
Ipinagpapatuloy ng Adhyaya 42 ang pangyayari sa Dakṣa-yajña. Isinalaysay ni Brahmā na si Śambhu (Śiva), matapos mapayapa sa pamamagitan ni Brahmā at ng mga diyos at mga rishi na kaugnay ni Īśa/Īśvara, ay naging matahimik. Pagkaraan, inaliw at pinatibay ni Śiva si Viṣṇu at ang mga deva nang may habag at layuning magtuwid. Ipinaliwanag niya na ang paggambala sa handog ni Dakṣa ay hindi kapritsong kasamaan, kundi itinakdang bunga ng pagkapoot at pagkalito sa ilalim ng māyā; kaya nararapat ang pagpipigil—huwag manakit o manghiya ng kapwa. Itinakda rin ang mga tiyak na kahihinatnan at muling ayos ng ritwal: napalitan ang ulo ni Dakṣa (motibong ulo ng kambing), napinsala ang paningin ni Bhaga (kaugnay ni Mitra), nabasag ang mga ngipin ni Pūṣan at nabago ang paraan ng pagkain, at namarkahan si Bhṛgu (balbas na parang kambing). Tumanggap ang Aśvin ng mga tungkuling may kinalaman kay Pūṣan, at muling itinalaga ang mga gawain ng adhvaryu/ritvik, upang maibalik ang kaayusan ng sakripisyo sa ilalim ng mahabaging kapangyarihan ni Śiva.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रीब्रह्मेशप्रजेशेन सदैव मुनिना च वै । अनुनीतश्शंभुरासीत्प्रसन्नः परमेश्वरः
Wika ni Brahmā: Dahil sa paulit-ulit na pagsusumamo nina Brahmeśa, Īśa (Rudra), at Prajāpati—kasama ang pantas—si Śambhu, ang Kataas-taasang Panginoon, ay naging mapagpala at lubhang nalugod.
Verse 2
आश्वास्य देवान् विष्ण्वादीन्विहस्य करुणानिधिः । उवाच परमेशानः कुर्वन् परमनुग्रहम्
Matapos aliwin ang mga diyos, simula kay Viṣṇu, at ngumiti nang banayad, nagsalita si Parameśāna—karagatan ng habag—na nagkakaloob sa kanila ng pinakadakilang biyaya.
Verse 3
श्रीमहादेव उवाच । शृणुतं सावधानेन मम वाक्यं सुरोत्तमौ । यथार्थं वच्मि वां तात वां क्रोधं सर्वदासहम्
Wika ni Śrī Mahādeva: “O mga pinakadakila sa mga diyos, makinig kayong mabuti sa aking mga salita. Mga minamahal, sasabihin ko sa inyo ang katotohanan ayon sa tunay nitong anyo—sapagkat lagi kong kayang tiisin at pigilan ang inyong poot.”
Verse 4
नाघं तनौ तु बालानां वर्णमेवानुचिंतये । मम मायाभिभूतानां दंडस्तत्र धृतो मया
“Hindi Ko pinagninilayan ang anumang kasalanan sa katawan ng mga walang-malay; ang likas na kalikasan lamang nila ang Aking tinitingnan. Ngunit sa mga dinaig ng Aking Māyā, itinatag Ko roon ang kaparusahan upang sila’y mapigil.”
Verse 5
दक्षस्य यज्ञभंगोयं न कृतश्च मया क्वचित् । परं द्वेष्टि परेषां यदात्मनस्तद्भविष्यति
“Ang pagkagambala sa paghahandog ni Dakṣa ay hindi Ko kailanman ginawa. Ngunit sinumang nagtataglay ng poot laban sa Kataas-taasang Panginoon, ang balak niya sa iba ay babalik sa kanyang sariling sarili.”
