Adhyaya 14

Verse 1

भीष्म उवाच । कथं त्रिपुरुषाज्जातो ह्यर्जुनः परवीरहा । कथं कर्णस्तु कानीनः सूतजः परिकीर्त्यते

Sinabi ni Bhīṣma: Paano ipinanganak si Arjuna—pumatay sa mga bayani ng kaaway—mula sa tatlong lalaki? At paano naman si Karṇa ay tinatawag na kapwa kānīna, at sūta-jā, anak ng angkan ng karwahero?

Verse 2

वरं तयोः कथं भूतं निसर्गादेव तद्वद । बृहत्कौतूहलं मह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति

Ihayag mo sa akin kung paano naganap ang biyaya ukol sa dalawang iyon, gaya ng likás na paglitaw nito mula pa sa simula. Napakalaki ng aking pananabik; nararapat kang magpaliwanag.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । छिन्ने वक्त्रे पुरा ब्रह्मा क्रोधेन महता वृतः । ललाटे स्वेदमुत्पन्नं गृहीत्वा ताडयद्भुवि

Sinabi ni Pulastya: Noong unang panahon, nang maputol ang isang mukha, si Brahmā—nababalot ng matinding poot—kinuha ang pawis na sumibol sa kanyang noo at inihampas iyon sa lupa.

Verse 4

स्वेदतः कुंडली जज्ञे सधनुष्को महेषुधिः । सहस्रकवची वीरः किंकरोमीत्युवाच ह

Mula sa pawis (ng diyos) ay isinilang si Kuṇḍalī—may busog, taglay ang makapangyarihang mga pana, isang bayani na nababalutan ng sanlibong baluti—at nagsabi: “Ano ang ipag-uutos ninyo sa akin sa paglilingkod?”

Verse 5

तमुवाच विरिंचस्तु दर्शयन्रुद्रमोजसा । हन्यतामेष दुर्बुद्धिर्जायते न यथा पुनः

Pagkaraan, nagsalita si Viriñca (Brahmā), itinuro si Rudra nang may kapangyarihan: “Patayin ang masamang-isip na ito, upang hindi na siya muling ipanganak.”

Verse 6

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धनुरुद्यम्य पृष्ठतः । संप्रतस्थे महेशस्य बाणहस्तोतिरौद्रदृक्

Nang marinig ang salita ni Brahmā, itinaas niya ang busog mula sa likuran; saka siya tumulak patungo kay Maheśa, may palaso sa kamay at titig na lubhang mabagsik, gaya ni Rudra.

Verse 7

दृष्ट्वा पुरुषमत्युग्रं भीतस्तस्य त्रिलोचनः । अपक्रांतस्ततो वेगाद्विष्णोराश्रममभ्यगात्

Nang makita ang taong yaong sukdulang nakapanghihilakbot, natakot si Trilocana; kaya umurong siya nang mabilis at nagmadaling tumungo sa āśrama ni Viṣṇu.

Verse 8

त्राहित्राहीति मां विष्णो नरादस्माच्च शत्रुहन् । ब्रह्मणा निर्मितः पापो म्लेच्छरूपो भयंकरः

“Iligtas mo ako, iligtas mo ako, O Viṣṇu—tagapagpuksa ng mga kaaway—mula sa taong ito! Isang makasalanan at nakapangingilabot ang nilikha ni Brahmā, anyong mleccha, nakakatakot.”

Verse 9

यथा हन्यान्न मां क्रुद्धस्तथा कुरु जगत्पते । हुंकारध्वनिना विष्णुर्मोहयित्वा तु तं नरम्

“O Panginoon ng sanlibutan, kumilos Ka nang gayon na, kahit siya’y nagngangalit, hindi niya ako masaktan.” Pagkaraan, si Viṣṇu, sa tunog ng Kanyang sigaw na “huṁ,” ay nilito ang taong iyon.

Verse 10

अदृश्यः सर्वभूतानां योगात्मा विश्वदृक्प्रभुः । तत्र प्राप्तं विरूपाक्षं सांत्वयामास केशवः

Di-nakikita ng lahat ng nilalang—na ang Kanyang likas ay Yoga, ang Panginoong tumatanaw sa buong sansinukob—si Keśava, pagdating doon, ay umaliw kay Virūpākṣa.

Verse 11

ततस्स प्रणतो भूमौ दृष्टो देवेन विष्णुना । विष्णुरुवाच । पौत्रो हि मे भवान्रुद्र कं ते कामं करोम्यहम्

Pagkatapos, habang siya’y nakadapa at nagpapatirapa sa lupa, siya’y nakita ng diyos na si Viṣṇu. Sinabi ni Viṣṇu: “O Rudra, tunay na ikaw ay aking apo—anong hangarin mo ang aking tutuparin?”

Verse 12

दृष्ट्वा नारायणं देवं भिक्षां देहीत्युवाच ह । कपालं दर्शयित्वाग्रे प्रज्वलंस्तेजसोत्कटम्

Nang makita ang diyos na si Nārāyaṇa, sinabi niya, “Magkaloob Ka sa akin ng limos,” at, inilantad sa harap ang mangkok na bungo, siya’y nagningas—marahas at nakakasilaw sa tindi ng liwanag.

Verse 13

कपालपाणिं संप्रेक्ष्य रुद्रं विष्णुरचिन्तयत् । कोन्यो योग्यो भवेद्भिक्षुर्भिक्षादानस्य सांप्रतम्

Nang makita ni Viṣṇu si Rudra na may hawak na mangkok na bungo, nagmuni-muni siya: “Sino pa kaya, sa sandaling ito, ang higit na karapat-dapat na pulubi upang tumanggap ng limos?”

Verse 14

योग्योऽयमिति संकल्प्य दक्षिणं भुजमर्पयत् । तद्बिभेदातितीक्ष्णेन शूलेन शशिशेखरः

Sa paghatol, “Karapat-dapat ito,” inialay niya ang kanang bisig; at si Śaśiśekhara (Śiva), sa ubod-talím na trishula, ay tumusok dito.

Verse 15

प्रावर्तत ततो धारा शोणितस्य विभोर्भुजात् । जांबूनदरसाकारा वह्निज्वालेव निर्मिता

Pagkaraan, umagos ang daloy ng dugo mula sa bisig ng makapangyarihan—tila tunaw na ginto ng Jāmbūnada, na wari’y hinubog sa mga dila ng apoy.

Verse 16

निपपात कपालांतश्शम्भुना सा प्रभिक्षिता । ऋज्वी वेगवती तीव्रा स्पृशंती त्वांबरं जवात्

Inihagis ni Śambhu sa guwang ng kaniyang bungo, siya’y bumagsak—tuwid, mabilis, at mabagsik—sa bilis na wari’y sumasayad sa langit.

Verse 17

पंचाशद्योजना दैर्घ्याद्विस्ताराद्दशयोजना । दिव्यवर्षसहस्रं सा समुवाह हरेर्भुजात्

Limampung yojana ang haba at sampung yojana ang lapad, siya’y dinala sa loob ng sanlibong banal na taon sa bisig ni Hari (Viṣṇu).

Verse 18

इयंतं कालमीशोसौ भिक्षां जग्राह भिक्षुकः । दत्ता नारायणेनाथ कापाले पात्र उत्तमे

Sa buong panahong ito, ang Panginoong iyon—bagaman anyong pulubi—ay tumanggap ng limos na ibinigay ni Nārāyaṇa, O ginoo, sa marangal na mangkok na bungo.

Verse 19

ततो नारायणः प्राह शंभुं परमिदं वचः । संपूर्णं वा न वा पात्रं ततो वै परमीश्वरः

Pagkaraan, nagsalita si Nārāyaṇa kay Śambhu ng mga salitang sukdulan: “Maging ganap man o hindi ang karapat-dapat na tatanggap, ang Kataas-taasang Panginoon ay kumikilos ayon doon.”

Verse 20

सतोयांबुदनिर्घोषं श्रुत्वा वाक्यं हरेर्हरः । शशिसूर्याग्निनयनः शशिशेखरशोभितः

Nang marinig ni Hara (Śiva) ang mga salita ni Hari—umugong na tila ulap na hitik sa tubig—tumindig siya, may mga matang gaya ng buwan, araw, at apoy, at pinapaganda ng buwan sa kanyang tuktok.

Verse 21

कपाले दृष्टिमावेश्य त्रिभिर्नेत्रैर्जनार्दनम् । अंगुल्या घटयन्प्राह कपालं परिपूरितम्

Itinuon niya ang tingin sa mangkok na bungo, at sa tatlong mata’y minasdan si Janārdana; saka niya inayos iyon sa daliri at nagsabi: “Ganap nang napuno ang bungo.”

Verse 22

श्रुत्वा शिवस्य तां वाणीं विष्णुर्धारां समाहरत् । पश्तोऽथ हरेरीशः स्वांगुल्या रुधिरं तदा

Nang marinig ni Viṣṇu ang tinig na iyon ni Śiva, tinipon niya ang umaagos na daloy. Pagkaraan, alang-alang kay Hari, ang Panginoon ay kumuha noon ng dugo sa sarili niyang daliri.

Verse 23

दिव्यवर्षसहस्रं च दृष्टिपातैर्ममंथ सः । मथ्यमाने ततो रक्ते कलिलं बुद्बुदं क्रमात्

At sa loob ng sanlibong banal na taon, hinalo niya iyon sa paghulog lamang ng tingin. Habang hinahalo ang pulang dugong masa, unti-unting lumitaw ang malabong bula at mga busilak na bulang-umangat.

Verse 24

बभूव च ततः पश्चात्किरीटी सशरासनः । बद्धतूणीरयुगलो वृषस्कंधोङ्गुलित्रवान्

At pagkaraan, siya’y lumitaw na may korona, tangan ang busog; may dalawang sisidlan ng palaso na mahigpit na nakatali, malapad at matipuno ang balikat na gaya ng toro, at may panangga sa daliri ng mamamana.

Verse 25

पुरुषो वह्निसंकाशः कपाले संप्रदृश्यते । तं दृष्ट्वा भगवान्विष्णुः प्राह रुद्रमिदं वचः

Isang Purusha, nagniningas na parang apoy, ay malinaw na nakita sa bungo. Pagkakita sa kanya, nagsalita ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu ng mga salitang ito kay Rudra (Śiva).

