कामशापानुग्रहः (Kāmaśāpānugraha) — “The Curse and Grace Concerning Kāma”

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततस्ते मुनयः सर्वे तदाभिप्रायवेदिनः । चक्रुस्तदुचितं नाम मरीचिप्रमुखास्सुताः

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, ang lahat ng mga muni—na nakaunawa sa layuning iyon—ay nagtakda ng isang angkop na pangalan, ang mga anak nina Marīci at ng iba pang sinaunang rishi.

Verse 2

मुखावलोकनादेव ज्ञात्वा वृत्तांतमन्यतः । दक्षादयश्च स्रष्टारः स्थानं पत्नीं च ते ददुः

Sa pagtanaw lamang sa kanyang mukha, nalaman nila ang tunay na pangyayari, maging mula sa iba pang pinagmulan. Kaya si Dakṣa at ang iba pang mga panginoong tagapaglikha ay nagkaloob sa kanya ng marangal na katayuan at isang asawa.

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे कामशापानुग्रहो नाम तृतीयोऽध्यायः

Kaya, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang aklat na tinatawag na Rudra Saṃhitā, sa ikalawang bahagi na Satī Khaṇḍa, nagtatapos ang ikatlong kabanata na pinamagatang “Kāmaśāpānugraha”—ang salaysay ng sumpa ni Kāma at ng mapagpalang biyaya ng Panginoon.

Verse 4

ऋषय ऊचुः । यस्मात्प्रमथसे तत्त्वं जातोस्माकं यथा विधेः । तस्मान्मन्मथनामा त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि

Sinabi ng mga rishi: “Sapagkat ikaw ay sumibol mula sa aming pag-ikot at paghalo, ayon sa kautusan ni Brahmā, kaya sa daigdig ikaw ay magiging tanyag sa pangalang Manmatha—ang tagapagpagalaw ng isipan.”

Verse 5

जगत्सु कामरूपस्त्वं त्वत्समो न हि विद्यते । अतस्त्वं कामनामापि ख्यातो भव मनोभव

Sa lahat ng mga daigdig, ikaw ang mismong anyo ng pagnanasa; walang kapantay sa iyo. Kaya, O Manobhava, ang isinilang sa isip, maging tanyag ka rin sa pangalang “Kāma”.

Verse 6

मदनान्मदनाख्यस्त्वं जातो दर्पात्सदर्पकः । तस्मात्कंदर्पनामापि लोके ख्यातो भविष्यसि

Dahil isinilang mula sa pagnanasa (madana), makikilala ka bilang Madana; at sapagkat umusbong ka mula sa pagmamataas (darpa), lagi kang magiging mapagmataas. Kaya sa mundong ito, sisikat ka rin sa pangalang Kandarpa.

Verse 7

त्वत्समं सर्वदेवानां यद्वीर्यं न भविष्यति । ततः स्थानानि सर्वाणि सर्वव्यापी भवांस्ततः

Sapagkat sa lahat ng mga diyos ay walang magkakaroon ng lakas na kapantay ng sa iyo, kaya ang lahat ng tahanan at pook ay mapupuspos mo; ikaw ay magiging laganap sa lahat.

Verse 8

दक्षोयं भवते पत्नी स्वयं दास्यति कामिनीम् । आद्यः प्रजापतिर्यो हि यथेष्टं पुरुषोत्तमः

O Puruṣottama, ang Dakṣa na ito ay kusang ibibigay sa iyo ang kaniyang minamahal na anak na dalaga bilang asawa. Sapagkat siya nga ang sinaunang Prajāpati, na kumikilos ayon sa sariling kalooban.

Verse 9

एषा च कन्यका चारुरूपा ब्रह्ममनोभवा । संध्या नाम्नेति विख्याता सर्वलोके भविष्यति

Ang dalagang ito ay may marikit na anyo, isinilang mula sa isip ni Brahmā. Siya’y magiging bantog sa lahat ng mga daigdig sa pangalang “Sandhyā”.