Verse 6
परेषां क्लेदनं कर्म न कार्यं तत्कदाचन । परं द्वेष्टि परेषां यदात्मनस्तद्भविष्यति
Huwag kailanman gumawa ng gawaing nagdudulot ng pighati sa kapwa. Sapagkat ang pinsala o poot na itinuturo sa iba, yaon ding bunga ang babalik sa sariling sarili.
Verse 7
दक्षस्य यज्ञशीर्ष्णो हि भवत्वजमुखं शिरः । मित्रनेत्रेण संपश्येद्यज्ञभागं भगस्सुरः
“Nawa’y ang ulo ng paghahandog ni Dakṣa ay maging ulong may mukha ng kambing. At nawa’y si Bhaga, ang diyos, ay makita ang kanyang bahagi sa handog sa pamamagitan lamang ng mata ni Mitra.”
Verse 8
पूषाभिधस्सुरस्तातौ दद्भिर्यज्ञसुपिष्टभुक् । याजमानैर्भग्नदंतस्सत्यमेतन्मयोदितम्
O minamahal, ang deva na si Pūṣan, na nabasag ang mga ngipin dahil sa mga yajamāna (mga pari ng handog), ay kumain ng alay sa yajña matapos itong durugin; ito nga ang katotohanang aking ipinahayag.
Verse 9
बस्तश्मश्रुर्भवेदेव भृगुर्मम विरोध कृत् । देवाः प्रकृतिसर्वांगा ये म उच्छेदनं ददुः
“Nawa’y si Bhṛgu—na kumilos nang laban sa akin—ay maging may balbas at bigote na tulad ng sa kambing. At nawa’y ang mga diyos na ang mga sangkap ng katawan ay nakagapos sa Prakṛti, na nagkaloob sa akin ng ‘pagputol’ (pagtaboy at pagpapahiya), ay dumanas ng kapahamakan.”
Verse 10
बाहुभ्यामश्विनौ पूष्णो हस्ताभ्यां कृतवाहकौ । भवंत्वध्वर्यवश्चान्ये भवत्प्रीत्या मयोदितम्
“Nawa’y ang dalawang Aśvinī-kumāra ang maging mga bisig mo; nawa’y si Pūṣan ang maging tagapag-alaga at tagapagpakain; at nawa’y ang mga kamay ang maging tagapagdala ng mga kasangkapan ng yajña. Nawa’y ang mga paring Adhvaryu at ang iba pang tagaganap ng ritwal ay lumitaw din bilang mga tagapaglingkod mo. Ipinahayag ko ito upang ikalugod mo.”
Verse 11
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानो विरराम दयान्वितः । चराचरपतिर्देवः सम्राट् वेदानुसारकृत्
Sinabi ni Brahmā: Pagkasambit niya nang gayon, ang Kataas-taasang Panginoon—puspos ng habag—ay tumahimik. Ang banal na Soberano, ang Panginoon ng lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, ay kumikilos nang ganap ayon sa mga Veda.
Verse 12
तदा सर्व सुराद्यास्ते श्रुत्वा शंकरभाषितम् । साधुसाध्विति संप्रोचुः परितुष्टाः सविष्ण्वजाः
Pagkaraan, ang lahat ng mga diyos at nilalang sa langit, nang marinig ang mga salitang winika ni Śaṅkara, ay sumigaw, “Mahusay! Mahusay!”—lubos na nasiyahan, kasama ang mga tagasunod ni Viṣṇu.
Verse 13
ततश्शंभुं समामंत्र्य मया विष्णुस्सुरर्षिभिः । भूयस्तद्देवयजनं ययौ च परया मुदा
Pagkatapos, matapos magpaalam nang maayos kay Sambhu (Panginoong Shiva), si Vishnu—kasama ako at ang mga banal na pantas—ay muling nagtungo sa sakripisyong pagsamba ng mga diyos, na puno ng dakilang kagalakan.
