शिवसतीविवाहोत्तरलीला — Post‑marital Līlā of Śiva and Satī

Verse 1

नारद उवाच । समीचीनं वचस्तात सर्वज्ञस्य तवाऽनघ । महाद्भुतं श्रुतं नो वै चरितं शिवयोश्शुभम्

Sinabi ni Nārada: “O minamahal, O walang dungis at lubos na nakaaalam na pantas, ang iyong mga salita ay lubhang angkop. Tunay ngang narinig namin ang lubos na kamangha-mangha at mapalad na banal na salaysay tungkol kay Śiva at (Satī).”

Verse 2

विवाहश्च श्रुतस्सम्यक् सर्वमोहापहारकः । परमज्ञानसंपन्नो मंगलालय उत्तमः

Tunay na narinig na ang banal na ritwal ng pag-aasawa ay nag-aalis ng lahat ng pagkalito at kamangmangan. Ito’y puspos ng pinakamataas na karunungang espirituwal at siyang dakilang tahanan ng pagpapala.

Verse 3

कदाचिद्वन्य पुष्पाणि समाहृत्य मनोहराम् । मालां विधाय सत्यास्तु हारस्थाने स योजयत्

Minsan, nangalap siya ng mga kaakit-akit na ligaw na bulaklak, gumawa ng isang magandang kuwintas na garland, at isinabit iyon sa leeg ni Satī na parang kuwintas.

Verse 4

ब्रह्मोवाच । सम्यक्कारुणिकस्यैव मुने ते विचिकित्सितम् । यदहं नोदितस्सौम्य शिवलीलानुवर्णने

Wika ni Brahmā: “O pantas, ang iyong pag-aalinlangan ay tunay na karapat-dapat sa isang may ganap na habag. O mahinahong isa, hanggang ngayon ay hindi pa ako naudyukan upang ilarawan at isalaysay ang banal na līlā ng Panginoong Śiva.”

Verse 5

विवाह्य दक्षजां देवीं सतीं त्रैलोक्यमातरम् । गत्वा स्वधाम सुप्रीत्या यदकार्षीन्निबोध मे

Matapos pakasalan ni Śiva ang diyosang si Satī—anak ni Dakṣa, Ina ng tatlong daigdig—bumalik Siya sa Kanyang sariling tahanan na may dakilang kagalakan. Ngayon, unawain mo mula sa akin kung ano ang Kanyang ginawa noon.

Verse 6

ततो हरस्स स्वगणस्स्वस्थानं प्राप्य मोदनम । देवर्षे तत्र वृषभादवातरदतिप्रियात्

Pagkaraan, si Hara, kasama ang Kanyang mga gaṇa, ay nagbalik sa sariling tahanan at nagalak. O banal na rishi, doon—dahil sa dakilang pag-ibig—bumaba Siya mula sa toro na Vṛṣabha, ang Kanyang vāhana.

Verse 7

यथायोग्यं निजस्थानं प्रविश्य स सतीसखः । मुमुदेऽतीव देवर्षे भवाचारकरश्शिवः

O banal na pantas, pagpasok niya sa sariling tahanan ayon sa nararapat, si Shiva—ang matalik na kasama ni Satī, ang Panginoong nagtatatag ng matuwid na asal sa buhay sa daigdig—ay nagalak nang labis.

Verse 8

ततो विरूपाक्ष इमां प्राप्य दाक्षायणीं गणान् । स्वीयानिर्यापयामास नद्यादीन् गिरिकंदरात्

Pagkaraan, si Vīrūpākṣa, nang marating ang Dakṣāyaṇī (Satī) na ito, ay pinakilos ang sarili niyang mga gaṇa, at pinalayas sila mula sa mga yungib at bangin ng bundok, kasama ang mga ilog at iba pa.

Verse 9

उवाच चैतास्तान् सर्वान्नंद्यादीनतिसूनृतम् । लौकिकीं रीतिमाश्रित्य करुणासागरः प्रभुः

Pagkatapos, ang Panginoon—dagat ng habag—ay nagsalita sa kanilang lahat, simula kay Nandin, sa mga salitang lubhang banayad at mapagkalinga, ayon sa magalang na kaugalian ng daigdig.

