दिव्य-भवन-छत्र-निर्माणः तथा देवसमाह्वानम् (Divine Pavilion and Canopy; Summoning the Gods)

Verse 1

राम उवाच । एकदा हि पुरा देवि शंभुः परमसूतिकृत् । विश्वकर्माणमाहूय स्वलोके परतः परे

Sinabi ni Rāma: “Noong unang panahon, O Diyosa, si Śambhu—ang Kataas-taasang Pinagmulan—ay ipinatawag si Viśvakarman sa Kanyang sariling kaharian, na lampas pa sa mismong lampas.”

Verse 2

स्वधेनुशालायां रम्यं कारयामास तेन च । भवनं विस्तृतं सम्यक् तत्र सिंहासनं वरम्

Doon, sa sarili niyang kamalig ng mga baka, ipinagawa niya ang isang marikit at maayos na tahanan; at sa maluwang na bahay na iyon ay inilagay rin ang isang dakilang luklukan.

Verse 3

तत्रच्छत्रं महादिव्यं सर्वदाद्भुत मुत्तमम् । कारयामास विघ्नार्थं शंकरो विश्वकर्मणा

Doon, ipinagawa ni Śaṅkara kay Viśvakarmā ang isang lubhang banal at dakilang payong, laging kagila-gilalas, upang itaboy ang mga balakid.

Verse 4

शक्रादीनां जुहावाशु समस्तान्देवतागणान् । सिद्धगंधर्वनागानुपदे शांश्च कृत्स्नशः

Agad niyang tinipon ang lahat ng pangkat ng mga diyos, mula kay Śakra (Indra), at tinawag din nang ganap ang mga Siddha, Gandharva, at Nāga, kasama ang kani-kanilang mga kasamahan at tagasunod.

Verse 5

देवान् सर्वानागमांश्च विधिं पुत्रैर्मुनीनपि । देवीः सर्वा अप्सरोभिर्नानावस्तुसमन्विताः

Dumating at nagtipon ang lahat ng mga diyos, ang mga banal na Āgama, si Vidhi (Brahmā) kasama ang kanyang mga anak at ang mga muni; gayundin ang lahat ng mga diyosa at mga apsara, na may dalang sari-saring handog at mga bagay na mapalad.

Verse 6

देवानां च तथर्षीणां सिद्धानां फणिनामपि । आनयन्मंगलकराः कन्याः षोडशषोडश

Mula sa mga Deva, mga Ṛṣi, mga Siddha, at maging sa mga panginoon ng Nāga, lumitaw ang mga dalagang nagdadala ng pagpapala—tig-labing-anim at tig-labing-anim—bilang bahagi ng mga banal na gawi ng kasalan.

Verse 7

वीणामृदंगप्रमुखवाद्यान्नानाविधान्मुने । उत्सवं कारयामास वादयित्वा सुगायनैः

O pantas, ipinagdiwang niya ang isang dakilang pista: pinatugtog ang sari-saring instrumento—panguna ang vīṇā at mṛdaṅga—kasabay ng matatamis na awit ng mga bihasang mang-aawit.

Verse 8

राजाभिषेकयोग्यानि द्रव्याणि सकलौषधैः । प्रत्यक्षतीर्थपाथोभिः पंचकुभांश्च पूरितान्

Inihanda niya ang mga bagay na nararapat sa abhiṣeka na gaya ng sa hari, kasama ang lahat ng halamang-gamot; at pinuno ang limang palayok ng pagbasbas ng tubig mula sa hayag na mga banal na tawiran (tīrtha), upang maisagawa ang ritwal sa kalinisan at pagpapala, bilang handog na paglilingkod kay Śiva sa Kanyang saguṇa na anyo.

Verse 9

तथान्यास्संविधा दिव्या आनयत्स्वगणैस्तदा । ब्रह्मघोषं महारावं कारयामास शंकरः

Pagkaraan, ipinadala ni Śaṅkara ang Kaniyang mga gaṇa upang dalhin ang iba pang banal na paghahanda; at pinataas Niya ang isang makapangyarihang, dumadagundong na Brahma-ghoṣa—ang sagradong pagpapahayag.

