पाशुपतव्रतविधिः | The Procedure of the Supreme Pāśupata Vow

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामो व्रतं पाशुपतं परम् । ब्रह्मादयो ऽपि यत्कृत्वा सर्वे पाशुपताः स्मृताः

Sinabi ng mga rishi: “O kagalang-galang, nais naming marinig ang tungkol sa pinakamataas na panatang Pāśupata—na kapag isinagawa, maging si Brahmā at ang iba pang mga diyos ay kinikilalang mga Pāśupata (mga deboto ni Paśupati, si Śiva).”

Verse 2

वायुरुवाच । रहस्यं वः प्रवक्ष्यामि सर्वपापनिकृन्तनम् । व्रतं पाशुपतं श्रौतमथर्वशिरसि श्रुतम्

Sinabi ni Vāyu: “Ipahahayag ko sa inyo ang isang lihim na aral na pumuputol sa lahat ng kasalanan—ang Vedic (śrauta) na panatang Pāśupata, gaya ng narinig sa Atharvaśiras.”

Verse 3

कालश्चैत्री पौर्णमासी देशः शिवपरिग्रहः । क्षेत्रारामाद्यरण्यं वा प्रशस्तश्शुभलक्षणः

Ang wastong panahon ay ang araw ng kabilugan ng buwan sa buwan ng Caitra; ang wastong lugar ay lupain na nauukol o iniaalay kay Panginoong Śiva—maging sagradong bukirin, hardin, o gubat—kung ito’y kinikilala ng kaugalian at may mapalad na mga palatandaan.

Verse 4

तत्र पूर्वं त्रयोदश्यां सुस्नातः सुकृताह्निकः । अनुज्ञाप्य स्वमाचार्यं संपूज्य प्रणिपत्य च

Doon, sa naunang pagkakataon, sa ikalabintatlong araw ng buwan (Trayodaśī), matapos maligo nang lubos at ganap na gampanan ang mga arawang ritwal, humingi siya ng pahintulot sa sariling guro; at matapos siyang sambahin nang buo, siya’y yumukod at nagpatirapa nang may paggalang.

Verse 5

पूजां वैशेषिकीं कृत्वा शुक्लांबरधरः स्वयम् । शुक्लयज्ञोपवीती च शुक्लमाल्यानुलेपनः

Matapos isagawa ang natatanging pagsamba ayon sa itinakda, siya mismo ay dapat magsuot ng puting kasuotan, magsuot ng puting sagradong sinulid (yajñopavīta), at mag-adorno ng puting kuwintas ng bulaklak at puting pamahid na mabango.

Verse 6

ध्यात्वा देवं च देवीं च तद्विज्ञापनवर्त्मना । व्रतमेतत्करोमीति भवेत्संकल्प्य दीक्षितः

Matapos magnilay sa Panginoon (Śiva) at sa Diyosa (Devī), at sumunod sa paraan ng pormal na pag-uulat at pag-anyaya sa Kanila, ang inisyadong deboto ay dapat magtakda ng panata: “Isasagawa ko ang panatang ito.”

Verse 7

यावच्छरीरपातं वा द्वादशाब्दमथापि वा । तदर्धं वा तदर्धं वा मासद्वादशकं तु वा

Maaaring tuparin ito hanggang sa pagbagsak ng katawan (ibig sabihin, sa buong buhay), o kaya sa loob ng labindalawang taon; o kalahati niyon, o muli’y kalahati pa; o kahit man lamang sa loob ng labindalawang buwan.

Verse 8

तदर्धं वा तदर्धं वा मासमेकमथापि वा । दिनद्वादशकं वा ऽथ दिनषट्कमथापि वा

O kalahati ng panahong iyon, o muli’y kalahati pa; o kahit isang buong buwan; o labindalawang araw; o kahit anim na araw—ang disiplina ng pagsamba at pagtalima para kay Śiva ay maaaring isagawa sa alinman sa mga panahong ito.

Verse 9

तदर्धं दिनमेकं वा व्रतसंकल्पनावधि । अग्निमाधाय विधिवद्विरजाहोमकारणात्

Ang panahon para sa pagtitibay ng panata (vrata-saṅkalpa) ay dapat kalahating araw o isang buong araw. Pagkaraan, matapos maitatag nang wasto ang banal na apoy ayon sa tuntunin, isagawa ang Virajā-homa, sapagkat ito ang sanhi ng paglilinis sa ritwal (paglaya sa karumihan).

Verse 10

हुत्वाज्येन समिद्भिश्च चरुणा च यथाक्रमम् । पूर्णामापूर्य तां भूयस्तत्त्वानां शुद्धिमुद्दिशन्

Matapos maghandog nang sunod-sunod ng ghee, mga banal na patpat na panggatong, at caru na lutong handog, muli niyang pinuno ang pangwakas na handog (pūrṇāhuti), iniaalay ito para sa pagdalisay ng mga tattva, ang mga saligang simulain ng pagkatawang-nilalang.

Verse 11

जुहुयान्मूलमन्त्रेण तैरेव समिदादिभिः । तत्त्वान्येतानि मद्देहे शुद्ध्यंताम् १ त्यनुस्मरन्

Dapat siyang maghandog sa pamamagitan ng mūla-mantra, gamit ang yaong mga patpat na panggatong at iba pang itinakdang sangkap, habang taimtim na inaalala sa loob: “Nawa’y malinis ang mga tattva na ito sa aking katawan.”

Verse 12

पञ्चभूतानि तन्मात्राः पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । ज्ञानकर्मविभेदेन पञ्चकर्मविभागशः

Inilalarawan ang limang dakilang elemento, ang mga banayad na diwa (tanmātra), at ang limang sangkap ng pagkilos; at sa pagkakaiba ng kaalaman at gawa, ang mga tungkulin ay inilalahad sa limang uri ng paghahati.