Verse 10

महेश उवाच । यदाहं च स्मराम्यत्र स्मरणादरमानसाः । समागमिष्यथ तदा मत्पार्श्वं मे गणा द्रुतम्

Sinabi ni Mahesha: “Tuwing maaalala ko kayo rito, kayo—na ang isip ay nakatuon sa paggalang sa pag-alaalang iyon—ay darating nang mabilis sa aking tabi, O aking mga gaṇa.”

Verse 11

इत्युक्ते वामदेवेन नद्याद्यास्स्वगणाश्च ते । महावेगा महावीरा नानास्थानेषु संययुः

Nang masabi ni Vāmadeva ang gayon, yaong mga nagsisimula sa mga ilog, kasama ang sarili niyang mga gaṇa, na mabilis kumilos at magigiting sa kapangyarihan, ay naglakbay at nagtipon sa iba’t ibang dako.

Verse 12

ईश्वरोपि तया सार्द्धं तेषु यातेषु विभ्रमी । दाक्षायण्या समं रेमे रहस्ये मुदितो भृशम्

Nang makaalis na ang iba, ang Panginoon din—malaya at mapaglaro—ay nanatili kasama niya; at kasama ang anak ni Dakṣa (Satī), Siya’y nagalak sa isang lihim at pribadong pook, lubhang nagdiriwang sa tuwa.

Verse 14

कदाचिद्दर्पणे चैव वीक्षतीमात्मनस्सतीम् । अनुगम्य हरो वक्त्रम् स्वीयमप्यवलोकयत

Minsan, habang tinitingnan ni Satī ang sariling anyo sa salamin, sumunod si Hara (Śiva) at minasdan din ang sarili niyang mukha.

Verse 15

कदाचित्कुंडलं तस्या उल्लास्योल्लास्य संगतः । बध्नाति मोचयत्येव सा स्वयं मार्जयत्यपि

Kung minsan, sa galak na paglapit nang paulit-ulit, ikinakabit niya ang hikaw ng Panginoon at saka rin niya ito niluluwagan; siya mismo ang nagkikintab at naglilinis nito.

Verse 16

सरागौ चरणावस्याः पावकेनोज्ज्वलेन च । निसर्गरक्तौ कुरुते पूर्णरागौ वृषध्वजः

Ang Panginoong Śiva na may watawat ng Toro, sa naglalagablab na apoy, ay ginawang likás na mamula ang mga paa niya—na dati nang may bahid ng pag-ibig—at pinuspos ang mga ito ng banal na pagnanasa at mapalad na liwanag.

Verse 17

उच्चैरपि यदाख्येयमन्येषां पुरतो बहु । तत कर्णे कथयत्त्यस्याहरो द्रष्टुं तदाननम्

Kahit ang mga bagay na dapat sabihin nang malakas sa harap ng marami, ibinubulong niya iyon sa tainga niya; at siya nama’y patuloy na nakatitig sa mukha niya.

Verse 18

न दूरमपि गन्तासौ समागत्य प्रयत्नतः । अनुबध्नाति नामाक्षी पृष्ठदेशेन्यमानसाम्

Kahit hindi siya lumayo, lumalapit siya nang may sinadyang pagsisikap; ang babaeng may matang gaya ng lotus ay sumunod sa kanila—yaong ang isip ay hinihila palayo—na nananatili sa kanilang likuran.

Verse 19

अंतर्हितस्तु तत्रैव मायया वृषभध्वजः । तामालिलिंग भीत्या स्वं चकिता व्याकुलाऽभवत्

Pagkaraan, doon mismo, ang Panginoong may watawat na toro (Śiva) ay naglaho sa pamamagitan ng sarili Niyang Māyā. Sa takot, kumapit siya at yumakap sa Kanya, at siya man ay nagulat at labis na nabagabag.

Verse 20

सौवर्णपद्मकलिकातुल्ये तस्या कुचद्वये । चकार भ्रमराकारं मृगनाभिविशेषकम्

Sa kanyang dalawang dibdib—na tulad ng mga usbong ng gintong lotus—gumawa siya ng isang natatanging palamuti mula sa musk, na hinubog na gaya ng bubuyog.

