
रक्तबीजवधः (Raktabījavadhaḥ)
Surya's Progeny
Sa Adhyaya 88, inihahayag ang paglitaw ng mga Mātrikā—mga Ina-Diyosa na lumitaw mula sa kapangyarihan ng mga diyos—upang tumulong kay Devī sa digmaan. Ang asurang si Raktabīja ay may biyaya: bawat patak ng kanyang dugo na tumama sa lupa ay nagbubunga ng panibagong asura, kaya lalong tumitindi ang labanan. Nilulon at iniinom ng mga Mātrikā ang kanyang dugo upang hindi ito tumulo, kaya naputol ang kanyang pagdami. Sa huli, napatay si Raktabīja, nagkawatak-watak ang hukbo ng asura, at nagningning ang banal na tagumpay ni Devī.
Verse 1
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये चण्डमुण्डवधोनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः । अष्टाशीतितमोऽध्यायः- ८८ । ऋषिरुवाच चण्डे च निहते दैत्ये मुण्डे च विनिपातिते । बहुलेषु च सैन्येषु क्षयितेष्वसुरेश्वरः ॥
Kaya, sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, sa Sāvarṇika Manvantara, sa Devī-māhātmya, nagtatapos ang ikawalongpu’t pitong kabanata na tinatawag na “Ang Pagpatay kina Caṇḍa at Muṇḍa.” (Ngayon ay nagsisimula) ang Kabanata 88. Wika ng Ṛṣi: Nang mapatay ang daitya na si Caṇḍa at mapabagsak si Muṇḍa, at nang maraming hukbo ang nalipol, ang panginoon ng mga asura (ay tumugon…).
Verse 2
ततः कोपपराधीनचेता शुम्भः प्रतापवान् । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह ॥
Pagkaraan, ang makapangyarihang Śumbha, na ang isip ay nilamon ng poot, ay nag-utos sa buong hukbo ng mga daitya na maghanda para sa pakikidigma.
Verse 3
अद्य सर्वबलैर्दैत्या षडशीतीरुदायुधाः । कम्बूनां चतुरशीतिर्निर्यान्तु स्वबलैर्वृताः ॥
Ngayong araw, hayaang ang mga daitya—walumpu’t anim na pangkat, ganap na armado—ay lumabas na taglay ang buong lakas; at hayaang ang walumpu’t apat na pangkat ng mga Kambū ay sumulong, na napaliligiran ng sarili nilang mga kawal.
Verse 4
कोटिवीर्याणि पञ्चाशदसुराणां कुलानि वै । शतं कुलानि धौम्राणां निर्गच्छन्तु ममाज्ञया ॥
Sa aking utos, hayaang limampung angkan ng mga asura na may lakas na umaabot sa mga krore, at sandaang angkan ng mga Dhaumra, ay sumulong sa pagmartsa.
Verse 5
कालका दौर्हृदा मौर्याः कालकेयास्तथासुराः । युद्धाय सज्जा निर्यन्तु आज्ञया त्वरिता मम ॥
Sa aking utos, ang mga Kālakā, Daurhṛda, Maurya, gayundin ang mga Kālakeya at iba pang asura—na handa sa labanan—ay lumabas at sumulong nang mabilis.
Verse 6
इत्याज्ञाप्यासुरपतिः शुम्भो भैरवशासनः । निर्जगाम महासैन्यसहस्रैर्बहुभिर्वृतः ॥
Pagkatapos maglabas ng gayong mga utos, si Śumbha—panginoon ng mga asura, kakila-kilabot sa kanyang paghahari—ay lumisan, napalilibutan ng libu-libong malalaking hukbo.
Verse 7
आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम् । ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम् ॥
Nang makita ang lubhang nakapanghihilakbot na hukbong papalapit, pinuno ni Caṇḍikā ang pagitan ng lupa at langit ng tunog ng pagpitik ng kanyang tali ng pana.
Verse 8
स च सिंहः महानादमतीव कृतवान्नृप । घण्टास्वनेन तन्नादमम्बिका चाप्यबृंहयत् ॥
At ang leon na iyon ay umungal nang napakalakas, O hari; at si Ambikā rin ay nagpalakas pa sa tunog na iyon sa pamamagitan ng pagkalembang ng kanyang kampana.