Verse 10

ब्रह्मणो ध्यायतो यस्मात्सम्यग्जाता वरांगना । अतस्संध्येति विख्याता क्रांताभा तुल्यमल्लिका

Sapagkat ang marangal na dalaga ay wastong isinilang mula kay Brahmā habang siya’y nagmumuni-muni, kaya siya’y nakilala bilang “Sandhyā”. Kaakit-akit ang kanyang ningning, at ang ganda niya’y tulad ng bulaklak na sampagita.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । कौसुमानि तथास्त्राणि पंचादाय मनोभवः । प्रच्छन्नरूपी तत्रैव चिंतयामास निश्चयम्

Wika ni Brahmā: Kinuha ni Manobhava (Kāma) ang kanyang limang sandatang bulaklak; nag-anyong nakatago, nanatili siya roon at pinagbulay-bulayan ang kanyang pasiya.

Verse 12

हर्षणं रोचनाख्यं च मोहनं शोषणं तथा । मारणं चेति प्रोक्तानि मुनेर्मोहकराण्यपि

Ipinahayag na ang mga ito ay: pagpapasaya (harṣaṇa), ang ritwal na tinatawag na ‘rocana’, pagpapalito o pang-aakit (mohana), pagpapatuyo o pagpapahina (śoṣaṇa), at pagpatay (māraṇa). Sinasabi ring ang mga ito’y mga gawaing nakalilito maging sa isang pantas na muni.

Verse 13

ब्रह्मणा मम यत्कर्म समुद्दिष्टं सनातनम् । तदिहैव करिष्यामि मुनीनां सन्निधौ विधे

O Brahmā, ang walang-hanggang tungkuling itinakda mo para sa akin—gagampanan ko ito rito mismo, sa harap ng mga muni, ayon sa wastong tuntunin.

Verse 14

तिष्ठंति मुनयश्चात्र स्वयं चापि प्रजापतिः । एतेषां साक्षिभूतं मे भविष्यंत्यद्य निश्चयम्

Naririto ang mga muni, at naririto rin si Prajāpati mismo. Tunay na ngayong araw, sila ang tiyak na magiging mga saksi para sa akin.

Verse 15

संध्यापि ब्रह्मणा प्रोक्ता चेदानीं प्रेषयेद्वचः । इह कर्म परीक्ष्यैव प्रयोगान्मोहयाम्यहम्

Kahit ipinag-utos na ni Brahmā ang pagsamba sa sandhyā (panalangin sa bukang-liwayway at dapithapon), kung ngayo’y magpadala siya ng utos, susuriin ko muna ang ritong isinasagawa rito; at sa pakikialam sa paglalapat nito, ilulubog ko sila sa pagkalito at maling akala.

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इति संचित्य मनसा निश्चित्य च मनोभवः । पुष्पजं पुष्पजातस्य योजयामास मार्गणैः

Sabi ni Brahmā: Matapos tipunin ang kaniyang pag-iisip at magpasiya nang matatag, si Manobhava (Kāma, diyos ng pagnanasa) ay ikinabit ang mga palasong mula sa bulaklak sa busog na mula rin sa bulaklak, at inihanda ang mga ito upang gamitin.

Verse 17

आलीढस्थानमासाद्य धनुराकृष्य यत्नतः । चकार वलयाकारं कामो धन्विवरस्तदा

Pagkaraan, si Kāma, ang dakilang mamamana, ay pumuwesto sa tindig na ālīḍha at hinila ang kaniyang busog nang may maingat na pagsisikap; at noon ay hinubog niya ang kaniyang tutok/pag-asinta sa anyong bilog na tila singsing.

Verse 18

संहिते तेन कोदंडे मारुताश्च सुगंधयः । ववुस्तत्र मुनिश्रेष्ठ सम्यगाह्लादकारिणः

O pinakadakilang muni, sa loob ng busog na maayos ang pagkakabuo, umihip ang mababangong simoy, nagdulot ng ganap na ligaya—isang mapalad na tanda sa banal na kalooban ni Śiva.

Verse 19

ततस्तानपि धात्रादीन् सर्वानेव च मानसान् । पृथक् पुष्पशरैस्तीक्ष्णैर्मोहयामास मोहनः

Pagkaraan, ang Manlilinlang (Kāma) ay gumamit ng matutulis na palasong bulaklak at isa-isang nilito maging si Dhātṛ at ang iba pang mga diyos, at pati ang lahat ng nilikhang isinilang sa isip.

Verse 20

ततस्ते मुनयस्सर्वे मोहिताश्चाप्यहं मुने । सहितो मनसा कंचिद्विकारं प्रापुरादितः

Pagkatapos ay nalinlang ang lahat ng mga pantas—at ako rin, O pantas. Kasama nila, ang aking isipan mula pa sa simula ay nahulog sa isang uri ng kaguluhan ng pag-unawa.