Verse 10

अथो हरिं समाहूय वैकुंठात्प्रीतमानसः । तद्भक्त्या पूर्णया देवि मोदतिस्म महेश्वरः

Pagkatapos, taglay ang pusong nagagalak, tinawag ni Mahādeva si Hari mula sa Vaikuṇṭha. O Devī, sapagkat lubos Siyang napuspos ng ganap na bhakti, si Maheśvara ay nagalak sa Kaniyang kalooban.

Verse 11

सुमुहूर्ते महादेवस्तत्र सिंहासने वरे । उपवेश्य हरिं प्रीत्या भूषयामास सर्वशः

Sa isang mapalad na sandali, si Mahādeva roon sa dakilang trono ay buong pag-ibig na pinaupo si Hari, at saka Siya’y pinalamutian sa lahat ng paraan.

Verse 12

आबद्धरम्यमुकुटं कृतकौतुकमंगलम् । अभ्यषिंचन्महेशस्तु स्वयं ब्रह्मांडमंडपे

Sa mandapa ng kosmik na kapulungan, si Mahēśa mismo ang nagsagawa ng banal na abhiṣeka, matapos ayusin ang marikit na korona at ganapin ang mga masayang ritwal na nagdudulot ng kabanalan at pagpapala.

Verse 13

दत्तवान्निखिलैश्वर्यं यन्नैजं नान्यगामि यत् । ततस्तुष्टाव तं शंभुस्स्वतंत्रो भक्तवत्सलः

Sapagkat ipinagkaloob Niya ang ganap na karangalan ng pagka-Panginoon—ang likás na paghahari na hindi napapasa sa iba—kaya si Śambhu, ang Malayang Panginoon na mahabagin sa mga deboto, ay nalugod at nagpuri sa Kanya.

Verse 14

ब्रह्माणं लोककर्तारमवोचद्वचनं त्विदम् । व्यापयन्स्वं वराधीनं स्वतंत्रं भक्तवत्सलः

Pagkaraan, kinausap Niya si Brahmā, ang lumikha ng mga daigdig, at sinabi: “Ako’y lumalaganap sa lahat; gayunman, alang-alang sa isang biyaya, inilalagay Ko ang Aking sarili sa ilalim ng kundisyon nito. Bagama’t laging malaya, Ako’y nagiging mahabagin sa mga deboto.”

Verse 15

महेश उवाच । अतः प्रभृति लोकेश मन्निदेशादयं हरिः । मम वंद्य स्वयं विष्णुर्जातस्सर्वश्शृणोति हि

Sinabi ni Mahēśa: “Kaya nga, O Panginoon ng mga daigdig, mula ngayon ang Harí na ito, na kumikilos ayon sa Aking utos, ay naging karapat-dapat na igalang Ko; tunay, si Viṣṇu mismo ay lumitaw bilang yaong nakikinig sa lahat.”

Verse 16

सर्वैर्देवादिभिस्तात प्रणमत्वममुं हरिम् । वर्णयंतु हरिं वेदा ममैते मामिवाज्ञया

“Minamahal, kasama ang lahat ng mga deva at iba pa, yumukod kayo sa Panginoong Hari. Hayaang purihin ng mga Veda si Hari—ang mga ito’y akin, at sa aking utos ay kikilos sila na parang ako mismo ang nag-utos.”

Verse 17

राम उवाच । इत्युक्त्वाथ स्वयं रुद्रोऽनमद्वै गरुडध्वजम् । विष्णुभक्तिप्रसन्नात्मा वरदो भक्तवत्सलः

Sinabi ni Rāma: Pagkasabi nito, si Rudra mismo ay yumukod sa May bandilang Garuḍa (Viṣṇu). Nalugod ang kanyang puso dahil sa debosyon kay Viṣṇu; ang Panginoong nagbibigay-biyaya, mapagmahal sa mga deboto, ay nagpakita ng paggalang.