Verse 26

कपाले भव को वाऽयं प्रादुर्भूतोऽभवन्नरः । वचः श्रुत्वा हरेरीशस्तमुवाच विभो शृणु

“O Bhava (Śiva), sino nga ba ang taong ito na nagpakita sa ibabaw ng bungo?” Nang marinig ang mga salita ni Hari (Viṣṇu), sinabi ng Makapangyarihan: “O dakilang isa, makinig.”

Verse 27

नरो नामैष पुरुषः परमास्त्रविदां वरः । भवतोक्तो नर इति नरस्तस्माद्भविष्यति

Ang Purushang ito ay ang pangalang Nara, ang pinakadakila sa mga nakaaalam ng mga sukdulang sandata. Yamang tinawag mo siyang ‘Nara’, kaya siya nga ay magiging Nara.

Verse 28

नरनारायणौ चोभौ युगे ख्यातौ भविष्यतः । संग्रामे देवकार्येषु लोकानां परिपालने

Kapwa sina Nara at Nārāyaṇa ay magiging bantog sa kapanahunan—sa digmaan, sa mga gawaing para sa mga diyos, at sa pag-iingat at pagprotekta sa mga daigdig.

Verse 29

एष नारायणसखो नरस्तस्माद्भविष्यति । अथासुरवधे साह्यं तव कर्ता महाद्युतिः

Mula roon, siya’y magiging si Nara, ang kaibigang tapat ni Nārāyaṇa; at sa paglipol sa mga asura, ang lubhang maningning na iyon ay tutulong sa iyo.

Verse 30

मुनिर्ज्ञानपरीक्षायां जेता लोके भविष्यति । तेजोधिकमिदं दिव्यं ब्रह्मणः पंचमं शिरः

Sa pagsubok ng karunungan, ang pantas ay magiging nagwagi sa daigdig. Ang banal na ito’y higit sa ningning—ito ang ikalimang ulo ni Brahmā.

Verse 31

तेजसो ब्रह्मणो दीप्ताद्भुजस्य तव शोणितात् । मम दृष्टि निपाताच्च त्रीणि तेजांसि यानि तु

Mula sa naglalagablab na liwanag ni Brahmā, mula sa dugo ng iyong bisig, at mula sa pagbagsak ng aking titig—ito ang tatlong ningning na sumilang.

Verse 32

तत्संयोगसमुत्पन्नः शत्रुं युद्धे विजेष्यति । अवध्या ये भविष्यंति दुर्जया अपि चापरे

Ipinanganak sa gayong pagsasanib, tatalunin niya ang kaaway sa digmaan; at maging yaong waring di-mapaslang, at ang iba pang mahirap daigin, ay mapapabagsak.

Verse 33

शक्रस्य चामराणां च तेषामेष भयंकरः । एवमुक्त्वा स्थितः शंभुर्विस्मितश्च हरिस्तदा

“Para kay Śakra (Indra) at sa mga amara, siya’y kakilakilabot.” Pagkasabi nito, nanatiling nakatayo si Śambhu, at noon ay namangha si Hari.

Verse 34

कपालस्थः स तत्रैव तुष्टाव हरकेशवौ । शिरस्यंजलिमाधाय तदा वीर उदारधीः

Nakaupo roon sa ibabaw ng bungo, ang marangal at dakilang-budhing bayani ay nagpuri kina Hara at Keśava; at itinaas niya sa ulo ang magkadugtong na palad bilang añjali.

Verse 35

किंकरोमीति तौ प्राह इत्युक्त्वा प्रणतः स्थितः । तमुवाच हरः श्रीमान्ब्रह्मणा स्वेन तेजसा

Pagkasabi niya, “Ano ang aking gagawin (para sa inyo)?” siya’y nanatiling nakatayo na may pagyukong pagpupugay. Pagkaraan, nagsalita sa kanya ang maringal na si Hara (Śiva), na nagniningning sa sariling tejas, na wari’y si Brahmā ang kanyang tinutugon.

Verse 36

सृष्टो नरो धनुष्पाणिस्त्वमेनं तु निषूदय । इत्थमुक्त्वांजलिधरं स्तुवंतं शंकरो नरम्

“May nilikhang isang lalaki, may hawak na pana—ngayon, ikaw ay dapat pumatay sa kanya.” Sa gayong pananalita, si Śaṅkara ay nagsalita sa taong nakatayo na may magkadugtong na palad, patuloy na nagpupuri.

Verse 37

तथैवांजलिसंबद्धं गृहीत्वा च करद्वयम् । उद्धृत्याथ कपालात्तं पुनर्वचनमब्रवीत्

Pagkaraan, hinawakan niya ang dalawang kamay na magkadugtong sa añjali, at iniahon siya mula sa ibabaw ng bungo; saka muling nagsalita sa kanya.

Verse 38

स एष पुरुषो रौद्रो यो मया वेदितस्तव । विष्णुहुंकाररचितमोहनिद्रां प्रवेशितः

“Ito ang mabagsik na nilalang na ipinaalam ko sa iyo; siya’y ipinasok sa mapanlinlang na pagkakatulog na hinubog ng banal na huṃkāra ni Viṣṇu.”

Verse 39

विबोधयैनं त्वरितमित्युक्त्वान्तर्दधे हरः । नारायणस्य प्रत्यक्षं नरेणानेन वै तदा

Pagkasabi, “Gisingin siya agad,” naglaho si Hara (Śiva). At noon, sa pamamagitan ng taong ito, si Nārāyaṇa ay hayagang nagpakita sa harapan nila.

Verse 40

वामपादहतः सोपि समुत्तस्थौ महाबलः । ततो युद्धं समभवत्स्वेदरक्तजयोर्महत्

Bagaman tinamaan ng kaliwang paa, siya man—makapangyarihan sa lakas—ay muling tumindig. Pagkaraan, sumiklab ang isang dakilang labanan nina Sveda at Rakta.

Verse 41

विस्फारितधनुः शब्दं नादिताशेषभूतलम् । कवचं स्वेदजस्यैकं रक्तजेन त्वपाकृतम्

Ang tunog ng binanat na busog ay umalingawngaw sa buong daigdig; at ang nag-iisang baluti ng isinilang-sa-pawis ay inalis noon ng isinilang-sa-dugo.

Verse 42

एवं समेतयोर्युद्धे दिव्यं वर्षद्वयं तयोः । युध्यतोः समतीतं च स्वेदरक्तजयोर्नृप

Sa gayong pagharap nilang dalawa sa digmaan, dalawang banal na taon ang lumipas habang sila’y naglalaban, O hari—kapwa basang-basa sa pawis at nababahiran ng dugo.

Verse 43

रक्तजं द्विभुजं दृष्ट्वा स्वेदजं चैव संगतौ । विचिन्त्य वासुदेवोगाद्ब्रह्मणः सदनं परम्

Nang makita ang isinilang-sa-dugo na may dalawang bisig at ang isinilang-sa-pawis na magkasama, nagmuni si Vāsudeva at saka nagtungo sa kataas-taasang tahanan ni Brahmā.

Verse 44

ससंभ्रममुवाचेदं ब्रह्माणं मधुसूदनः । रक्तजेनाद्य भो ब्रह्मन्स्वेदजोयं निपातितः

Sa matinding pagkabalisa, sinabi ni Madhusūdana kay Brahmā: “O Brahman, ngayon ang nilalang na ipinanganak sa pawis ay napatumba ng isang isinilang sa dugo.”

Verse 45

श्रुत्वैतदाकुलो ब्रह्मा बभाषे मधुसूदनम् । हरे द्यजन्मनि नरो मदीयो जीवतादयम्

Pagkarinig nito, nabalisa si Brahmā at nagsalita kay Madhusūdana: “O Hari, sa susunod na kapanganakan nawa’y mabuhay muli ang taong ito na akin—gaya ng aking hinihiling.”

Verse 46

तथा तुष्टोऽब्रवीत्तं च विष्णुरेवं भविष्यति । गत्वा तयो रणमपि निवार्याऽऽह च तावुभौ

Nalugod si Viṣṇu at sinabi sa kanya, “Gayon ang mangyayari.” Pagkaraan, nilapitan niya sila, pinigil ang kanilang labanan, at nagsalita sa kanilang dalawa.

Verse 47

अन्यजन्मनि भविता कलिद्वापरयोर्मिथः । संधौ महारणे जाते तत्राहं योजयामि वां

Sa ibang kapanganakan, kapag sumiklab ang malaking digmaan sa pagsasanib ng mga yugto ng Kali at Dvāpara, doon ko kayong dalawa muling pagtatagpuin para sa pagtatagpong iyon.

Verse 48

विष्णुना तु समाहूय ग्रहेश्वरसुरेश्वरौ । उक्ताविमौ नरौ भद्रौ पालनीयौ ममाज्ञया

Ngunit tinawag ni Viṣṇu ang panginoon ng mga planeta at ang panginoon ng mga diyos, at sinabi: “Ang dalawang mabubuting taong ito ay dapat pangalagaan ayon sa aking utos.”

Verse 49

सहस्रांशो स्वेदजोयं स्वकीयोंऽशो धरातले । द्वापरांतेवतार्योयं देवानां कार्यसिद्धये

Ito ang may sanlibong sinag—ang Araw; isinilang mula sa pawis, siya’y sariling bahagi sa ibabaw ng lupa. Sa wakas ng yugto ng Dvāpara, siya’y magpapakita bilang avatāra upang ganapin ang layon ng mga deva.

Verse 50

यदूनां तु कुले भावी शूरोनाम महाबलः । तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि

Sa angkan ng mga Yadu ay lilitaw ang isang makapangyarihang lalaki na ang pangalan ay Śūra. Ang kaniyang anak na babae ay tinawag na Pṛthā, walang kapantay sa ganda sa buong daigdig.

Verse 51

उत्पत्स्यति महाभागा देवानां कार्यसिद्धये । दुर्वासास्तु वरं तस्यै मंत्रग्रामं प्रदास्यति

Ang mapalad na ginang na yaon ay isisilang upang ganapin ang layon ng mga deva; at si Durvāsā ay magkakaloob sa kaniya ng biyaya—ipagkakaloob ang kalipunan ng mga banal na mantra.

Verse 52

मंत्रेणानेन यं देवं भक्त्या आवाहयिष्यति । देवि तस्य प्रसादात्तु तव पुत्रो भविष्यति

Sa pamamagitan ng mantrang ito, sinumang diyos ang anyayahan niya nang may debosyon—O Diyosa—sa biyaya ng diyos na iyon, magkakaroon ka nga ng isang anak na lalaki.