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहि तायां द्वितीये सतीखंडे सतीशिवक्रीडावर्णनं नामैकविंशोध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Saṃhitā, ang Rudra Saṃhitā—sa ikalawang bahagi, ang Satī Khaṇḍa, ito ang ikadalawampu’t isang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Līlā nina Satī at Śiva.”

Verse 22

अंगदान्वलयानूर्मान्विश्लेष्य च पुनः पुनः । तत्स्थानात्पुनरेवासौ तत्स्थाने प्रत्ययोजयत्

Paulit-ulit niyang inalis ang mga pulseras sa bisig, mga pulseras sa kamay, at mga singsing; saka kinuha muli mula sa pinaglagyan at ibinalik sa kani-kanilang wastong kinalalagyan.

Verse 23

कालिकेति समायाति सवर्णा ते सखी त्विमाम् । यास्यत्वस्यास्तथेक्षंत्याः प्रोत्तुंगौ साहसं कुचौ

“O Kālikā!”—gayón niya at lumapit. Dumating dito ang kaibigan mong kapareho ng kutis. Nang makita niyang paalis na ito, ang matatayog at mapangahas niyang dibdib ay umangat at naging lantad dahil sa damdamin.

Verse 24

कदाचिन्मदनोन्मादचेतनः प्रमथाधिपः । चकार नर्म शर्माणि तथाकृत्प्रियया मुदा

Minsan, ang panginoon ng mga Pramatha, na ang diwa’y ginising ng pagkalasing sa pag-ibig, ay naglaro sa pagbibiro at magagaan na ligaya, na nagagalak kasama ang kanyang minamahal na tumugon din nang masaya.

Verse 25

आहृत्य पद्मपुष्पाणि रम्यपुष्पाणि शंकरः । सर्वांगेषु करोति स्म पुष्पाभरणमादरात्

Tinipon ni Śaṅkara ang mga bulaklak ng lotus at iba pang maririkit na pamumulaklak, at may paggalang na pinalamutian ang lahat ng Kanyang mga sangkap ng mga palamuting bulaklak.

Verse 26

गिरिकुंजेषु रम्येषु सत्या सह महेश्वरः । विजहार समस्तेषु प्रियया भक्तवत्सलः

Sa maririkit na mga kakahuyan sa kabundukan, si Maheśvara (Mahādeva), na laging mapag-aruga sa mga deboto, ay naglibot na naglalaro sa lahat ng dako kasama si Satī, ang Kanyang minamahal.

Verse 27

तया विना स्म नो याति नास्थितो न स्म चेष्टते । तया विना क्षममपि शर्म लेभे न शंकरः

Kung wala siya, hindi Siya makausad; hindi Siya makapanindigan nang matatag at hindi rin makakilos sa anumang gawain. Kung wala siya, kahit ang makapangyarihang Śaṅkara ay hindi makamtan ang kapayapaan at kaginhawahan.

Verse 28

विहृत्य सुचिरं कालं कैलासगिरिकुंजरे । अगमद्धिमवत्प्रस्थं सस्मार स्वेच्छया स्मरन्

Matapos maglaro at magsaya nang napakatagal sa matatayog na luntiang gubat ng Bundok Kailāsa, nagtungo Siya sa mga dalisdis ng Himavat. At sa sariling kalooban, inalala Niya siya, at sa loob ay nagising ang udyok ng pag-ibig.

Verse 29

तस्मिन्प्रविष्टे कामे तु वसंतश्शंकरांतिके । वितस्तार निजं भावं हार्दं विज्ञाय यत्प्रभो

Nang pumasok na si Kāma (sa kanyang misyon), lumapit si Vasantā kay Śaṅkara; at nang mabatid niya ang lihim na damdamin sa puso ng Panginoon, inilahad niya ang sarili niyang layon.

