Adhyaya 1
Uma SamhitaAdhyaya 171 Verses

Svagati-varṇana (Description of the Supreme State / One’s True Attainment)

Binubuksan ng Adhyaya 1 ang Umāsaṃhitā sa pamamagitan ng pangunahing aral: si Śiva ay tinatawag na ganap na katotohanan (pūrṇa), lampas sa tatlong guṇa ngunit namamahala sa sansinukob sa pamamagitan ng kanilang mga gawain—ang paglikha ay kaugnay ng rajas at ang paglusaw ay kaugnay ng tamas—habang Siya’y nananatiling higit sa māyā. Pagkatapos, inilalatag ang karaniwang balangkas ng Purāṇa na may patong-patong na diyalogo: ang mga pantas na pinamumunuan ni Śaunaka ay nagtatanong kay Sūta, kinikilalang nauna nang naibigkas ang Koṭirudra-saṃhitā, at humihiling ng Umāsaṃhitā na naglalaman ng maraming salaysay tungkol sa mga gawa ni Śaṃbhu. Isinasalaysay ni Sūta ang awtoritatibong linya—ang pagtatanong ni Vyāsa kay Sanatkumāra—upang patunayan ang darating na turo. Sinimulan ni Sanatkumāra ang tiyak na pangyayari: si Kṛṣṇa, nagnanais ng anak (putrārtha), ay nagtungo sa Kailāsa upang magsagawa ng tapas para kay Śiva; doon niya nakatagpo ang dakilang Śaiva ṛṣi na si Upamanyu na abala sa mahigpit na pag-aayuno at pagsasanay, at lumapit nang may paggalang upang humingi ng patnubay. Kaya ang kabanatang ito ay pintuang-pasok: paglalatag ng Śiva-tattva, pagpapatibay ng linya ng pagtuturo, at pagsisimula ng salaysay ng sādhaka kung saan nagtatagpo ang hangarin, disiplina, at gabay na Śaiva.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां कृष्णोपमन्युसंवादे स्वगतिवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalimang aklat, ang Umāsaṃhitā—sa pag-uusap nina Kṛṣṇa at Upamanyu, ito ang Unang Kabanata na tinatawag na “Svagati-varṇana,” ang “paglalarawan ng sariling kalagayang espirituwal.”

Verse 2

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाप्राज्ञ व्यासशिष्यन मोऽस्तु ते । चतुर्थी कोटिरुद्राख्या श्राविता संहिता त्वया

Nagsalita ang mga rishi: “O Sūta, O lubhang marunong, alagad ni Vyāsa—pagpupugay sa iyo. Naibigkas mo na sa amin ang ikaapat na Saṃhitā na tinatawag na Koṭirudra.”

Verse 3

अथोमासंहितान्तःस्थ नानाख्यानसमन्वितम् । ब्रूहि शंभोश्चरित्रं वै साम्बस्य परमात्मनः

Ngayon, isalaysay mo sa amin ang banal na kasaysayan ni Śambhu—si Sāmba, ang Kataas-taasang Sarili—na hitik sa maraming pangyayari at nakapaloob sa Umāsaṃhitā.

Verse 4

सूत उवाच । महर्षयश्शौनकाद्याः शृणुत प्रेमतः शुभम् । शांकरं चरितं दिव्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं परम्

Wika ni Sūta: “O mga dakilang rishi, pangunahin si Śaunaka, makinig kayo nang may pag-ibig at debosyon sa mapalad na salaysay na ito—ang banal na gawain ni Śaṅkara (Panginoong Śiva), ang Kataas-taasan, na nagbibigay ng bhukti at mukti.”

Verse 5

इतीदृशं पुण्यप्रश्नं पृष्टवान्मुनिसत्तमः । व्यासस्सनत्कुमारं वै शैवं सच्चरितं जगौ

Matapos magtanong ng gayong mapagpalang tanong, ang pinakadakilang muni—si Vyāsa—ay nagsalaysay kay Sanatkumāra ng tunay at banal na kasaysayang Śaiva tungkol kay Śiva.

Verse 6

सनत्कुमार उवाच । वासुदेवाय यत्प्रोक्तमुपमन्युमहर्षिणा । तदुच्यते मया व्यास चरितं हि महेशितुः

Wika ni Sanatkumāra: “O Vyāsa, isasalaysay ko ngayon ang banal na kasaysayan ni Maheśa (Maheśvara) na itinuro noon ng dakilang rishi na si Upamanyu kay Vāsudeva.”