Verse 21

संध्यां सर्वे निरीक्षंतस्सविकारं मुहुर्मुहुः । आसन् प्रवृद्धमदनाः स्त्री यस्मान्मदनैधिनी

Paulit-ulit, tiningnan nilang lahat si Sandhyā nang may ligalig at nagbagong isipan; sapagkat siya ay isang babaeng nagpaliyab kay Kāma, at sa gayon ay matinding pagnanasa ang sumibol sa kanila.

Verse 22

ततः सर्वान्स मदनो मोहयित्वा पुनःपुनः । यथेन्द्रियविकारं त प्रापुस्तानकरोत्तथा

Pagkatapos nito, si Madana (Kāma), na paulit-ulit na nalinlang silang lahat, ay naging sanhi upang sila ay mahulog sa mismong mga pagbabago ng mga pandama na kanilang naranasan.

Verse 23

उदीरितेंद्रियो धाता वीक्ष्याहं स यदा च ताम् । तदैव चोनपंचाशद्भावा जाताश्शरीरतः

Nang ang Lumikha (Dhātā), nang magising sa pagkilos ang kanyang mga pandama, nang masilayan siya ay nagsabi: “Tinitingnan ko siya.” Sa sandaling iyon din, mula sa sarili niyang katawan ay sumibol ang apatnapu’t siyam na mga prinsipyong humuhubog (bhāva).

Verse 24

सापि तैर्वीक्ष्यमाणाथ कंदर्पशरपातनात् । चक्रे मुहुर्मुहुर्भावान्कटाक्षावरणादिकान्

At siya naman, habang pinagmamasdan nila, nang tamaan ng mga palasong bumabagsak ni Kāma, ay paulit-ulit na naghayag ng maririkit na damdamin ng pag-ibig—paglingon ng tingin sa gilid, saka pagtatakip nito sa hiya, at iba pa.

Verse 25

निसर्गसुंदरी संध्या तान्भावान् मानसोद्भवान् । कुर्वंत्यतितरां रेजे स्वर्णदीव तनूर्मिभिः

Ang takipsilim na likás na marikit, habang inihahayag ang mga kalagayang isinilang sa isip, ay nagningning nang labis, na wari’y isang gintong lampara, na may mga alon ng liwanag mula sa sarili niyang katawan.

Verse 26

अथ भावयुतां संध्यां वीक्ष्याकार्षं प्रजापतिः । धर्माभिपूरित तनुरभिलाषमहं मुने

Pagkaraan, si Prajāpati (Brahmā), nang makita si Sandhyā na puspos ng mapang-akit na ganda, ay nahila sa loob ng puso patungo sa kanya. O pantas, bagaman ang kanyang katawan ay napupuno ng diwa ng dharma, sumibol pa rin sa kanya ang pagnanasa.

Verse 27

ततस्ते मुनयस्सर्वे मरीच्यत्रिमुखा अपि । दक्षाद्याश्च द्विजश्रेष्ठ प्रापुर्वेकारिकेन्द्रियम्

Pagkaraan, ang lahat ng mga muning iyon—sina Marīci, Atri at iba pa—kasama si Dakṣa at ang iba, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ay nagkamit ng mga pandamang vaikārika, ang pinong mga kakayahan ng pagdama at pagkilos.

Verse 28

दृष्ट्वा तथाविधा दक्षमरीचिप्रमुखाश्च माम् । संध्यां च कर्मणि निजे श्रद्दधे मदनस्तदा

Nang makita nila ako sa gayong kalagayan, si Dakṣa at ang mga muni na pinangungunahan ni Marīci ay nagtuon sa kanilang pagsamba sa takipsilim (sandhyā) at sa mga itinakdang ritwal. Noon din, si Madana (Kāma) ay nagsikap sa tungkuling iniatas sa kanya.

Verse 29

यदिदं ब्रह्मणा कर्म ममोद्दिष्टं मयापि तत् । कर्तुं शक्यमिति ह्यद्धा भावितं स्वभुवा तदा

“Ang gawaing iniatas sa akin ni Brahmā—noon nga, ang Sariling-Isinilang na Brahmā ay lubos na naniwalang ako man ay may kakayahang ganapin iyon.”

