात्पापं त्यजति मानवः । यथा वह्निसमीपस्थो घृतकुम्भो विलीयते

Gayon din, sa pakikipag-ugnay sa Guru, naitatakwil ng tao ang kasalanan—tulad ng banga ng ghee na inilagay malapit sa apoy at natutunaw.

Verse 28

तथा पापं विलीयेत ह्याचार्यस्य समीपतः । यथा प्रज्वलितो वह्निः शुष्कमार्द्रं च निर्दहेत्

Gayon din, nalulusaw ang kasalanan kapag nananatili sa malapit na presensya ng tunay na ācārya; tulad ng naglalagablab na apoy na sinusunog kapwa ang tuyô at basâng panggatong.

Verse 29

तथायमपि संतुष्टो गुरुः पापं क्षणाद्दहेत् । मनसा कर्मणा वाचा गुरोः क्रोधं न कारयेत्

Kaya, kapag tunay na nalulugod ang Guru, kaya niyang sunugin ang kasalanan sa isang kisap-mata. Kaya sa isip, sa gawa, at sa salita, huwag kailanman magdulot ng galit sa Guru.

Verse 30

तस्य क्रोधेन दह्यंते ह्यायुःश्रीज्ञानसत्क्रियाः । तत्क्रोधकारिणो ये स्युस्तेषां यज्ञाश्च निष्फलाः

Sa Kanyang poot, ang kahabaan ng buhay, kasaganaan, tunay na kaalaman, at matuwid na gawi ay tila nasusunog at nawawala. At yaong mga nagiging sanhi ng poot na iyon, maging ang kanilang mga yajña ay nagiging walang bunga.

Verse 31

यमश्च नियमाश्चैव नात्र कार्या विचारणा । गुरोर्विरुद्धं यद्वाक्यं न वदेज्जातुचिन्नरः

Tungkol sa mga yama at niyama, hindi na kailangan ng pagtatalo rito—dapat itong panindigan. Ngunit ang tao’y huwag kailanman magsalita ng salungat sa Guru, sapagkat ang utos ng Guru ang tuntuning gumagabay sa landas patungo kay Śiva.

Verse 32

वदेद्यदि महामोहाद्रौरवं नरकं व्रजेत् । मनसा कर्मणा वाचा गुरुमुद्दिश्य यत्नतः

Kung dahil sa matinding kamangmangan ay magsalita ang isa laban sa Guru, mapupunta siya sa impiyernong Raurava. Kaya’t magsikap nang taimtim, ituon ang isip, gawa, at pananalita sa Guru sa mapitagang paglilingkod.

Verse 33

श्रेयोर्थी चेन्नरो धीमान्न मिथ्याचारमाचरेत् । गुरोर्हितं प्रियं कुर्यादादिष्टो वा न वा सदा

Kung ang isang marunong ay naghahangad ng pinakamataas na kabutihan, huwag siyang gumawa ng huwad o mapagkunwaring asal. Lagi niyang gawin ang kapaki-pakinabang at kalugud-lugod sa Guru—may tahasang utos man o wala.

Verse 34

असमक्षं समक्षं वा तस्य कार्यं समाचरेत् । इत्थमाचारवान्भक्तो नित्यमुद्युक्तमानसः

Maging sa Kanyang harapan o sa Kanyang pagliban, nararapat na ganapin nang wasto ang mga tungkuling dapat gawin para sa Kanya. Sa gayon, ang debotong matatag sa tamang asal ay laging may masigasig na isip—matibay sa paglilingkod at disiplinado sa debosyon.

Verse 35

गुरुप्रियकरः शिष्यः शैवधर्मांस्ततो ऽर्हति । गुरुश्चेद्गुणवान्प्राज्ञः परमानंदभासकः

Ang alagad na kumikilos sa paraang kinalulugdan ng Guru ay nagiging karapat-dapat tumanggap ng mga disiplina ng Śaiva Dharma. At kapag ang Guru ay may kabutihang-asal at karunungan—na nagliliwanag ng sukdulang kaligayahan—doon tunay na namumunga ang paghahatid ng aral.

Verse 36

तत्त्वविच्छिवसंसक्तो मुक्तिदो न तु चापरः । संवित्संजननं तत्त्वं परमानंदसंभवम्

Tanging ang nakakabatid ng Tattva at lubos na nakatalaga kay Śiva ang nagkakaloob ng kalayaan—wala nang iba. Ang Tattva ring iyon ang nagpapagising sa dalisay na kamalayan (saṃvit), na sumisilang bilang pinagmumulan ng sukdulang ligaya.