Verse 7

पुरा पुत्रार्थमगमत्कैलासं शंकरालयम् । वसुदेवसुतः कृष्णस्तपस्तप्तुं शिवस्य हि

Noong unang panahon, sa pagnanais na magkaanak na lalaki, si Krishna—anak ni Vasudeva—ay nagtungo sa Kailasa, tahanan ni Shankara, upang magsagawa ng matinding tapas at humingi ng biyaya ni Panginoong Shiva.

Verse 8

अत्रोपमन्युं संदृष्ट्वा तपंतं शृंग उत्तमे । प्रणम्य भक्त्या स मुनिं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः

Doon, nang makita niya ang muni na si Upamanyu na nagtatapas sa dakilang tuktok ng bundok, siya’y yumukod at nagpatirapa sa debosyon; at nang magkapatong ang mga palad, magalang niyang tinanong ang pantas.

Verse 9

श्रीकृष्ण उवाच । उपमन्यो महाप्राज्ञ शैवप्रवर सन्मते । पुत्रार्थमगमं तप्तुं तपोऽत्र गिरिशस्य हि

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “Si Upamanyu—napakatalino, pinakadakila sa mga Śaiva, at may marangal na pag-unawa—ay dumating dito upang magsagawa ng matinding tapas para sa pagkakaroon ng anak; sapagkat ito nga ang banal na pook ni Girīśa (Panginoong Śiva).”

Verse 10

ब्रूहि शंकरमाहात्म्यं सदानन्दकरं मुने । यच्छ्रुत्वा भक्तितः कुर्य्यां तप ऐश्वरमुत्तमम्

O pantas, isalaysay mo sa akin ang kaluwalhatian ni Śaṅkara, ang tagapagkaloob ng walang hanggang ligaya. Sa pagdinig nito nang may debosyon, nawa’y maisagawa ko ang pinakadakilang tapas na nakatuon sa Panginoon, na humahantong sa banal na kapangyarihan at paglaya.

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य वासुदेवस्य धीमतः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ह्युपमन्युस्स्मरञ्छिवम्

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig niya ang mga salita ng marunong na Vāsudeva, si Upamanyu—payapa ang loob—ay sumagot, habang inaalala si Śiva.

Verse 12

उपमन्युरुवाच । शृणु कृष्ण महाशैव महिमानं महेशितुः । यमद्राक्षमहं शंभोर्भक्तिवर्द्धनमुत्तमम्

Sinabi ni Upamanyu: “Makinig ka, O Kṛṣṇa, dakilang deboto ni Śiva, sa kaluwalhatian ni Maheśa, ang Kataas-taasang Panginoon. Isasalaysay ko ang aking nasaksihan—isang dakilang pangyayari na nagpapalago ng debosyon kay Śambhu.”

Verse 13

तपःस्थोऽहं समद्राक्षं शंकरं च तदायुधान् । परिवारं समस्तं च विष्ण्वादीनमरादिकान्

Habang ako’y nakalagay sa pag-aayuno at pagninilay (tapas), nakita ko si Śaṅkara kasama ang Kanyang mga banal na sandata, at ang Kanyang buong kalipunan—gayundin si Viṣṇu at ang iba pang mga diyos at nilalang na makalangit.

Verse 14

त्रिभिरंशैश्शोभमानमजस्रसुखमव्ययम् । एकपादं महादंष्ट्रं सज्वालकवलैर्मुखैः

Nasdan niya ang isang kagila-gilalas na anyo—nagniningning sa tatluhang bahagi, walang humpay na kaligayahan at di-nasisira—may iisang paa, may dambuhalang pangil, at may mga mukha na wari’y lumulunok ng naglalagablab na mga bugso ng apoy.

Verse 15

द्विसहस्रमयूखानां ज्योतिषाऽतिविराजितम् । सर्वास्त्रप्रवराबाधमनेकाक्षं सहस्रपात्

Nagningning Siya na wari’y liwanag ng dalawang libong sinag, lubhang marilag. Hindi Siya masusugatan kahit ng pinakadakilang sandata; Siya’y maraming-mata at may sanlibong paa—isang pagpapakita ng Panginoon na sumasaklaw at nag-iingat sa lahat.