Verse 9
धनुर्ज्यासिंहघण्टानां नादापूरितदिङ्मुखा । निनादैर्भोषणैः काली जिग्ये विस्तारितानना ॥
Nakabuka nang maluwang ang bibig, nilampasan ni Kālī ang tunog ng mga kuwerdas ng pana, ng mga leon, at ng mga kampana, at pinuno ang lahat ng dako ng kanyang nakapanghihilakbot na ungol.
Verse 10
तं निनादमुपश्रुत्य दैत्यसैन्यैश्चतुर्दिशम् । देवी सिंहस्तथा काली सरोषैः परिवारिताः ॥
Nang marinig ang ungol na iyon, nayanig ang mga hukbo ng mga Daitya sa apat na panig; at ang Devi—kasama ang kanyang leon at si Kālī—ay tumindig na napalilibutan ng nagngangalit na mga kaaway.
Verse 11
एतस्मिन्नन्तरे भूप विनाशाय सुरद्विषाम् । भवायामरसिंहानामतिवीर्यबलान्विताः ॥
Sa mismong sandaling iyon, O hari, upang lipulin ang mga napopoot sa mga diyos at para sa kapakanan ng mga hukbong walang-kamatayan, sumilang ang mga kapangyarihang pinagkalooban ng pambihirang tapang at lakas.
Verse 12
ब्रह्मेशगुहविष्णूनां तथेंद्रस्य च शक्तयः । शरीरेभ्यो विनिष्क्रम्य तद्रूपैश्चण्डिकां ययुः ॥
Ang mga Śakti nina Brahmā, Īśa (Śiva), Guha (Skanda), Viṣṇu, at gayundin ni Indra ay lumitaw mula sa kanilang mga katawan at nagtungo kay Caṇḍikā, taglay ang anyong kahawig ng sa kanila.
Verse 13
यस्य देवस्य यद्रूपं यथाभूषणवाहनम् । तद्वदेव हि तच्छक्तिरसुरान् योद्धुमाययौ ॥
Anumang anyo ang taglay ng isang diyos—kasama ang kanyang mga palamuti at sasakyang-banal—gayundin lumitaw ang kanyang Śakti, dumating upang makipaglaban sa mga Asura.
Verse 14
हंसयुक्तविमानाग्रे साक्षसूत्रकमण्डलुः । आयाता ब्रह्मणः शक्तिर्ब्रह्माणी साभिधीयते ॥
Sa unahan ng karwaheng makalangit na hinihila ng mga sisne, dumating ang Śakti ni Brahmā, tangan ang rosaryo at banga ng tubig; siya ay tinatawag na Brahmāṇī.
Verse 15
माहेश्वरी वृषारूढा त्रिशूलवरधीरिणी । महाहिवलया प्राप्ता चन्द्रलेखाविभूषणा ॥
Dumating si Māheśvarī, nakasakay sa toro, may tangan na trident at nagbibigay ng mga biyaya; pinalamutian ng malalaking palamuting ahas at may tanda ng gasuklay na buwan.
Verse 16
कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना । योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी ॥
Si Kaumārī, may hawak na sibat at nakasakay sa maringal na pabo real, ay lumapit upang labanan ang mga Daitya—si Ambikā sa anyo ni Guha (Skanda).
Verse 17
तथैव वैष्णवी शक्तिर्गरुडोपरी संस्थिता । शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गखड्गहस्ताभ्युपाययौ ॥
Gayundin, ang Vaiṣṇavī Śakti, nakapuwesto sa Garuḍa, ay sumulong—taglay sa mga kamay ang kabibe, diskus, pamalo, busog na Śārṅga, at espada.
Verse 18
जज्ञे वाराहमतुलं रूपं या बिभ्रती हरेः । शक्तिः साप्यायौ तत्र वाराहीं बिभ्रती तनुम् ॥
At lumitaw ang isang walang kapantay na anyong baboy-ramo na kanyang taglay—ang kapangyarihan ni Hari (Viṣṇu); ang Śakti ring iyon ay dumating doon, taglay ang katawan ni Vārāhī.
Verse 19
नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः । प्राप्ता तत्र सटाक्षेपक्षिप्तनक्षत्रसंहतिः ॥
Pagkaraan ay dumating doon si Nārasiṃhī, taglay ang anyong kahawig ni Narasiṃha; sa isang pag-iling lamang ng kaniyang kiling, ikinalat niya ang mga kumpol ng mga bituin.