Verse 13

त्वगादिधातवस्सप्त पञ्च प्राणादिवायवः । मनोबुद्धिरहं ख्यातिर्गुणाः प्रकृतिपूरुषौ

Ang pitong sangkap ng katawan na nagsisimula sa balat, ang limang hininga ng buhay na nagsisimula sa prāṇa, ang isip at talino, ang pagkapit sa “ako” (ahaṃkāra) at pag-unawa, ang tatlong guṇa, at maging ang Prakṛti at Puruṣa—ito ang mga tattva na naggagapos sa kaluluwang indibidwal. Kapag nalaman ang katotohanan nito, humaharap siya kay Pati (Śiva), ang Tagapagpalaya na lampas sa mga gapos.

Verse 14

रागो विद्याकले चैव नियतिः काल एव च । माया च शुद्धिविद्या च महेश्वरसदाशिवौ

Ang pagnanasa (rāga), ang kaalaman (vidyā), at ang limitadong kakayahang kumilos (kalā), gayundin ang pagkapigil (niyati) at ang panahon (kāla)—at pati ang Māyā at ang dalisay na kaalaman (śuddhavidyā), kasama sina Maheśvara at Sadāśiva: ito ang mga mataas na prinsipyo na ipinahayag sa aral na ito.

Verse 15

शक्तिश्च शिवतत्त्वं च तत्त्वानि क्रमशो विदुः । मन्त्रैस्तु विरजैर्हुत्वा होतासौ विरजा भवेत्

Nalalaman nila ang mga tattva ayon sa wastong pagkakasunod—mula kay Śakti hanggang sa prinsipyo ni Śiva. Ngunit kapag nag-aalay ng oblation sa pamamagitan ng mga mantrang walang dungis (viraja), ang naghahandog mismo ay nagiging walang dungis, pinalalaya sa bahid ng rajas.

Verse 16

शिवानुग्रहमासाद्य ज्ञानवान्स हि जायते । अथ गोमयमादाय पिण्डीकृत्याभिमंत्र्य च

Pagkamit ng biyaya ni Śiva, siya nga ay nagiging pinagkalooban ng tunay na kaalaman. Pagkaraan, kumuha siya ng dumi ng baka, hinubog na parang bukol, at matapos basbasan sa pagbigkas ng mantra, ay magpapatuloy sa ritwal.

Verse 17

विन्यस्याग्नौ च सम्प्रोक्ष्य दिने तस्मिन्हविष्यभुक् । प्रभाते तु चतुर्दश्यां कृत्वा सर्वं पुरोदितम्

Matapos maayos na ilagak ang mga handog sa banal na apoy at linisin sa pagwiwisik, sa araw na iyon ay tanging pagkaing havisya na itinakda ang dapat niyang kainin. Pagkatapos, sa umaga ng ika-labing-apat na araw ng buwan (caturdaśī), matapos ganapin ang lahat ng naunang iniutos, dapat niyang ipagpatuloy ang ritwal sa wastong paraan.

Verse 18

दिने तस्मिन्निराहारः कालं शेषं समापयेत् । प्रातः पर्वणि चाप्येवं कृत्वा होमा वसानतः

Sa araw na iyon, manatiling walang pagkain at gugulin ang natitirang oras sa disiplinadong pagtalima. Gayundin, sa sumunod na umaga sa banal na sandali (parvan), matapos gawin ito, dapat niyang tapusin sa pagsasagawa ng homa (handog sa apoy) kasama ang wastong mga ritong pangwakas.

Verse 19

उपसंहृत्य रुद्राग्निं गृह्णीयाद्भस्म यत्नतः । ततश्च जटिलो मुण्डी शिखैकजट एव वा

Pagkatapos na maayos na tapusin ang ritwal ng apoy para kay Rudra (Rudrāgni), dapat maingat na tipunin ang banal na abo (bhasma). Pagkaraan nito, ayon sa disiplina ng panata ni Śiva, maaari siyang mamuhay bilang asetang may gusot na buhok, o magpakalbo, o magtira ng iisang tuktok na bun, o kahit iisang hiblang gimbal lamang.

Verse 20

भूत्वा स्नात्वा ततो वीतलज्जश्चेत्स्याद्दिगम्बरः । अपि काषायवसनश्चर्मचीराम्बरो ऽथ वा

Matapos isagawa ang mga kinakailangang pagtalima at saka maligo, dapat siyang maging malaya sa hiya at, kung nararapat, manatiling digambara—ang langit ang kasuotan. O kaya’y magsuot ng kasāya na kulay okra, o magbihis ng balat at telang mula sa balat ng puno, alinman ang angkop, habang sinusunod ang disiplina na iniuukol kay Śiva.

Verse 21

एकाम्बरो वल्कली वा भवेद्दण्डी च मेखली । प्रक्षाल्य चरणौ पश्चाद्द्विराचम्यात्मनस्तनुम्

Nakasuot man ng iisang kasuotan—o balot ng telang mula sa balat ng puno—dapat din siyang may tungkod (daṇḍa) at sinturon (mekhalā). Pagkatapos hugasan ang mga paa, saka magsagawa ng ācamana nang dalawang ulit, upang linisin ang sariling katawan para sa pagsamba kay Śiva at sa disiplina ng yoga.

Verse 22

संकुलीकृत्य तद्भस्म विरजानलसंभवम् । अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैः षड्भिराथर्वणैः क्रमात्

Pagkatapos, haluing mabuti ang banal na abo—na isinilang mula sa dalisay na apoy na Virajā. At ayon sa wastong pagkakasunod, basbasan ito sa anim na mantrang Atharvan na nagsisimula sa “Agni…”.

Verse 23

विभृज्यांगानि मूर्धादिचरणांतानि तैस्स्पृशेत् । ततस्तेन क्रमेणैव समुद्धृत्य च भस्मना

Matapos linisin ang mga bahagi ng katawan mula ulo hanggang paa, dapat niyang hipuin ang mga ito gamit ang yaong panlinis. Pagkaraan, sa gayon ding pagkakasunod, dapat niyang kunin at ipahid ang banal na abo (bhasma), nang paisa-isang hakbang.