Verse 18

ततो ब्रह्मादिभिर्देवैः सर्वरूपसुरैस्तथा । मुनिसिद्धादिभिश्चैवं वंदितोभूद्धरिस्तदा

Pagkaraan, si Hari (Viṣṇu) ay pinarangalan nang nararapat—ni Brahmā at ng iba pang mga deva, ng mga pangkat ng mga diyos na may sari-saring anyo, at gayundin ng mga muni, siddha, at iba pa.

Verse 19

ततो महेशो हरयेशंसद्दिविषदां तदा । महावरान् सुप्रसन्नो धृतवान्भक्तवत्सलः

Pagkaraan nito, si Mahesha—ang mapagmahal sa mga deboto—ay lubhang nalugod kay Hari, kay Īśa, at sa nagkakatipong mga diyos, at saka ipinagkaloob sa kanila ang mga dakilang biyaya.

Verse 20

महेश उवाच । त्वं कर्ता सर्वलोकानां भर्ता हर्ता मदाज्ञया । दाता धर्मार्थकामानां शास्ता दुर्नयकारिणाम्

Wika ni Mahesha: “Ikaw ang lumikha ng lahat ng mga daigdig; sa Aking utos ikaw ang tagapagpanatili at tagapagbalikwas (tagapag-urong) ng mga ito. Ikaw ang nagkakaloob ng dharma, artha, at kāma, at ikaw ang nagpaparusa sa mga gumagawa ng masamang asal.”

Verse 21

जगदीशो जगत्पूज्यो महाबलपराक्रमः । अजेयस्त्वं रणे क्वापि ममापि हि भविष्यसि

Ikaw ang Panginoon ng sansinukob, karapat-dapat sambahin ng lahat ng mga daigdig, puspos ng dakilang lakas at kabayanihang matapang. Sa digmaan, saanman, ikaw ay magiging di-matatalo—tunay nga, maging alang-alang sa akin din.

Verse 22

शक्तित्रयं गृहाण त्वमिच्छादि प्रापितं मया । नानालीलाप्रभावत्वं स्वतंत्रत्वं भवत्रये

Tanggapin mo ang tatlong kapangyarihan—nangunguna ang Icchā (Kalooban)—na ipinagkaloob Ko. Sa tatlong daigdig, nawa’y taglayin mo ang ganap na kasarinlan at ang kakayahang ipamalas ang bisa ng sari-saring banal na līlā.

Verse 23

त्वद्द्वेष्टारो हरे नूनं मया शास्याः प्रयत्नतः । त्वद्भक्तानां मया विष्णो देयं निर्वाणमुत्तमम्

O Hari, tunay na ang mga napopoot sa Iyo ay aking didisiplinahin sa buong pagsisikap. Ngunit sa Iyong mga deboto, O Viṣṇu, ipagkakaloob ko ang kataas-taasang nirvāṇa, ang ganap na paglaya.

Verse 24

मायां चापि गृहाणेमां दुःप्रणोद्यां सुरादिभिः । यया संमोहितं विश्वमचिद्रूपं भविष्यति

“Tanggapin Mo rin ang Māyā na ito—na mahirap itaboy kahit ng mga diyos—na sa kapangyarihan nito, ang buong sansinukob kapag nalinlang ay magmumukhang walang-malay at mag-aanyong bagay na di-kumikilos.”

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे द्द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवियोगो नाम पंचविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalawang aklat na tinatawag na Rudra-saṃhitā, at sa ikalawang bahagi nito, ang Satī-khaṇḍa—nagtatapos ang ikadalawampu’t limang kabanata na pinamagatang “Pagkakahiwalay ni Satī.”