Verse 20
वज्रहस्ता तथैवेन्द्रि गजराजोपरि स्थिता । प्राप्ता सहस्रनयना यथा शक्रस्तथैव सा ॥
Gayundin, dumating si Aindrī, tangan ang vajra (kulog) sa kaniyang kamay, nakaupo sa panginoon ng mga elepante; siya’y may sanlibong mata, gaya ni Śakra (Indra)—gayon din siya.
Verse 21
ततः परिवृतस्ताभिरीशानो देवशक्तिभिः । हन्यन्तामसुराः शीघ्रं मम प्रीत्या'ह चण्डिकाम् ॥
Pagkatapos, si Īśāna, na napalilibutan ng mga banal na kapangyarihan (Śakti), ay nagsalita kay Caṇḍikā: “Ipapatay nang madali ang mga asura—para sa aking kasiyahan.”
Verse 22
ततो देवोशरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा । चण्डिकाशक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी ॥
Pagkatapos, mula sa katawan ng diyos ay lumitaw ang isang lubhang nakapanghihilakbot na kapangyarihan—ang napakabangis na Śakti ni Caṇḍikā—na umuungal na parang kulog ng sandaang Śiva.
Verse 23
सा चाह धूम्रजटिलमीशानमपराजिता । दूत त्वं गच्छ भगवन् पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः ॥
Hindi magagapi, sinabi niya kay Īśāna na may mga buhol-buhol na buhok na kulay-usok: “O Panginoon, pumaroon ka bilang aking sugo sa panig nina Śumbha at Niśumbha.”
Verse 24
ब्रूहि शुम्भं निशुम्भं च दानवावतिगर्वितौ । ये चान्ये दानवास्तत्र युद्धाय समुपस्थिताः ॥
Sabihin mo kay Śumbha at Niśumbha—mga daitya na namamaga sa kapalaluan—at sa iba pang mga demonyong nagtipon doon para sa digmaan.
Verse 25
त्रैलोक्यमिन्द्रो लभतां देवाः सन्तु हविर्भुजः । यूयं प्रयात पातालं यदि जीवितुमिच्छथ ॥
“Hayaan si Indra na mabawi ang tatlong daigdig; hayaan ang mga diyos na muling makabahagi sa mga handog. Kayo—bumaba sa Pātāla, kung nais ninyong mabuhay.”
Verse 26
बलावलेपादथ चेद्भवन्तो युद्धकाङ्क्षिणः । तदागच्छत तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः ॥
“Ngunit kung lasing kayo sa lakas at kayabangan at nananabik pa rin sa labanan—kung gayon, lumapit; mabusog nawa ang aking mga śivā sa inyong laman.”
Verse 27
यतो नियुक्तो दौत्येन तया देव्याः शिवः स्वयम् । शिवदूतीति लोके 'स्मिंमस्ततः सा ख्यातिमागताः ॥
Sapagkat si Śiva mismo ay itinalaga ng Diyosa sa tungkulin bilang sugo, kaya sa mundong ito Siya ay sumikat sa pangalang Śivadūtī (“Yaong may sugo na si Śiva”).
Verse 28
ते 'पि श्रुत्वा वचो देव्याः शर्वाख्यातं महासुराः । अमर्षापूरिता जग्मुर्यत्र कात्यायनी स्थिता ॥
Nang marinig ang mga salita ng Diyosa na ipinahayag ni Śarva (Śiva), ang mga dakilang asura—punô ng poot—ay nagtungo sa kinaroroonan ni Kātyāyanī.
Verse 29
ततः प्रथमेवाग्रे शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः । ववर्षुरुद्धतामर्षास्तां देवीं अमरारयः ॥
Sa pinakasimula, ang mga kaaway ng mga diyos—mapagmataas at nag-aalab sa galit—ay nagpaulan sa Diyosa ng mga palaso, sibat, at mga javelin.
Verse 30
सा च तान् प्रहितान् बाणाञ्छूलशक्तिपरश्वधान् । चिच्छेद लीलया'ध्मातधनुर्मुक्तैर्महेषुभिः ॥
At siya, sa pamamagitan ng malalaking palasong pinakawalan mula sa busog na lubos na hinila, ay tila naglalaro lamang na pinagpira-piraso ang mga inihagis na sandata—mga palaso, trident, sibat, at palakol.