Verse 14
एवं तेषां प्रार्थनया विष्णुप्रभृतिभिस्सुरैः । ययौ कनखलं शंभुर्यज्ञवाटं प्रजापतेः
Sa gayon, sa masidhing pagsamo ng mga diyos na iyon—sa pangunguna ni Vishnu—si Sambhu ay nagtungo sa Kanakhala, sa bakuran ng sakripisyo ni Prajapati (Daksha).
Verse 15
रुद्रस्तदा ददर्शाथ वीरभद्रेण यत्कृतम् । प्रध्वंसं तं क्रतोस्तत्र देवर्षीणां विशेषतः
Pagkatapos ay nakita ni Rudra ang pagkawasak na idinulot doon ni Virabhadra—ang ganap na pagkaguho ng sakripisyong iyon, at lalo na ang pagkalito ng mga banal na tagakita na naroroon.
Verse 16
स्वाहा स्वधा तथा पूषा तुष्टिर्धृतिः सरस्वती । तथान्ये ऋषयस्सर्वे पितरश्चाग्नयस्तथा
"Sina Svaha, Svadha, Pusha, Tushti, Dhriti, at Sarasvati—pati na rin ang lahat ng iba pang mga pantas, ang mga Pitr (mga ninuno), at ang mga Apoy (mga diyos ng Agni) din—[ay naroroon]."
Verse 17
येऽन्ये च बहवस्तत्र यक्षगंधवर्राक्षसाः । त्रोटिता लुंचिताश्चैव मृताः केचिद्रणाजिरे
At marami pang iba doon—mga Yaksha, Gandharva, at Rakshasa—ang nadurog, nagkapira-piraso, at ang ilan ay napatay pa sa larangan ng digmaan.
Verse 18
यज्ञं तथाविधं दृष्ट्वा समाहूय गणाधिपम् । वीरभद्रं महावीरमुवाच प्रहसन् प्रभुः
Nang makita ng Panginoon ang handog na inihanda nang gayon, ipinatawag Niya ang pinuno ng Kaniyang mga gaṇa—si Vīrabhadra, ang dakilang bayani—at, nakangiti, kinausap siya.
Verse 19
वीरभद्र महाबाहो किं कृतं कर्म ते त्विदम् । महान्दंडो धृतस्तात देवर्ष्यादिषु सत्वरम्
O Vīrabhadra, makapangyarihang bisig! Ano itong gawaing iyong ginawa? Anak ko, madali mong itinaas ang mabigat na parusa laban sa mga banal na rishi at sa iba pa.
Verse 20
दक्षमानय शीघ्रं त्वं येनेदं कृतमीदृशम् । यज्ञो विलक्षणस्तात यस्येदं फलमीदृशम्
“Dalhin mo rito si Dakṣa nang madali—siya na dahil sa iyo’y nangyari ito nang ganito. Tunay na kakaiba ang handog na ito, anak, sapagkat ang bunga nito’y naging ganito.”
Verse 21
ब्रह्मोवाच । एवमुक्तश्शंकरेण वीरभद्रस्त्वरान्वितः । कबंधमानयित्वाग्रे तस्य शंभोरथाक्षिपत्
Sinabi ni Brahmā: Nang utusan siya ni Śaṅkara nang gayon, si Vīrabhadra, puno ng pagmamadali, ay dinala sa harap ang katawang walang ulo at saka ito inihagis sa paanan ni Panginoong Śambhu.
Verse 22
विशिरस्कं च तं दृष्ट्वा शंकरो लोकशंकरः । वीरभद्रमुवाचाग्रे विहसन्मुनिसत्तम
Nang makita siyang pugot ang ulo, si Śaṅkara—ang mapagpala at tagapagbigay-kabutihan sa lahat ng daigdig—ay ngumiti at nagsalita kay Vīrabhadra sa harap ng lahat.
Verse 23
शिरः कुत्रेति तेनोक्ते वीरभद्रोऽब्रवीत्प्रभुः । मया शिरो हुतं चाग्नौ तदानीमेव शंकर
Nang itanong niya, “Nasaan ang ulo?”, sumagot ang panginoong Vīrabhadra: “O Śaṅkara, ngayon na ngayon ay inihandog ko na ang ulong iyon sa apoy ng paghahandog.”