Verse 26

हृदयं मम यो रुद्रस्स एवाहं न संशयः । पूज्यस्तव सदा सोपि ब्रह्मादीनामपि ध्रुवम्

Ang Rudra na nasa loob ng aking puso—siya nga ay ako mismo; walang alinlangan. Siya rin ay laging karapat-dapat mong sambahin, at tunay na gayon din kahit para kay Brahmā at sa iba pang mga diyos.

Verse 27

अत्र स्थित्वा जगत्सर्वं पालय त्वं विशेषतः । नानावतारभेदैश्च सदा नानोति कर्तृभिः

Manatili ka rito at lalo mong pangalagaan ang buong sansinukob na ito—palagi, sa pamamagitan ng maraming magkakaibang pagkakatawang-tao at sa iba’t ibang mga kasangkapang gumaganap ng (iyong gawain).

Verse 28

मम लोके तवेदं व स्थानं च परमर्द्धिमत् । गोलोक इति विख्यातं भविष्यति महोज्ज्वलम्

Sa aking banal na kaharian, ito nga ang magiging tahanan mo—pinakamayaman at pinagkalooban ng sukdulang kaningningan. Ito’y makikilala bilang “Goloka,” na lubhang maningning sa kaluwalhatian.

Verse 29

भविष्यंति हरे ये तेऽवतारा भुवि रक्षकाः । मद्भक्तास्तान् ध्रुवं द्रक्ष्ये प्रीतानथ निजाद्वरात

O Hari, yaong mga darating mong pagkakatawang-tao na magiging tagapangalaga sa lupa—kung sila’y mga deboto Ko, tiyak na mamamasdan Ko sila nang may galak at, sa sarili Kong biyaya, ipagkakaloob Ko sa kanila ang pinakamataas na kaloob.

Verse 30

राम उवाच । अखंडैश्वर्यमासाद्य हरेरित्थं हरस्स्वयम् । कैलासे स्वगणैस्तस्मिन् स्वैरं क्रीडत्युमापतिः

Wika ni Rāma: “Sa gayon, nang makamtan ang di-nahahating paghahari na ipinagkaloob ni Hari, si Hara mismo—si Umāpati, Panginoon ni Umā—ay malayang naglalaro sa Kailāsa, kasama ang Kaniyang mga gaṇa.”

Verse 31

तदाप्रभृति लक्ष्मीशो गोपवेषोभवत्तथा । अयासीत्तत्र सुप्रीत्या गोपगोपोगवां पतिः

Mula noon, ang Panginoon ni Lakṣmī ay nag-anyong pastol ng baka. Sa dakilang galak, nagtungo Siya roon—tagapangalaga ng mga gopāla at panginoon ng mga kawan—dahil sa mapagmahal na debosyon.

Verse 32

सोपि विष्णुः प्रसन्नात्मा जुगोप निखिलं जगत् । नानावतारस्संधर्ता वनकर्ता शिवाज्ञया

Yaong si Viṣṇu, payapa ang loob at may kagalakang panloob, ay nag-ingat sa buong daigdig. Sa pamamagitan ng maraming avatāra bilang tagapagtaguyod, tinupad Niya ang Kaniyang tungkulin ayon sa utos ni Śiva.

Verse 33

इदानीं स चतुर्द्धात्रावातरच्छंकराज्ञया । रामोहं तत्र भरतो लक्ष्मणश्शत्रुहेति च

Ngayon, sa utos ni Panginoong Śaṅkara, bumaba Siya sa apat na anyo: doon ako naging Rāma; at naging Bharata, Lakṣmaṇa, at Śatrughna rin.

Verse 34

अथ पित्राज्ञया देवि ससीतालक्ष्मणस्सति । आगतोहं वने चाद्य दुःखितौ दैवतो ऽभवम्

Pagkaraan, O Diyosa—O marangal—sa utos ng aking ama, pumaroon ako sa gubat na kasama sina Sītā at Lakṣmaṇa. Hanggang ngayon ay nananatili akong nababagabag, na wari’y ang tadhana mismo ay naging salungat.

