Sarga 13

Verse 1

रावणंक्रुद्धमाज्ञायमहापार्श्वोमहाबलः ।मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्यप्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।।।।

Nang maunawaan ni Mahāpārśva, ang napakalakas, na nagngangalit si Rāvaṇa, nagmuni-muni siya sandali at saka, na magkadikit ang mga palad sa paggalang, ay nagsalita ng ganito.

Verse 2

यःखल्वपिवनंप्राप्यमृगव्यालनिषेवितम् ।नपिबेन्मधुसम्प्राप्यसनरोबालिशोभवेत् ।।।।

Sinuman na nakarating sa isang kagubatan na pinamumugaran ng mga hayop at maninila, at nakakuha ng pulot ngunit hindi ito ininom—ang gayong tao ay tiyak na ituturing na hangal.

Verse 3

ईश्वरस्येश्वरःकोऽस्तितवशत्रुनिबर्हण: ।रमस्वसहवैदेह्याशत्रूनाक्रम्यमूर्धसु ।।।।

“O tagapaglipol ng mga kaaway! Sino ang magiging ‘panginoon sa ibabaw’ ng isang panginoong tulad mo? Yapakan mo ang iyong mga kaaway sa ilalim ng iyong mga paa, at magalak kang kasama si Vaidehī (Sītā).”

Verse 4

बलात्कुक्कुटवृत्तेनप्रवर्तस्वमहाबल: ।आक्रम्याक्रम्यसीतांवैतांभुङ् क्ष्वचरमस्वच ।।।।

“O dakilang malakas! Umusad ka sa lakas lamang—paulit-ulit, gaya ng tandang—dakmain si Sītā at tamasahin siya; magdiwang ka ayon sa iyong nais.”

Verse 5

लब्धकामस्यतेपश्चादागमिष्यतियद्भयम् ।प्राप्तमप्राप्तकालंवासर्वंप्रतिसहिष्यति ।।।।

“Kapag natamo mo na ang iyong ninanais, anumang takot ang dumating pagkatapos—maging agad man o sa panahong darating—lahat ay iyong pagtitiisan.”

Verse 6

कुम्भकर्णस्सहास्माभिरिन्द्रजिच्चमहाबलः ।प्रतिषेधयितुंशक्तौसवज्रमपिवज्रिणम् ।।।।

Si Kumbhakarṇa—kasama namin—at ang makapangyarihang Indrajit ay may lakas na itaboy maging si Vajrin (Indra), kahit dumating siyang tangan ang kaniyang kulog na sandata.

Verse 7

उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदंवाकुशलैःकृतम् ।समतिक्रम्यदण्डेनसिद्धिमर्थेषुरोचये ।।।।

Isinasantabi ang mga paraang ginagawa ng marurunong—pagbibigay, pagpapalubag-loob, o paghahasik ng pagkakabaha-bahagi—ang aking ipinapayo ay makamit ang layunin sa pamamagitan ng daṇḍa, ang lakas ng parusa at puwersa.

Verse 8

इहप्राप्तान्वयंसर्वान् शत्रूंस्तवमहाबल: ।वशेशस्त्रप्रतापेनकरिष्यामोनसंशयः ।।।।

O makapangyarihan, kapag dumating dito ang iyong mga kaaway, pasasailalim namin silang lahat sa bisa ng aming mga sandata—walang alinlangan.

Verse 9

एवमुक्तस्तदाराजामहापार्श्वेनरावणः ।तस्यसम्पूजयन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ।।।।

Nang masabi ito ni Mahāpārśva, si Haring Rāvaṇa—nalugod sa kaniyang mga salita—ay sumagot ng ganitong pahayag.

Verse 10

महापार्श्वनिबोधत्वंरहस्यंकिञ्चिदात्मन: ।चिरवृत्तंतदाख्यास्येयदवाप्तंपुरामया ।।।।

Mahāpārśva, makinig ka: isisiwalat ko sa iyo ang isang lihim ko—isang pangyayaring naganap noong unang panahon, na minsang dumating sa akin.

Verse 11

पितामहस्यभवनंगच्छन्तींपुञ्जिकस्थलाम् ।चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ।।।।

Habang ako ay naglalakbay sa himpapawid patungo sa tahanan ng Lolo Brahmā, nakita ko si Puñjikasthalā na papunta roon—umaaligid sa kalangitan, nagniningning na parang dila ng apoy.