Verse 24
इति श्रुत्वा वचस्तस्य वीरभद्रस्य शंकरः । देवान् तथाज्ञपत्प्रीत्या यदुक्तं तत्पुरा प्रभुः
Pagkarinig sa mga salita ni Vīrabhadra, si Śaṅkara—ang Panginoon—ay nagalak at iniutos sa mga diyos na gawin nang ganap ang gaya ng naipahayag noon pa.
Verse 25
विधाय कार्त्स्न्येन च तद्यदाह भगवान् भवः । मया विष्ण्वादयः सर्वे भृग्वादीनथ सत्वरम्
Matapos maisagawa nang buo ang eksaktong sinabi ng Pinagpalang Panginoong Bhava (Shiva), agad kong ipinatawag ang lahat ng mga diyos simula kay Vishnu, gayundin ang mga pantas simula kay Bhrigu.
Verse 26
अथ प्रजापतेस्तस्य सवनीयपशोश्शिरः । बस्तस्य संदधुश्शंभोः कायेनारं सुशासनात्
Pagkatapos, sa pamamagitan ng dakilang utos ni Shambhu, ikinabit nila sa Prajapati na iyon ang ulo ng hayop na isinakripisyo—isang kambing—gamit ang isang bahagi na kinuha mula sa sariling katawan ni Shiva.
Verse 27
संधीयमाने शिरसि शंभुसद्दृष्टिवीक्षितः । सद्यस्सुप्त इवोत्तस्थौ लब्धप्राणः प्रजापतिः
Habang ikinakabit muli ang kanyang naputol na ulo, si Prajapati—na binuhay muli ng mapagpala at puno ng biyayang sulyap ni Shambhu—ay agad na bumangon, na tila nagising mula sa pagkakaidlip, matapos muling makuha ang kanyang hininga ng buhay.
Verse 28
उत्थितश्चाग्रतश्शंभुं ददर्श करुणानिधिम् । दक्षः प्रीतमतिः प्रीत्या संस्थितः सुप्रसन्नधीः
Tumindig si Dakṣa at nasilayan si Śambhu sa kanyang harapan—ang karagatan ng habag. Punô ng galak ang kanyang isip; tumayo siya roon sa kagalakan, at ang kanyang pag-unawa ay lubos na payapa.
Verse 29
पुरा हर महाद्वेषकलिलात्माभवद्धि सः । शिवावलोकनात्सद्यश्शरच्चन्द्र इवामलः
Noon, ang kanyang puso ay nababalot ng matinding poot; ngunit sa sandaling masilayan niya si Śiva, siya’y naging dalisay—gaya ng walang dungis na buwan sa panahon ng taglagas.
Verse 30
भवं स्तोतुमना सोथ नाशक्नोदनुरागतः । उत्कंठाविकलत्वाच्च संपरेतां सुतां स्मरन्
Pagkaraan, bagaman nais niyang purihin si Bhava (Panginoong Śiva), hindi niya magawa dahil dinaig siya ng mapagmahal na pagkakapit; sa dalamhati ng di-matiis na pananabik, lagi niyang inaalala ang anak na babaeng pumanaw na sa daigdig.
Verse 31
अथ दक्षः प्रसन्नात्मा शिवं लज्जासमन्वितः । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्
Pagkatapos, si Dakṣa, na napayapa ang loob at napuspos ng galak ngunit may halong hiya, ay yumukod at nagpugay, at pinuri si Śiva—si Śaṅkara, ang nagpapayapa at nagpapala sa lahat ng daigdig.
