
Inilalahad ni Brahmā ang Vāmana Purāṇa bilang isang akdang may 10,000 śloka na nakasentro kay Trivikrama (Vāmana–Viṣṇu), inayos sa mga dibisyon at dalawang bahagi. Binibilang niya ang mahahalagang salaysay: mga pagtatanong tungkol sa Purāṇa; ang pagputol sa ulo ni Brahmā at pagkalaya sa kasalanang “bungo”; ang paggambala sa sakripisyo ni Dakṣa; si Śiva bilang Panahon at ang pagsunog kay Kāma; mga tunggaliang kinasasangkutan nina Prahlāda, Nārāyaṇa, mga Deva at Asura; at mga yugto tulad ng Sukeśī–Arka, heograpiyang kosmiko, kāmya-vrata, at ang banal na kasaysayan ni Devī Durgā. Kasama rin ang Tapatī, Kurukṣetra, kadakilaan ni Satyā, kapanganakan ni Pārvatī, pag-aayuno at pag-aasawa, Gaurī/Kauśikī, Kumāra, pagpatay kay Andhaka at pagsama niya sa mga gaṇa, kapanganakan ng Marut, mga gawa ni Bala, mga salaysay kay Lakṣmī, mga tīrtha ni Prahlāda, Dhundhu, preta-upākhyāna, Nakṣatra-Puruṣa, at Śrīdāma. Sa huling bahagi, ang Bṛhad-Vāmana, sinasabing may apat na Saṃhitā—Māheśvarī, Bhāgavatī, Saurī, Gāṇeśvarī—tig-iisang libong yunit, na tumatalakay sa pagpupuri sa mga bhakta ni Kṛṣṇa, pagliligtas ni Devī kay Khāṭa, kadakilaan ng Araw na pumupuksa ng kasalanan, at mga gawa ni Gaṇeśa. Nagtatapos ang kabanata sa linya ng pagpapasa (Pulastya → Nārada → Vyāsa → Romaharṣaṇa) at sa phalaśruti na pumupuri sa pagbigkas, pakikinig, pagkopya, pag-aalay (lalo na sa equinox ng taglagas), at dāna gaya ng “baka ng ghee,” hanggang sa makamit ang pinakamataas na tahanan ni Viṣṇu.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं वामनाभिधम् । त्रिविक्रमचरित्राढ्यं दशसाहस्रसंख्यकम् ॥ १ ॥
Wika ni Brahmā: Makinig ka, mahal kong anak; ipaliliwanag ko ang Purāṇa na tinatawag na Vāmana Purāṇa, hitik sa salaysay ni Trivikrama, at binubuo ng sampung libong taludtod.
Verse 2
कूर्मकल्पसमाख्यानं वर्गत्रयकथानम् । भागद्वयसमायुक्तं वक्तृश्रोतृशुभावहम् ॥ २ ॥
Taglay nito ang salaysay ng Kūrma-kalpa, ang mga kuwento na inayos sa tatlong bahagi, at binubuo ng dalawang seksiyon—nagdadala ng pagpapala sa nagsasalita at sa nakikinig.
Verse 3
पुराणप्रश्नः प्रथमं ब्रह्मशीर्षच्छिदा ततः । कपालमोचनाख्यानं दक्षयज्ञविहिंसनम् ॥ ३ ॥
Una ay ang pagtatanong hinggil sa Purāṇa; kasunod ang pagputol sa ulo ni Brahmā; pagkatapos ang salaysay ng pagkalaya mula sa kasalanang bungo (kapāla); at ang kuwento ng pagkagambala sa paghahandog ni Dakṣa.
Verse 4
हरस्य कालरूपाख्या कामस्य दहनं ततः । प्रह्लादनारायणयोर्युद्धं देवासुराहवः ॥ ४ ॥
Pagkaraan ay inilalarawan si Hara (Śiva) na kilala bilang anyo ni Kāla, ang Panahon; kasunod ang pagsunog kay Kāma; ang labanan nina Prahlāda at Nārāyaṇa; at ang dakilang digmaan ng mga Deva at Asura.
Verse 5
सुकेश्यर्कसमाख्यानं ततो भुवनकोशकम् । ततः काम्यव्रताख्यानं श्रीदुर्गाचरितं ततः ॥ ५ ॥
Sumunod ang salaysay nina Sukeśī at Arka; pagkatapos ang paglalarawan ng Bhuvana-kośa, ang heograpiya ng mga daigdig. Pagkaraan ay ang kuwento ng kāmya-vrata (mga panatang may hangarin), at saka ang banal na kasaysayan ni Diyosa Durgā.