Verse 16

यश्च कल्पान्तसमये विश्वं संहरति ध्रुवम् । नावध्यो यस्य च भवेत्त्रैलौक्ये सचराचरे

Siya na sa oras ng pagkalusaw sa wakas ng isang kalpa ay tiyak na muling nagtitipon sa buong sansinukob. Sa tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, walang makapapanaig o makapapatay sa Kanya.

Verse 17

महेश्वरभुजोत्सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् । निर्ददाह द्रुतं कृत्स्नं निमेषार्द्धान्न संशयः

Ang buong tatlong daigdig—gumagalaw at di-gumagalaw—nang minsang pakawalan mula sa bisig ni Mahādeva, ay mabilis na natupok nang lubos sa kalahati lamang ng isang kisap; walang alinlangan dito.

Verse 18

तपःस्थो रुद्रपार्श्वस्थं दृष्टवानहमव्यम् । गुह्यमस्त्रं परं चास्य न तुल्यमधिकं क्वचित्

Habang nakalubog sa pag-aayuno at pagninilay (tapas), nakita ko ang Di-Nasisira na nakatindig sa tabi ni Rudra. Namalas ko rin ang Kanyang pinakamataas at lihim na kapangyarihang banal (astra); saanman ay walang katulad nito, lalo nang walang hihigit pa.

Verse 19

यत्तच्छूलमिति ख्यातं सर्वलोकेषु शूलिनः । विजयाभिधमत्युग्रं सर्वशस्त्रास्त्रनाशकम्

Ang sandatang iyon ay bantog sa lahat ng daigdig bilang Trisula ng Mayhawak ng Trisula, si Śiva. Tinatawag na “Vijayā” (Tagumpay), ito’y lubhang mabagsik at may kapangyarihang wasakin ang lahat ng sandata at pana.

Verse 20

दारयेद्यन्महीं कृत्स्नां शोषयेद्यन्महोदधिम् । पातयेदखिलं ज्योतिश्चक्रं यन्नात्र संशयः

Ang kapangyarihang iyon ay makapaghahati sa buong daigdig, makapagpapatuyo sa dakilang karagatan, at makapagpapabagsak sa buong gulong ng mga tanglaw sa langit—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 21

यौवनाश्वो हतो येन मांधाता सबलः पुरा । चक्रवर्ती महातेजास्त्रैलोक्यविजयो नृपः

Sa pamamagitan Niya, minsang napatay ang Haring Yauvanāśva; at sa pamamagitan Niya rin, si Māndhātā—makapangyarihan kasama ang kanyang hukbo—ay naging maningning na Cakravartin, ang haring bantog na mananakop ng tatlong daigdig.

Verse 22

दर्पाविष्टो हैहयश्च निः क्षिप्तो लवणासुरः । शत्रुघ्नं नृपतिं युद्धे समाहूय समंततः

Dahil sa pagmamataas, ang mandirigmang Haihaya at ang asurang Lavaṇāsura ay itinaboy; at pagkaraan, mula sa lahat ng panig, hinamon ni Lavaṇāsura sa digmaan ang Haring Śatrughna.

Verse 23

तस्मिन्दैत्ये विनष्टे तु रुद्रहस्ते गतं तु यत् । तच्छूलमिति तीक्ष्णाग्रं संत्रासजननं महत्

Nang mapuksa ang asurang iyon, ang bagay na napunta sa kamay ni Rudra ay nakilala bilang Śūla (trident)—matulis ang dulo at lubhang nakapangingilabot.

Verse 24

त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा तर्जयंतमिव स्थितम् । विधूम्रानलसंकाशं बालसूर्यमिवोदितम्

May tatluhang tuktok na suklay at nakakunot ang noo, tumindig siya na wari’y nananakot. Ang ningning niya’y tulad ng apoy na walang usok—gaya ng batang araw na bagong sumisikat.

Verse 25

सूर्य्य हस्तमनिर्द्देश्यं पाशहस्तमिवांतकम् । परशुं तीक्ष्णधारं च सर्पाद्यैश्च विभूषितम्

Siya’y may ningning na di maipaliwanag, na wari’y ang araw ay nasa Kanyang kamay; at tulad ni Kamatayan na may hawak na lubid na panggapus. May tangan din Siyang palakol na matalas ang talim, at pinalamutian ng mga banal na palamuti gaya ng mga ahas.