Verse 53

सा च त्वामुदये दृष्ट्वा साभिलाषा रजस्वला । चिंताभिपन्ना तिष्ठंती भजितव्या विभावसो

At siya, nang makita ka sa pagsikat ng araw, puno ng pagnanasa at nasa panahon ng buwanang dalaw, ay tumindig na nababalot ng pangamba. O Vibhāvasu (Apoy), siya’y dapat tanggapin at lapitan bilang kapiling.

Verse 54

तस्या गर्भे त्वयं भावी कानीनः कुंतिनंदनः । भविष्यति सुतो देवदेवकार्यार्थसिद्धये

Sa kaniyang sinapupunan ikaw ay lilitaw, O anak ni Kuntī, bilang anak na isinilang sa labas ng kasal; at ang anak na iyon ay magiging katuparan ng layunin ng banal na gawain ng mga diyos.

Verse 55

तथेति चोक्त्वा प्रोवाच तेजोराशिर्दिवाकरः । पुत्रमुत्पादयिष्यामि कानीनं बलगर्वितम्

Pagkasabi ng, “Gayon nga,” ang Araw—isang bukal ng maningning na liwanag—ay nagpahayag: “Ako’y maglilihi ng isang anak, isang anak na di-kinikilala sa kasal, na may pagmamataas sa kanyang lakas.”

Verse 56

यस्य कर्णेति वै नाम लोकः सर्वो वदिष्यति । मत्प्रसादादस्य विष्णो विप्राणां भावितात्मनः

Ang buong daigdig ay tunay na tatawag sa kanya sa pangalang ‘Karṇa’. O Viṣṇu, sa aking biyaya, ang marangal na kaluluwang ito ay igagalang nang mataas sa mga brāhmaṇa.

Verse 57

अदेयं नास्ति वै लोके वस्तु किंचिच्च केशव । एवं प्रभावं चैवैनं जनये वचनात्तव

O Keśava, sa mundong ito’y wala ni anumang bagay na dapat ipagkait at hindi ibigay. Kaya, sa mismong salita mo, aking isinisilang sa kanya ang gayong kapangyarihan at bisa.

Verse 58

एवमुक्त्वा सहस्रांशुर्देवं दानवघातिनम् । नारायणं महात्मानं तत्रैवांतर्दधे रविः

Pagkasabi nito kay Nārāyaṇa—ang dakilang Panginoon, tagapagpuksa ng mga Dānava—si Sahasrāṁśu (ang Araw) ay naglaho roon din sa lugar na yaon.

Verse 59

अदर्शनं गते देवे भास्करे वारितस्करे । वृद्धश्रवसमप्येवमुवाच प्रीतमानसः

Nang lumubog na ang banal na Araw at napigil ang mga magnanakaw, siya—na may pusong nalulugod—ay nagsalita rin nang gayon kay Vṛddhaśravas.

Verse 60

सहस्रनेत्ररक्तोत्थो नरोऽयं मदनुग्रहात् । स्वांशभूतो द्वापरांते योक्तव्यो भूतले त्वया

Sa aking biyaya, ang taong ito’y sumibol mula sa dugo ng May Sanlibong Mata; siya’y isinilang bilang bahagi ng aking sariling diwa. Sa wakas ng yugto ng Dvāpara, ilagak mo siya sa ibabaw ng lupa.

Verse 61

यदा पांडुर्महाभागः पृथां भार्यामवाप्स्यति । माद्रीं चापि महाभाग तदारण्यं गमिष्यति

Kapag ang lubhang mapalad na Pāṇḍu ay makakamit si Pṛthā (Kuntī) bilang asawa—at gayundin si Mādrī, O marangal—noon siya’y tutungo sa gubat.

Verse 62

तस्याप्यरण्यसंस्थस्य मृगः शापं प्रदास्यति । तेन चोत्पन्नवैराग्यः शतशृगं गमिष्यति

Kahit nananahan siya sa gubat, isang usa ang magbubukas ng sumpa laban sa kanya; mula roon sisibol ang paglayo sa pagnanasa, at siya’y tutungo sa Śataśṛṅga.

Verse 63

पुत्रानभीप्सन्क्षेत्रोत्थान्भार्यां स प्रवदिष्यति । अनीप्संती तदा कुंती भर्त्तारं सा वदिष्यति

Nagnanais ng mga anak na isisilang sa pamamagitan ng niyoga, siya’y magsasalita sa kanyang asawa. Ngunit si Kuntī, na hindi nagnanais nito, ay magsasabi noon sa kanyang kabiyak.

Verse 64

नाहं मर्त्यस्य वै राजन्पुत्रानिच्छे कथंचन । दैवतेभ्यः प्रसादाच्च पुत्रानिच्छे नराधिप

O hari, hindi ko ninanais sa anumang paraan ang mga anak mula sa isang taong mortal. O pinuno ng mga tao, mga anak lamang ang ninanais ko sa biyaya at pagsang-ayon ng mga diyos.

Verse 65

प्रार्थयंत्यै त्वया शक्र कुंत्यै देयो नरस्ततः । वचसा च मदीयेन एवं कुरु शचीपते

O Śakra (Indra), yamang si Kuntī ay taimtim na dumaraing sa iyo, kaya dapat siyang pagkalooban ng isang lalaki. At sa aking salita—gawin mo ito, O panginoon ni Śacī.

Verse 66

अथाब्रवीत्तदा विष्णुं देवेशो दुःखितो वचः । अस्मिन्मन्वंतरेऽतीते चतुर्विंशतिके युगे

Pagkaraan, ang Panginoon ng mga diyos, nalulumbay, ay nagsalita ng mga salitang ito kay Viṣṇu: “Sa Manvantara na ito na lumipas, sa ika-dalawampu’t apat na yuga…”

Verse 67

अवतीर्य रघुकुले गृहे दशरथस्य च । रावणस्य वधार्थाय शांत्यर्थं च दिवौकसाम्

Bumaba siya sa angkan ni Raghu, sa tahanan ni Daśaratha, upang patayin si Rāvaṇa at maghatid ng kapayapaan sa mga nananahan sa langit.

Verse 68

रामरूपेण भवता सीतार्थमटता वने । मत्पुत्रो हिंसितो देव सूर्यपुत्रहितार्थिना

O Panginoon, habang ikaw ay gumagala sa gubat sa anyo ni Rāma, hinahanap si Sītā, ang aking anak ay napatay—ng isang naghangad ng kapakanan ng anak ng Araw (Sugrīva).

Verse 69

वालिनाम प्लवंगेंद्रः सुग्रीवार्थे त्वया यतः । दुःखेनानेन तप्तोहं गृह्णामि न सुतं नरम्

Sapagkat si Vāli, ang panginoon ng mga unggoy, ay pinaslang mo alang-alang kay Sugrīva, ako’y sinusunog ng dalamhating ito; kaya, O tao, hindi ko tatanggapin ang iyong anak.

Verse 70

अगृह्णमानं देवेंद्रं कारणांतरवादिनम् । हरिः प्रोचे शुनासीरं भुवो भारावतारणे

Nang si Indra, ang hari ng mga diyos, ay tumanggi at nagbigay pa ng iba’t ibang dahilan, si Hari ay nagsalita kay Śunāsīra tungkol sa pag-aalis ng bigat ng Daigdig.

Verse 71

अवतारं करिष्यामि मर्त्यलोके त्वहं प्रभो । सूर्यपुत्रस्य नाशार्थं जयार्थमात्मजस्य ते

O Panginoon, bababa ako sa daigdig ng mga mortal, upang lipulin ang anak ng Araw at upang igawad ang tagumpay sa iyong anak.

Verse 72

सारथ्यं च करिष्यामि नाशं कुरुकुलस्य च । ततो हृष्टोभवच्छक्रो विष्णुवाक्येन तेन ह

“Ako rin ay magiging tagapagmaneho ng karwahe—at (magdudulot) ng pagkapuksa ng angkan ng Kuru.” Sa pagdinig sa mga salitang iyon ni Viṣṇu, si Śakra (Indra) ay napuspos ng galak.

Verse 73

प्रतिगृह्य नरं हृष्टः सत्यं चास्तु वचस्तव । एवमुक्त्वा वरं देवः प्रेषयित्वाऽच्युतः स्वयम्

Tinanggap ang tao nang may galak, sinabi ng Panginoon, “Mangyari nawa—maging totoo ang iyong mga salita.” Sa gayon, matapos ipagkaloob ang biyaya, si Acyuta ay pinayaon siya, at Siya mismo’y kumilos pa.

Verse 74

गत्वा तु पुंडरीकाक्षो ब्रह्माणं प्राह वै पुनः । त्वया सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Pagkaraan, ang Puṇḍarīkākṣa, ang Panginoong may matang-loto, ay lumapit kay Brahmā at muling nagsalita: “Sa iyo nilikha ang lahat ng ito—ang buong tatlong daigdig, kasama ang mga gumagalaw at di-gumagalaw na nilalang.”

Verse 75

आवां कार्यस्य करणे सहायौ च तव प्रभो । स्वयं कृत्वा पुनर्नाशं कर्तुं देव न बुध्यसे

O Panginoon, kaming dalawa ay iyong mga katuwang sa pagtupad ng gawain. Ngunit matapos mong gawin ito sa iyong sarili, hindi mo nauunawaan, O Diyos, kung paano ito muling wakasan o pawalang-bisa.

Verse 76

कृतं जुगुप्सितं कर्म शंभुमेतं जिघांसता । त्वया च देवदेवस्य सृष्टः कोपेन वै पुमान्

Isang kasuklam-suklam na gawa ang iyong nagawa sa pagnanais na patayin si Śambhu; at dahil sa iyong poot, isang tao ang tunay na nalikha—isinilang mula sa galit ng Diyos ng mga diyos.

Verse 77

शुद्ध्यर्थमस्य पापस्य प्रायश्चित्तं परं कुरु । गृह्णन्वह्नित्रयं देव अग्निहोत्रमुपाहर

Upang luminis sa kasalanang ito, isagawa mo ang pinakamataas na pagtubos. O Panginoon, tanggapin ang tatlong banal na apoy at isakatuparan ang ritwal ng Agnihotra.