Verse 24

सर्वांगोद्धूलनं कुर्यात्प्रणवेन शिवेन वा । ततस्त्रिपुण्ड्रं रचयेत्त्रियायुषसमाह्वयम्

Dapat pahiran ang buong katawan ng banal na abo habang inuusal ang Praṇava (Oṁ) o ang banal na Pangalan ni Śiva. Pagkaraan, iguhit ang Tripuṇḍra—tatlong guhit ng abo—na tumatawag sa tatlong panahon ng buhay: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap, upang mapadalisay sa pagpapabanal na iyon.

Verse 25

शिवभावं समागम्य शिवयोगमथाचरेत् । कुर्यात्स्त्रिसन्ध्यमप्येवमेतत्पाशुपतं व्रतम्

Pagkapasok sa kalagayan ni Śiva—na nalulubog sa Kanyang kamalayan—dapat isagawa ang Śiva-yoga. Sa ganitong paraan, sa tatlong sandhyā araw-araw (bukang-liwayway, tanghali, at dapithapon), dapat tuparin ang panatang Pāśupata.

Verse 26

भुक्तिमुक्तिप्रदं चैतत्पशुत्वं विनिवर्तयेत् । तत्पशुत्वं परित्यज्य कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

Ang pagsasanay na Pāśupata ay nagkakaloob ng kapwa ginhawang makamundo at kalayaan; inaalis nito ang paśutva—ang kalagayan ng nilalang na nakagapos. Kaya, talikdan ang gayong pagkakagapos at isagawa ang panatang Pāśupata sa debosyon kay Paśupati, ang Panginoong Śiva.

Verse 27

पूजनीयो महादेवो लिंगमूर्तिस्सनातनः । पद्ममष्टदलं हैमं नवरत्नैरलंकृतम्

Si Mahādeva, ang Walang Hanggan na ang anyo ay Liṅga, ay nararapat sambahin. Para sa Kanyang pagsamba, maghandog ng gintong lotus na may walong talulot, pinalamutian ng siyam na hiyas.

Verse 28

कर्णिकाकेशरोपेतमासनं परिकल्पयेत् । विभवे तदभावे तु रक्तं सितमथापि वा

Maghanda ng āsana na may gitnang pusod at mga hiblang nakapaligid, gaya ng lotus. Kung may kakayahan, gamitin ang gayong upuan; kung wala, maaaring gumamit ng pulang āsana, o maging puti rin.

Verse 29

पद्मं तस्याप्यभावे तु केवलं भावनामयम् । तत्पद्मकर्णिकामध्ये कृत्वा लिंगं कनीयसम्

Hayaang kumuha ang sādhaka ng isang lotus; at kung wala kahit iyon, hayaang ang lotus ay mabuo sa dalisay na pagninilay. Sa pinakasentro ng lotus na iyon, sa loob ng perikarp nito, ilagay (o gunigunihin) ang isang munting Śiva-liṅga.

Verse 30

स्फीटिकं पीठिकोपेतं पूजयेद्विधिवत्क्रमात् । प्रतिष्ठाप्य विधानेन तल्लिंगं कृतशोधनम्

Sa wastong pagkakasunod, sambahin ayon sa ritwal ang kristal na Liṅga na nakalagay sa pīṭhikā (pedestal). Matapos itong malinis at mapadalisay, itatag ang Liṅga ayon sa itinakdang pamamaraan, at saka ipagpatuloy ang pagsamba.

Verse 31

परिकल्प्यासनं मूर्तिं पञ्चवक्त्रप्रकारतः । पञ्चगव्यादिभिः पूर्णैर्यथाविभवसंभृतैः

Matapos ayusin ang upuan at pagnilayan ang anyo ng Diyos ayon sa limang-mukhang pagpapakita (pañcavaktra) ni Śiva, ihanda ang mga handog—punô ng pañcagavya at iba pang banal na sangkap—na natipon ayon sa kaya ng deboto.

Verse 32

स्नापयेत्कलशैः पूर्णैरष्टापदसमुद्भवैः । गंधद्रव्यैस्सकर्पूरैश्चन्दनाद्यैस्सकुंकुमैः

Dapat paliguan (abhiṣeka) ang banal na Liṅga ni Śiva gamit ang mga banga na punô, nakalagay sa tuntungang may walong talulot (aṣṭāpada), at gumamit ng mga mababangong sangkap—kasama ang kamper, sandal at mga katulad nito, at pati na rin ang safron—bilang paglilinis na handog sa Panginoong Pati, ang Kataas-taasang Guro at tagapagkaloob ng mokṣa.

Verse 33

सवेदिकं समालिप्य लिंगं भूषणभूषितम् । बिल्वपत्रैश्च पद्मैश्च रक्तैः श्वेतैस्तथोत्पलैः

Pagkatapos pahiran at ihanda nang maingat ang Liṅga kasama ang pedestal nito (yoni-pīṭha), at palamutian ng mga alahas na pangsamba, dapat itong sambahin sa pamamagitan ng mga dahon ng bilva, mga lotus na pula at puti, at gayundin ng mga utpala (liryo sa tubig).

Verse 34

नीलोत्पलैस्तथान्यैश्च पुष्पैस्तैस्तैस्सुगंधिभिः । पुण्यैः प्रशस्तैः पत्रैश्च चित्रैर्दूर्वाक्षतादिभिः

Gamit ang bughaw na lotus at iba’t ibang mababangong bulaklak; gamit ang mga dahong dalisay at mapalad; at gamit ang sari-saring banal na handog gaya ng damong dūrvā at akṣata, ang bigas na buo at di nababasag, at iba pa.

Verse 35

समभ्यर्च्य यथालाभं महापूजाविधानतः । धूपं दीपं तथा चापि नैवेद्यं च समादिशेत्

Pagkatapos sambahin nang wasto si Śiva ayon sa makakaya, alinsunod sa itinakdang paraan ng dakilang pūjā, saka maghandog ng insenso at ilawan, at maingat ding ialay ang naivedya, ang handog na pagkain.

Verse 36

निवेदयित्वा विभवे कल्याणं च समाचरेत् । इष्टानि च विशिष्टानि न्यायेनोपार्जितानि च

Matapos munang ialay ang ayon sa kakayahan, dapat isagawa ang mga gawaing mapalad. Dapat ding ipagkaloob at gamitin ang mga kanais-nais at natatanging bagay na natamo sa makatarungang paraan.