Verse 26

कल्पान्तदहनाकारं तथा पुरुषविग्रहम् । यत्तद्भार्गवरामस्य क्षत्रियान्तकरं रणे

Ang kapangyarihang iyon ay may anyong tulad ng apoy na nagliliyab sa wakas ng isang kalpa, at maaari ring mag-anyong-tao. Ang kapangyarihang yaon din ang nakita sa digmaan bilang Bhārgava Rāma (Paraśurāma), ang tagapaglipol sa mga Kṣatriya.

Verse 27

रामो यद्बलमाश्रित्य शिवदत्तश्च वै पुरा । त्रिःसप्तकृत्वो नक्षत्रं ददाह हृषितो मुनिः

Noong unang panahon, sa pag-asa sa kapangyarihang iyon din, si Rāma at si Śivadatta—ang muning nagagalak ang puso—ay nagsunog sa kalipunan ng Nakṣatra nang dalawampu’t isang ulit.

Verse 28

सुदर्शनं तथा चक्रं सहस्रवदनं विभुम् । द्विसहस्रभुजं देवमद्राक्षं पुरुषाकृतिम्

Nasaksihan ko ang Makapangyarihang Diyos na lumalaganap sa lahat—na may anyong tulad ng tao—nagniningning at marikit, tangan ang Sudarśana na diskos, may sanlibong mukha at dalawang libong bisig.

Verse 29

द्विसहस्रेक्षणं दीप्तं सहस्रचरणाकुलम् । कोटिसूर्यप्रतीकाशं त्रैलोक्यदहनक्षमम्

Nagniningas sa kaningningan, taglay nito ang dalawang libong mata at siksik sa isang libong paa. Kumikinang na parang sampung milyong araw, kaya nitong tupukin sa apoy ang tatlong daigdig.

Verse 30

वज्रं महोज्ज्वलं तीक्ष्णं शतपर्वप्रनुत्तमम् । महाधनुः पिनाकं च सतूणीरं महाद्युतिम्

Taglay niya ang vajra—lubhang maningning at matalim na parang labaha, ang pinakamainam na sandatang pinupuri bilang “may sandaang dugtungan”; at hawak din niya ang dakilang busog na Pināka, kasama ang lalagyan ng palaso, na nagliliyab sa dakilang liwanag.

Verse 31

शक्तिं खङ्गं च पाशं च महादीप्तं समांकुशम् । गदां च महतीं दिव्यामन्यान्यस्त्राणि दृष्टवान्

Nasaksihan niya ang sibat (śakti), ang espada, ang panali (pāśa), ang nagliliyab na pang-udyok na kawit (aṅkuśa), at ang dakilang banal na pamalo (gada), at marami pang ibang sandatang makalangit.

Verse 32

तथा च लोकपालानामस्त्राण्येतानि यानि च । अद्राक्षं तानि सर्वाणि भगवद्रुद्रपार्श्वतः

Gayundin, ang lahat ng sandata ng mga Lokapāla (mga tagapagbantay ng mga daigdig)—nakita ko silang lahat na nakahanay sa tabi ni Bhagavān Rudra.

Verse 33

सव्यदेशे तु देवस्य ब्रह्मा लोकपितामहः । विमानं दिव्यमास्थाय हंसयुक्तं मनोनुगम्

Sa kaliwang panig ng Panginoon, si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay lumuklok, sumakay sa banal na vimāna na hinihila ng mga sisne, kasingbilis ng isip ang paggalaw.

Verse 34

वामपार्श्वे तु तस्यैव शंखचक्रगदाधरः । वैनतेयं समास्थाय तथा नारायणः स्थितः

Sa kaliwang panig Niya ay naroon si Nārāyaṇa, tangan ang kabibe, diskus at pamalo, nakaluklok sa Vainateya (Garuḍa).

Verse 35

स्वायंभुवाद्या मनवो भृग्वाद्या ऋषयस्तथा । शक्राद्या देवताश्चैव सर्व एव समं ययुः

Ang mga Manu na pinangungunahan ni Svāyambhuva, ang mga ṛṣi na pinangungunahan ni Bhṛgu, at ang mga diyos na pinangungunahan ni Śakra (Indra)—lahat sila’y sabay-sabay na naglakad nang nagkakaisa.