Verse 78

पुण्यतीर्थे तथा देशे वने वापि पितामह । स्वपत्न्या सहितो यज्ञं कुरुष्वास्मत्परिग्रहात्

O Pitāmaha, sa isang banal na tīrtha, o sa isang sagradong lupain, o kahit sa kagubatan—magsagawa ka ng yajña kasama ang iyong sariling asawa, gamit ang mga handog na tinanggap mo mula sa amin bilang kinakailangang paglalaan.

Verse 79

सर्वे देवास्तथादित्या रुद्राश्चापि जगत्पते । आदेशं ते करिष्यंति यतोस्माकं भवान्प्रभुः

Lahat ng mga diyos—kasama ang mga Āditya at ang mga Rudra rin, O Panginoon ng sanlibutan—tutupad sa iyong utos, sapagkat Ikaw ang aming Panginoon.

Verse 80

एकोहि गार्हपत्योग्निर्दक्षिणाग्निर्द्वितीयकः । आहवनीयस्तृतीयस्तु त्रिकुंडेषु प्रकल्पय

Ang Gārhapatya ang iisang pangunahing apoy; ang Dakṣiṇāgni ang ikalawa; at ang Āhavanīya ang ikatlo—itatag mo sila sa tatlong hukay ng apoy.

Verse 81

वर्तुले त्वर्चयात्मानम्मामथो धनुराकृतौ । चतुःकोणे हरं देवं ऋग्यजुःसामनामभिः

Sambahin mo Ako sa anyong bilog; saka sa anyong tulad ng busog. Sa anyong may apat na sulok, sambahin si Panginoong Hara, ang banal, sa mga pangalang Ṛg, Yajus, at Sāma.

Verse 82

अग्नीनुत्पाद्य तपसा परामृद्धिमवाप्य च । दिव्यं वर्षसहस्रं तु हुत्वाग्नीन्शमयिष्यसि

Pagkapagsindi mo ng mga banal na apoy at, sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay, makamtan ang sukdulang kasaganaan, maghahandog ka ng mga alay sa loob ng isang libong banal na taon, at saka mo papatayin ang mga apoy.

Verse 83

अग्निहोत्रात्परं नान्यत्पवित्रमिह पठ्यते । सुकृतेनाग्निहोत्रेण प्रशुद्ध्यंति भुवि द्विजाः

Walang ibang itinuturo rito na higit na nagpapadalisay kaysa sa Agnihotra. Sa Agnihotra na mahusay na naisagawa, ang mga dvija ay nalilinis sa ibabaw ng lupa.

Verse 84

पंथानो देवलोकस्य ब्राह्मणैर्दशितास्त्वमी । एकोग्निः सर्वदा धार्यो गृहस्थेन द्विजन्मना

Ang mga landas patungo sa daigdig ng mga deva ay itinuro ng mga Brahmana. Ang may dalawang kapanganakan na maybahay ay laging magpanatili ng iisang banal na apoy.

Verse 85

विनाग्निना द्विजेनेह गार्हस्थ्यन्न तु लभ्यते । भीष्म उवाच । योऽसौ कपालादुत्पन्नो नरो नाम धनुर्द्धरः

Kung walang banal na apoy, ang may dalawang kapanganakan dito ay hindi makakamtan ang pagkain at kabuhayang nararapat sa buhay-maybahay. Sabi ni Bhīṣma: “Yaong mamamanang si Nara, na isinilang mula sa isang bungo…”

Verse 86

किमेष माधवाज्जात उताहो स्वेन कर्मणा । उत रुद्रेण जनितो ह्यथवा बुद्धिपूर्वकम्

Ang isang ito ba’y isinilang kay Mādhava (Viṣṇu), o bunga ng sarili niyang karma? O siya ba’y inianak ni Rudra—o sadyang nilikha nang may pag-iisip at layon?

Verse 87

ब्रह्मन्हिरण्यगर्भोऽयमंडजातश्चतुर्मुखः । अद्भुतं पञ्चमं तस्य वक्त्रं तत्कथमुत्थितम्

O Brahman, itong Hiraṇyagarbha—na isinilang mula sa kosmikong itlog—ay may apat na mukha. Paano nga ba sumibol sa kanya ang kamangha-manghang ikalimang mukha?

Verse 88

सत्वे रजो न दृश्येत न सत्वं रजसि क्वचित् । सत्वस्थो भगवान्ब्रह्मा कथमुद्रेकमादधात्

Sa sattva, hindi nakikita ang rajas; ni ang sattva ay kailanman nasusumpungan sa rajas. Kung ang Mapalad na Brahmā ay nananatili sa sattva, paano siya magkakaroon ng pag-igting ng rajas?

Verse 89

मूढात्मना नरो येन हंतुं हि प्रहितो हरं । पुलस्त्य उवाच । महेश्वरहरी चैतो द्वावेव सत्पथि स्थितौ

Sinabi ni Pulastya: “Ang taong yaong nalinlang na isinugo upang pumatay kay Hara (Śiva)—alamin mong si Maheśvara (Śiva) at si Hari (Viṣṇu) ay tunay na dalawang yaon, kapwa nakatatag sa landas ng katotohanan.”

Verse 90

तयोरविदितं नास्ति सिद्धासिद्धं महात्मनोः । ब्रह्मणः पंचमं वक्त्रमूर्द्ध्वमासीन्महात्मनः

Sa dalawang dakilang may-diwa, walang bagay—maging maaabot o di-maaabot—ang di nila nalalaman. At kay Brahmā na dakila, may ikalimang mukha na nakaharap paitaas.

Verse 91

ततो ब्रह्माभवन्मूढो रजसा चोपबृंहितः । ततोऽयं तेजसा सृष्टिममन्यत मया कृता

Pagkaraan, si Brahmā ay nalinlang, at lalo pang napalalo ng rajas. At dahil sa sariling ningning, inakala niyang ang paglikhang ito ay siya ang gumawa.

Verse 92

मत्तोऽन्यो नास्ति वै देवो येन सृष्टिः प्रवर्तिता । सह देवाः सगंधर्वाः पशुपक्षिमृगाकुलाः

“Wala ngang ibang diyos maliban sa akin na nagpasimuno sa pag-iral ng sangnilikha”—kasama ang mga deva, ang mga Gandharva, at ang napakaraming hayop, ibon, at mababangis na nilalang.

Verse 93

एवं मूढः स पंचास्यो विरिंचिरभवत्पुनः । प्राग्वक्त्रं मुखमेतस्य ऋग्वेदस्य प्रवर्तकम्

Sa gayon, bagaman nalinlang, ang limang-mukha ay muling naging Viriñci (Brahmā). Ang mukhang nakaharap sa silangan ay naging tagapagpasimula ng Ṛgveda.

Verse 94

द्वितीयं वदनं तस्य यजुर्वेदप्रवर्तकम् । तृतीयं सामवेदस्य अथर्वार्थं चतुर्थकम्

Ang ikalawang mukha niya ang nagpasulong sa Yajurveda; ang ikatlo ang pinagmulan ng Sāmaveda; at ang ikaapat ay para sa diwa at layon ng Atharvaveda.

Verse 95

सांगोपांगेतिहासांश्च सरहस्यान्ससंग्रहान् । वेदानधीते वक्त्रेण पंचमेनोर्द्ध्वचक्षुषा

Sa ikalimang bibig niya—nakatingala ang paningin—pinag-aralan niya ang mga Veda kasama ang mga pantulong na sangay, ang mga Itihāsa, ang mga lihim na aral, at ang mga tinipong kalipunan.

Verse 96

तस्याऽसुरसुराः सर्वे वक्त्रस्याद्भुतवर्चसः । तेजसा न प्रकाशंते दीपाः सूर्योदये यथा

Sa harap ng kamangha-manghang ningning ng kanyang mukha, hindi nagliwanag ang lahat ng deva at asura—gaya ng mga lamparang walang liwanag sa pagsikat ng araw sa tapat ng araw.

Verse 97

स्वपुरेष्वपि सोद्वेगा ह्यवर्तंत विचेतसः । न कंचिद्गणयेच्चान्यं तेजसा क्षिपते परान्

Kahit sa sarili nilang mga lungsod, sila’y gumalaw na may pangamba at pagkabalisa, at ligalig ang isip. Wala silang itinuring na iba pang dapat igalang, at sa alab ng kanilang kapangyarihan ay ibinubuwal nila ang iba.

Verse 98

नाभिगंतु न च द्रष्टुं पुरस्तान्नोपसर्पितुम् । शेकुस्त्रस्ताः सुरास्सर्वे पद्मयोनिं महाप्रभुम्

Sa takot, hindi nakalapit ang lahat ng mga deva, ni hindi man lamang makatingin, ni makalapit sa harapan ng dakila at maningning na Padmayoni, ang Ipinanganak sa Lotus (Brahmā).

Verse 99

अभिभूतमिवात्मानं मन्यमाना हतत्विषः । सर्वे ते मंत्रयामासुर्दैवता हितमात्मनः

Inakala nilang sila’y waring napasuko, at ang ningning nila’y kumupas; kaya’t ang lahat ng mga diyos ay nagpayuhan kung ano ang magiging ikabubuti ng kanilang sarili.

Verse 100

गच्छामः शरणं शंभुं निस्तेजसोऽस्य तेजसा । देवा ऊचुः । नमस्तेसर्वसत्वेश महेश्वर नमोनमः

Nang madaig ng Kaniyang liwanag at mawalan kami ng sariling ningning, kami’y kumakalinga kay Śambhu. Wika ng mga diyos: “Namaskāra sa Iyo, Panginoon ng lahat ng nilalang; O Maheśvara, paulit-ulit kaming yumuyuko sa Iyo.”

Verse 101

जगद्योने परंब्रह्म भूतानां त्वं सनातनः । प्रतिष्ठा सर्वजगतां त्वं हेतुर्विष्णुना सह

O sinapupunan ng sansinukob, O Kataas-taasang Brahman—Ikaw ang walang hanggan sa lahat ng nilalang. Ikaw ang salalayan ng lahat ng daigdig, at kasama ni Viṣṇu, Ikaw ang sanhi ng pag-iral.

Verse 102

एवं संस्तूयमानोसौ देवर्षिपितृदानवैः । अंतर्हित उवाचेदं देवाः प्रार्थयतेप्सितम्

Sa gayong pagpupuri ng mga diyos, ng mga banal na ṛṣi, ng mga ninuno, at ng mga Dānava, siya—bagaman nananatiling di-nakikita—ay nagsalita: “O mga diyos, hingin ninyo ang biyayang ninanais.”