Verse 37

सर्वद्रव्याणि देयानि व्रते तस्मिन्विशेषतः । श्रीपत्रोत्पलपद्मानां संख्या साहस्रिकी मता

Sa banal na panatang iyon, lalo na’y dapat ipagkaloob bilang kawanggawa ang lahat ng uri ng handog. Para sa mga dahon ng bilva at sa mga bulaklak ng bughaw na lotus at lotus, ang itinakdang bilang ay isang libo.

Verse 38

प्रत्येकमपरा संख्या शतमष्टोत्तरं द्विजाः । तत्रापि च विशेषेण न त्यजेद्बिल्वपत्रकम्

O mga dalawang-ulit na isinilang, sa bawat handog ay may itinakdang bilang—isang daan at walo. Kahit sa mga iyon, lalo na, huwag kailanman kaligtaan ang dahon ng bilva sa pagsamba kay Śiva.

Verse 39

हैममेकं परं प्राहुः पद्मं पद्मसहस्रकात् । नीलोत्पलादिष्वप्येतत्समानं बिल्बपत्रकैः

Ipinahahayag nila na ang iisang gintong lotus ay higit na dakila kaysa sa sanlibong karaniwang lotus. Gayundin, kahit sa mga asul na lotus at iba pang bulaklak, ang handog na ito’y itinuturing na kapantay kapag inihain sa Panginoong Śiva sa pamamagitan ng mga dahon ng bilva.

Verse 40

पुष्पान्तरे न नियमो यथालाभं निवेदयेत् । अष्टाङ्गमर्घ्यमुत्कृष्टं धूपालेपौ विशेषतः

Sa pag-aalay ng mga bulaklak, walang mahigpit na tuntunin—ihandog ang anumang makukuha. Ang walong-bahaging arghya ay itinuturing na napakahusay; at lalo na, ang insenso at ang banal na pahid na pabango/pasta ay lubhang pinupuri sa pagsamba kay Śiva.

Verse 41

चन्दनं वामदेवाख्ये हरितालं च पौरुषे । ईशाने भसितं केचिदालेपनमितीदृशाम्

Sa ritwal na kaugnay ng Vāmadeva, ipinapahid ang paste ng sandalwood; sa Pauruṣa, ang haritāla na dilaw (orpiment); at sa Īśāna, ang banal na abo na bhasma. Ganito ang itinatakdang pagpapahid ng ilan para sa mga anyo at pagtalima na ito.

Verse 42

न धूपमिति मन्यन्ते धूपान्तरविधानतः । सितागुरुमघोराख्ये मुखे कृष्णागुरुं पुनः

Ayon sa mga itinakdang pagkakaiba-iba ng pag-aalay ng insenso, hindi ito itinuturing na iisang uri lamang. Sa mukhang tinatawag na Aghora, muling itinatakda ang puting agaru (sītāguru); at sa ibang pagkakataon naman, ang itim na agaru (kṛṣṇāguru).

Verse 43

पौरुषे गुग्गुलं सव्ये सौम्ये सौगंधिकं मुखे । ईशाने ऽपि ह्युशीरादि देयाद्धूपं विशेषतः

Para sa anyong Pauruṣa, dapat ihandog ang insensong guggulu. Sa kaliwang panig, ihandog ang halimuyak na Saumya; sa bibig/mukha, ihandog ang matamis na pabango. At sa direksiyong Īśāna rin, lalo na’y ihandog ang insensong gawa sa uśīra at mga katulad nito.

Verse 44

शर्करामधुकर्पूरकपिलाघृतसंयुतम् । चंदनागुरुकाष्ठाद्यं सामान्यं संप्रचक्षते

Ang halong pinagsama sa asukal, pulot, kamper, at dilaw na ghee (kapilā), kasama ang sandalwood, agaru, at iba pang mababangong kahoy—ay ipinahahayag na siyang “karaniwan” o pamantayang handog.

Verse 45

कर्पूरवर्तिराज्याढ्या देया दीपावलिस्ततः । अर्घ्यमाचमनं देयं प्रतिवक्त्रमतः परम्

Pagkaraan nito, maghandog ng hanay ng mga ilawan na sagana sa mitsa ng kamper. Pagkatapos, ihandog ang arghya at ācamanā nang ayon sa wastong pagkakasunod, inihaharap sa bawat iginagalang na mukha (ng Diyos).

Verse 46

प्रथमावरणे पूज्यो क्रमाद्धेरम्बषण्मुखौ । ब्रह्मांगानि ततश्चैव प्रथमावरणेर्चिते

Sa unang āvaraṇa, sambahin nang sunod-sunod si Heramba (Gaṇeśa) at si Ṣaṇmukha (Kārttikeya). Pagkaraan, sa loob din ng unang āvaraṇa, dapat ding sambahin ang mga sangkap o “mga bahagi” (mga kasamang anyo) ni Brahmā.

Verse 47

द्वितीयावरणे पूज्या विघ्नेशाश्चक्रवर्तिनः । तृतीयावरणे पूज्या भवाद्या अष्टमूर्तयः

Sa ikalawang āvaraṇa, sambahin si Vighneśa (Gaṇeśa) at ang mga cakravartin, ang mga naghaharing pangkalahatan. Sa ikatlong āvaraṇa, sambahin ang Aṣṭamūrti—ang Walong Pagpapakita—na nagsisimula kay Bhava.

Verse 48

महादेवादयस्तत्र तथैकादशमूर्तयः । चतुर्थावरणे पूज्याः सर्व एव गणेश्वराः

Doon, si Mahādeva at ang iba pang banal na pagpapakita—maging ang labing-isang anyo man—ay pawang dapat sambahin sa ikaapat na āvaraṇa. Sapagkat silang lahat ay tunay na mga panginoon ng mga gaṇa ni Śiva, ang Kanyang mga kasamang hukbo.