Verse 36

स्कंदश्शक्तिं समादाय मयूरस्थस्सघंटकः । देव्यास्समीपे संतस्थौ द्वितीय इव पावकः

Si Skanda, tangan ang śakti (sibat), nakasakay sa paboreal at may mga kampanilyang kumakalansing, ay tumindig malapit sa Diyosa, nagniningas na wari’y ikalawang apoy.

Verse 37

नंदी शूलं समादाय भवाग्रे समवस्थितः । सर्वभूतगणाश्चैवं मातरो विविधाः स्थिताः

Si Nandī, tangan ang triśūla (trident), ay nakapuwesto sa harap ni Bhava (Panginoong Śiva). Gayundin, ang lahat ng pangkat ng mga nilalang at ang sari-saring mga Ina-Diyosa (Matṛkā) ay nakahanay roon.

Verse 38

तेऽभिवाद्य महेशानं परिवार्य्य समंततः । अस्तुवन्विविधैः स्तोत्रैर्महादेवं तदा सुराः

Pagkaraan, ang mga diyos ay yumukod bilang paggalang kay Maheśāna at pumaligid sa Kanya sa lahat ng panig, saka pinuri si Mahādeva sa iba’t ibang mga himno.

Verse 39

यत्किंचित्तु जगत्यस्मिन्दृश्यते श्रूयतेऽथवा । तत्सर्वं भगवत्पार्श्वे निरीक्ष्याहं सुविस्मितः

Anumang bagay sa mundong ito na nakikita, o kahit naririnig lamang—nang mamasdan ko ang lahat na wari’y nasa tabi ng Pinagpalang Panginoon, ako’y lubos na namangha.

Verse 40

सुमहद्धैर्य्यमालंब्य प्रांजलिर्विविधैः स्तवैः । परमानन्दसंमग्नोऽभूवं कृष्णाहमद्ध्वरे

Taglay ang dakilang katatagan, tumindig akong nakatiklop ang mga kamay at nagpuri (sa Panginoon) sa sari-saring himno; at sa handog na yaon, ako—si Kṛṣṇa—ay lubusang nalubog sa sukdulang kaligayahan.

Verse 41

संमुखे शंकरं दृष्ट्वा बाष्पगद्गदया गिरा । अपूजयं सुविधिवदहं श्रद्धासमन्वितः

Nang makita ko si Śaṅkara nang harapan, nabulol ang aking tinig dahil sa luha; at taglay ang matatag na pananampalataya, sinamba ko Siya ayon sa wastong ritwal.

Verse 42

भगवानथ सुप्रीतश्शंकरः परमेश्वरः । वाण्या मधुरया प्रीत्या मामाह प्रहसन्निव

Pagkaraan, ang Pinagpalang Panginoon—si Śaṅkara, ang Kataas-taasang Panginoon—na lubhang nalugod, ay nagsalita sa akin nang may pag-ibig at galak, sa matamis na tinig, na wari’y marahang ngumingiti.

Verse 43

न विचालयितुं शक्यो मया विप्र पुनः पुनः । परीक्षितोसि भद्रं ते भवान्भक्त्यान्वितो दृढः

“O Brāhmaṇa, paulit-ulit kong sinubok, ngunit hindi kita maaalis sa iyong paninindigan. Ikaw ay nasubok na—nawa’y mapasa iyo ang kabutihang-palad—sapagkat ikaw ay matatag, puspos ng matibay na debosyon.”

Verse 44

तस्मात्ते परितुष्टोऽस्मि वरं वरय सुव्रत । दुर्लभं सर्वदेवेषु नादेयं विद्यते तव

“Kaya ako’y lubos na nalulugod sa iyo, O matatag sa banal na panata. Pumili ka ng isang biyaya. Kahit sa gitna ng lahat ng mga diyos, walang bagay na napakabihira na hindi maipagkakaloob sa iyo.”

Verse 45

स चाहं तद्वचः श्रुत्वा शंभोः सत्प्रेमसंयुतम् । देवं तं प्रांजलिर्भूत्वाऽब्रुवं भक्तानुकंपिनम्

Nang marinig ko ang mga salita ni Śambhu (Śiva), puspos ng dalisay at marangal na pag-ibig, ako man ay napukaw. Nagpugay na magkadikit ang mga palad, nagsalita ako sa Diyos na iyon—kay Śiva—na mahabagin sa Kanyang mga deboto.