Verse 35

निशाचरेण मे जाया हृता सीतेति केनचित् । अन्वेष्यामि प्रियां चात्र विरही बंधुना वने

Sa pamamagitan ng ilang nilalang na gumagala sa gabi, ang aking asawa—si Sītā—ay tinangay. Hiwalay sa aking minamahal, hahanapin ko siya rito sa kagubatang ito, kasama ang aking kamag-anak.

Verse 36

दर्शनं ते यदि प्राप्तं सर्वथा कुशलं मम । भविष्यति न संदेहो मातस्ते कृपया सति

Kung ako ay pinagpala ng iyong paningin, kung gayon ang aking kagalingan ay tiyak sa bawat paraan. Walang duda rito, O Ina—basta't narito ang iyong awa.

Verse 37

सीताप्राप्तिवरो देवि भविष्यति न संशयः । तं हत्वा दुःखदं पापं राक्षसं त्वदनुग्रहात्

O Diyosa, ang biyaya ng pagkakamit kay Sītā ay tiyak na mangyayari—walang duda. Sa pamamagitan ng iyong biyaya, matapos mapatay ang makasalanang rākṣasa na nagdudulot ng pagdurusa, (ito ay magaganap).

Verse 38

महद्भाग्यं ममाद्यैव यद्यकार्ष्टां कृपां युवाम् । यस्मिन् सकरुणौ स्यातां स धन्यः पुरुषो वरः

Napakalaki nga ng aking mabuting kapalaran ngayon, kung kayong dalawa ay nagpakita ng awa. Ang taong iyon na sa kanya kayong dalawa ay naging mahabagin at maawain—siya lamang ang tunay na pinagpala at ang pinakamabuti sa mga tao.

Verse 39

इत्थमाभाष्य बहुधा सुप्रणम्य सतीं शिवाम् । तदाज्ञया वने तस्मिन् विचचार रघूद्वहः

Matapos magsalita nang gayon sa maraming paraan, at yumukod nang malalim nang paulit-ulit kay Sati—ang mapalad at kaisa ni Śiva—ang dakilang inapo ni Raghu ay naglibot sa mismong gubat na iyon, ayon sa kanyang utos.

Verse 40

अथाकर्ण्य सती वाक्यं रामस्य प्रयतात्मनः । हृष्टाभूत्सा प्रशंसन्ती शिवभक्तिरतं हृदि

Nang marinig ni Satī ang mga salita ni Rāma, na may disiplinado at payapang isipan, siya’y napuno ng galak. Sa loob-loob, nakatuon sa Shiva-bhakti, pinuri niya siya mula sa puso.

Verse 41

स्मृत्वा स्वकर्म मनसाकार्षीच्छोकं सुविस्तरम् । प्रत्यागच्छदुदासीना विवर्णा शिवसन्निधौ

Nang maalala niya ang sariling nagawang dati, hinugot niya sa isip ang napakalawak na dalamhati. Pagkaraan, maputla at tila lumayo ang loob, bumalik siyang muli sa harapan ni Panginoong Śiva.

Verse 42

अचिंतयत्पथि सा देवी संचलंती पुनः पुनः । नांगीकृतं शिवोक्तं मे रामं प्रति कुधीः कृता

Habang naglalakad ang Diyosa sa daan, paulit-ulit niyang iniisip: “Hindi ko tinanggap ang payo ni Śiva. Kay Rāma, kumilos ako sa maling paghatol.”

Verse 43

किमुत्तरमहं दास्ये गत्वा शंकरसन्निधौ । इति संचिंत्य बहुधा पश्चात्तापोऽभवत्तदा

“Anong isasagot ko kapag humarap ako kay Śaṅkara?” Sa paulit-ulit na pag-iisip nito, siya’y nilamon ng matinding pagsisisi noon.