Verse 30

सर्वे च पुष्पिता वृक्षा लताश्चान्याश्च पुष्पिताः । अंभांसि फुल्लपद्मानि पद्मास्सभ्रमरास्तथा

Namulaklak ang lahat ng punò, at namumulaklak din ang mga baging at iba pang halaman. Ang mga tubig ay napapalamutian ng ganap na bukás na mga lotus, at sa mga lotus na iyon ay may mga bubuyog na umiikot din.

Verse 31

प्रविष्टे तत्र सदृतौ ववौ स मलयो मरुत् । सुगंधिगंधपुष्पेण मोदकश्च सुगंधियुक्

Nang dumating doon ang mapalad na panahon, umihip ang simoy ng Malaya, taglay ang halimuyak ng mababangong bulaklak; at ang ligaya ng paligid ay napuspos din ng samyo.

Verse 32

संध्यार्द्रचन्द्रसंकाशाः पलाशाश्च विरेजिरे । कामास्त्रवत्सुमनसः प्रमोदात्पादपाधरः

Nagningning ang mga bulaklak na palāśa, gaya ng buwan na pinalalambot ng liwanag ng dapithapon. Sa galak, ang maririkit na bulaklak—na wari’y mga palaso ni Kāma—ay naggayak sa mga punò at kanilang mga sanga.

Verse 33

बभुः पंकजपुष्पाणि सरस्सु संकलाञ्जनान् । संमोहयितुमुद्युक्ता सुमुखी वायुदेवता

Sa mga lawa, sumibol ang mga bulaklak ng lotus, nangingitim na tila pinahiran ng koliryo. At ang Diyosa ng Hangin na may magandang mukha ay nag-ukol ng sarili upang lituhin at iligaw ang isipan.

Verse 34

नागकेशरवृक्षाश्च स्वर्णवर्णैः प्रसूनकैः । बभुर्मदनकेत्वाभा मनोज्ञाश्शंकरांतिके

Malapit kay Śaṅkara, ang mga punong nāgakeśara na may mga bulaklak na kulay ginto ay nagningning, kaaya-ayang pagmasdan, na wari’y watawat ni Kāma, ang diyos ng pag-ibig.

Verse 35

लवंगवल्लीसुरभिगंधेनोद्वास्य मारुतम् । मोहयामास चेतांसि भृशं कामिजने पुरा

Sa halimuyak ng mga baging ng clove, pinabango niya ang hangin; at noong una, labis niyang nilito ang isipan ng mga taong inalipin ng pagnanasa.

Verse 36

चारु पावकचर्चित्सु सुस्वराश्चूतशालिनः । बभुर्मदनबाणौघपर्यंकमदनावृताः

Sa mga kaaya-ayang gubat na iyon, na hinahaplos ng banayad na init ng liwanag ng apoy at punô ng malamyos na tunog, sagana sa mga punong mangga, ang himpapawid ay wari’y inilatag na mga higaan mula sa di-mabilang na palaso ni Kāma; at ang lahat ay natatabingan at nilulukob ng kapangyarihan ng pagnanasa.

Verse 37

अंभांसि मलहीनानि रेजुः फुल्लकुशाशयाः । मुनीनामिव चेतांसि प्रव्यक्तज्योतिरुद्गमम्

Ang mga tubig, malinis at walang dungis, ay kumislap—pinalamutian ng ganap na namumulaklak na mga higaan ng damong kuśa—gaya ng isipan ng mga muni, na nagniningning sa malinaw na pag-angat ng liwanag sa loob.

Verse 38

तुषारास्सूर्यरश्मीनां संगमादगमन् बहिः । प्रमत्वानीक्ष्यतेक्षाश्च सलिलीहृदयास्तदा

Nang magsalubong ang mga sinag ng araw at ang hamog na nagyelo, ito’y natunaw at umagos palabas. Noon, ang lupa’y waring natigilan; nakita ang mga tubig na bumubukal—na para bang ang puso nito’y naging tubig.

Verse 39

प्रसन्नास्सह चन्द्रेण ननिषारास्तदाऽभवन् । विभावर्यः प्रियेणैवं कामिन्यस्तु मनोहराः

Noon, ang mga gabi kasama ang buwan ay naging payapa at maliwanag. Sa gayon, kapag kaisa ang minamahal, ang mga gabi mismo’y naging kaakit-akit—gaya ng mga babaeng umiibig na pinapaganda ng pag-ibig.