Verse 46

उपमन्युरुवाच । भगवन्यदि तुष्टोऽसि यदि भक्तिः स्थिरा मयि । तेन सत्येन मे ज्ञानं त्रिकालविषयं भवेत्

Sinabi ni Upamanyu: “O Panginoon, kung Ikaw ay nalulugod, at kung ang debosyon ko sa Iyo ay nananatiling matatag sa akin, sa kapangyarihan ng katotohanang iyon, nawa’y sumibol sa akin ang kaalamang sumasaklaw sa tatlong panahon—nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap.”

Verse 47

प्रयच्छ भक्तिं विपुलां त्वयि चाव्यभिचारिणीम् । सान्वयस्यापि नित्यं मे भूरि क्षीरौदनं भवेत्

Ipagkaloob Mo sa akin ang saganang debosyon na hindi nagbabago sa Iyo. At nawa’y laging may masaganang kaning may gatas para sa akin, kasama ng aking angkan at lahi.

Verse 48

ममास्तु तव सान्निध्यं नित्यं चैवाश्रमे विभो । तव भक्तेषु सख्यं स्यादन्योन्येषु सदा भवेत्

O Panginoong Makapangyarihan, nawa’y lagi akong manahan sa Iyong banal na presensya, palagi, dito sa ashram. At sa gitna ng Iyong mga deboto, nawa’y umiral ang pagkakaibigan—nawa’y maghari ang pagkakasundo at mabuting kalooban sa isa’t isa magpakailanman.

Verse 49

एवमुक्तो मया शंभुर्विहस्य परमेश्वरः । कृपादृष्ट्या निरीक्ष्याशु मां स प्राह यदूद्वह

Nang masabi ko ito, si Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon—ay ngumiti. Sa isang mahabaging tingin, minasdan niya ako at agad na nagsalita, O pinakamainam sa angkan ng Yadu.

Verse 50

श्रीशिव उवाच । उपमन्यो मुने तात वर्ज्जितस्त्वं भविष्यसि । जरामरणजैर्दोषैस्सर्वकामान्वितो भव

Wika ni Śrī Śiva: “O pantas na muni na si Upamanyu, mahal kong anak—nawa’y maging malaya ka sa mga kapintasan na nagmumula sa katandaan at kamatayan, at nawa’y pagkalooban ka ng katuparan ng lahat ng karapat-dapat na hangarin.”

Verse 51

मुनीनां पूजनीयश्च यशोधनसमन्वितः । शीलरूपगुणैश्वर्यं मत्प्रसादात्पदेपदे

“Igagalang ka ng mga muni at pagkakalooban ng katanyagan at kasaganaan. Sa aking biyaya, sa bawat hakbang ay taglay mo ang marangal na asal, kaaya-ayang anyo, dakilang mga birtud, at kapangyarihang espirituwal.”

Verse 52

क्षीरोदसागरस्यैव सान्निध्यं पयसां निधेः । तत्र ते भविता नित्यं यत्रयत्रेच्छसे मुने

Magkakaroon ka magpakailanman ng pinagpalang pagkalapit sa Karagatang Gatas—ang di-mauubos na kayamanan ng lahat ng gatas. Doon, O pantas, ito’y laging mapapasaiyo, saan ka man naisin maparoon.

Verse 53

अमृतात्मकं तु तत्क्षीरं यावत्संयाम्यते ततः । इमं वैवस्वतं कल्पं पश्यसे बन्धुभिस्सह

Ang gatas na yaon, na ang likas na diwa ay amṛta, ay pinipigil lamang hanggang sa hangganang iyon. Pagkaraan, kasama ang iyong mga kamag-anak, masisilayan mo ang Vaivasvata Kalpa—ang kasalukuyang kapanahunan.

Verse 54

त्वद्गोत्रं चाक्षयं चास्तु मत्प्रसादात्सदैव हि । सान्निध्यमाश्रमे तेऽहं करिष्यामि महामुने

Sa pamamagitan ng aking biyaya, O dakilang rishi, nawa’y manatiling di-nasisira magpakailanman ang iyong angkan. Tunay, patuloy Kong pananatilihin ang aking banal na pagdalo sa iyong ashram.