Verse 32
दक्ष उवाच । नमामि देव वरदं वरेण्यं महेश्वरं ज्ञाननिधिं सनातनम् । नमामि देवाधिपतीश्वरं हरं सदासुखाढ्यं जगदेकबांधवम्
Wika ni Dakṣa: “Sumasamba ako kay Mahādeva, ang tagapagkaloob ng biyaya, ang pinakadapat sambahin—si Maheśvara, ang walang-hanggang kayamanan ng tunay na kaalaman. Sumasamba ako kay Hara, ang Kataas-taasang Panginoon sa mga panginoon ng mga deva, laging puspos ng kaligayahang banal, ang tanging kamag-anak at kanlungan ng buong sansinukob.”
Verse 33
नमामि विश्वेश्वर विश्वरूपं पुरातनं ब्रह्मनिजात्मरूपम् । नमामि शर्वं भव भावभावं परात्परं शंकरमानतोमि
Ako’y nagpupugay kay Viśveśvara, Panginoon ng sansinukob, na ang anyo’y ang buong kosmos—sinauna, at ang Kanyang tunay na Sarili ay Brahman. Ako’y nagpupugay kay Śarva, kay Bhava—saligan ng lahat ng pag-iral at pagkapanganak ng mga kalagayan—kay Śaṅkara, ang Kataas-taasang lampas sa kataas-taasan; sa Kanya ako’y nagpapatirapa nang may paggalang.
Verse 34
देवदेव महादेव कृपां कुरु नमोस्तु ते । अपराधं क्षमस्वाद्य मम शंभो कृपानिधे
O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, mahabag Ka—pagpupugay sa Iyo. O Śambhu, karagatan ng habag, patawarin Mo ang aking pagkakasala sa araw na ito.
Verse 35
अनुग्रहः कृतस्ते हि दंडव्याजेन शंकर । खलोहं मूढधीर्देव ज्ञातं तत्त्वं मया न ते
O Śaṅkara, tunay ngang ipinamalas Mo ang biyaya sa anyo ng parusa. Ako’y masamang tao, O Panginoon, at naliligaw ang pag-unawa; hindi ko nakilala ang Iyong tunay na tattva.
Verse 36
अद्य ज्ञातं मया तत्त्वं सर्वोपरि भवान्मतः । विष्णुब्रह्मादिभिस्सेव्यो वेदवेद्यो महेश्वरः
Ngayong araw, naunawaan ko ang tunay na prinsipyo: Ikaw ang kinikilalang Kataas-taasan sa ibabaw ng lahat. Si Mahādeva—Maheshvara—ay sinasamba maging nina Viṣṇu, Brahmā, at iba pang mga diyos; at Siya ang hinahangad makilala ng mga Veda mismo.
Verse 37
साधूनां कल्पवृक्षस्त्वं दुष्टानां दंडधृक्सदा । स्वतंत्रः परमात्मा हि भक्ताभीष्टवरप्रदः
Sa mga banal, Ikaw ang Kalpavṛkṣa, punong tumutupad ng hiling; sa masasama, Ikaw ang laging may tangan ng parusa. Tunay, Ikaw ang lubos na malayang Paramātman, ang Tagapagkaloob ng biyayang tumutupad sa minimithing hangarin ng mga deboto.
Verse 38
विद्यातपोव्रतधरानसृजः प्रथमं द्विजा । आत्मतत्त्वं समावेत्तुं मुखतः परमेश्वरः
O mga dvija (dalawang ulit na isinilang), unang nilikha ng Kataas-taasang Panginoon na si Parameśvara ang mga may taglay na banal na kaalaman, tapas, at mga panata, upang ang katotohanan ng Sarili (Ātman) ay makilala nang wasto mula sa Kanyang sariling bibig, sa pamamagitan ng pahayag na aral.
Verse 39
सर्वापद्भ्यः पालयिता गोपतिस्तु पशूनिव । गृहीतदंडो दुष्टांस्तान् मर्यादापरिपालकः
Siya ang tagapangalaga laban sa lahat ng kapahamakan—ang Panginoon at tagapagbantay ng mga nilalang, gaya ng pastol na nag-iingat sa kanyang mga baka. Hawak ang pamalong disiplina, pinipigil Niya ang masasama at pinananatili ang wastong kaayusan at mga banal na hangganan ng dharma.