Verse 30

इत्थं पापगतिं वीक्ष्य भ्रातॄणां च पितुस्तथा । धर्मस्सस्मार शंभुं वै तदा धर्मावनं प्रभुम्

Nang makita niya sa gayong paraan ang makasalanang kapalaran ng kanyang mga kapatid at pati ng kanyang ama, inalaala ni Dharma si Śambhu—ang Panginoong Śiva, ang kataas-taasang Tagapangalaga ng dharma—at sumilong sa Kanya.

Verse 31

संस्मरन्मनसा धर्मं शंकरं धर्मपालकम् । तुष्टाव विविधैर्वाक्यैर्दीनो भूत्वाजसंभवः

Sa pag-alaala sa isip kay Śaṅkara—ang mismong anyo at tagapangalaga ng dharma—si Aja-sambhava (Brahmā), na naging mapagpakumbaba at nababagabag, ay nagpuri sa Kanya sa sari-saring panalangin at pagsusumamo.

Verse 32

धर्म उवाच । देवदेव महादेव धर्मपाल नमोस्तु ते । सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्ता शंभो त्वमेव हि

Wika ni Dharma: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, Tagapangalaga ng dharma, pagpupugay sa Iyo. O Śambhu, Ikaw lamang ang tunay na gumaganap ng paglikha, pag-iingat, at paglalansag.”

Verse 33

सृष्टौ ब्रह्मा स्थितौ विष्णुः प्रलये हररूपधृक् । रजस्सत्त्वतमोभिश्च त्रिगुणैरगुणः प्रभो

Sa paglikha, Siya’y nahahayag bilang Brahmā; sa pag-iingat, bilang Viṣṇu; at sa paglalansag, tinataglay Niya ang anyo ni Hara. Gayunman, bagama’t kumikilos sa pamamagitan ng tatlong guṇa—rajas, sattva, at tamas—ang Panginoon ay nananatiling tunay na walang guṇa, ang kataas-taasang Guro.

Verse 34

निस्त्रैगुण्यः शिवः साक्षात्तुर्यश्च प्रकृतेः परः । निर्गुणो निर्विकारी त्वं नानालीलाविशारदः

Ikaw ang mismong Śiva sa katotohanan—lampas sa tatlong guṇa, ang transendenteng ikaapat (turya), at higit pa sa Prakṛti. Ikaw ay nirguṇa, di-nagbabago at walang pagbabago, ngunit lubhang dalubhasa sa pagpapamalas ng di-mabilang na banal na līlā.

Verse 35

रक्षरक्ष महादेव पापान्मां दुस्तरादितः । मत्पितायं तथा चेमे भ्रातरः पापबुद्धयः

“Iligtas mo ako, iligtas mo ako, O Mahādeva, mula sa mga kasalanang ito na napakahirap tawirin. Narito ang aking ama, at ang aking mga kapatid na ito rin ay may masamang hangaring makasalanan.”

Verse 36

ब्रह्मोवाच । इति स्तुतो महेशानो धर्मेणैव परः प्रभुः । तत्राजगाम शीघ्रं वै रक्षितुं धर्ममात्मभूः

Wika ni Brahmā: Nang siya’y mapuri nang gayon, si Maheśāna, ang Kataas-taasang Panginoon na laging nakatindig sa Dharma, ay dumating doon nang mabilis upang ipagtanggol ang Dharma—ang Sariling-Isinilang.

Verse 37

जातो वियद्गतश्शंभुर्विधिं दृष्ट्वा तथाविधम् । मां दक्षाद्यांश्च मनसा जहासोपजहास च

Nang magpakita at lumakbay sa himpapawid, si Śambhu, pagkakita kay Brahmā (Vidhī) sa gayong kalagayan, ay tumawa sa loob—ngumingiti sa Kanyang sarili—sa akin at kay Dakṣa at sa iba pa rin.

Verse 38

स साधुवादं तान् सर्वान्विहस्य च पुनः पुनः । उवाचेदं मुनिश्रेष्ठ लज्जयन् वृषभध्वजः

O pinakadakilang pantas, ang Panginoong may watawat na toro (Śiva), na paulit-ulit na ngumiti sa papuring inialay nilang lahat, ay nagsalita ng mga salitang ito nang mapagpakumbaba, na wari’y nahihiya.

Verse 39

शिव उवाच । अहो ब्रह्मंस्तव कथं कामभावस्समुद्गतः । दृष्ट्वा च तनयां नैव योग्यं वेदानुसारिणाम्

Wika ni Śiva: “Aba, O Brahmā—paano sumiklab sa iyo ang bugso ng pagnanasa? Kahit makita mo ang sarili mong anak na babae, ang gayong isip ay hindi nararapat sa mga nagsasabing sumusunod sa Veda.”