Verse 44

गत्वा शंभुसमीपं च प्रणनाम शिवं हृदा । विषण्णवदना शोकव्याकुला विगतप्रभा

Lumapit siya kay Śambhu at buong pusong nagpatirapa sa Panginoong Śiva. Malungkot ang kanyang mukha; nilamon ng dalamhati, nawala ang kanyang ningning.

Verse 45

अथ तां दुःखितां दृष्ट्वा पप्रच्छ कुशलं हरः । प्रोवाच वचनं प्रीत्या तत्परीक्षा कृता कथम्

Pagkaraan, nang makita siyang nababalisa, si Hara (Panginoong Śiva) ay nagtanong tungkol sa kanyang kalagayan. Sa mapagmahal na paglingap ay sinabi Niya: “Paano isinagawa ang pagsubok mo?”

Verse 46

श्रुत्वा शिववचो नाहं किमपि प्रणतानना । सती शोकविषण्णा सा तस्थौ तत्र समीपतः

Nang marinig ang mga salita ni Śiva, si Satī—nakayuko ang mukha sa mapitagang pagpapasakop—ay hindi nakapagsalita ng anuman. Nalugmok sa dalamhati, nanatili siyang nakatayo roon, malapit sa Kanya.

Verse 47

अथ ध्यात्वा महेशस्तु बुबोध चरितं हृदा । दक्षजाया महायोगी नानालीला विशारदः

Pagkaraan, si Mahesha ay pumasok sa pagninilay at sa Kanyang puso ay naunawaan ang daloy ng mga pangyayari tungkol sa anak ni Dakṣa (Satī). Ang dakilang Yogin—dalubhasa sa sari-saring banal na līlā—ay naunawaang-loob ito.

Verse 48

सस्मार स्वपणं पूर्वं यत्कृतं हरिकोपतः । तत्प्रार्थितोथ रुद्रोसौ मर्यादा प्रतिपालकः

Naalaala Niya ang dating panata na ginawa dahil sa di-pagkalugod ni Hari (Viṣṇu). Pagkaraan, bagaman Siya’y marapat na pinakiusapan, ang Rudra ring yaon—tagapag-ingat ng banal na kaayusan at kosmikong tuntunin—ay kumilos ayon sa bigkis ng panatang iyon.

Verse 49

विषादोभूत्प्रभोस्तत्र मनस्येवमुवाच ह । धर्मवक्ता धर्मकर्त्ता धर्मावनकरस्सदा

Noon, sumiklab ang malalim na dalamhati sa Panginoon; at sa Kanyang isipan ay sinabi Niya: “Ako’y laging tagapagsalita ng Dharma, tagapagganap ng Dharma, at palagiang tagapagtanggol ng Dharma.”

Verse 50

शिव उवाच । कुर्यां चेद्दक्षजायां हि स्नेहं पूर्वं यथा महान् । नश्येन्मम पणः शुद्धो लोकलीलानुसारिणः

Wika ni Śiva: “Kung ipapakita Ko sa anak na babae ni Dakṣa ang dating dakilang pag-ibig, mawawasak ang Aking dalisay na panata—na itinakda ayon sa banal na līlā ng mga daigdig.”

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इत्थं विचार्य बहुधा हृदा तामत्यजत्सतीम् । पणं न नाशयामास वेदधर्मप्रपालकः

Sinabi ni Brahmā: Sa pagninilay-nilay niya sa puso sa maraming paraan, itinakwil niya (si Dakṣa) si Satī. Gayunman, bilang tagapangalaga ng Vedic dharma, hindi niya tinalikuran ang kanyang panatang ipinangako.

Verse 52

ततो विहाय मनसा सतीं तां परमेश्वरः । जगाम स्वगिरि भेदं जगावद्धा स हि प्रभुः

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon (Śiva), sa pag-urong ng isip mula kay Satī, ay nagtungo sa siwang ng sarili Niyang bundok—nanatiling walang hanggang Panginoong Soberano, panloob na ganap at di-nayanig ng pag-uga ng daigdig.