Verse 103

देवा ऊचुः । प्रत्यक्षदर्शनं दत्वा देहि देव यथेप्सितम् । कृत्वा कारुण्यमस्माकं वरश्चापि प्रदीयताम्

Wika ng mga diyos: “O Panginoon, ipagkaloob Mo muna sa amin ang tuwirang pagtanaw sa Iyo, at saka ibigay ang ninanais. Sa Iyong habag sa amin, nawa’y igawad Mo rin ang isang biyaya.”

Verse 104

यदस्माकं महद्वीर्यं तेज ओजः पराक्रमः । तत्सर्वं ब्रह्मणा ग्रस्तं पंचमास्यस्य तेजसा

Anumang dakilang kagitingan, ningning, sigla, at lakas na taglay namin—lahat yaon ay nilamon ni Brahmā sa liwanag ng kaniyang anyong may limang mukha.

Verse 105

विनेशुः सर्वतेजांसि त्वत्प्रसादात्पुनः प्रभो । जायते तु यथापूर्वं तथा कुरु महेश्वर

Naglahong lahat ng ningning; sa iyong biyaya, O Panginoon, pabangonin silang muli gaya ng dati. Gawin mo ito, O Maheśvara.

Verse 106

ततः प्रसन्नवदनो देवैश्चापि नमस्कृतः । जगाम यत्र ब्रह्माऽसौ रजोहंकारमूढधीः

Pagkaraan, taglay ang payapang mukha—at matapos ding yumukuran ng mga diyos—siya’y nagtungo sa kinaroroonan ni Brahmā, na ang isip ay nalinlang ng rajas at pagkamakasarili.

Verse 107

स्तुवंतो देवदेवेशं परिवार्य समाविशन् । ब्रह्मा तमागतं रुद्रं न जज्ञे रजसावृतः

Pinupuri ang Diyos ng mga diyos, pinaligiran nila siya at pumasok sa (pook na yaon). Ngunit si Brahmā—nababalutan ng rajas—ay hindi nakilala si Rudra na dumating.

Verse 108

सूर्यकोटिसहस्राणां तेजसा रंजयन्जगत् । तदादृश्यत विश्वात्मा विश्वसृग्विश्वभावनः

Sa liwanag ng libu-libong milyong araw, pinagniningning niya ang daigdig; noon ay nagpakita ang Kaluluwa ng Sansinukob—Lumikha at Tagapagtaguyod ng lahat.

Verse 109

सपितामहमासीनं सकलं देवमंडलम् । अभिगम्य ततो रुद्रो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्

Pagkatapos ay lumapit si Rudra kay Brahma, ang Kataas-taasang Panginoon, kung saan nakaupo ang buong kapulungan ng mga diyos kasama ang Pitāmaha.

Verse 110

अहोतितेजसा वक्त्रमधिकं देव राजते । एवमुक्त्वाट्टहासं तु मुमोच शशिशेखरः

"Ah! O diyos, ang iyong mukha ay labis na nagniningning sa nag-aalab na karilagan." Matapos magsalita ng ganito, si Śaśiśekhara ay humalakhak nang malakas.

Verse 111

वामांगुष्ठनखाग्रेण ब्रह्मणः पंचमं शिरः । चकर्त कदलीगर्भं नरः कररुहैरिव

Gamit ang matalim na dulo ng kuko ng kanyang kaliwang hinlalaki, pinutol niya ang ikalimang ulo ni Brahma—tulad ng isang taong humihiwa sa malambot na ubod ng saging gamit ang kanyang mga kuko.

Verse 112

विच्छिन्नं तु शिरः पश्चाद्भवहस्ते स्थितं तदा । ग्रहमंडलमध्यस्थो द्वितीय इव चंद्रमाः

Pagkatapos, ang naputol na ulo ay napunta sa kamay ni Bhava; at, nakaposisyon sa gitna ng bilog ng mga planeta, ito ay nagmistulang ikalawang buwan.

Verse 113

करोत्क्षिप्तकपालेन ननर्त च महेश्वरः । शिखरस्थेन सूर्येण कैलास इव पर्वतः

Hawak ang isang mangkok na bungo na nakataas sa kanyang kamay, sumayaw si Mahādeva; at ang bundok, na may araw na nakapatong sa tuktok nito, ay nagmistulang Bundok Kailāsa.

Verse 114

छिन्ने वक्त्रे ततो देवा हृष्टास्तं वृषभध्वजम् । तुष्टुवुर्विविधैस्तोत्रैर्देवदेवं कपर्दिनम्

Nang maputol ang mukha, ang mga deva ay nagalak at pinuri nila ang Panginoong may watawat na toro (Śiva), ang Diyos ng mga diyos, ang may buhók na nakapulupot, sa sari-saring mga himno.

Verse 115

देवा ऊचुः । नमः कपालिने नित्यं महाकालस्य कालिने । ऐश्वर्यज्ञानयुक्ताय सर्वभागप्रदायिने

Wika ng mga deva: “Laging pagpupugay kay Kapālin, sa Panahon ni Mahākāla; sa Kanya na may kapangyarihan at kaalaman, at nagkakaloob ng bawat bahagi ng biyaya at gantimpala.”

Verse 116

नमो हर्षविलासाय सर्वदेवमयाय च । कलौ संहारकर्ता त्वं महाकालः स्मृतो ह्यसि

Pagpupugay sa Iyo na ang paglalaro ay masayang ligaya, at sa Iyo na naglalaman ng lahat ng mga deva. Sa panahon ng Kali, Ikaw ang tagapagwasak; tunay, Ikaw ay inaalala bilang Mahākāla.

Verse 117

भक्तानामार्तिनाशस्त्वं दुःखांतस्तेन चोच्यसे । शंकरोष्याशुभक्तानां तेन त्वं शंकरः स्मृतः

Ikaw ang pumupuksa sa pagdurusa ng mga deboto; kaya Ikaw ay tinatawag na ‘wakas ng dalamhati’. At sapagkat Ikaw ay nagdudulot ng kabutihang-palad sa mga mabilis na nagiging deboto, kaya Ikaw ay inaalala bilang ‘Śaṅkara’.

Verse 118

छिन्नं ब्रह्मशिरो यस्मात्त्वं कपालं बिभर्षि च । तेन देव कपाली त्वं स्तुतो ह्यद्य प्रसीद नः

Sapagkat pinutol Mo ang ulo ni Brahmā at kaya Mo taglay ang bungo, O Diyos, Ikaw ay tinatawag na Kapālī. Ngayon ay pinupuri Ka namin—mahabag Ka sa amin.

Verse 119

एवं स्तुतः प्रसन्नात्मा देवान्प्रस्थाप्य शंकरः । स्वानि धिष्ण्यानि भगवांस्तत्रैवासीन्मुदान्वितः

Sa gayong pagpupuri, si Śaṅkara, payapa ang loob, ay pinauwi ang mga deva; at ang Mapalad na Panginoon, matapos itatag ang Kaniyang mga banal na tahanan, ay nanatili roon, puspos ng galak.

Verse 120

विज्ञाय ब्रह्मणो भावं ततो वीरस्य जन्म च । शिरो नीरस्य वाक्यात्तु लोकानां कोपशांतये

Nang maunawaan ang layon ni Brahmā at ang pagsilang ng bayaning nilalang, mula sa utos hinggil sa “walang-tubig” ay nalikha ang ulo, upang mapawi ang poot ng mga daigdig.

Verse 121

शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टावाथ प्रणम्य तम् । तेजोनिधि परं ब्रह्म ज्ञातुमित्थं प्रजापतिम्

Ipinatong niya sa ulo ang magkasalikop na palad, saka nagpuri at yumukod sa Kaniya—sa ganitong paraan hinahangad niyang makilala si Prajāpati, ang Kataas-taasang Brahman, ang bukal ng ningning.

Verse 122

निरुक्तसूक्तरहस्यैरृग्यजुः सामभाषितैः । रुद्र उवाच । अप्रमेय नमस्तेस्तु परमस्य परात्मने

Sa pamamagitan ng lihim na diwa ng mga himno at ng nakatagong layon ng mga Veda—na binigkas sa wika ng Ṛg, Yajus, at Sāman—nagsalita si Rudra: “O Di-masusukat, pagpupugay sa Iyo, sa Kataas-taasan, sa Pinakamataas na Sarili.”

Verse 123

अद्भुतानां प्रसूतिस्त्वं तेजसां निधिरक्षयः । विजयाद्विश्वभावस्त्वं सृष्टिकर्ता महाद्युते

Ikaw ang pinagmumulan ng mga kababalaghan, ang di-nauubos na kayamanan ng mga ningning. Sa tagumpay, Ikaw ang mismong kalikasan ng sansinukob; O lubhang maningning, Ikaw ang lumikha ng paglikha.

Verse 124

ऊर्द्ध्ववक्त्र नमस्तेस्तु सत्वात्मकधरात्मक । जलशायिन्जलोत्पन्न जलालय नमोस्तु ते

O Nakaharap sa Itaas, pagpupugay sa Iyo—Ikaw na may likas na sattva at tagapagdala ng daigdig. O Ikaw na nahihimlay sa mga tubig, sumibol mula sa tubig, at siyang tahanan ng mga tubig—pagpupugay sa Iyo.

Verse 125

जलजोत्फुल्लपत्राक्ष जय देव पितामह । त्वया ह्युत्पादितः पूर्वं सृष्ट्यर्थमहमीश्वर

O may matang gaya ng ganap na namumulaklak na talulot ng lotus—tagumpay sa Iyo, O banal na Pitāmaha (Brahmā). Sapagkat ako, ang Panginoon, ay minsang iniluwal mo noon para sa layunin ng paglikha.

Verse 126

यज्ञाहुतिसदाहार यज्ञांगेश नमोऽस्तु ते । स्वर्णगर्भ पद्मगर्भ देवगर्भ प्रजापते

Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon ng mga sangkap ng yajña, na ang palagiang pagkain ay ang mga handog na alay. O Prajāpati—Ginintuang Sinapupunan, Sinapupunang-Lotus, Banal na Sinapupunan!

Verse 127

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारः स्वधा त्वं पद्मसंभव । वचनेन तु देवानां शिरश्छिन्नं मया प्रभो

Ikaw ang yajña; Ikaw ang panawagang vaṣaṭ; Ikaw ang handog na svadhā, O isinilang sa lotus. Ngunit dahil sa aking salita, ang mga ulo ng mga diyos ay naputol, O Panginoon.