Verse 40
मया दुरुक्तविशिखैः प्रविद्धः परमेश्वरः । अमरानतिदीनाशान् मदनुग्रहकारकः
Nasugatan ko ang Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara, sa mga palasong tila tinik ng mararahas na salita. Siya ang mapagkalingang tagapagligtas kahit ng mga deva sa matinding pagdurusa, at Siya rin ang nagkakaloob ng Kanyang biyaya sa akin.
Verse 41
स भवान् भगवान् शंभो दीनबंधो परात्परः । स्वकृतेन महार्हेण संतुष्टो भक्तवत्सल
O Panginoong Śambhu, Ikaw ang Bhagavān, kanlungan at kamag-anak ng mga nagdurusa, higit pa sa pinakadakila. Dahil sa Iyong paglingap sa mga deboto, Ikaw ay nalulugod kahit sa payak na handog na sariling gawa, kung ito’y inihahain nang taos-puso.
Verse 42
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे दक्षदुःखनिराकरणवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः
Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Aklat, Rudra Saṃhitā, sa ikalawang bahagi, Satī Khaṇḍa—nagtatapos ang ika-apatnapu’t dalawang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pag-aalis ng Pighati ni Dakṣa.”
Verse 43
अथ विष्णुः प्रसन्नात्मा तुष्टाव वृषभध्वजम् । बाष्पगद्गदया वाण्या सुप्रणम्य कृतांजलिः
Pagkaraan, si Viṣṇu na payapa ang puso ay nagpuri sa Panginoong may watawat na toro (Śiva). Yumukod siya nang malalim, magkadikit ang mga palad, at nagsalita sa tinig na nabubulunan ng luha at nanginginig sa debosyon.
Verse 44
विष्णुवाच । महादेव महेशान लोकानुग्रहकारक । परब्रह्म परात्मा त्वं दीनबंधो दयानिधे
Wika ni Viṣṇu: “O Mahādeva, O Maheśāna, tagapagkaloob ng biyaya sa mga daigdig—Ikaw ang Kataas-taasang Brahman, ang Kataas-taasang Sarili. O kaibigan ng mga dukha, O karagatan ng habag!”
Verse 45
सर्वव्यापी स्वैरवर्ती वेदवेद्ययशाः प्रभोः । अनुग्रहः कृतस्तेन कृताश्चासुकृता वयम्
Ang Panginoon—na sumasaklaw sa lahat, kumikilos sa ganap na kalayaan, at ang kaluwalhatian ay nalalaman sa pamamagitan ng mga Veda—ay nagkaloob ng biyaya. Sa biyayang iyon, kami man na dating kapos sa kabutihan ay ginawang karapat-dapat.
Verse 46
दक्षोयं मम भक्तस्त्वां यन्निनिंद खलः पुरा । तत् क्षंतव्यं महेशाद्य निर्विकारो यतो भवान्
“Ang Dakṣa na ito ay deboto ko. Na noong una ay nilait Ka ng masamang taong iyon—O Maheśa—nawa’y mapatawad iyon, sapagkat Ikaw ay di-nagbabago at di-nadadapuan ng anumang reaksiyon.”
Verse 47
कृतो मयापराधोपि तव शंकर मूढतः । त्वद्गणेन कृतं युद्धं वीरभद्रेण पक्षतः
O Śaṅkara, bagaman nalinlang ako sa kamangmangan, tunay na nagkasala ako laban sa Iyo; at sa panig Mo, ang Iyong mga gaṇa—sa pamumuno ni Vīrabhadra—ay nakipagdigma.