Verse 49

बहिरेव तु पद्मस्य पञ्चमावरणे क्रमात् । दशदिक्पतयः पूज्याः सास्त्राः सानुचरास्तथा

Pagkatapos, sa labas ng lotus—sa ikalimang bilog na pambalot ayon sa wastong pagkakasunod—dapat sambahin ang mga Panginoon ng sampung direksiyon, kasama ang kanilang mga sandata at gayundin ang kanilang mga kasamang tagasunod.

Verse 50

ब्रह्मणो मानसाः पुत्राः सर्वे ऽपि ज्योतिषां गणाः । सर्वा देव्यश्च देवाश्च सर्वे सर्वे च खेचराः

Ang lahat ng pangkat ng maningning na nilalang sa langit ay mga anak na isinilang sa isipan ni Brahmā; lahat ng mga Diyosa at mga Diyos—at maging ang mga nilalang na naglalakbay sa himpapawid—ay mula rin sa iisang banal na pinagmulan.

Verse 51

पातालवासिनश्चान्ये सर्वे मुनिगणा अपि । योगिनो हि सखास्सर्वे पतंगा मातरस्तथा

Naroon din ang iba—ang mga naninirahan sa Pātāla at ang lahat ng pangkat ng mga muni. Ang lahat ng yogin, ang lahat ng mabubuting kasama, gayundin ang mga nilalang na makalangit at ang mga Banal na Ina, ay nagtipon din doon.

Verse 52

क्षेत्रपालाश्च सगणाः सर्वं चैतच्चराचरम् । पूजनीयं शिवप्रीत्या मत्त्वा शंभुविभूतिमत्

Sa pagkaalam na ang mga Kṣetrapāla kasama ang kanilang mga pangkat—at ang buong sansinukob na ito, ang gumagalaw at di-gumagalaw—ay pinagkalooban ng kapangyarihan at kaluwalhatian ni Śambhu, nararapat silang sambahin upang ikalugod ni Śiva.

Verse 53

अथावरणपूजांते संपूज्य परमेश्वरम् । साज्यं सव्यं जनं हृद्यं हविर्भक्त्या निवेदयेत्

Pagkatapos, sa pagtatapos ng āvaraṇa-pūjā (pagsamba sa banal na kalipunan), matapos parangalan nang ganap ang Kataas-taasang Panginoon, dapat ihandog nang may bhakti ang havis—kaaya-aya at nakalulugod sa puso—kasama ng ghee.

Verse 54

मुखवासादिकं दत्त्वा ताम्बूलं सोपदंशकम् । अलंकृत्य च भूयो ऽपि नानापुष्पविभूषणैः

Matapos ihandog ang mga pabango para sa bibig at iba pa, at saka ang tāmbūla (nguyang sirih) na inihandang may mga pampalasa, muli niyang pinalamutian ang iginagalang na iyon ng mga palamuti at gayak na yari sa sari-saring bulaklak.

Verse 55

नीराजनांते विस्तीर्य पूजाशेषं समापयेत् । चषकं सोपकारं च शयनं च समर्पयेत्

Sa pagtatapos ng ārati, dapat ayusin at ilatag nang wasto ang mga handog at tapusin ang natitirang bahagi ng pagsamba. Pagkaraan, ihandog ang isang saro kasama ang mga kasangkapan nito, at ihandog din ang higaan bilang banal na paglilingkod sa Panginoon.

Verse 56

चन्द्रसंकाशहारं च शयनीयं समर्पयेत् । आद्यं नृपोचितं हृद्यं तत्सर्वमनुरूपतः

Ihandog ang kuwintas na kumikislap na gaya ng buwan, at ihandog din ang marapat na higaan. Ang mga pangunahing handog na ito—angkop sa isang hari at nakalulugod sa puso—ay dapat ialay nang may wastong kaayusan, ayon sa karapat-dapat sa tatanggap.

Verse 57

कृत्वा च कारयित्वा च हित्वा च प्रतिपूजनम् । स्तोत्रं व्यपोहनं जप्त्वा विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

Matapos isagawa mismo—o ipagawa—ang mga itinakdang ritwal, at matapos isantabi ang panlunas na “counter-worship” para sa pag-aalis ng hadlang, dapat munang bigkasin ang stotra na ‘Vyapohana’ para sa paglilinis. Pagkatapos, ulit-ulitin ang limang-pantig na Vidyā (mantra)—ang Pañcākṣarī—na iniaalay kay Śiva.

Verse 58

प्रदक्षिणां प्रणामं च कृत्वात्मानं समर्पयेत् । ततः पुरस्ताद्देवस्य गुरुविप्रौ च पूजयेत्

Pagkatapos magsagawa ng pradakṣiṇā (pag-ikot) at magpatirapa, dapat ialay ang sarili sa ganap na pagsuko. Pagkaraan, sa harap ng Diyos, dapat ding sambahin ang sariling guru at ang mga brāhmaṇa.

Verse 59

दत्त्वार्घ्यमष्टौ पुष्पाणि देवमुद्वास्य लिंगतः । अग्नेश्चाग्निं सुसंयम्य ह्युद्वास्य च तमप्युत

Pagkatapos maghandog ng arghya at walong bulaklak, dapat igalang na tapusin ang pagsamba sa Deva mula sa Liṅga. At matapos ding maayos na pigilan at patamihin ang sagradong apoy, nararapat ding tapusin nang wasto ang ritong iyon.

Verse 60

प्रत्यहं च जनस्त्वेवं कुर्यात्सेवां पुरोदिताम् । ततस्तत्साम्बुजं लिंगं सर्वोपकरणान्वितम्

At araw-araw, ang deboto ay dapat magsagawa ng pagsambang inilarawan na. Pagkaraan, taglay ang lahat ng kailangang kasangkapan sa ritwal, dapat niyang paglingkuran nang wasto ang Liṅga—kasama ang pag-aalay ng tubig at pagdakila sa lotus—bilang banal na sandigan sa paglapit kay Panginoong Śiva.