Verse 128

ब्रह्महत्याभिभूतोस्मि मां त्वं पाहि जगत्पते । इत्युक्तो देवदेवेन ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

“Nadadaganan ako ng kasalanan ng pagpatay sa Brahmin; iligtas mo ako, O Panginoon ng sansinukob.” Sa gayong pananalita ng Diyos ng mga diyos, si Brahmā ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 129

ब्रह्मोवाच । सखा नाराणो देवः स त्वां पूतं करिष्यति । कीर्तनीयस्त्वया धन्यः स मे पूज्यः स्वयं विभुः

Sinabi ni Brahmā: “Kaibigan mo ang banal na Nārāyaṇa; siya ang magpapadalisay sa iyo. Mapalad ka—purihin mo siya, karapat-dapat siyang ipagbunyi. Siya ang aking sariling sinasamba, ang Panginoon mismo.”

Verse 130

अनुध्यातोऽसि वै नूनं तेन देवेन विष्णुना । येन ते भक्तिरुत्पन्ना स्तोतुं मां मतिरुत्थिता

Tunay ngang ikaw ay inalaala at pinagbulayan ng Diyos na si Viṣṇu; sa pamamagitan niya sumibol ang iyong debosyon, at umusbong ang iyong pasya na purihin ako.

Verse 131

शिरश्छेदात्कपाली त्वं सोमसिद्धांतकारकः । कोटीः शतं च विप्राणामुद्धर्तासि महाद्युते

Dahil sa pagputol ng ulo, ikaw ay naging Kapālī, ang Tagapagdala ng Bungo, at ang nagtatag ng banal na kautusan ni Soma. O lubhang maningning, ikaw ang tagapagligtas ng sandaang koṭi ng mga brāhmaṇa.

Verse 132

ब्रह्महत्याव्रतं कुर्या नान्यत्किंचन विद्यते । अभाष्याः पापिनः क्रूरा ब्रह्मघ्नाः पापकारिणः

Dapat isagawa ang panatang pagtubos sa kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa; wala nang iba pang lunas. Ang mga pumatay sa brāhmaṇa ay makasalanan at malupit, di dapat kausapin, at mga gumagawa ng kasamaan.

Verse 133

वैतानिका विकर्मस्था न ते भाष्याः कथंचन । तैस्तु दृष्टैस्तथा कार्यं भास्करस्यावलोकनम्

Yaong gumaganap man ng mga ritong Veda ngunit nananatili sa ipinagbabawal na gawain ay di dapat kausapin kailanman. Sa pagkakita sa kanila, gawin ang nararapat—ituon ang tingin kay Bhāskara, ang Araw.

Verse 134

अंगस्पर्शे कृते रुद्र सचैलो जलमाविशेत् । एवं शुद्धिमवाप्नोति पूर्वं दृष्टां मनीषिभिः

O Rudra, kapag nagkaroon ng pagdikit ng katawan, pumasok sa tubig nang nakasuot pa ng damit; sa gayon matatamo ang paglilinis na kinilala ng mga pantas noong una.

Verse 135

स भवान्ब्रह्महन्तासि शुद्ध्यर्थं व्रतमाचर । चीर्णे व्रते पुनर्भूयः प्राप्स्यसि त्वं वरान्बहून्

Tunay na ikaw ay pumatay ng isang brāhmaṇa; kaya magsagawa ka ng panata para sa paglilinis. Kapag natupad ang panatang iyon, muli kang magkakamit ng maraming biyaya.

Verse 136

एवमुक्त्वा गतो ब्रह्मा रुद्रस्तन्नाभिजज्ञिवान् । अचिंतयत्तदाविष्णुं ध्यानगत्या ततः स्वयं

Pagkasabi nito, umalis si Brahmā. Hindi iyon naunawaan ni Rudra; kaya noon, sa sariling kapangyarihan, sinimulan niyang pagnilayan si Viṣṇu, pumasok sa landas ng pagmumuni-muni.

Verse 137

लक्ष्मीसहायं वरदं देवदेवं सनातनम् । अष्टांगप्रणिपातेन देवदेवस्त्रिलोचनः

Ang tatlong-matang Panginoon ng mga diyos ay nagpatirapa sa walong bahagi ng katawan sa walang-hanggang Panginoon ng mga diyos—si Viṣṇu—ang tagapagkaloob ng biyaya, na kasama si Lakṣmī.

Verse 138

तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंखचक्रगदाधरम् । रुद्र उवाच । परं पराणाममृतं पुराणं परात्परं विष्णुमनंतवीर्यं

Pagkatapos yumukod, pinuri niya ang Panginoong may hawak na kabibe, diskos, at pamalo. Sinabi ni Rudra: “Si Viṣṇu ang sukdulan sa sukdulan—di-namamatay, ang Sinauna; higit sa pinakamataas, may walang-hanggang lakas.”

Verse 139

स्मरामि नित्यं पुरुषं वरेण्यं नारायणं निष्प्रतिमं पुराणम् । परात्परं पूर्वजमुग्रवेगं गंभीरगंभीरधियां प्रधानम्

Lagi kong inaalala ang Kataas-taasang Karapat-dapat na Purusha—si Nārāyaṇa—walang kapantay at sinauna; higit sa pinakamataas, ang unang pinagmulan, may di-mapipigil na lakas, at pangunahing pagninilayan ng malalim na isipan.

Verse 140

नतोस्मि देवं हरिमीशितारं परात्परं धामपरं च धाम । परापरं तत्परमं च धाम परापरेशं पुरुषं विशालम्

Sumasamba ako kay Hari, ang Diyos at Panginoong Tagapamahala—higit pa sa pinakamataas; ang kataas-taasang tahanan at saligan ng lahat ng tahanan; lampas sa mataas at mababa; ang sukdulang kanlungan; ang Panginoon ng lahat ng mataas at mababa; ang malawak at sumasaklaw-sa-lahat na Purusha.

Verse 141

नारायणं स्तौमि विशुद्धभावं परापरं सूक्ष्ममिदं ससर्ज । सदास्थितत्वात्पुरुषप्रधानं शांतं प्रधानं शरणं ममास्तु

Pinupuri ko si Nārāyaṇa, na may lubos na dalisay na diwa—kapwa lampas at nasa loob—na lumikha sa maselang sansinukob na ito. Sapagkat Siya’y laging nananatili, Siya ang kataas-taasang Purusha, ang pangunahing simulain—mapayapa at sinauna; nawa Siya ang aking kanlungan.

Verse 142

नारायणं वीतमलं पुराणं परात्परं विष्णुमपारपारम् । पुरातनं नीतिमतां प्रधानं धृतिक्षमाशांतिपरं क्षितीशम्

Sumasamba ako kay Nārāyaṇa—walang dungis at sinauna—kay Viṣṇu, ang Kataas-taasan na lampas pa sa kataas-taasan, di-masukat at walang hangganan; ang Matandang Walang Simula, pangunahing huwaran ng mga matuwid, na ang likas ay katatagan, pagtitiis, at kapayapaan, ang maharlikang Panginoon ng daigdig.

Verse 143

शुभं सदा स्तौमि महानुभावं सहस्रमूर्द्धानमनेकपादम् । अनंतबाहुं शशिसूर्यनेत्रं क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रनिद्रम्

Lagi kong pinupuri ang mapalad at dakilang Panginoon—may sanlibong ulo at maraming paa, walang hanggang mga bisig, ang buwan at araw bilang Kanyang mga mata; Siya ang kapwa nasisira at di-nasisira, na nahihimlay sa Karagatang Gatas.

Verse 144

नारायणं स्तौमि परं परेशं परात्परं यत्त्रिदशैरगम्यम् । त्रिसर्गसंस्थं त्रिहुताशनेत्रं त्रितत्वलक्ष्यं त्रिलयं त्रिनेत्रम्

Pinupuri ko si Nārāyaṇa—ang Kataas-taasan, Panginoon ng mga panginoon, higit pa sa pinakamataas—na di maabot kahit ng mga deva. Siya ang salalayan ng tatluhang paglikha; Siya ang may mata na ang tatlong banal na apoy; Siya ang layuning nakikilala sa tatlong tattva; Siya ang pagkalusaw ng tatlo; at Siya ang Tatlong-Mata.

Verse 145

नमामि नारायणमप्रमेयं कृते सितं द्वापरतश्च रक्तम् । कलौ च कृष्णं तमथो नमामि ससर्ज यो वक्त्रत एव विप्रान्

Sumasamba ako sa di-masusukat na Nārāyaṇa—maputi sa Kṛta-yuga, mapula sa Dvāpara-yuga, at maitim sa Kali-yuga. Muli akong yumuyuko sa Kanya na lumikha ng mga brāhmaṇa mula mismo sa Kanyang bibig.

Verse 146

भुजांतरात्क्षत्रमथोरुयुग्माद्विशः पदाग्राच्च तथैव शूद्रान् । नमामि तं विश्वतनुं पुराणं परात्परं पारगमप्रमेयम्

Mula sa Kanyang mga bisig lumitaw ang mga Kṣatriya; mula sa pares ng Kanyang mga hita, ang mga Vaiśya; at mula sa dulo ng Kanyang mga paa, gayundin ang mga Śūdra. Sumasamba ako sa Sinaunang Yaong ang katawan ay ang sansinukob—higit pa sa lampas—di-masukat, nasa ibayo ng pinakahuling pampang.

Verse 147

सूक्ष्ममूर्त्तिं महामूर्त्तिं विद्यामूर्त्तिममूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम्

Sumasamba ako sa May-matang-lotus: may anyong banayad, may anyong napakalawak, nagkatawang-banal na kaalaman, at gayon ma’y walang anyo—ang panangga at baluting nag-iingat sa lahat ng mga deva.

Verse 148

सहस्रशीर्षं देवेशं सहस्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठंतं नमस्ये परमेश्वरम्

Sumasamba ako sa Kataas-taasang Panginoon, Devesa—may sanlibong ulo at sanlibong mata, makapangyarihan ang mga bisig—na lumalaganap sa buong sansinukob at nananatiling tagapagtaguyod nito.

Verse 149

शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये शार्ङ्गपाणिनम्

Sumasamba ako kay Viṣṇu—ang banal na kanlungan at tagapagkaloob ng kanlungan—laging nagwawagi at walang hanggan, nagniningning na tila maitim na ulap-ulan, ang may hawak ng busog na Śārṅga.