Verse 37

तत्तत्त्वं विदितं येन स एवानंददर्शकः । न पुनर्नाममात्रेण संविदारहितस्तु यः

Siya lamang na nakabatid sa Tattva sa mismong diwa nito ang tunay na nakakakita ng ligaya. Ngunit ang walang panloob na kamalayan ay hindi gayon, kahit taglay pa niya ang pangalan o reputasyon bilang ‘nakaaalam’.

Verse 38

अन्योन्यं तारयेन्नौका किं शिला तारयेच्छिलाम् । एतस्या नाममात्रेण मुक्तिर्वै नाममात्रिका

Kayang maghatid ng iba ang bangka sa pagtawid, ngunit paano maghahatid ang bato ng kapwa bato? Gayunman, sa pagbigkas lamang ng Kanyang Pangalan, tunay na sumisilang ang kalayaan—kalayaang dumarating sa pamamagitan ng Pangalan mismo.

Verse 39

यैः पुनर्विदितं तत्त्वं ते मुक्ता मोचयन्त्यपि । तत्त्वहीने कुतो बोधः कुतो ह्यात्मपरिग्रहः

Yaong mga ganap na nakaunawa sa Tattva (tunay na Prinsipyo)—ang mga pinalaya ay maaari pang magpalaya ng iba. Ngunit sa walang Tattva, saan manggagaling ang tunay na kaalaman, at saan manggagaling ang panloob na pagdakma sa Sarili (Ātman)?

Verse 40

परिग्रहविनिर्मुक्तः पशुरित्यभिधीयते । पशुभिः प्रेरितश्चापि पशुत्वं नातिवर्तते

Ang malaya sa pagkamakamkam at pagkapit sa pag-aari ay tinatawag na ‘paśu’ (ang nakagapos na indibidwal). Ngunit kung siya’y itinutulak ng iba pang mga paśu (mga mundong nilalang na nakagapos), hindi niya tunay na nalalampasan ang paśutva—ang pagkaalipin at buhay na may kundisyon.

Verse 41

तस्मात्तत्त्वविदेवेह मुक्तो मोचक इष्यते । सर्वलक्षणसंयुक्तः सर्वशास्त्रविदप्ययम्

Kaya nga, sa mundong ito, ang nakakabatid ng Tattva (Katotohanan) ay itinuturing na malaya at tagapagpalaya rin ng iba. Taglay niya ang lahat ng tunay na palatandaan ng kaganapang espirituwal, at siya’y dalubhasa rin sa lahat ng śāstra.

Verse 42

सर्वोपायविधिज्ञो ऽपि तत्त्वहीनस्तु निष्फलः । यस्यानुभवपर्यंता बुद्धिस्तत्त्वे प्रवर्तते

Kahit alam niya ang lahat ng paraan at tuntunin, ang walang Tattva (tunay na prinsipyo) ay nananatiling walang bunga. Tanging yaong ang pag-unawa ay umaabot hanggang sa tuwirang karanasan, at ang buddhi ay kumikilos sa Katotohanan, ang tunay na nakalalakad sa Tattva.

Verse 43

तस्यावलोकनाद्यैश्च परानन्दो ऽभिजायते । तस्माद्यस्यैव संपर्कात्प्रबोधानंदसंभवः

Sa pagtanaw lamang sa Kanya, at sa iba pang banal na pakikipagtagpo na tulad nito, sumisilang ang sukdulang kaligayahan. Kaya, mula sa pakikipag-ugnay sa Kanya lamang ipinanganganak ang ligaya ng paggising—ang tunay na liwanag ng espiritu.

Verse 44

गुरुं तमेव वृणुयान्नापरं मतिमान्नरः । स शिष्यैर्विनयाचारचतुरैरुचितो गुरुः

Ang taong may pag-unawa ay dapat pumili sa Gurong iyon lamang, at hindi sa iba. Ang gayong Guru ay nararapat paglingkuran ng mga alagad na bihasa sa pagpapakumbaba at sa disiplinadong asal.

Verse 45

यावद्विज्ञायते तावत्सेवनीयो मुमुक्षुभिः । ज्ञाते तस्मिन्स्थिरा भक्तिर्यावत्तत्त्वं समाश्रयेत्

Hangga’t hindi pa ganap na natatanto ang Katotohanan, ang naghahangad ng kalayaan ay dapat magpatuloy sa debosyonal na paglilingkod (kay Śiva). Kapag natanto na Yaon, nananatili ang matatag na bhakti, hanggang sa maging ganap na nakaugat sa sukdulang Realidad.