Verse 40

तस्मिन्काले महादेवस्सह सत्या धरोत्तमे । रेमे स सुचिरं छन्दं निकुंजेषु नदीषु च

Noong panahong iyon, si Mahādeva, kasama si Satī, ay nagalak nang matagal—malaya ayon sa sariling kalooban—sa pinakadakilang banal na lupain, sa mga kakahuyan at sa tabi ng mga ilog.

Verse 41

तथा तेन समं रेजे तदा दाक्षायिणि मुने । यथा हरः क्षणमपि शांतिमाप तया विना

O pantas, noon ang anak na babae ni Dakṣa (Satī) ay nagningning na kapantay niya. Sapagkat si Hara (Śiva) ay hindi nakakamit ng kapayapaan kahit isang saglit kapag wala siya.

Verse 42

संभोगविषये देवी सती तस्य मनः प्रिया । विशतीव हरस्यांगे पाययन्निव तद्रसम्

Sa usapin ng pagsasama ng mag-asawa, ang Diyosa Satī—na minamahal ng kanyang puso—ay waring pumapasok sa katawan ni Hara, na para bang ipinaiinom sa kanya ang pinakadiwa ng ligayang yaon.

Verse 43

तस्या कुसुममालाभिर्भूषयन्सकलां तनुम् । स्वहस्तरचिताभिस्तु नवशर्माकरोच्च सः

Pinalamutian ni Śiva ang buong katawan niya ng mga kuwintas ng bulaklak—na hinabi ng sariling kamay ng Panginoon—at sa gayon ay naghatid sa kanya ng laging bagong ligaya at mapalad na kagalakan.

Verse 44

आलापैर्वीक्षितैर्हास्यैस्तथा संभाषणैर्हरः । तस्यादिदेश गिरिजां सपतीवात्मसंविदम्

Sa pamamagitan ng mapagmahal na pananalita, mga sulyap, banayad na halakhak, at masinsing pag-uusap, itinuro ni Panginoong Hara kay Girijā—na wari’y siya mismo ang Kanyang kabiyak—ang panloob na kaalamang isinilang mula sa Kanyang sariling kamalayan sa Sarili.

Verse 45

तद्वक्त्रचंद्र पीयूषपानस्थिरतनुर्हरः । नानावैशेषिकीं तन्वीमवस्थां स कदाचन

Sa pag-inom sa nektar na tila amṛta mula sa buwan ng kanyang mukha, pinatatag ni Hara ang Kanyang katawan; kaya’t kailanman ay hindi Siya nag-anyong magaspang na katawan na may sari-saring hiwa-hiwalay na kalagayan.

Verse 46

तद्वक्त्राम्बुजवासेन तत्सौन्दर्य्यैश्च नर्मभिः । गुणैरिव महादंती बद्धो नान्यविचेष्टितः

Sa pananatili sa lotus ng kanyang mukha, at dahil sa kanyang kagandahan at mapaglarong mapagmahal na pananalita, Siya’y napagapos—gaya ng dambuhalang elepanteng natatalian ng munting lubid ng mga kabutihang-loob—at hindi na makakilos nang iba.

Verse 47

इति हिमगिरिकुंजप्रस्थभागे दरीषु प्रतिदिनमभिरेमे दक्षपुत्र्या महेशः । क्रतुभुजपरिमाणैः क्रीडतस्तस्य जाता दश दश च सुरर्षे वत्सराः पंच चान्ये

Kaya nga, sa mga bangin at yungib sa mga dalisdis ng mababangong gubat ng Himalaya, araw-araw na nagalak si Maheśa (Śiva) kasama ang anak ni Dakṣa, si Satī. Ayon sa bilang ng mga tumatanggap ng bahagi sa yajña (mga deva), O pinakadakilang pantas, habang siya’y naglalaro roon, lumipas ang dalawang ulit na tig-sampung taon, at dagdag pang limang taon.