Verse 150

शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं नमस्ये सर्वगं हरिम्

Sumasamba ako kay Hari—dalisay, sumasaklaw sa lahat, walang hanggan, may anyo ng kalangitan, sinauna; at malaya sa pag-iral at di-pag-iral—ang lumalaganap sa lahat.

Verse 151

न चात्र किंचित्पश्यामि व्यतिरिक्तं तवाच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम्

O Acyuta, wala akong nakikitang anumang hiwalay sa Iyo; tunay, namamasdan ko ang buong sansinukob—gumagalaw at di-gumagalaw—na puspos ng Iyong pag-iral.

Verse 152

एवं तु वदतस्तस्य रुद्रस्य परमेष्ठिनः । इतीरितेस्तेन सनातन स्वयं परात्परस्तस्य बभूव दर्शने

Habang gayon ang pagsasalita ni Rudra, ang Kataas-taasang Panginoon, at matapos niyang ipahayag ito, ang Walang Hanggan—Siya mismo ang Higit pa sa higit—ay nagpakita sa harap niya sa nakikitang anyo.

Verse 153

रथांगपाणिर्गरुडासनो गिरिं विदीपयन्भास्करवत्समुत्थितः । वरं वृणीष्वेति सनातनोब्रवीद्वरस्तवाहं वरदः समागतः

Pagkaraan, ang Walang Hanggan—may hawak na cakra at nakaupo kay Garuḍa—ay sumilang na tila araw, nililiwanagan ang bundok. Wika Niya: “Humiling ka ng biyaya. Dumating Ako bilang tagapagkaloob ng mga biyaya; narito Ako upang igawad ang iyong kahilingan.”

Verse 154

इतीरिते रुद्रवरो जगाद ममातिशुद्धिर्भविता सुरेश । न चास्य पापस्य हरं हि चान्यत्संदृश्यतेग्र्यं च ऋते भवं तम्

Nang masabi ito, nagsalita ang dakilang Rudra: “O Panginoon ng mga diyos, ako’y magiging ganap na dalisay. Sa pag-alis ng kasalanang ito, wala nang ibang pinakamataas na lunas na nakikita—maliban kay Bhava (Śiva) lamang.”

Verse 155

ब्रह्महत्याभिभूतस्य तनुर्मे कृष्णतां गता । शवगंधश्च मे गात्रे लोहस्याभरणानि मे

Dahil sa bigat ng kasalanang pagpatay sa Brahmana, ang aking katawan ay naging maitim; kumapit sa aking mga sangkap ang amoy na parang bangkay, at ang aking mga palamuti ay naging bakal.

Verse 156

कथं मे न भवेदेवमेतद्रूपं जनार्दनम् । किं करोमि महादेव येन मे पूर्विका तनूः

Paanong hindi magpapakita sa akin si Janārdana sa ganitong anyo? Ano ang dapat kong gawin, O Mahādeva, upang maibalik ang aking dating katawan at kalagayan?

Verse 157

त्वत्प्रसादेन भविता तन्मे कथय चाच्युत । विष्णुरुवाच । ब्रह्मवध्या परा चोग्रा सर्वकष्टप्रदा परा

“Sa iyong biyaya, mangyayari ito—ipahayag mo sa akin, O Acyuta.” Sumagot si Viṣṇu: “Ang kasalanang pagpatay sa Brahmana ay sukdulan at kakila-kilabot; nagdudulot ito ng lahat ng uri ng pagdurusa.”

Verse 158

मनसापि न कुर्वीत पापस्यास्य तु भावनाम् । भवता देववाक्येन निष्ठा चैषा निबोधिता

Ni sa isip man ay huwag pag-isipan ang kasalanang ito. Sa iyong banal na pahayag, ang matibay na paninindigang ito ay naipabatid at naitatag.

Verse 159

इदानीं त्वं महाबाहो ब्रह्मणोक्तं समाचर । भस्मसर्वाणि गात्राणि त्रिकालं घर्षयेस्तनौ

Ngayon, O makapangyarihang bisig, isagawa mo ang iniutos ni Brahma: ipahid ang sagradong abo sa lahat ng bahagi ng iyong katawan, tatlong beses bawat araw.

Verse 160

शिखायां कर्णयोश्चैव करे चास्थीनि धारय । एवं च कुर्वतो रुद्र कष्टं नैव भविष्यति

Isuot mo ang mga buto sa iyong pusod ng buhok, sa iyong mga tainga, at gayundin sa iyong kamay. O Rudra, para sa gumagawa nito, walang paghihirap na darating.

Verse 161

संदिश्यैवं स भगवांस्ततोंऽतर्द्धानमीश्वरः । लक्ष्मीसहायो गतवान्रुद्रस्तं नाभिजज्ञिवान्

Matapos magbilin nang ganito, ang Pinagpalang Panginoon, ang Soberano, ay naglaho sa paningin. Kasama si Lakshmi, siya ay umalis—ngunit hindi siya nakilala ni Rudra.

Verse 162

कपालपाणिर्देवेशः पर्यटन्वसुधामिमाम् । हिमवंतं समैनाकं मेरुणा च सहैव तु

Ang Panginoon ng mga diyos, si Kapalapani, ay naglakbay sa buong lupang ito—nagtungo sa Himavan kasama ang Mainaka, at gayundin sa Meru.

Verse 163

कैलासं सकलं विंध्यं नीलं चैव महागिरिम् । कांचीं काशीं ताम्रलिप्तां मगधामाविलां तथा

Sa Kailasa, sa buong kabundukan ng Vindhya, at gayundin sa bundok ng Nila—kasama ang dakilang bundok; gayundin sa Kanchi, Kashi, Tamralipta, at Magadha, at pati na rin sa Avila.

Verse 164

वत्सगुल्मं च गोकर्णं तथा चैवोत्तरान्कुरून् । भद्राश्वं केतुमालं च वर्षं हैरण्यकं तथा

At binanggit niya ang Vatsagulma at ang Gokarṇa, gayundin ang mga Hilagang Kuru; pati ang Bhadrāśva at Ketumāla, at ang lupain na tinatawag na Hiraṇyaka.

Verse 165

कामरूपं प्रभासं च महेंद्रं चैव पर्वतम् । ब्रह्महत्याभिभूतोसौ भ्रमंस्त्राणं न विंदति

Naglakbay siya sa Kāmarūpa, sa Prabhāsa, at maging sa Bundok Mahendra; ngunit, nilamon ng kasalanang brahma-hatyā, wala siyang natagpuang kanlungan o pagliligtas.

Verse 166

त्रपान्वितः कपालं तु पश्यन्हस्तगतं सदा । करौ विधुन्वन्बहुशो विक्षिप्तश्च मुहुर्मुहुः

Punô ng hiya, paulit-ulit niyang tinitingnan ang bungo-mangkok na laging nasa kanyang kamay; muli’t muli niyang inaalog ang mga kamay, at sa pagkabalisa’y paulit-ulit niyang ibinabalandra.

Verse 167

यदास्य धुन्वतो हस्तौ कपालं पतते न तु । तदास्य बुद्धिरुत्पन्ना व्रतं चैतत्करोम्यहम्

Nang inaalog niya ang mga kamay, hindi man lamang nalaglag ang bungo; noon ay sumibol ang pagkaunawa sa kanya: “Isasagawa ko ang panatang ito.”

Verse 168

मदीयेनैव मार्गेण द्विजा यास्यंति सर्वतः । ध्यात्वैवं सुचिरं देवो वसुधां विचचार ह

“Sa aking mismong landas, ang mga dalawang-ulit na isinilang ay makalalakbay sa lahat ng dako.” Sa gayong pagninilay nang matagal, ang banal na nilalang ay naglibot sa ibabaw ng daigdig.

Verse 169

पुष्करं तु समासाद्य प्रविष्टोऽरण्यमुत्तमम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानामृगरवाकुलम्

Nang marating niya ang Puṣkara, pumasok siya sa isang dakilang gubat, hitik sa sari-saring punò at baging, at umaalingawngaw sa huni ng iba’t ibang mailap na hayop.

Verse 170

द्रुमपुष्पभरामोद वासितं यत्सुवायुना । बुद्धिपूर्वमिव न्यस्तैः पुष्पैर्भूषितभूतलम्

Pinabanguhan ito ng banayad na simoy na hitik sa halimuyak ng mga bulaklak sa mga punò; at ang lupa’y wari’y pinalamutian ng mga bulaklak na tila sadyang maingat na inilagay.

Verse 171

नानागधंरसैरन्यैः पक्वापक्वैः फलैस्तथा । विवेश तरुवृंदेन पुष्पामोदाभिनंदितः

Sa gitna ng mga pangkat ng punò—na pinupuri ng halimuyak ng mga bulaklak—pumasok siya sa isang kakahuyan na hitik sa mga bungang hinog at hilaw, at may sari-saring samyo at lasa.

Verse 172

अत्राराधयतो भक्त्या ब्रह्मा दास्यति मे वरम् । ब्रह्मप्रसादात्संप्राप्तं पौष्करं ज्ञानमीप्सितम्

Dito, habang sumasamba ako nang may debosyon, ipagkakaloob sa akin ni Brahmā ang isang biyaya. Sa biyaya ni Brahmā, natamo ko ang minimithing banal na kaalaman ng Puṣkara.

Verse 173

पापघ्नं दुष्टशमनं पुष्टिश्रीबलवर्द्धनम् । एवं वै ध्यायतस्तस्य रुद्रस्यामिततेजसः

Siya ang pumupuksa ng kasalanan, nagpapasuko sa masasama, at nagpapalago ng sustansiya, kasaganaan, at lakas—ganyan nga ang bunga sa nagmumuni-muni kay Rudra na may di-masukat na ningning.

Verse 174

आजगाम ततो ब्रह्मा भक्तिप्रीतोऽथ कंजजः । उवाच प्रणतं रुद्रमुत्थाप्य च पुनर्गुरुः

Pagkaraan ay dumating si Brahmā, ang isinilang sa lotus, na nalugod sa debosyon; at itinaas niya si Rudra na nakayukod, saka muling nagsalita ang iginagalang na guro.