Verse 61

समर्पयेत्स्वगुरवे स्थापयेद्वा शिवालये । संपूज्य च गुरून्विप्रान्व्रतिनश्च विशेषतः

Dapat itong ihandog sa sariling guru, o kung hindi, itatag sa isang templo ni Śiva. At matapos sambahin nang wasto ang mga guru, ang mga pantas na Brahmin, at lalo na ang mga tumutupad sa mga panata, dapat magpatuloy ayon sa nararapat.

Verse 62

भक्तान्द्विजांश्च शक्तश्चेद्दीनानाथांश्च तोषयेत् । स्वयं चानशने शक्तः फलमूलाशने ऽथ वा

Kung may kakayahan, dapat pasayahin ang mga deboto ng Panginoon, ang mga dwija, at ang mga dukha at walang tagapagtanggol. At kung may lakas, magsagawa ng pag-aayuno (anāśana); kung hindi, mamuhay sa mga prutas at ugat.

Verse 63

पयोव्रतो वा भिक्षाशी भवेदेकाशनस्तथा । नक्तं युक्ताशनो नित्यं भूशय्यानिरतः शुचिः

Dapat niyang isagawa ang panatang gatas-lamang, o mamuhay sa limos; maaari ring kumain nang minsan sa isang araw, o tumanggap ng pagkain sa gabi sa takdang sukat. Laging nakatuon sa pagtulog sa lupa, manatili siyang dalisay—may disiplina sa katawan at sa asal.

Verse 64

भस्मशायी तृणेशायी चीराजिनधृतो ऽथवा । ब्रह्मचर्यव्रतो नित्यं व्रतमेतत्समाचरेत्

Isagawa niya nang palagian ang panatang ito: matulog sa banal na abo o sa damo, magsuot ng telang balat-kahoy o balat ng usa; at laging matatag sa panatang brahmacarya (pagpigil at kalinisan).

Verse 65

अर्कवारे तथार्द्रायां पञ्चदश्यां च पक्षयोः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां शक्तस्तूपवसेदपि

Sa Linggo, sa araw ng Ārdrā (nakṣatra), sa ikalabinlimang araw ng alinmang kalahati ng buwan, at gayundin sa ikawalo at ika-labing-apat na araw—kung kaya—dapat ding magsagawa ng upavāsa (pag-aayuno) bilang banal na panata sa mga pagkakataong ito.

Verse 66

पाखण्डिपतितोदक्यास्सूतकान्त्यजपूर्वकान् । वर्जयेत्सर्वयत्नेन मनसा कर्मणा गिरा

Sa buong pagsisikap, iwasan—sa isip, sa gawa, at sa pananalita—ang mga erehe, ang mga nalugmok, yaong may tubig na maruming-ritwal, yaong nasa dumi dahil sa kapanganakan o kamatayan (sūtaka), at yaong nagsisimula sa mga itinakwil na uri; sapagkat ang ganitong pakikisama’y humahadlang sa kadalisayan at katatagan sa landas ni Śiva.

Verse 67

क्षमदानदयासत्याहिंसाशीलः सदा भवेत् । संतुष्टश्च प्रशान्तश्च जपध्यानरतस्तथा

Dapat siyang laging nakatatag sa mga birtud ng pagpapatawad, pagkakawanggawa, habag, katotohanan, at ahimsa (di-karahasan). Kontento at payapa, manatili rin siyang masigasig sa japa at pagninilay; sa gayon siya’y nagiging karapat-dapat sa landas na Śaiva, kung saan ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay pinalalaya mula sa pāśa (gapus) sa biyaya ni Pati—Śiva.

Verse 68

कुर्यात्त्रिषवणस्नानं भस्मस्नानमथापि वा । पूजां वैशेषिकीं चैव मनसा वचसा गिरा

Isagawa ang tatlong paliligo sa maghapon (sa tatlong sandhyā), o kung hindi, maligo gamit ang banal na abo (bhasma). At maghandog din ng natatanging pagsamba—sa isip, sa pananalita, at sa mga salitang binibigkas—na iniaalay ang buong panloob at panlabas na kakayahan kay Śiva.

Verse 69

बहुनात्र किमुक्तेन नाचरेदशिवं व्रती । प्रमादात्तु तथाचारे निरूप्य गुरुलाघवे

Ano pa ang silbi ng mahabang pagsasalita rito? Ang tumutupad ng panata (vrata) ay hindi dapat gumawa ng anumang di-mapalad at salungat kay Śiva. Ngunit kung dahil sa kapabayaan ay naganap ang gayong asal, dapat munang timbangin kung alin ang mabigat (malaking sala) at alin ang magaan (munting sala), saka isagawa ang nararapat na pagwawasto at pagtubos.

Verse 70

उचितां निष्कृतिं कुर्यात्पूजाहोमजपादिभिः । आसमाप्तेर्व्रतस्यैवमाचरेन्न प्रमादतः

Dapat gawin ang nararapat na pagtubos-sala sa pamamagitan ng pagsamba, handog sa apoy (homa), pagbigkas ng mantra (japa), at iba pa. Kaya, hanggang sa ganap na matapos ang panata, magpatuloy nang walang kapabayaan.

Verse 71

गोदानं च वृषोत्सर्गं कुर्यात्पूजां च संपदा । भक्तश्च शिवप्रीत्यर्थं सर्वकामविवर्जितः

Para sa kagalakan ni Panginoong Śiva lamang, ang deboto—malaya sa lahat ng makasariling pagnanasa—ay dapat magsagawa ng pag-aalay ng baka, ng seremonyal na pagpapalaya ng toro (vṛṣotsarga), at ng pagsamba, na inihahandog ang kanyang yaman sa debosyon.

Verse 72

सामान्यमेतत्कथितं व्रतस्यास्य समासतः । प्रतिमासं विशेषं च प्रवदामि यथाश्रुतम्

Ganito, naipahayag nang maikli ang pangkalahatang balangkas ng panatang ito. Ngayon ay ipahahayag ko, ayon sa narinig sa tradisyon, ang mga natatanging pagsasagawa na dapat sundin sa bawat buwan.