Verse 40

यथा माता च भगिनी भ्रातृपत्नी तथा सुता । एतः कुदृष्ट्या द्रष्टव्या न कदापि विपश्चिता

Kung paanong tinitingnan ang ina, kapatid na babae, asawa ng kapatid na lalaki, at anak na babae, gayon din ang marapat; ang marunong ay hindi kailanman dapat tumingin sa mga babaeng ito sa masamang o mapagnasang titig.

Verse 41

एष वै वेदमार्गस्य निश्चयस्त्वन्मुखे स्थितः । कथं तु काममात्रेण स ते विस्मारितो विधे

Ang matibay na pasya tungkol sa landas ng mga Veda ay nasa mismong iyong mga labi. Paano nga, O Tagapag-ayos (Brahmā), nalimot mo ito dahil lamang sa pagnanasa?

Verse 42

धैर्ये जागरितं ब्रह्मन्मनस्ते चतुरानन । कथं क्षुद्रेण कामेन रंतुं विगटितं विधे

O Brahmā, ikaw na may apat na mukha—ang iyong isip ay gising at matatag sa pagtitiis. Paano nga, O Tagapag-ayos, ito lumuwag upang maghanap ng aliw sa munting pagnanasa?

Verse 43

एकांतयोगिनस्तस्मात्सर्वदादित्यदर्शिनः । कथं दक्षमरीच्याद्या लोलुपाः स्त्रीषु मानसाः

Kaya nga, ang mga nag-iisang yogi na laging nakakakita sa panloob na Araw ng kamalayan ay hindi maaaring magkaroon ng isip na humahabol sa mga babae. Paano kung gayon sina Dakṣa, Marīci, at iba pang mga rishi ay magkakaroon ng pagnanasa sa isip para sa mga babae?

Verse 44

कथं कामोपि मंदात्मा प्राबल्यात्सोधुनैव हि । विकृतान्बाणैः कृतवानकालज्ञोल्पचेतनः

Paano nga si Kāma—bagaman mapurol ang isip—na dahil sa lakas at pagmamataas ay kumilos ngayon gamit ang kanyang mga baluktot na palaso, na walang pagkilala sa tamang panahon at kapos sa pag-unawa?

Verse 45

धिक्तं श्रुतं सदा तस्य यस्य कांता मनोहरत् । धैर्यादाकृष्य लौल्येषु मज्जयत्यपि मानसम्

Sumpain ang lahat ng pagkatuto ng lalaking yaon na ang kanyang magandang asawa, sa mapang-akit na alindog, ay humihila sa isip palayo sa katatagan at inilulubog ito sa pabagu-bagong pagnanasa.

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा लोके सोहं शिवस्य च । व्रीडया द्विगुणीभूतस्स्वेदार्द्रस्त्वभवं क्षणात्

Wika ni Brahmā: Nang marinig ko ang mga salitang iyon, ako—sa harap ng daigdig at sa harap ni Śiva—ay napahiya nang doble; at sa isang iglap, nabasa ng pawis ang aking katawan.

Verse 47

ततो निगृह्यैंद्रियकं विकारं चात्यजं मुने । जिघृक्षुरपि तद्भीत्या तां संध्यां कामरूपिणीम्

Pagkaraan, O pantas, pinigil niya ang pag-uga na mula sa mga pandama at tinalikuran ang udyok na iyon. Bagama’t nais pa sana niyang sunggaban siya, dahil sa takot sa bunga nito ay binitiwan niya si Sandhyā, na nakapag-aanyo ng anumang anyo ayon sa kalooban.

Verse 48

मच्छरीरात्तु घर्मांभो यत्पपात द्विजोत्तम धर्मांभो । अग्निष्वात्ताः पितृगणा जाताः पितृगणास्ततः

O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang mga patak ng pawis na nahulog mula sa aking katawan—yaong banal na tubig ng dharma—ay naging mga pangkat ng Pitṛ na tinatawag na Agniṣvātta; kaya’t nagkaroon ang mga Pitṛ-gaṇa.