Verse 46

न तु तत्त्वं त्यजेज्जातु नोपेक्षेत कथंचन । यत्रानंदः प्रबोधो वा नाल्पमप्युपलभ्यते

Ngunit huwag kailanman talikuran ang Tattva, ang tunay na Prinsip, ni huwag itong pabayaan sa anumang paraan—lalo na sa kalagayang ni katiting na ananda o paggising ng kamalayan ay hindi man lamang natatagpuan.

Verse 47

गुरोर्भ्रात्ःंस्तथा पुत्रान्बोधकान्प्रेरकानपि । तत्रादावुपसंगम्य ब्राह्मणं वेदपारगम्

Una, lumapit at makipagtagpo nang may paggalang sa mga kapatid ng Guru, sa kanyang mga anak, at sa mga nagtuturo at nagpapasigla; at doon, mula sa simula, lumapit nang may pagpipitagan sa isang Brāhmaṇa na nakaabot na sa kabilang pampang ng mga Veda.

Verse 48

गुरुमाराधयेत्प्राज्ञं शुभगं प्रियदर्शनम् । सर्वाभयप्रदातारं करुणाक्रांतमानसम्

Dapat na sambahin nang may debosyon ang Guru—marunong, mapalad, at kaaya-ayang pagmasdan—na nagbibigay ng ganap na kawalang-takot, at ang isipan ay nilulukuban at ginagalaw ng habag.

Verse 49

तोषयेत्तं प्रयत्नेन मनसा कर्मणा गिरा । तावदाराधयेच्छिष्यः प्रसन्नोसौ भवेद्यथा

Sa taimtim na pagsisikap, dapat siyang pasayahin sa isip, sa gawa, at sa salita. Dapat magpatuloy ang alagad sa paglilingkod at pagsamba hanggang sa maging mapagpala at malugod ang guru.

Verse 50

तस्मिन्प्रसन्ने शिष्यस्य सद्यः पापक्षयो भवेत् । तस्माद्धनानि रत्नानि क्षेत्राणि च गृहाणि च

Kapag siya (ang iginagalang na guru/Panginoon) ay nalugod, ang mga kasalanan ng alagad ay napapawi agad. Kaya’t dapat maghandog ng yaman, hiyas, lupain, at maging bahay, bilang debosyon at kaloob.

Verse 51

भूषणानि च वासांसि यानशय्यासनानि च । एतानि गुरवे दद्याद्भक्त्या वित्तानुसारतः

Mga palamuti, kasuotan, sasakyan, higaan, at upuan—ang mga ito’y dapat ihandog sa guru nang may debosyon, ayon sa kakayahang pinansyal.

Verse 52

वित्तशाठ्यं न कुर्वीत यदीच्छेत्परमां गतिम् । स एव जनको माता भर्ता बन्धुर्धनं सुखम्

Kung minimithi ang kataas-taasang hantungan (kalayaan), huwag kailanman mandaya tungkol sa yaman. Sapagkat si Śiva, ang Kataas-taasang Pati, siya lamang ang nagiging ama, ina, kabiyak, kamag-anak, kayamanan, at ligaya.

Verse 53

सखा मित्रं च यत्तस्मात्सर्वं तस्मै निवेदयेत् । निवेद्य पश्चात्स्वात्मानं सान्वयं सपरिग्रहम्

Sapagkat Siya ang tunay na kasama at kaibigan, ialay sa Kanya ang lahat. Pagkaialay ng lahat, isuko rin ang sarili—kasama ang mga ugnayang pampamilya at lahat ng pag-aari—sa Panginoong iyon, si Śiva.

Verse 54

समर्प्य सोदकं तस्मै नित्यं तद्वशगो भवेत् । यदा शिवाय स्वात्मानं दत्तवान् देशिकात्मने

Matapos ihandog sa Gurong iyon ang alay na may kasamang tubig, nararapat na araw-araw ay manatili ang tao sa ilalim ng kanyang paggabay at disiplina. Sapagkat kapag naialay na ng isang tao ang kanyang sarili kay Śiva—na nahahayag sa katauhan ng guro—siya’y nagiging ganap na nakatalaga sa banal na kapangyarihang iyon.

Verse 55

तदा शैवो भवेद्देही न ततो ऽस्ति पुनर्भवः । गुरुश्च स्वाश्रितं शिष्यं वर्षमेकं परीक्षयेत्

Kung magkagayon, ang may-katawang kaluluwa ay nagiging tunay na Śaiva; mula roon ay wala nang muling pagsilang. At dapat siyasatin ng Guru ang alagad na sumilong sa kanya sa loob ng isang buong taon.