Verse 73

वैशाखे वज्रलिंगं तु ज्येष्ठे मारकतं शुभम् । आषाढे मौक्तिकं विद्याच्छ्रावणे नीलनिर्मितम्

Sa buwan ng Vaiśākha, sambahin ang Vajra-liṅga; sa Jyeṣṭha, ang mapalad na liṅga ng esmeralda; sa Āṣāḍha, kilalanin ang liṅga ng perlas; at sa Śrāvaṇa, ang liṅgang yari sa bughaw na sapiro.

Verse 74

मासे भाद्रपदे चैव पद्मरागमयं परम् । आश्विने मासि विद्याद्वै लिंगं गोमेदकं वरम्

Sa buwan ng Bhādrapada, dapat sambahin ang Kataas-taasang Liṅga na yari sa padmarāga (rubi). Sa buwan ng Āśvina, alamin ngang tunay na ang itinakdang anyo ay ang marangal na Liṅga na yari sa gomedaka (hessonite).

Verse 75

कार्तिक्यां वैद्रुमं लिंगं वैदूर्यं मार्गशीर्षके । पुष्परागमयं पौषे माघे द्युमणिजन्तथा

Sa Kārtika, sambahin ang Liṅga na yari sa vaidruma (korales). Sa Mārgaśīrṣa, ang Liṅga na yari sa vaidūrya (batong mata-ng-pusa). Sa Pauṣa, ang Liṅga na hinubog mula sa puṣparāga (topaz). At sa Māgha, gayundin, ang Liṅga na yari sa maningning na hiyas.

Verse 76

फाल्गुणे चन्द्रकान्तोत्थं चैत्रे तद्व्यत्ययो ऽथवा । सर्वमासेषु रत्नानामलाभे हैममेव वा

Sa Phālguna, gamitin ang nagmumula sa candrakānta (batong-buwan). Sa Chaitra, maaari ring gawin ang kabaligtaran. Sa lahat ng buwan, kung hindi makakuha ng mga hiyas, sapat na ang ginto lamang.

Verse 77

हैमाभावे राजतं वा ताम्रजं शैलजन्तथा । मृन्मयं वा यथालाभं जातुषं चान्यदेव वा

Kung walang ginto, maaaring gumamit ng pilak, o tanso, o bato rin. O kaya, ayon sa kung ano ang makukuha, Liṅga na luwad; o dagta/resin—tunay nga, anumang iba pang angkop na sangkap ay maaari rin.

Verse 78

सर्वगंधमयं वाथ लिंगं कुर्याद्यथारुचि । व्रतावसानसमये समाचरितनित्यकः

Pagkaraan, ayon sa kanyang nais, dapat siyang humubog ng Liṅga na pinabango ng lahat ng uri ng pabango. At sa oras ng pagtatapos ng panata (vrata)—matapos maisagawa nang wasto ang araw-araw na tungkulin—dapat niyang ipagpatuloy ang ritwal.

Verse 79

कृत्वा वैशेषिकीं पूजां हुत्वा चैव यथा पुरा । संपूज्य च तथाचार्यं व्रतिनश्च विशेषतः

Matapos isagawa ang natatanging pagsamba ayon sa itinakda at maghandog ng mga alay sa banal na apoy gaya ng sinaunang kaugalian, nararapat na parangalan nang wasto ang ācārya (guro espirituwal), at lalo nang igalang ang mga vrati, yaong may panatang pagtalima.

Verse 80

देशिकेनाप्यनुज्ञातः प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । दर्भासनो दर्भपाणिः प्राणापानौ नियम्य च

Pagkaraang mapahintulutan ng guro (deśika), humarap sa silangan o hilaga, umupo sa upuang damong kuśa at humawak ng kuśa sa kamay; saka pigilin at ayusin ang paghinga—ang paglanghap at pagbuga (prāṇa at apāna).

Verse 81

जपित्वा शक्तितो मूलं ध्यात्वा साम्बं त्रियम्बकम् । अनुज्ञाप्य यथापूर्वं नमस्कृत्य कृताञ्जलिः

Matapos bigkasin ang ugat na mantra ayon sa abot ng kaya at magnilay kay Triyambaka—si Śiva na laging kasama ni Umā—humingi siya ng pahintulot gaya ng dati; at, magkadikit ang mga palad, yumukod siya sa banal na paggalang.

Verse 82

समुत्सृजामि भगवन्व्रतमेतत्त्वदाज्ञया । इत्युक्त्वा लिंगमूलस्थान्दर्भानुत्तरतस्त्यजेत्

“O Panginoon, sa Iyong utos ay tinatapos ko na ang panatang ito.” Pagkasabi nito, dapat itapon ang damong darbha na inilagay sa paanan ng Liṅga, itinatapon sa gawing hilaga.

Verse 83

ततो दण्डजटाचीरमेखला अपि चोत्सृजेत् । पुनराचम्य विधिवत्पञ्चाक्षरमुदीरयेत्

Pagkatapos, dapat niyang isantabi pati ang tungkod, ang buhol-buhol na jata, ang kasuotang balat-kahoy, at ang pamigkis. Muling magsagawa ng ācamana ayon sa tuntunin, saka bigkasin ang limang-pantig na mantra: “Namaḥ Śivāya”.

Verse 84

यः कृत्वात्यंतिकीं दीक्षामादेहान्तमनाकुलः । व्रतमेतत्प्रकुर्वीत स तु वै नैष्ठिकः स्मृतः

Ang sinumang tumanggap ng sukdulang (pangwakas) dīkṣā, at nananatiling matatag at di-nagugulo hanggang sa wakas ng buhay, at tapat na nagsasagawa ng panatang ito—siya nga ang inaalala bilang Naiṣṭhika, yaong matibay sa panghabambuhay na disiplina.

Verse 85

सो ऽत्याश्रमी च विज्ञेयो महापाशुपतस्तथा । स एव तपतां श्रेष्ठ स एव च महाव्रती

Kilalanin siya bilang yaong lampas sa lahat ng āśrama, at tunay na dakilang Pāśupata. Siya lamang ang pinakadakila sa mga asceta; siya lamang ang Mahāvratī, tagapag-ingat ng dakilang panata.