Verse 55

मद्भक्तिस्तु स्थिरा चास्तु सदा दास्यामि दर्शनम् । स्मृतश्च भवता वत्स प्रियस्त्वं सर्वथा मम

Nawa’y manatiling matatag ang iyong debosyon sa Akin. Lagi Kitang pagkakalooban ng aking banal na darśana. At tuwing maaalala mo Ako, mahal kong anak, alamin mong ikaw ay lubos na minamahal Ko.

Verse 56

यथाकामसुखं तिष्ठ नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि । सर्वं प्रपूर्णतां यातु चिंतितं नात्र संशयः

Manatili sa ginhawang ninanais mo; hindi mo kailangang magpadala sa balisang pananabik. Lahat ng iyong pinagmuni-munihan ay tiyak na aabot sa ganap na katuparan—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 57

उपमन्युरुवाच । एवमुक्त्वा स भगवान्सूर्य्यकोटिसमप्रभः । ममेशानो वरान्दत्त्वा तत्रैवान्तरधीयत

Sinabi ni Upamanyu: Pagkasabi niya nang gayon, ang Mapalad na Panginoon—nagniningning na tila sampung milyong araw—ang aking Panginoong Īśāna (Śiva) ay nagkaloob ng mga biyaya at doon din ay naglaho sa paningin.

Verse 58

एवं दृष्टो मया कृष्ण परिवारसमन्वितः । शंकरः परमेशानो भक्तिमुक्तिप्रदायकः

Kaya nga, O Kṛṣṇa, nasilayan ko si Śaṅkara—ang Kataas-taasang Panginoon—na kasama ang Kanyang banal na kapisanan; Siya ang nagkakaloob ng bhakti at nagbibigay ng mokṣa, ang paglaya.

Verse 59

शंभुना परमेशेन यदुक्तं तेन धीमता । तदवाप्तं च मे सर्वं देवदेवसमाधिना

Anumang sinabi ni Śambhu, ang Kataas-taasang Panginoon na marunong, ay tunay kong natamo nang lubos—sa pamamagitan ng Diyos ng mga diyos, sa Kanyang samādhi, ang biyayang pagkalubog sa pagkaisa.

Verse 60

प्रत्यक्षं चैव तै जातान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा । ऋषीन्विद्याधरांश्चैव पश्य सिद्धान्व्यवस्थितान्

“Masdan—hayag sa harap mo—ang mga Gandharva at Apsaras na nagpakita, gayundin ang mga Ṛṣi at Vidyādhara; at tingnan mo rin ang mga Siddha na nakatayo rito sa kanilang itinakdang kalagayan.”

Verse 61

पश्य वृक्षान्मनोरम्यान्स्निग्धपत्रान्सुगंधिनः । सर्वर्तुकुसुमैर्युक्तान्सदापुष्पफलन्वितान्

Masdan ang mga punong kahali-halina—makinis ang mga dahon at mabango—pinalalamutian ng mga bulaklak ng bawat panahon, laging hitik sa bulaklak at bunga.

Verse 62

सर्वमेतन्महाबाहो शंकरस्य महात्मनः । प्रसादाद्देवदेवस्य विश्वं भावसमन्वितम

O makapangyarihang may malalakas na bisig, ang lahat ng ito ay umiiral dahil sa mapagpalang biyaya ni Śaṅkara na dakilang-kaluluwa, ang Diyos ng mga diyos. Sa Kanyang pagpapala, ang buong sansinukob ay napupuno at pinananatili ng banal na kamalayan at sagradong layon.

Verse 63

ममास्ति त्वखिलं ज्ञानं प्रसादाच्छूलपाणिनः । भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जानामि तत्त्वतः

Ang lahat ng kaalaman ay nasa akin, sa biyaya ng Panginoong may hawak ng trisula (Śiva). Ang nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap—lahat ay nalalaman ko ayon sa tunay na kalikasan nito.

Verse 64

तमहं दृष्टवान्देवमपि देवाः सुरेश्वराः । यं न पश्यंत्यनाराध्य कोऽन्यो धन्यतरो मया

Nasaksihan ko ang Panginoong iyon—na kahit ang mga diyos, ang mga panginoon ng mga deva, ay hindi Siya nakikita kung hindi Siya sinasamba. Sino pa ang higit na mapalad kaysa sa akin?