Verse 48
त्वं मे स्वामी परब्रह्म दासोहं ते सदाशिव । पोष्यश्चापि सदा ते हि सर्वेषां त्वं पिता यतः
Ikaw ang aking Panginoon—ang Kataas-taasang Brahman, O Sadāśiva. Ako’y Iyong lingkod, at laging inaaruga Mo; sapagkat Ikaw nga ang Ama ng lahat.
Verse 49
ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । स्वतंत्रः परमात्मा त्वं परमेशो द्वयोव्ययः
Wika ni Brahmā: O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, Panginoong dagat ng habag! Ikaw ay tunay na malaya at nagsasarili; Ikaw ang Kataas-taasang Sarili. Ikaw ang Pinakamataas na Panginoon; bagama’t nag-aanyong dalawa—higit-sa-daigdig at nasa-daigdig—Ikaw ay nananatiling di-nasisira.
Verse 50
मम पुत्रोपरि कृतो देवानुग्रह ईश्वर । स्वापमानमगणयन् दक्षयज्ञं समुद्धर
O Panginoon, ang biyaya ng mga diyos ay iginawad sa aking anak. Sa pagwawalang-bahala sa pag-insulto sa Iyo, pakiusap iligtas at ibalik ang yajña ni Dakṣa.
Verse 51
प्रसन्नो भव देवेश सर्वशापान्निराकुरु । सबोधः प्रेरकस्त्वं मे त्वमेवं विनिवारकः
O Panginoon ng mga diyos, maging mapagpala Ka. Alisin Mo ang lahat ng sumpa. Ikaw ang gising na gabay at panloob na tagapag-udyok sa akin; kaya Ikaw lamang ang makapipigil at makapagpapawi ng mga pagdurusang ito.
Verse 52
इति स्तुत्वा महेशानं परमं च महामुने । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनम्रीकृतमस्तकः
Pagkaraang purihin nang gayon si Maheshāna—ang Kataas-taasang Panginoon—O dakilang muni, tumindig siya na magkadikit ang mga palad sa paggalang, at nakayuko ang ulo sa kababaang-loob.
Verse 53
अथ शक्रादयो देवा लोकपालास्सुचेतसः । तुष्टुवुः शंकरं देवं प्रसन्नमुखपंकजम्
Pagkatapos, si Indra at ang iba pang mga diyos—mga tagapangalaga ng mga daigdig, malinaw ang isip at puspos ng debosyon—ay nagpuri kay Panginoong Śaṅkara, ang Banal, na ang mukha’y gaya ng lotus, payapa at mapagpala.
Verse 54
ततः प्रसन्नमनसः सर्वे देवास्तथा परे । सिद्धर्षयः प्रजेशाश्च तुष्टुवुः शंकरं मुदा
Pagkaraan, na payapa at masaya ang kalooban, ang lahat ng mga diyos at ang mga dakila, kasama ang mga Siddha, mga Ṛṣi, at mga panginoon ng paglikha, ay nagpuri kay Śaṅkara nang may galak.
Verse 55
तथोपदेवनागाश्च सदस्या ब्राह्मणास्तथा । प्रणम्य परया भक्त्या तुष्टुवुश्च पृथक् पृथक्
Gayundin, ang mga diyos na tagapaglingkod at ang mga nāga, pati ang mga brāhmaṇa na nagtipon—matapos magpatirapa sa sukdulang debosyon—ay nagpuri sa Panginoon, bawat isa ayon sa sariling paraan.
It addresses the aftermath and settlement of the Dakṣa-yajña disruption, where Śiva calms the devas and formalizes consequences and ritual adjustments for key participants.
Śiva reframes the episode as dharmic correction: actions driven by māyā and hostility generate appropriate outcomes, while the Lord’s compassion restores cosmic and ritual equilibrium.
The chapter explains characteristic outcomes for figures such as Dakṣa (head replacement), Bhaga (impaired sight), Pūṣan (broken teeth/altered eating), and Bhṛgu (goat-like beard), along with reassigned ritual roles involving the Aśvins and officiants.