Verse 49

भिन्नांजननिभास्सर्वे फुल्लराजीवलोचनाः । नितांतयतयः पुण्यास्संसारविमुखाः परे

Silang lahat ay maitim na tila pinulbos na anjana, at ang mga mata’y gaya ng ganap na namumulaklak na lotus. Sila’y mga asetang lubhang disiplinado, dalisay at puspos ng kabutihang-loob, ganap na tumatalikod sa pag-iral sa sanlibutan, at nakatuon sa kalayaan (moksha) sa landas ni Shiva.

Verse 50

सहस्राणां चतुःषष्टिरग्निष्वात्ताः प्रकीर्तिता । षडशीतिसहस्राणि तथा बर्हिषदो मुने

Sa libu-libo, animnapu’t apat ang ipinahahayag na mga Pitṛ na Agniṣvātta; at gayundin, O pantas na muni, walumpu’t anim na libo ang tinatawag na mga Pitṛ na Barhiṣad.

Verse 51

घर्मांभः पतितं भूमौ तदा दक्षशरीरतः । समस्तगुणसंपन्ना तस्माज्जाता वरांगना

Pagkaraan, nang ang patak ng pawis-tubig ay bumagsak sa lupa mula sa katawan ni Dakṣa, mula sa patak na iyon ay isinilang ang isang marangal na dalaga, ganap sa lahat ng mapalad na katangian.

Verse 52

तन्वंगी सममध्या च तनुरोमावली श्रुता । मृद्वंगी चारुदशना नवकांचनसुप्रभा

Siya’y payat ang mga sangkap at pantay ang baywang, tanyag sa pinong guhit ng balahibo sa katawan. Malambot ang anyong marikit, maganda ang mga ngipin, at nagniningning na tila bagong pinadalisay na ginto.

Verse 53

सर्वावयवरम्या च पूर्णचन्द्राननाम्बुजा । नाम्ना रतिरिति ख्याता मुनीनामपि मोहिनी

Siya’y kaibig-ibig sa bawat sangkap ng katawan; ang mukha niyang gaya ng lotus ay nagniningning na parang kabilugan ng buwan. Kilala siya sa pangalang Rati, at ang ganda niya’y nakaaakit maging sa mga asceta; datapwat sa pagkaunawang Śaiva, ang gayong pang-akit ay nasa loob pa rin ng māyā at hindi mahihigitan ang mapagpalayang biyaya ni Panginoong Śiva.

Verse 54

मरीचिप्रमुखा षड् वै निगृहीतेन्द्रियक्रियाः । ऋते क्रतुं वसिष्ठं च पुलस्त्यांगिरसौ तथा

Tunay nga, ang anim na rishi na pinangungunahan ni Marīci ay napigil ang mga galaw ng kanilang mga pandama. Gayundin sina Pulastya at Aṅgiras—maliban kina Kratu at Vasiṣṭha.

Verse 55

क्रत्वादीनां चतुर्णां च बीजं भूमौ पपात च । तेभ्यः पितृगणा जाता अपरे मुनिसत्तम

At ang binhi ng apat—si Kratvā at ang iba pa—ay nahulog sa lupa. Mula roon, O pinakadakila sa mga pantas, isinilang ang iba pang mga pangkat ng Pitṛ, ang mga banal na ninuno.

Verse 56

सोमपा आज्यपा नाम्ना तथैवान्ये सुकालिनः । हविष्मंतस्तु तास्सर्वे कव्यवाहाः प्रकीर्तिताः

Sila’y tinatawag na Somapā at Ājyapā, at mayroon pang iba na dumarating sa takdang panahon, mapalad at angkop sa kani-kanilang panahon. Silang lahat, na may taglay na mga handog na pangyajña (havis), ay kilala bilang Kavyavāha—yaong nagdadala ng mga alay para sa mga ninunong Pitṛ.

Verse 57

क्रतोस्तु सोमपाः पुत्रा वसिष्ठात्कालिनस्तथा । आज्यपाख्याः पुलस्त्यस्य हविष्मंतोंगिरस्सुताः

Mula kay Kratu ay isinilang ang mga anak na tinawag na Somapā; mula kay Vasiṣṭha naman ay ang mga Kālinas. Mula kay Pulastya ay isinilang ang mga kilala bilang Ājyapā; at mula kay Aṅgiras ay isinilang ang mga Haviṣmants.