Verse 6
तपतीचरितं पश्चात्कुरुक्षेत्रस्य वर्णनम् । सत्यामाहात्म्यमतुलं पार्वतीजन्मकीर्तनम् ॥ ६ ॥
Pagkaraan nito, isasalaysay ang kasaysayan ni Tapatī, saka ang paglalarawan ng Kurukṣetra; ang walang kapantay na kadakilaan ni Satyā; at ang pagbigkas ng kapanganakan ni Pārvatī.
Verse 7
तपस्तस्या विवाहश्च गौर्युपाख्यानकं ततः । ततः कौशिक्युपाख्यानं कुमारचरितं ततः ॥ ७ ॥
Pagkatapos ay isasalaysay ang kanyang tapas (pagpapakasakit) at ang kanyang kasal; kasunod ang salaysay tungkol kay Gaurī; saka ang yugto ni Kauśikī; at pagkatapos ang kasaysayan ni Kumāra (Kārttikeya).
Verse 8
ततोऽन्धकवधाख्यानंसाध्योपाख्यानकंततः । जाबालिचरितं पश्चादरजायाः कथाद्भुता ॥ ८ ॥
Pagkaraan nito ay ang salaysay ng pagpaslang kay Andhaka; saka ang kasangkap na kuwento tungkol sa mga Sādhya. Pagkatapos ay susunod ang kuwento ni Jābāli, at saka ang kamangha-manghang salaysay ni Arajā.
Verse 9
अंधकेशरयोर्युद्धं गणत्वं चांधकस्य च । मरुतां जन्मकथनं बलेश्च चरितं ततः ॥ ९ ॥
Pagkatapos ay inilalarawan ang labanan nina Andhaka at Īśvara (Śiva), at ang pagiging kabilang ni Andhaka sa mga gaṇa; ang pagsasalaysay ng kapanganakan ng mga Marut; at kasunod nito ang mga gawa ni Bala.
Verse 10
ततस्तु लक्ष्म्याश्चरितं त्रैविक्रममतः परम् । प्रह्लादतीर्थयात्रायां प्रोच्यंतेऽथ कथाः शुभाः ॥ १० ॥
Pagkatapos ay isasalaysay ang mga kabanalan ni Lakṣmī; at matapos ang salaysay tungkol kay Trivikrama, ibinibigkas ang mga sagradong kuwento ni Lakṣmī. Saka, sa bahagi ng paglalakbay-dambana sa mga tīrtha ni Prahlāda, isinasalaysay ang mga mapalad na kuwento.
Verse 11
ततश्च धुन्धु चरितं प्रेतोपाख्यानकं ततः । नक्षत्रपुरुषाख्यानं श्रीदामचरितं ततः ॥ ११ ॥
Sumunod ang salaysay tungkol kay Dhundhu; pagkatapos nito ang kasaysayang pantulong hinggil sa isang preta (ligaw na espiritu). Kasunod ang kuwento ng Nakṣatra-Puruṣa, ang taong-bituin na isinakatauhan, at pagkatapos ay ang salaysay ni Śrīdāma.
Verse 12
त्रिविक्रमचरित्रांते ब्रह्मप्रोक्तः स्तवोत्तमः । प्रह्लादबलिसंवादे सुतले हरिशंसनम् ॥ १२ ॥
Sa pagtatapos ng salaysay ni Trivikrama ay naroon ang pinakadakilang himno, na binigkas ni Brahmā; at sa pag-uusap nina Prahlāda at Bali—sa Sutala—naroon ang pagpupuri kay Hari.
Verse 13
इत्येष पूर्वभागोऽस्य पुराणस्य तवोदितः । शृण्णतोऽस्योत्तरं भागं बृहद्वामनसंज्ञकम् ॥ १३ ॥
Sa gayon, naipahayag na sa iyo ang naunang bahagi ng Purāṇa na ito. Ngayon ay pakinggan ang huling bahagi, na tinatawag na bahaging Bṛhad-Vāmana.
Verse 14
माहेश्वरी भागवती सौरी गाणेश्वरी तथा । चतस्रः संहिताश्चात्र पृथक् साहस्रसंख्यया ॥ १४ ॥
Dito ay may apat na Saṃhitā—Māheśvarī, Bhāgavatī, Saurī, at Gāṇeśvarī—na bawat isa’y hiwalay at may tig-iisang libo (ng mga yunit/talata).
Verse 15
माहेश्वर्यां तु कृष्णस्य तद्भक्तानां च कीर्तनम् । भागवत्यां जगन्मातुखतारकथाद्भुता ॥ १५ ॥
Sa Māheśvarī ay naroon ang pagpupuri kay Kṛṣṇa at sa Kanyang mga bhakta; at sa Bhāgavatī ay naroon ang kahanga-hangang salaysay tungkol sa Ina ng Sanlibutan na naging tāraka (tagapagligtas) upang iligtas si Khāṭa.