Verse 175

दिव्यव्रतोपचारेण सोहमाराधितस्त्वया । भवता श्रद्धयात्यर्थं ममदर्शनकांक्षया

Sa pamamagitan ng banal na panata at ng mga paglilingkod na maka-diyos, sinamba mo Ako; sa malalim na pananampalataya, at sa matinding pananabik na makita Ako.

Verse 176

व्रतस्था मां हि पश्यंति मनुष्या देवतास्तथा । तदिच्छया प्रयच्छामि वरं यत्प्रवरं वरम्

Sapagkat ang mga nananatili sa panata ay nakakakita sa Akin—maging tao man o mga diyos. Ayon sa gayong hangarin, ipinagkakaloob Ko ang biyaya, ang pinakadakilang biyaya.

Verse 177

सर्वकामप्रसिद्ध्यर्थं व्रतं यस्मान्निषेवितम् । मनोवाक्कायभावैश्च संतुष्टेनांतरात्मना

Kaya ang panatang ito ay dapat isagawa upang matupad ang lahat ng ninanais—ng taong panatag ang kalooban, at may pagpipigil sa isip, salita, katawan, at layon.

Verse 178

कं ददामि च वै कामं वद भोस्ते यथेप्सितम् । रुद्र उवाच । एष एवाद्य भगवन्सुपर्याप्तो महा वरः

“Kanino Ko ibibigay, at anong biyaya ang ninanais mo? Sabihin mo, ginoo, ayon sa iyong nais.” Wika ni Rudra: “Ito lamang, O Mapalad, ay ngayon dakilang biyaya—lubos nang sapat.”

Verse 179

यद्दृष्टोसि जगद्वंद्य जगत्कर्तर्नमोस्तुते । महता यज्ञसाध्येन बहुकालार्जितेन च

O Lumikha ng daigdig, O sinasamba ng buong sansinukob—pagpupugay sa Iyo. Sa pamamagitan ng dakilang yajña, na natupad matapos ang mahabang pagsisikap, Ikaw ay aking nasilayan.

Verse 180

प्राणव्ययकरेण त्वं तपसा देव दृश्यते । इदं कपालं देवेश न करात्पतितं विभो

O Diyos, sa pamamagitan ng pag-aayuno at matinding tapas na umuubos sa hininga ng buhay, Ikaw ay nakikita. O Panginoon ng mga diyos, O laganap sa lahat—ang mangkok na bungo na ito ay hindi nahulog mula sa Iyong kamay, O Makapangyarihan.

Verse 181

त्रपाकरा ऋषीणां च चर्यैषा कुत्सिता विभो । त्वत्प्रसादाद्व्रतं चेदं कृतं कापालिकं तु यत्

O Panginoon, ang gawiing ito ay kahiya-hiya at nagdudulot ng kahihiyan sa mga rishi. Gayunman, sa Iyong biyaya, ang pagtalimang ito—ang panatang Kāpālika—ay naisagawa.

Verse 182

सिद्धमेतत्प्रपन्नस्य महाव्रतमिहोच्यताम् । पुण्यप्रदेशे यस्मिंस्तु क्षिपामीदं वदस्व मे

Ito’y natitiyak para sa taong sumilong. Ngayon, ipahayag mo rito ang dakilang panata; at sabihin mo sa akin kung saang banal na pook ko ito dapat madaliang isagawa—ipaliwanag mo sa akin.

Verse 183

पूतो भवामि येनाहं मुनीनां भावितात्मनाम् । ब्रह्मोवाच । अविमुक्तं भगवतः स्थानमस्ति पुरातनम्

“Sa pamamagitan nito ako’y nalilinis—sa piling ng mga muni na ang sarili’y pinadalisay ng pagninilay.” Sinabi ni Brahmā: “May isang sinaunang banal na tahanan ng Panginoon, na tinatawag na Avimukta.”

Verse 184

कपालमोचनं तीर्थं तव तत्र भविष्यति । अहं च त्वं स्थितस्तत्र विष्णुश्चापि भविष्यति

Doon, lilitaw para sa iyo ang banal na tawiran na tinatawag na Kapālamocana. Doon mananahan ako at ikaw, at si Viṣṇu rin ay naroroon.

Verse 185

दर्शने भवतस्तत्र महापातकिनोपि ये । तेपि भोगान्समश्नंति विशुद्धा भवने मम

Sa iyong pagtanaw doon, maging yaong may mabibigat na kasalanan ay nagtatamasa ng makalangit na ligaya at nalilinis sa aking tahanan.

Verse 186

वरणापि असीचापि द्वे नद्यौ सुरवल्लभे । अंतराले तयोः क्षेत्रे वध्या न विशति क्वचित्

O minamahal ng mga diyos, ang Varaṇā at Asī ay dalawang ilog. Sa banal na lupang nasa pagitan nila, ang nakatakdang bitayin ay hindi kailanman pumapasok.

Verse 187

तीर्थानां प्रवरं तीर्थं क्षेत्राणां प्रवरं तव । आदेहपतनाद्ये तु क्षेत्रं सेवंति मानवाः

Sa lahat ng mga tīrtha, ikaw ang pinakadakilang banal na tawiran; sa lahat ng mga kṣetra, ikaw ang pinakapanguna. Mula sa simula hanggang sa pagbagsak ng katawan, ang mga tao’y naglilingkod sa banal na pook na ito.

Verse 188

ते मृता हंसयानेन दिवं यांत्यकुतोभयाः । पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं दत्तं मया तव

Kapag namatay sila roon, umaakyat sila sa langit sakay ng karwaheng makalangit na hila ng gansa, walang takot sa alinmang panig. Isang banal na lupain na may sukat na limang krośa ang ipinagkaloob ko sa iyo.

Verse 189

क्षेत्रमध्याद्यदा गंगा गमिष्यति सरित्पतिम् । तदा सा महती पुण्या पुरी रुद्र भविष्यति

Kapag ang banal na Gaṅgā, mula sa gitna ng sagradong pook, ay tutungo sa panginoon ng mga ilog—sa karagatan—yaong lugar ay magiging dakila at banal na lungsod ni Rudra.

Verse 190

पुण्या चोदङ्मुखी गंगा प्राची चापि सरस्वती । उदङ्मुखी योजने द्वे गच्छते जाह्नवी नदी

Ang banal na Gaṅgā ay dumadaloy pahilaga, at ang Sarasvatī nama’y dumadaloy pasilangan; ang ilog na Jāhnavī man ay dumadaloy pahilaga sa loob ng dalawang yojana.

Verse 191

तत्र वै विबुधाः सर्वे मया सह सवासवाः । आगता वासमेष्यंति कपालं तत्र मोचय

Doon nga, ang lahat ng mga diyos—kasama ako at si Indra—ay dumating at maninirahan. Doon, iwaksi mo ang bungo.

Verse 192

तस्मिंस्तीर्थे तु ये गत्वा पिण्डदानेन वै पितॄन् । श्राद्धैस्तु प्रीणयिष्यंति तेषां लोकोऽक्षयो दिवि

Ngunit yaong mga pumupunta sa banal na tīrtha na iyon at pinasisiyahan ang mga ninuno sa pag-aalay ng piṇḍa at pagsasagawa ng mga ritong śrāddha—sa kanila ang di-nagmamaliw na tahanan sa langit.

Verse 193

वाराणस्यां महातीर्थे नरः स्नातो विमुच्यते । सप्तजन्मकृतात्पापाद्गमनादेव मुच्यते

Sa Vārāṇasī, ang dakilang tīrtha, ang taong naliligo ay napapalaya; tunay, sa pagpunta pa lamang doon ay napapalaya na sa mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan.

Verse 194

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं परिकीर्तितम् । त्यजंति तत्र ये प्राणान्प्राणिनः प्रणतास्तव

Ang banal na tawiran na yaon ay ipinahahayag na pinakadakila sa lahat ng mga tirtha. Yaong mga nilalang na, deboto at nakayukod sa Iyo, ay nag-aalay roon ng hininga ng buhay, ay umaabot sa sukdulang hantungan.

Verse 195

रुद्रत्वं ते समासाद्य मोदंते भवता सह । तत्रापि हि तु यद्दत्तं दानं रुद्र यतात्मना

Pagkamit nila ng kalagayan ni Rudra, sila’y nagagalak na kasama Mo. At maging doon, O Rudra, anumang handog na ibinigay ng taong may pagpipigil-sa-sarili ay nagiging tunay na mapagpala at may dakilang bisa.

Verse 196

स्यान्महच्च फलं तस्य भविता भावितात्मनः । स्वांगस्फुटित संस्कारं तत्र कुर्वंति ये नराः

Tunay na dakila ang magiging bunga para sa taong may pagninilay at pagpipigil-sa-sarili. Yaong mga lalaki na, doon, nagsasagawa ng itinakdang ritwal, na ang sariling katawan ay inihanda at nilinis ayon sa samskāra, ay tatanggap ng malaking gantimpala.

Verse 197

ते रुद्रलोकमासाद्य मोदंते सुखिनः सदा । तत्र पूजा जपो होमः कृतो भवति देहिनां

Pagdating nila sa daigdig ni Rudra, sila’y nagagalak, laging maligaya. Doon, ang pagsamba, pagbigkas ng mantra, at paghahandog sa apoy ay itinuturing na nagaganap para sa kapakanan ng mga may katawan.

Verse 198

अनंतफलदः स्वर्गो रुद्रभक्तियुतात्मनः । तत्र दीपप्रदाने तु ज्ञानचक्षुर्भवेन्नरः

Para sa may pusong puspos ng debosyon kay Rudra, ang langit ay nagbibigay ng walang-hanggang bunga. At sa pag-aalay ng ilawan doon, ang tao’y nagkakamit ng mata ng espirituwal na kaalaman.

Verse 199

अव्यंगं तरुणं सौम्यं रूपवंतं तु गोसुतम् । योङ्कयित्वा मोचयति स याति परमं पदम्

Sinumang magpapaamo sa pagyuko at saka magpapalaya sa isang walang-dungis, batang, maamo at magandang guya ng toro, ay makaaabot sa kataas-taasang tahanan.

Verse 200

पितृभिः सहितो मोक्षं गच्छते नात्र संशयः । अथ किं बहुनोक्तेन यत्तत्र क्रियते नरैः

Kasama ang mga Pitṛ (mga ninuno), siya’y makararating sa mokṣa—walang pag-aalinlangan dito. Ngunit ano pa ang saysay ng maraming salita? Anumang gawin doon ng mga tao, iyon ang bunga.