Verse 12

साप्रसह्यमयाभुक्ताकृताविवसनाततः ।स्वयम्भूभवनंप्राप्तालोलितानलिनीयथा ।।।।

Pinagsamantalahan ko siya nang sapilitan; hinubaran ko siya ng kanyang mga damit. Pagkatapos noon ay nakarating siya sa tahanan ng Kusang-Isinilang (Brahmā), na nanginginig tulad ng isang tangkay ng lotus na hinahampas.

Verse 13

तच्चतस्यतदामन्येज्ञातमासीन्महात्मनः ।अथसङ्कुपितोदेवोमामिदंवाक्यमब्रवीत् ।।।।

Naniniwala ako na, sa oras na iyon, nalaman ng dakilang bathala ang gawaing iyon; pagkatapos ang diyos, na lubos na nagalit, ay nagsabi ng mga salitang ito sa akin.

Verse 14

अद्यप्रभृतियामन्याबलान्नारींगमिष्यसि ।तदातेशतधामूर्धाफलिष्यतिनसंशयः ।।।।

Mula sa araw na ito, kung lalapit ka sa sinumang babae nang sapilitan, ang iyong ulo ay madudurog sa isang daang piraso—walang duda tungkol dito.

Verse 15

इत्यहंतस्यशापस्यभीतःप्रसभमेवताम् ।नारोहयेबलात्सीतांवैदेहींशयनेशुभे ।।।।

Kaya, sa takot ko sa sumpang iyon, hindi ko pinilit sa dahas si Sītā na Vaidehī na sumampa sa aking maringal at mapalad na higaan.

Verse 16

सागरस्येनमेवेगोमारुतस्येवमेगतिः ।नैतद्दाशरथिर्वेदह्यासादयतितेनमाम् ।।।।

Ang aking lakas ay gaya ng pag-alon ng karagatan, at ang aking paggalaw ay gaya ng hangin. Hindi ito nalalaman ng Dāśarathi; kaya siya lumalapit upang salakayin ako.

Verse 17

कोहिसिंहमिवासीनंसुप्तंगिरिगुहाशये ।क्रुद्धंमृत्युमिवाऽसीनंसम्भोधयितुमिच्छति ।।।।

Sino ang magnanais gumising sa isang nakahimlay na tulad ng leon, natutulog sa yungib ng bundok—o sa Kamatayan mismo, nakaupo at nagngangalit?

Verse 18

नमत्तोनिशितान्बाणान्द्विजिह्वान्पन्नगानिव ।रामःपश्यतिसङ्ग्रामेतेनमामभिगच्छति ।।।।

Hindi pa nakikita ni Rāma sa digmaan ang aking matatalim na palaso—na parang mga ahas na may dalawang dila; kaya siya sumusugod sa akin.

Verse 19

क्षिप्रंवज्रसमैर्बाणैश्शतथाकार्मुकच्युतैः ।राममादीपयिष्यामिउल्काभिरिवकुञ्जरम् ।।।।

Agad, sa daan-daang palasong pinakawalan mula sa aking busog—tigas na gaya ng kulog—pagliliyabin ko si Rāma, na wari’y sinusunog ang isang elepante ng naglalaglagang nagliliyab na baga.

Verse 20

तच्चास्यबलमादास्येबलेनमहतावृतः ।उदितस्सविताकालेनक्षत्राणामिवप्रभाम् ।।।।

Naliligid ng isang makapangyarihang hukbo, wawasakin ko at aagawin ang kanyang lakas—gaya ng sumisikat na araw sa bukang-liwayway na nilalamon ang ningning ng mga bituin.

Verse 21

नवासनेनापिसहस्रचक्षुषायुधाऽस्मिशक्योवरुणेनवापुनः ।मयात्वियंबाहुबलेननिर्जितापुरापुरीवैश्रवणेनपालिता ।।।।

Kahit si Vāsava (Indra) na may sanlibong mata, ni si Varuṇa man, ay hindi ako kayang tiisin sa digmaan. Sa lakas ng aking mga bisig, minsan ko nang nasakop ang lungsod na ito, na noon ay pinamumunuan ni Vaiśravaṇa (Kubera).