Verse 31
तस्याग्रतस्तथा काली शूलपातविदारितान् । खट्वाङ्गपोथितांश्चारिन् कुर्वती व्यचरत्तदा ॥
Sa harap niya, si Kālī ay gumala, ginagawang mga mandirigmang pira-piraso sa bagsak ng kanyang trident at mga nadurog sa kanyang pamalong khaṭvāṅga.
Verse 32
कमण्डलुजलाक्षेपहतवीर्यान् हतौजसः । ब्रह्माणी चाकरॊच्छत्रून् येन येन स्म धावति ॥
Sa pagbuhos ng tubig mula sa kanyang kamaṇḍalu, pinahina ni Brahmāṇī ang sigla at kapangyarihan ng mga kaaway—saan man sila tumakbo, gayon ang ginawa niya sa kanila roon.
Verse 33
माहेश्वरी त्रिशूलेन तथा चक्रेण वैष्णवी । दैत्याञ्जघान कौमारी तथा शक्त्यातिकोपना ॥
Pinatay ni Māheśvarī sa pamamagitan ng trident, at ni Vaiṣṇavī sa pamamagitan ng diskus. Si Kaumārī, labis na nagngangalit, ay nagpabagsak din sa mga asura sa kanyang sibat.
Verse 34
ऐन्द्रीकुलिशपातेन शतशो दैत्यदानवाः । पेतुर्विदारिताः पृथ्व्यां रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥
Sa pagbagsak ng kulog na sandata (vajra) ni Aindrī, daan-daang Daitya at Dānava ang nabiyak at bumagsak sa lupa, bumubuhos ng mga agos ng dugo.
Verse 35
तुण्डप्रहारविध्वस्ता दंष्ट्राग्रक्षतवक्षसः । वाराहमूर्त्या न्यपतंश्चक्रेण च विदारिताः ॥
Durog sa mga hampas ng kanyang nguso, at sugatan ang dibdib sa dulo ng kanyang mga pangil, sila’y bumagsak sa harap ni Vārāhī na may anyong baboy-ramo; at sila rin ay hiniwa ng kanyang cakra (discus).
Verse 36
नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान् । नारसिंही चचाराजौ नादापूर्णदिगन्तरा ॥
Pinupunit ang iba sa kanyang mga kuko at nilalamon ang malalaking asura, gumalaw si Nārasiṃhī sa labanan—ang kanyang ungol ay pumuno sa apat na panig at sa mga puwang sa pagitan nito.
Verse 37
चण्डाट्टहासैरसुराः शिवदूत्यभिदूषिताः । पेतुः पृथ्व्यां पतितांस्तांश्चखादाथ सा तदा ॥
Sa kanyang mabangis na halakhak, ang mga asura—na pinahihirapan ni Śivadūtī—ay bumagsak sa lupa; at pagkatapos ay nilamon niya ang mga nabuwal.
Verse 38
इति मातृगणं क्रुद्धं मर्दयन्तं महासुरान् । दृष्ट्वाभ्युपायैर्विविधैर्ने॑शुर्देवारिसैनिकाः ॥
Kaya nga, nang makita ang nagngangalit na hukbo ng mga Ina (Mātṛkā) na dumudurog sa malalaking asura, ang mga kawal ng mga kaaway ng mga diyos ay nagsisigaw sa iba’t ibang paraan at gumamit ng sari-saring pakana sa matinding sindak.
Verse 39
पलायनपरान् दृष्ट्वा दैत्यान् मातृगणार्दितान् । योध्धुमभ्याययौ क्रुद्धो रक्तबीजो महासुरः ॥
Nang makita niyang ang mga Daitya ay nagtatangkang tumakas, hinahabol at pinipiga ng pangkat ng mga Ina (Mātṛgaṇa), ang dakilang Asura na si Raktabīja ay nagngitngit at sumugod upang makipaglaban.
Verse 40
रक्तबिन्दुर्यदा भूमौ पतत्यस्य शरीरतः । समुत्पतति मेदिन्यां तत्प्रमाणो महासुरः ॥
Tuwing may patak ng dugo mula sa kanyang katawan na bumabagsak sa lupa, mula sa lupa ay sumisibol ang isa pang dakilang Asura na kapantay ang sukat at anyo.