Verse 53

चलंतं पथि तं व्योमवाण्युवाच महेश्वरम् । सर्वान् संश्रावयन् तत्र दक्षजां च विशेषतः

Habang nagpapatuloy Siya sa landas, isang tinig mula sa kalangitan ang tumawag kay Mahādeva, upang marinig ng lahat ng naroon, at lalo na ng anak na babae ni Dakṣa (Satī).

Verse 54

व्योमवाण्युवाच । धन्यस्त्वं परमेशान त्वत्त्समोद्य तथा पणः । न कोप्यन्यस्त्रिलोकेस्मिन् महायोगी महाप्रभुः

Wika ng tinig sa kalangitan: “Mapalad Ka, O Parameśāna. Sa araw na ito, sa tatlong daigdig ay wala nang kapantay Mo—walang iba—Ikaw ang Dakilang Yogī at ang Kataas-taasang Panginoong makapangyarihan.”

Verse 55

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा व्योमवचो देवी शिवं पप्रच्छ विप्रभा । कं पणं कृतवान्नाथ ब्रूहि मे परमेश्वर

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang mula sa kalangitan, ang maningning na Diyosa ay nagtanong kay Śiva: “O Panginoon, anong pusta ang iyong ginawa? Ipaalam mo sa akin, O Parameśvara.”

Verse 56

इति पृष्टोपि गिरिशस्सत्या हितकरः प्रभुः । नोद्वाहे स्वपणं तस्यै कहर्यग्रेऽकरोत्पुरा

Kahit tanungin ni Satī, ang Panginoong Girīśa—na laging nagmamalasakit sa kapakanan ng deboto—ay hindi noon pumayag sa kasal; subalit noong una pa, sa harap ng mga mararangal, naibigay na Niya sa kanya ang sariling panata.

Verse 57

तदा सती शिवं ध्यात्वा स्वपतिं प्राणवल्लभम् । सर्वं बुबोध हेतुं तं प्रियत्यागमयं मुने

Pagkaraan, si Satī ay nagmuni-muni kay Śiva—ang sariling panginoon at asawang higit niyang mahal kaysa buhay—at naunawaan ang lahat, O pantas: ang tunay na sanhi, isang layuning kaugnay ng pagtalikod sa pinakamamahal.

Verse 58

ततोऽतीव शुशोचाशु बुध्वा सा त्यागमात्मनः । शंभुना दक्षजा तस्मान्निश्वसंती मुहुर्मुहुः

Pagkatapos, ang anak ni Dakṣa (Satī), nang agad maunawaan na tinalikdan siya ni Śambhu, ay nilamon ng matinding dalamhati. Mula noon, paulit-ulit siyang napabuntong-hininga, at ang puso’y nag-aalab sa pighati.

Verse 59

शिवस्तस्याः समाज्ञाय गुप्तं चक्रे मनोभवम् । सत्ये पणं स्वकीयं हि कथा बह्वीर्वदन्प्रभुः

Nang maunawaan ni Śiva ang kanyang layon, itinago Niya sa Kanyang sarili ang pag-igting ng pagnanasa. Tapat sa sariling panata, ang Kataas-taasang Panginoon ay nagsalita ng maraming salita upang panatilihin ang katotohanan at ang Kanyang ipinangako.

Verse 60

सत्या प्राप स कैलासं कथयन् विविधाः कथा । वरे स्थित्वा निजं रूपं दधौ योगी समाधिभृत्

Sa gayon, narating ni Satī ang Kailāsa habang nagsasalaysay ng sari-saring salaysay. Pagkaraan, ang yogin na matatag sa pinakamataas na biyaya at inaalalayan ng samādhi ay muling nag-anyong tunay na anyo niya.

Verse 61

तत्र तस्थौ सती धाम्नि महाविषण्णमानसा । न बुबोध चरित्रं तत्कश्चिच्च शिवयोर्मुने

Doon nanatili si Satī sa sarili niyang tahanan, ang isip ay lubhang nababalot ng dalamhati. O pantas, walang sinuman ang nakaunawa sa banal na daloy ng mga pangyayari nina Śiva at Satī.