Verse 56

ब्राह्मणं क्षत्रियं वैश्यं द्विवर्षं च त्रिवर्षकम् । प्राणद्रव्यप्रदानाद्यैरादेशैश्च समासमैः

Dapat niyang tawagin ang isang brāhmaṇa, isang kṣatriya, at isang vaiśya—gayundin ang nakatapos ng dalawang taon at ang nakatapos ng tatlong taon—sa pamamagitan ng maiikling tagubilin, gaya ng pagbibigay ng mga kaloob na tumutustos sa buhay at iba pang siksik na utos.

Verse 57

उत्तमांश्चाधमे कृत्वा नीचानुत्तमकर्मणि । आक्रुष्टास्ताडिता वापि ये विषादं न यान्त्यपि

Yaong dahil sa baluktot na pagtingin ay ibinababa ang marangal at itinataas ang mababa na wari’y karapat-dapat sa pinakadakilang gawa—kahit laitin at saktan, hindi nalulugmok sa dalamhati—ang gayong tao’y nananatiling di matinag ang diwa.

Verse 58

ते योग्याः संयताः शुद्धाः शिवसंस्कारकर्मणि । अहिंसका दयावंतो नित्यमुद्युक्तचेतसः

Sila lamang ang karapat-dapat—may pagpipigil-sa-sarili at dalisay—para sa mga ritwal ng pagpapabanal at mga disiplina ni Śiva; di-marahas, mahabagin, at ang isip ay laging masikap sa debosyon.

Verse 59

अमानिनो बुद्धिमंतस्त्यक्तस्पर्धाः प्रियंवदाः । ऋजवो मृदवः स्वच्छा विनीताः स्थिरचेतसः

Walang pagmamataas sa sarili, may talinong mapagkilatis, tinalikdan ang pakikipagtagisan, at nagsasalita nang may kabaitan—tuwid, banayad, dalisay, mapagpakumbaba, at matatag ang isip: ito ang mga katangian ng karapat-dapat sa landas na Śaiva, na humahantong sa biyaya ni Pati (Panginoong Śiva) at sa paglaya mula sa pagkagapos.

Verse 60

शौचाचारसमायुक्ताः शिवभक्ता द्विजातयः । एवं वृत्तसमोपेता वाङ्मनःकायकर्मभिः

Ang mga dvija, mga deboto ni Śiva na may kalinisan at wastong asal, ay dapat manahan sa ganitong disiplinadong pamumuhay—maayos sa pananalita, sa isip, at sa mga gawa ng katawan.

Verse 61

शोध्या बोध्या यथान्यायमिति शास्त्रेषु निश्चयः । नाधिकारः स्वतो नार्याः शिवसंस्कारकर्मणि

Pinagtibay ng mga śāstra ang bagay na ito: ang tao ay dapat linisin at turuan ayon sa wastong tuntunin. Ang babae, sa sarili niyang kapangyarihan, ay walang hiwalay na karapatang magsagawa ng mga ritong saṃskāra na kabilang sa mga banal na pagtalima kay Śiva.

Verse 62

नियोगाद्भर्तुरस्त्येव भक्तियुक्ता यदीश्वरे । तथैव भर्तृहीनाया पुत्रादेरभ्यनुज्ञया

Sa utos ng asawa, ang bhakti sa Panginoon ay tunay na naitatatag; gayundin, para sa babaeng walang asawa, ito’y naitatatag sa pahintulot ng mga anak na lalaki at ng iba pang matatandang pinuno ng angkan.

Verse 63

अधिकारो भवत्येव कन्यायाः पितुराज्ञया । शूद्राणां मर्त्यजातीनां पतितानां विशेषतः

Tunay nga, ang pagiging karapat-dapat ng isang dalaga (sa pagsasagawa ng nasabing ritwal o pagtalima) ay nagmumula lamang sa pahintulot ng ama—lalo na sa mga Śūdra, sa mga isinilang bilang mortal, at higit sa lahat sa mga nalugmok o lumihis sa itinakdang asal.

Verse 64

तथा संकरजातीनां नाध्वशुद्धिर्विधीयते । तैप्यकृत्रिमभावश्चेच्छिवे परमकारणे

Gayundin, para sa mga isinilang mula sa magkakahalong pamayanan, walang itinakdang paghihigpit hinggil sa paglilinis sa pamamagitan ng mga itinakdang landas. Kahit para sa kanila, kung may likás at di-pinipilit na debosyon kay Śiva—ang Kataas-taasang Sanhi—ang paglilinis ay tunay na nagaganap.