Verse 86

न तेन सदृशः कश्चित्कृतकृत्यो मुमुक्षुषु । यो यतिर्नैष्ठिको जातस्तमाहुर्नैष्ठिकोत्तमम्

Sa mga naghahangad ng moksha, walang kapantay niya—yaong tumupad sa dapat tupdin. Ang yati na naging naiṣṭhika, matatag at di matinag sa disiplina ng kanyang panata, kaya tinatawag na naiṣṭhikottama, ang pinakamainam sa mga naiṣṭhika.

Verse 87

यो ऽन्वहं द्वादशाहं वा व्रतमेतत्समाचरेत् । सो ऽपि नैष्ठिकतुल्यः स्यात्तीव्रव्रतसमन्वयात्

Sinumang magsagawa ng panatang ito araw-araw, o kahit sa loob lamang ng labindalawang araw, ay nagiging kapantay ng isang naiṣṭhika na panghabambuhay—sapagkat ang disiplina ay kalakip ang matinding tapasya.

Verse 88

घृताक्तो यश्चरेदेतद्व्रतं व्रतपरायणः । द्वित्रैकदिवसं वापि स च कश्चन नैष्ठिकः

Ang sinumang pinahiran ng ghee at nagsasagawa ng panatang ito, tapat at matatag sa mga panata—kahit dalawang araw, tatlong araw, o isang araw man—ay nagiging isang tunay na naiṣṭhika, masidhing tagapag-ingat ng banal na disiplina.

Verse 89

कृत्यमित्येव निष्कामो यश्चरेद्व्रतमुत्तमम् । शिवार्पितात्मा सततं न तेन सदृशः क्वचित्

Ang sinumang walang pagnanasa sa bunga, tumutupad ng pinakamataas na panata na may damdaming, “Ito ang aking tungkulin,” at laging iniaalay ang sarili kay Śiva—walang sinuman saanman na kapantay niya.

Verse 90

भस्मच्छन्नो द्विजो विद्वान्महापातकसंभवैः । पापैस्सुदारुणैस्सद्यो मुच्यते नात्र संशयः

Ang marunong na dvija na nababalutan ng banal na abo (bhasma) ay agad na napapalaya kahit sa pinakakakila-kilabot na kasalanang nagmumula sa malalaking paglabag; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 91

रुद्राग्निर्यत्परं वीर्यन्तद्भस्म परिकीर्तितम् । तस्मात्सर्वेषु कालेषु वीर्यवान्भस्मसंयुतः

Ang sukdulang kapangyarihang taglay ng apoy ni Rudra ay ipinahahayag na siyang bhasma, ang banal na abo. Kaya sa lahat ng panahon, ang taong may bhasma ay nagiging makapangyarihan at matatag.

Verse 92

भस्मनिष्ठस्य नश्यन्ति देषा भस्माग्निसंगमात् । भस्मस्नानविशुद्धात्मा भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

Para sa taong nakatuon sa bhasma, naglalaho ang mga karumihan sa pagsasanib ng banal na abo at ng apoy na nagpapabanal. Ang may loob na nalinis sa pagligo ng bhasma ay inaalala sa tradisyon bilang “bhasmaniṣṭha,” ang matatag sa bhasma.

Verse 93

भस्मना दिग्धसर्वांगो भस्मदीप्तत्रिपुंड्रकः । भस्मस्नायी च पुरुषो भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

Ang taong ang buong katawan ay pinahiran ng bhasma, na ang Tripuṇḍra ay kumikislap sa bhasma, at naliligo sa bhasma—siya ay inaalala bilang “bhasmaniṣṭha,” ang matatag na nakaugat sa Bhasma (banal na abo ni Śiva).

Verse 94

भूतप्रेतपिशासाश्च रोगाश्चातीव दुस्सहाः । भस्मनिष्ठस्य सान्निध्याद्विद्रवंति न संशयः

Ang mga bhūta, preta, at piśāca—pati ang mga sakit na lubhang mahirap tiisin—ay nagsisitakas sa mismong presensya ng taong matatag sa bhasma (banal na abo); walang pag-aalinlangan dito.

Verse 95

भासनाद्भासितं प्रोक्तं भस्म कल्मषभक्षणात् । भूतिभूतिकरी चैव रक्षा रक्षाकरी परम्

Tinatawag itong “bhāsita” sapagkat nagbibigay-liwanag sa landas ng kadalisayan; at ipinahahayag na “bhasma” sapagkat nilalamon at sinusunog nito ang dumi at kasalanan. Ipinagkakaloob nito ang bhūti—mapalad na kapangyarihan at kasaganaan—at ito ang sukdulang pag-iingat, laging nagbubunga ng pag-iingat.

Verse 96

किमन्यदिह वक्तव्यं भस्ममाहात्म्यकारणम् । व्रती च भस्मना स्नातस्स्वयं देवो महेश्वरः

Ano pa ang dapat sabihin dito tungkol sa dahilan ng kadakilaan ng banal na abo (bhasma)? Si Mahādeva, si Maheshvara mismo, ay isang ascetic na tumutupad ng mga panata, at wari’y naliligo at pinapahiran ng bhasma.

Verse 97

परमास्त्रं च शैवानां भस्मैतत्पारमेश्वरम् । धौम्याग्रजस्य तपसि व्यापदो यन्निवारिताः

Ang banal na abong ito, na pag-aari ng Kataas-taasang Panginoon na si Parameśvara, ang pinakadakilang sandata ng mga Śaiva. Sa pamamagitan nito, napawi ang mga hadlang na sumulpot sa pag-aayuno at pagninilay (tapas) ng nakatatandang kapatid ni Dhaumya.

Verse 98

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कृत्वा पाशुपतव्रतम् । धनवद्भस्म संगृह्य भस्मस्नानरतो भवेत्

Kaya nga, sa buong pagsisikap ay dapat isagawa ang panatang Pāśupata; at tipunin ang bhasma na parang kayamanan, at manatiling taimtim sa palagiang pagligo at pagpapahid ng bhasma.