Verse 65

षड्विंशकमिति ख्यातं परं तत्त्वं सनातनम् । एवं ध्यायंति विद्वांसौ महत्परममक्षरम्

Ang Kataas-taasang Prinsipyong walang hanggan ay kilala bilang “Ikadalawampu’t-anim.” Ganyan magnilay ang mga pantas sa Dakila, sa Pinakamataas, sa Di-nasisira—si Śiva, ang Panginoong lampas sa lahat ng paglalang at pagbabago.

Verse 66

सर्व तत्त्वविधानज्ञः सर्वतत्त्वार्थदर्शनः । स एव भगवान्देवः प्रधानपुरुषेश्वरः

Siya lamang ang Nakaaalam ng kaayusan ng lahat ng tattva at ang Nakakakita ng tunay na diwa ng bawat tattva. Siya ring iyon ang Bhagavān, ang Diyos na banal—ang Kataas-taasang Panginoon ng Pradhāna at ng Puruṣa.

Verse 67

यो निजाद्दक्षिणात्पार्श्वाद्ब्रह्माणं लोककारणम् । वामादप्यसृजद्विष्णुं लोकरक्षार्थमीश्वरः

Mula sa Kanyang kanang tagiliran, iniluwal ng Panginoon si Brahmā, ang kasangkapang sanhi ng paglitaw ng daigdig; at mula sa Kanyang kaliwang tagiliran, nilikha rin Niya si Viṣṇu para sa pag-iingat at pagprotekta sa mga mundo.

Verse 68

कल्पान्ते चैव संप्राप्तेऽसृजद्रुद्रं हृदः प्रभुः । ततस्समहरत्कृत्स्नं जगत्स्थावरजंगमम्

Nang dumating ang wakas ng kalpa, iniluwal ng Panginoon si Rudra mula sa Kanyang sariling puso; at si Rudra’y saka hinigop pabalik ang buong sansinukob—ang di-gumagalaw at ang gumagalaw—sa pagkalusaw.

Verse 69

युगांते सर्वभूतानि संवर्तक इवानलः । कालो भूत्वा महादेवो ग्रसमानस्स तिष्ठति

Sa dulo ng panahon, si Mahādeva ay nagiging mismong Panahon; gaya ng apoy ng kosmikong pagkalusaw, Siya’y nakatindig doon, nilalamon ang lahat ng nilalang.

Verse 70

सर्वज्ञस्सर्वभूतात्मा सवर्भूतभवोद्भवः । आस्ते सर्वगतो देवो दृश्यस्सर्वैश्च दैवतैः

Siya ang Ganap na Nakaaalam; ang panloob na Sarili ng lahat ng nilalang; at ang pinagmumulan ng pag-iral ng lahat. Ang Diyos na sumasaklaw sa lahat ay nananahan sa bawat dako, at tuwirang nakikita ng lahat ng mga diyos.

Verse 71

अतस्त्वं पुत्रलाभाय समाराधय शंकरम् । शीघ्रं प्रसन्नो भविता शिवस्ते भक्तवत्सलः

Kaya nga, upang magkamit ng isang anak na lalaki, sambahin mo si Śaṅkara nang buong debosyon. Si Śiva—na mapagmahal sa Kanyang mga deboto—ay agad na malulugod sa iyo.

Frequently Asked Questions

The chapter inaugurates the Kṛṣṇa–Upamanyu frame: Kṛṣṇa goes to Kailāsa to perform tapas for putrārtha and approaches the Śaiva sage Upamanyu; the theological argument embedded in the opening invocation asserts Śiva’s supremacy as guṇa-transcendent while still regulating cosmic creation and dissolution.

The guṇa-mapping (creator/rajas, dissolver/tamas) functions as a symbolic theology: it explains how the Absolute can appear as functional divinity without being limited by function, while Kailāsa signifies the axis of ascent where disciplined tapas and correct devotion become a gateway from worldly aims to liberative insight.

Śiva is highlighted primarily as Śaṃbhu/Maheśa/Giriśa—the supreme Lord of Kailāsa and the pūrṇa, amala reality beyond māyā and the guṇas; Gaurī/Umā is not yet narratively foregrounded in these sample verses, but the Saṃhitā’s framing implies her interpretive centrality for subsequent chapters.