Verse 65

पादोदकप्रदानाद्यैः कुर्युः पापविशोधनम् । अत्रानुलोमजाता ये युक्ता एव द्विजातिषु

Sa pamamagitan ng mga gawa tulad ng pag-aalay ng pādodaka (banal na tubig mula sa paa) at mga kaugnay na pagtalima, dapat nilang isagawa ang paglilinis ng kasalanan. Dito, yaong mga isinilang sa kaayusang anuloma—na wastong kabilang sa mga dvija (dalawang-ulit na isinilang)—ay tunay na karapat-dapat sa gayong tungkulin.

Verse 66

तेषामध्वविशुद्ध्यादि कुर्यान्मातृकुलोचितम् । या तु कन्या स्वपित्राद्यैश्शिवधर्मे नियोजिता

Para sa kanila, dapat isagawa ang mga ritwal na nagsisimula sa paglilinis ng adhvan (landas/mga antas ng pagpapamalas), ayon sa paraang angkop sa angkan ng ina. Ngunit ang dalagang yaon na itinalaga ng sarili niyang ama at iba pang tagapag-alaga sa Dharma ni Śiva—

Verse 67

सा भक्ताय प्रदातव्या नापराय विरोधिने । दत्ता चेत्प्रतिकूलाय प्रमादाद्बोधयेत्पतिम्

Siya’y dapat ipagkaloob lamang sa isang debotong sumasamba, hindi sa iba na may pagkapoot o pagsalungat. Kung dahil sa kapabayaan ay naipagkaloob sa isang di-kanais-nais, dapat agad ipabatid sa Pati (Śiva).

Verse 68

अशक्ता तं परित्यज्य मनसा धर्ममाचरेत् । यथा मुनिवरं त्यक्त्वा पतिमत्रिं पतिव्रता

Kung hindi kayang isagawa ang tungkuling iyon sa gawa, isantabi ito at isabuhay ang dharma kahit sa isip man lamang—gaya ng asawang tapat na, iniwan ang pagkakapit sa dakilang muni, at nanatiling wagas sa kanyang asawa, ang muni na si Atri.

Verse 69

कृतकृत्या ऽभवत्पूर्वं तपसाराध्य शङ्करम् । यथा नारायणं देवं तपसाराध्य पांडवान्

Noon pa, natamo niya ang kaganapan ng layon sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay (tapas) upang sambahin si Śaṅkara (Śiva). Gaya rin ng Diyos na Nārāyaṇa na sa pamamagitan ng tapas ay napalugod at tumulong sa mga Pāṇḍava.

Verse 70

पतींल्लब्धवती धर्मे गुरुभिर्न नियोजिता । अस्वातन्त्र्यकृतो दोषो नेहास्ति परमार्थतः

“Nakatamo niya ang asawa ayon sa dharma, at hindi siya inutusan o pinilit ng mga nakatatanda o guro; kaya sa katotohanan, walang tunay na kasalanan dito na nagmumula sa pag-asa sa iba o kawalan ng sariling pagpapasya.”

Verse 71

शिवधर्मे नियुक्तायाश्शिवशासनगौरवात् । बहुनात्र किमुक्तेन यो ऽपि को ऽपि शिवाश्रयः

Sa bigat at kamahalan ng kautusan ni Śiva, siya/ang taong iyon ay itinalaga sa landas ng Śiva-dharma. Ano pa ang kailangang sabihin nang marami? Sinumang—kahit sino—na kumakalinga kay Śiva ay matatatag sa Kanyang daan.

Verse 72

संस्कार्यो गुर्वधीनश्चेत्संस्क्रिया न प्रभिद्यते । गुरोरालोकनादेव स्पर्शात्संभाषणादपि

Kung ang alagad na tatanggap ng pagsasamskāra ay nananatili sa ilalim ng disiplina ng Guru, hindi naaantala ang banal na ritwal. Tunay, sa pagtanaw lamang sa Guru—sa kanyang paghipo, at maging sa pakikipag-usap sa kanya—nagiging matatag ang ritwal at nagpapatuloy nang walang sagabal.

Verse 73

यस्य संजायते प्रज्ञा तस्य नास्ति पराजयः । मनसा यस्तु संस्कारः क्रियते योगवर्त्मना

Sa sinumang sumibol ang tunay na pag-unawa (prajñā), walang pagkatalo. Ang panloob na pagdalisay na isinasagawa ng isipan sa landas ng Yoga ay nagiging mapagpasiyang saṃskāra, humuhubog sa asal ng kaluluwa.

Verse 74

स वक्ष्यते समासेन तस्य शक्यो न विस्तरः

Ang aral na iyon ay ipahahayag nang maikli, sapagkat ang ganap na paglawak at detalyadong pagpapaliwanag nito ay hindi tunay na maisasaad.