Verse 58

जातेषु तेषु विप्रेन्द्र अग्निष्वात्तादिकेष्वथ । लोकानां पितृवर्गेषु कव्यवाह स समंततः

O pinakamainam sa mga Brahmin, nang ang mga uri ng Pitṛ gaya ng Agniṣvātta at iba pa ay nalikha na, si Kavyavāha—ang tagapagdala ng handog—ay naitatag sa lahat ng dako sa hanay ng mga ninuno sa mga daigdig, upang ihatid ang mga alay na inihahandog nang may pananampalataya.

Verse 59

संध्या पितृप्रसूर्भूत्वा तदुद्देशयुताऽभवत् । निर्दोषा शंभुसंदृष्टा धर्मकर्मपरायणा

Naging Sandhyā siya, ang anak na babae na isinilang mula sa mga Pitṛ, at namuhay na nakatalaga sa layuning iyon. Walang dungis ang kanyang asal; siya’y nakita ni Śambhu (Śiva) at nanatiling lubos na nakatuon sa dharma at sa mga gawaing matuwid.

Verse 60

एतस्मिन्नंतरे शम्भुरनुगृह्याखिलान्द्विजान् । धर्मं संरक्ष्य विधिवदंतर्धानं गतो द्रुतम्

Samantala, ang Panginoong Śambhu, matapos pagpalain sa biyaya ang lahat ng mga dvija at mapangalagaan ang dharma ayon sa banal na tuntunin, ay mabilis na naglaho sa kanilang paningin at naging di-nahahayag.

Verse 61

अथ शंकरवाक्येन लज्जितोहं पितामहः । कंदर्प्पायाकोपिंत हि भ्रुकुटीकुटिलाननः

Pagkatapos, dahil sa mga salita ni Śaṅkara na nagdulot sa akin ng matinding hiya, ako—si Pitāmaha (Brahmā)—ay nag-alab sa galit kay Kāma; ang aking mukha’y napilipit sa pagkakunot-noo.

Verse 62

दृष्ट्वा मुखमभिप्रायं विदित्वा सोपि मन्मथः । स्वबाणान्संजहाराशु भीतः पशुपतेर्मुने

Nang makita ang mukha (ni Śiva) at maunawaan ang Kanyang kaloobang nasa loob, si Manmatha man ay agad na binawi ang sarili niyang mga palaso, sa takot kay Paśupati—O pantas.

Verse 63

ततः कोपसमायुक्तः पद्मयोनिरहं मुने । अज्वलं चातिबलवान् दिधक्षुरिव पावकः

Pagkaraan nito, ako—si Brahmā, ang Isinilang sa Loto—napuspos ng poot, O pantas, at nagningas sa napakalakas na kapangyarihan, gaya ng apoy na ibig tupukin ang lahat.

Verse 64

भवनेत्राग्निनिर्दग्धः कंदर्पो दर्पमोहितः । भविष्यति महादेवे कृत्वा कर्मं सुदुष्करम्

Dahil sa pagmamataas, si Kandarpa (Kāma) ay gagawa ng isang napakahirap na gawa laban kay Mahādeva; ngunit sa apoy mula sa Iyong mata, siya’y masusunog at magiging abo.

Verse 65

इति वेधास्त्वहं काममक्षयं द्विजसत्तम । समक्षं पितृसंघस्य मुनीनां च यतात्मनाम्

“Kaya nito, O pinakadakilang Brahmin, ako—si Vedhā (Brahmā)—ay nagkakaloob ng di-nagkukulang na biyayang ito, sa harap mismo ng mga pangkat ng Pitṛ at ng mga muning may pagpipigil-sa-sarili.”

Verse 66

इति भीतो रतिपतिस्तत्क्षणात्त्यक्तमार्गणः । प्रादुर्बभूव प्रत्यक्षं शापं श्रुत्वातिदारुणम्

Nang marinig ang lubhang kakila-kilabot na sumpang iyon, si Kāma, Panginoon ng Pag-ibig, ay sinakmal ng takot at agad na iniwan ang kanyang palaso; at pagkaraan ay nagpakita siya nang hayagan, na nakikita sa harap nila.

Verse 67

ब्रह्माणं मामुवाचेदं स दक्षादिसुतं मुने । शृण्वतां पितृसंघानां संध्यायाश्च विगर्वधीः

O pantas, ang anak ni Dakṣa—na ang isip ay namamaga sa kapalaluan—ay nagsalita sa akin ng mga salitang ito, maging sa harap ni Brahmā, habang nakikinig ang mga pangkat ng Pitṛ at si Saṃdhyā.