Verse 62

महान्कालो व्यतीयाय तयोरित्थं महामुने । स्वोपात्तदेहयोः प्रभ्वोर्लोकलीलानुसारिणोः

O dakilang muni, sa gayon ay lumipas ang mahabang panahon para sa dalawang Panginoon—na kusang nag-anyong may katawan at kumilos ayon sa banal na līlā ng mga daigdig.

Verse 63

ध्यानं तत्याज गिरिशस्ततस्स परमार्तिहृत् । तज्ज्ञात्वा जगदंबा हि सती तत्राजगाम सा

Pagkaraan, si Girīśa (Panginoong Śiva), ang kataas-taasang tagapag-alis ng dalamhati, ay umurong mula sa Kanyang pagninilay. Nang malaman ito, si Satī—Ina ng sanlibutan—ay dumating doon sa Kanya.

Verse 64

ननामाथ शिवं देवी हृदयेन विदूयता । आसनं दत्तवाञ्शंभुः स्वसन्मुख उदारधीः

Pagkatapos, yumukod at nagpatirapa ang Diyosa kay Śiva, at ang kanyang puso’y natunaw sa marahang debosyon. Ang marangal na Śambhu, na may dakilang pag-iisip, ay inilagay siya sa harap at naghandog ng isang upuan.

Verse 65

कथयामास सुप्रीत्या कथा बह्वीर्मनोरमाः । निश्शोका कृतवान्सद्यो लीलां कृत्वा च तादृशीम्

Taglay ang dakilang pagmamahal, isinalaysay niya ang maraming nakalulugod na kuwento, at sa pamamagitan ng pagsasagawa ng gayong banal na laro (lila), ginawa niya siyang malaya sa pighati sa isang sandali.

Verse 66

पूर्ववत्सा सुखं लेभे तत्याज स्वपणं न सः । नेत्याश्चर्यं शिवे तात मंतव्यं परमेश्वरे

Gaya ng dati, nakamit niya ang kaginhawaan at kapakanan, at hindi niya tinalikuran ang kanyang sariling pangako. Samakatuwid, O mahal ko, hindi ito dapat ituring na isang bagay na kataka-taka kay Shiva—sapagkat ang Kataas-taasang Panginoon (Paramesvara) ay laging may kakayahan sa gayon (biyaya at walang hanggang kapangyarihan).

Verse 67

इत्थं शिवाशिवकथां वदन्ति मुनयो मुने । किल केचिदविद्वांसो वियोगश्च कथं तयोः

“Sa gayon, O pantas, isinasalaysay ng mga pantas ang sagradong ulat tungkol kay Shiva at Sati. Gayunpaman, ang ilan na kulang sa tunay na pag-unawa ay nagtatanong: ‘Paano magkakaroon ng paghihiwalay sa pagitan ng dalawang iyon?’”

Verse 68

शिवाशिवचरित्रं को जानाति परमार्थतः । स्वेच्छया क्रीडतस्तो हि चरितं कुरुतस्सदा

Sino ang tunay na makaaalam, sa pinakamataas na katotohanan, ng kahanga-hangang lila ni Śiva? Sapagkat Siya’y laging gumaganap ng mga banal na gawa nang malaya, naglalaro ayon sa Kanyang sariling kalooban.

Verse 69

वागर्थाविव संपृक्तौ सदा खलु सतीशिवौ । तयोर्वियोगस्संभाव्यस्संभवेदिच्छया तयोः

Si Satī at si Śiva ay laging nagkakaisa, hindi mapaghihiwalay, gaya ng salita at kahulugan nito. Anumang ‘pagkakahiwalay’ sa kanila ay maiisip lamang, at kahit iyon ay mangyayari lamang ayon sa kalooban nilang dalawa.