Verse 16
सौर्यां सूर्यस्य महिमा गदितः पापनाशनः । गाणेश्वर्यां गणेशस्य चरितं च महेशितुः ॥ १६ ॥
Sa bahaging Saurya, isinasalaysay ang nakapapawi ng kasalanang kadakilaan ni Surya, ang Diyos-Araw; at sa bahaging Gāṇeśvarī, isinasalaysay ang mga gawa at kabanalan ni Gaṇeśa, ang makapangyarihang Panginoon.
Verse 17
इत्येतद्वामनं नाम पुराणं सुविचित्रकम् । पुलस्त्येन समाख्यातं नारदाय महात्मने ॥ १७ ॥
Kaya nito, ang Purāṇa na kahanga-hanga at hitik sa sari-saring kagandahan ay tinatawag na Vāmana Purāṇa, na isinalaysay ni Pulastya sa dakilang kaluluwang si Nārada.
Verse 18
ततो नारदतः प्राप्तं व्यासेन सुमहात्मना । व्यासात्तु लब्धवांश्चैतत् तच्छिष्यो रोमहर्षणः ॥ १८ ॥
Pagkaraan, tinanggap ito ng dakilang si Vyāsa mula kay Nārada; at mula kay Vyāsa, natamo ng kanyang alagad na si Romaharṣaṇa ang mismong Purāṇa ring ito.
Verse 19
स चाख्यास्यति विप्रेभ्यो नैमिषीयेभ्य एव च । एवं परंपराप्राप्तं पुराणं वामनं शुभम् ॥ १९ ॥
At isasalaysay niya ito sa mga pantas na Brāhmaṇa—oo, maging sa mga nagtitipon sa Naimiṣa. Sa gayon, ang mapalad na Vāmana Purāṇa ay natanggap sa di-naputol na linya ng pagpapasa.
Verse 20
ये पठंति च शृण्वंति तेऽपि यांति परां गतिम् । लिखित्वैतत्पुराणं तु यः शरद्विषुवेऽर्पयेत् ॥ २० ॥
Ang mga bumibigkas at ang mga nakikinig—kapwa sila makararaos sa pinakamataas na kalagayan. At sinumang magpapasulat ng Purāṇa na ito at mag-aalay bilang kaloob sa araw ng equinox ng taglagas, siya man ay tatamo ng pinakadakilang kabutihan.
Verse 21
विप्राय वेदविदुषे घृतधेनुसमन्वितम् । स समुद्धृत्य नरकान्नयेत्स्वर्गं पितॄन्स्वकान् ॥ २१ ॥
Ang sinumang maghandog ng “baka ng ghee” (bakang may ghee at angkop na mga kaloob) sa isang Brāhmaṇa na nakaaalam ng Veda—ang nagkakaloob na iyon ay iaahon ang sariling mga ninuno mula sa impiyerno at aakayin sila sa langit.
Verse 22
देहांते भुक्तभोगोऽसौ याति विष्णोः परं पदम् ॥ २१ ॥
Sa wakas ng katawan (sa kamatayan), matapos ganap na malasap ang bunga ng kanyang mga pagdanas, siya’y tutungo sa kataas-taasang tahanan ni Viṣṇu.
Verse 23
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वामनपुराणानुक्रमणीवर्णनं नाम पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः ॥ १०५ ॥
Sa gayon, sa Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa—sa Pūrva-bhāga, sa Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa Ikaapat na Pāda—nagtatapos ang ika-105 kabanata na pinamagatang “Ang Anukramaṇikā (balangkas ng nilalaman) ng Vāmana Purāṇa.”
An anukramaṇikā functions as a scholastic table-of-contents: it preserves the internal architecture of a Purāṇa, aids memorization and citation, and frames diverse myths, vratas, tīrthas, and hymns as an ordered curriculum culminating in phalaśruti and mokṣa-oriented reception.
Māheśvarī (glorification of Kṛṣṇa and His devotees), Bhāgavatī (the World-Mother’s deliverance of Khāṭa), Saurī/Saurya (Sun’s sin-destroying greatness), and Gāṇeśvarī (deeds of Gaṇeśa).
Hearing and reciting the Purāṇa, having it written and gifted (notably on the autumnal equinox), and performing dāna such as gifting a properly endowed ‘ghee-cow’ to a Veda-knowing Brāhmaṇa—linked with ancestral uplift and final attainment of Viṣṇu’s abode.