Verse 68

काम उवाच । किमर्थं भवता ब्रह्मञ् शप्तोहमिति दारुणम् । अनागास्तव लोकेश न्याय्यमार्गानुसारिणः

Wika ni Kāma: “O Brahmā, sa anong dahilan mo ako isinumpa nang gayong kabagsik? O Panginoon ng mga daigdig, wala akong sala; ako’y sumusunod sa wastong landas at sa dharma.”

Verse 69

त्वया चोक्तं नु मत्कर्म यत्तद्ब्रह्मन् कृतं मया । तत्र योग्यो न शापो मे यतो नान्यत्कृतं मया

O Brahman, sinabi mo ngang ang gawaing iyon ay ginawa ko. Ngunit hindi ako nararapat sumpain dahil doon, sapagkat wala na akong ibang ginawa—walang ibang gawa maliban doon.

Verse 70

अहं विष्णुस्तथा शंभुः सर्वे त्वच्छ रगोचराः । इति यद्भवता प्रोक्तं तन्मयापि परीक्षितम्

“Ako (Brahmā), si Viṣṇu, at maging si Śambhu (Śiva)—kaming lahat ay kumikilos lamang sa loob ng saklaw ng Iyong dalisay at walang dungis na ningning. Ang ipinahayag mo nang gayon, aking sinuri at pinatotohanan din nang tuwiran.”

Verse 71

नापराधो ममाप्यत्र ब्रह्मन् मयि निरागसि । दारुणः समयश्चैव शापो देव जगत्पते

O Brahmā, wala akong nagawang paglabag dito; tunay akong walang sala. Ngunit mabagsik ang panahon, at ang sumpa—O Panginoon, Tagapamahala ng mga daigdig—ay naganap nga.

Verse 72

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माहं जगतां पतिः । प्रत्यवोचं यतात्मानं मदनं दमयन्मुहुः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ko ang kanyang mga salita, ako—si Brahmā, panginoon ng mga daigdig—ay sumagot sa taong may pagpipigil-sa-sarili, habang paulit-ulit kong pinipigil sa loob ko si Madana, ang diyos ng pagnanasa.

Verse 73

ब्रह्मोवाच । आत्मजा मम संध्येयं यस्मादेतत्स कामतः । लक्ष्यीकृतोहं भवता ततश्शापो मया कृतः

Sinabi ni Brahmā: “Sapagkat ikaw, na ginanyak ng pagnanasa, ay nagmuni-muni sa aking sariling anak na babae sa oras ng dapithapon at dahil doon ay itinuon ang iyong titig sa akin, kaya ko ipinahayag ang sumpang ito.”

Verse 74

अधुना शांतरोषोहं त्वां वदामि मनोभव । शृणुष्व गतसंदेहस्सुखी भव भयं त्यज

Ngayon ay napawi na ang aking poot. O Manobhava (Kāma), magsasalita ako sa iyo—makinig ka nang walang alinlangan. Maging payapa; iwaksi ang takot.

Verse 75

त्वं भस्म भूत्वा मदन भर्गलोचनवह्निना । तथैवाशु समं पश्चाच्छरीरं प्रापयिष्यसि

O Madana (Kāma), nang ikaw ay naging abo dahil sa apoy mula sa mata ni Bharga (Śiva), sa di magtatagal, ayon sa takdang panahon, muli kang magkakamit ng katawan.

Verse 76

यदा करिष्यति हरोंजसा दारपरिग्रहम् । तदा स एव भवतश्शरीरं प्रापयिष्यति

Kapag si Hara (Śiva), sa Kanyang sariling kalooban, ay tatanggap ng isang asawa sa kasal, Siya mismo ang magpapakamit sa iyo ng katawan na angkop sa itinakdang pag-iisang iyon.

Verse 77

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वाथ मदनमहं लोकपितामहः । अंतर्गतो मुनीन्द्राणां मानसानां प्रपश्यताम्

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi ko nang gayon, ako—ang lolo ng mga daigdig—ay umurong sa loob at naglaho, habang ang mga dakilang muni, sa paningin ng isip, ay nakasaksi nito.

Verse 78

इत्येवं मे वचश्श्रुत्वा मदनस्तेपि मानसाः । संबभूवुस्सुतास्सर्वे सुखिनोऽरं गृहं गताः

Nang marinig nila ang aking mga salita, ang mga anak na isinilang sa isip ay napuspos din ng galak; at silang lahat, payapa at nasiyahan, ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan.