Sarga 62

Verse 1

स तुराक्षसशार्दूलोनिद्रामदसमाकुलः ।राजमार्गंश्रियाजुष्टंययौविपुलविक्रमः ।।6.62.1।।

Ngunit yaong tigre sa mga rākṣasa—dakila ang lakas—nalilito sa antok at pagkalango, ay lumakad sa maringal na daang-hari na pinagpala ng karilagan.

Verse 2

राक्षसानांसहस्रैश्चवृतःपरमदुर्जयः ।गृहेभ्यःपुष्पवर्षेणकीर्यमाणस्तदाययौ ।।6.62.2।।

Pagkaraan, ang halos di-madaig na Kumbhakarṇa ay sumulong, napalilibutan ng libu-libong rākṣasa, habang mula sa mga bahay ay ibinubuhos sa kanya ang ulang-bulaklak.

Verse 3

स हेमजालविततंभानुभास्वरदर्शनम् ।ददर्शविपुलंरम्यंराक्षसेन्द्रनिवेशनम् ।।6.62.3।।

Kaniyang namasdan ang malawak at maringal na tahanan ng panginoon ng mga Rakshasa, na nababalutan ng ginintuang sala-sala at nagniningning sa paningin tulad ng araw sa umaga.

Verse 4

स तत्तदासूर्यइवाभ्रजालंप्रविश्यरक्षोधिपतेर्निवेशम् ।ददर्शदूरेऽग्रजमासनस्थंस्वयम्भुवंशक्रवासनस्थम् ।।6.62.4।।

Pagkatapos, sa pagpasok sa tahanan ng panginoon ng mga Rakshasa tulad ng araw na tumatagos sa kumpol ng mga ulap, nakita niya mula sa malayo ang kaniyang nakatatandang kapatid na nakaupo sa trono—tulad ni Indra na minamasdan ang Nakaupong Brahma.

Verse 5

भ्रातुस्सभवनंगच्छन्रक्षोगणसमन्विम् ।कुम्भकर्णःपदन्यासैरकम्पयतमेदिनीम् ।।6.62.5।।

Habang naglalakad si Kumbhakarna patungo sa mansiyon ng kaniyang kapatid kasama ang hukbo ng mga Rakshasa, ang lupa mismo ay yumanig sa bigat ng kaniyang mga hakbang.

Verse 6

सोऽभिगम्यगृहंभ्रातुःकक्ष्यामभिविगाह्य च ।ददर्शोद्विगन्नमासीनंविमानेपुष्पकेगुरुम् ।।6.62.6।।

Pagdating niya sa tahanan ng kaniyang kapatid at pagpasok sa pinakaloob na silid, nakita niya ang nakatatandang kapatid na nakaupo sa makalangit na sasakyang Puṣpaka, balisa at nababagabag ang loob.

Verse 7

अथदृष्टवादशग्रीवःकुम्भकर्णमुपस्थितम् ।तूर्णमुत्थायसंहृष्टःसन्निकर्षमुपानयत् ।।6.62.7।।

Nang makita ni Daśagrīva (Rāvaṇa) si Kumbhakarṇa na nakatayo sa harap niya, agad siyang tumindig sa galak at inilapit siya sa sarili.

Verse 8

अथासीनस्यपर्यङ्केकुम्भकर्णोमहाबलः ।भ्रातुर्ववन्देचरणौकिंकृत्यमितिचाब्रवीत् ।।6.62.8।।

Pagkaraan, ang makapangyarihang Kumbhakarṇa ay tumindig mula sa kaniyang upuan, yumukod sa mga paa ng kaniyang kapatid, at nagsabi: “Ano ang dapat gawin?”

Verse 9

उत्पत्यचैनंमुदितोरावणःपरिषस्वजे ।स भ्रात्रासम्परिष्वक्तोयथावच्छाभिनन्दितः ।।6.62.9।।कुम्भकर्णश्शुभंदिव्यंप्रतिपेदेवरासनम् ।

Si Rāvaṇa, tumindig na may galak, ay niyakap siya. Si Kumbhakarṇa naman—yakap ng kanyang kapatid at marapat na tinanggap—ay umupo sa kanyang banal, maningning, at maringal na luklukan.

Verse 10

स तदासनमाश्रित्यकुम्भकर्णोमहाबलः ।।6.62.10।।संरक्तनयनःक्रोधाद्रावणंवाक्यमब्रवीत् ।

Pag-upo niya sa luklukan, ang makapangyarihang Kumbhakarṇa—namumula ang mga mata sa galit—ay nagsalita kay Rāvaṇa.

Verse 11

किमर्थमहमादृत्यत्वयाराजन्विबोधितः ।।6.62.11।।शंसकस्माद्भयंतेऽत्रकोऽद्यप्रेतोभविष्यति ।

“O Hari, bakit mo ako, sa gayong pagmamadali, ginising at tinawag? Ipaalam mo: anong pangamba ang sumibol dito sa iyo, at sino ang mamamatay ngayon?”

Verse 12

भ्रातरंरावणःक्रुद्धंकुम्भकर्णमवस्थितम् ।।6.62.12।।ईषत्तुपरिवृत्ताभ्यांनेत्राभ्यांवाक्यमब्रवीत् ।

Pagkatapos, si Rāvaṇa ay nagsalita sa kanyang kapatid na si Kumbhakarṇa, na nakatindig doon sa galit; at ang mga mata ni Rāvaṇa ay bahagyang umiikot sa pagkabalisa.

Verse 13

अद्यतेसुमहान्कालश्शयानस्यमहाबल ।।6.62.13।।सुखितस्त्वं न जानीषेममरामकृतंभयम् ।

O makapangyarihan, matagal kang nahimlay sa ginhawa; hindi mo nalalaman ang pangambang idinulot sa akin ni Rāma.

Verse 14

एषदाशरथीरामःसुग्रीवसहितोबली ।।6.62.14।।समुद्रंसबलस्तीर्त्वामूलंनःपरिकृन्तति ।

Ito si Rāma, anak ni Daśaratha, ang makapangyarihan, na kasama si Sugrīva; tumawid siya sa dagat kasama ang hukbo at pinuputol ang ugat ng aming kapangyarihan.

Verse 15

हन्तपश्यस्वलङ्कायावनान्युपवनानि च ।।6.62.15।।सेतुनासुखमागम्यवानरैकार्णवीकृतम् ।

Ay, masdan mo ang mga gubat at mga harding-ligaya ng Laṅkā—dahil sa tulay ay madali silang nakarating, at winasak ito ng mga vānarā.

Verse 16

येराक्षसामुख्यतमाहतास्तेवानरैर्युधि ।।6.62.16।।वानराणांक्षयंयुद्धे न पश्यामिकदाचन ।नचापिवानरायुद्धेजितपूर्वाःकदाचन ।।6.62.17।।

Ang pinakamararangal sa aming mga rākṣasa ay napatay sa digmaan ng mga vānarā. Gayunman, kailanma’y hindi ko nakikita ang pagkalipol ng mga vānarā sa labanan; ni kailanman ay hindi pa sila nakitang natalo sa pakikidigmang ito.

Verse 17

येराक्षसामुख्यतमाहतास्तेवानरैर्युधि ।।6.62.16।।वानराणांक्षयंयुद्धे न पश्यामिकदाचन ।नचापिवानरायुद्धेजितपूर्वाःकदाचन ।।6.62.17।।

Ang pinakamararangal sa aming mga rākṣasa ay napatay sa digmaan ng mga vānarā. Gayunman, kailanma’y hindi ko nakikita ang pagkalipol ng mga vānarā sa labanan; ni kailanman ay hindi pa sila nakitang natalo sa pakikidigmang ito.

Verse 18

तदेतद्भयमुत्पन्नंत्रायस्वेमांमहबल ।नाशयत्वमिमानद्यतदर्थंबोधितोभवान् ।।6.62.18।।

Kaya’t sumibol ang ganitong pangamba. Iligtas mo ako, O makapangyarihan. Lipulin mo sila ngayong araw—iyan ang dahilan kung bakit ikaw ay ginising.

Verse 19

सर्वक्षपितकोशं च स त्वमभ्यवपद्यमाम् ।त्रायस्वेमांपुरींलङ्कांबालवृद्धावशेषिताम् ।।6.62.19।।

Ang aking mga yaman ay ubos na. Kaya't damayan mo ako at gumanti; iligtas mo ang lungsod na ito ng Lanka, na ngayo'y mga bata at matatanda na lamang ang natitira.

Verse 20

भ्रातुरर्थेमहाबाहो कुरुकर्मसुदुष्करम् ।मयैवंनोक्तपूर्वोहिकश्चिद्भ्रातः परन्तप ।।6.62.20।।

O makapangyarihang bisig na kapatid, alang-alang sa iyong kapatid, gawin mo ang gawaing ito—lubhang mahirap. Sapagkat kailanman, O kapatid na tagapagpahirap sa mga kaaway, hindi pa kita nahilingang gumawa ng ganito.

Verse 21

त्वय्यस्तिममस्नेहःपरासम्भावना च मे ।दैवासुरेषुयुद्धेषुबहुशोराक्षसर्षभ ।।6.62.21।।त्वयादेवाःप्रतिव्यूह्यनिर्जिताश्चासुरायुधि ।

Sa iyo ay may pag-ibig ako at pinakamataas na paggalang, O toro sa mga Rākṣasa. Maraming ulit sa mga digmaan ng mga Deva at Asura, ikaw ang humarap sa kanilang hanay at nagtagumpay—tinalo mo ang mga Deva, at tinalo mo rin ang mga Asura sa sarili nilang pakikidigma.

Verse 22

तदेतत्सर्वमातिष्ठवीर्यंभीमपराक्रम ।।6.62.22।।न हितेसर्वभूतेषुदृश्यतेसदृशोबली ।

Kaya tipunin mo ang buong lakas, O mandirigmang may kakila-kilabot na tapang; sapagkat sa lahat ng nilalang, wala nang nakikitang kapantay mo sa lakas.

Verse 23

कुरुष्वमेप्रियहितमेतदुत्तमंयथाप्रियंप्रियरणबान्धवप्रिय ।स्वतेजसाविधमसपत्नवाहिनींशरद्घनंपवनइवोद्यतोमहान् ।।6.62.23।।

Gawin mo para sa akin ang pinakamataas na kabutihang ito, ikaw na mahal—mangingibig sa labanan at minamahal ng iyong mga kaanak. Sa sarili mong ningning, iwaksi mo ang hukbo ng kaaway, gaya ng dakilang hanging bumabangon at itinataboy ang mga ulap-ulan ng taglagas.