Verse 41
युयुधे स गदापाणिपरिन्द्रशक्त्या महासुरः । ततश्चैन्द्रि स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत् ॥
Nakipaglaban ang dakilang Asura, tangan ang pamalo (mace) at makapangyarihang lakas; saka tinamaan ni Aindrī si Raktabīja ng sarili niyang vajra (kulog na sandata).
Verse 42
कुलिशेनाहतस्याशु बहु सुस्राव शोणितम् । समुत्तस्थुस्ततो योधास्तद्रूपास्तत्पराक्रमाः ॥
Nang siya’y mabilis na tamaan ng vajra, dumaloy agad ang maraming dugo; at mula roon ay nagsitindig ang mga mandirigma, magkawangis at magkakapantay ang lakas.
Verse 43
यावन्तः पतितास्तस्य शरीराद्रक्तबिन्दवः । तावन्तः पुरुषा जातास्तद्वीर्यबलविक्रमाः ॥
Kung ilang patak ng dugo ang bumagsak mula sa kanyang katawan, gayon din karami ang isinilang—taglay ang sigla, lakas, at kagitingan na tulad niya.
Verse 44
ते चापि युयुधुस्तत्र पुरुषा रक्तसम्भवाः । समं मातृभिरत्युग्रशस्त्रपातातिभीषणम् ॥
Ang mga lalaking iyon din—na isinilang mula sa dugo—ay nakipaglaban doon laban sa mga Ina (Mātṛkā), sa isang labang lubhang kakila-kilabot dahil sa nagngangalit na ulang ng mga sandata.
Verse 45
पुनश्च वज्रपातेन क्षतमस्य शिरो यदा । ववाऽह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सहस्रशः ॥
At muli, nang masugatan ang kanyang ulo sa hampas ng vajra (kulog) at umagos ang dugo, mula roon ay may mga lalaking isinilang nang libu-libo.
Verse 46
वैष्णवी समरे चैनं चक्रेणाभिजघान ह । गदया दाडयामास ऐन्द्री तमसुरेश्वरम् ॥
Pagkatapos, sa labanan, tinamaan siya ni Vaiṣṇavī ng kanyang cakra (diskus), at binugbog ni Aindrī ang panginoon ng mga Asura gamit ang kanyang gada (pamalo).
Verse 47
वैष्णवीचक्रभिन्नस्य रुधिरस्रावसम्भवैः । सहस्रशो जगद्व्याप्तं तत्प्रमाणैर्महासुरैः ॥
Mula sa dugong umagos mula sa kanya—na hiniwa ng cakra ni Vaiṣṇavī—kumalat ang libu-libong dakilang Asura, kasinglaki niya, at pinuno ang daigdig.
Verse 48
शक्त्या जघान कौमारो वाराही च तथासिना । माहेश्वरी त्रिशूलेन रक्तबीजं महासुरम् ॥
Sinaksak ni Kaumārī ang dakilang Asura na si Raktabīja gamit ang kanyang sibat (śakti); sinugatan din siya ni Vārāhī sa pamamagitan ng espada; at tinamaan siya ni Māheśvarī ng trident (triśūla).
Verse 49
स चापि गदया दैत्यः सर्वा एवाहनत् पृथक् । मातः कोपसमाविष्टो रक्तबीजो महासुरः ॥
Ang dambuhalang iyon—si Raktabīja, ang dakilang asura—naalipin ng nag-aalab na poot, at hinampas ang bawat isa sa kanila nang paisa-isa gamit ang kanyang pamalo.
Verse 50
तस्याहतस्य बहुधा शक्तिशूलादिभिर्भुवि । पपात यो वै रक्तौघस्तेनासञ्चतशोऽसुराः ॥
Nang siya’y masugatan sa maraming paraan ng mga sibat, trident, at iba pa, bumuhos ang kanyang dugo sa lupa; mula roon, nagsilitawan ang di-mabilang na mga asura.
Verse 51
तैश्चासुरासृक्सम्भूतैरसुरैः सकलं जगत् । व्याप्तमासीत्ततो देवा भयमाजग्मुरुत्तमम् ॥
At dahil sa mga asurang isinilang mula sa dugo ng asura, napuno ang buong daigdig; at noon, sinakmal ang mga diyos ng pinakadakilang takot.
Verse 52
तान् विषण्णान् सुरान् दृष्ट्वा चण्डिका प्राह सत्वरा । उवाच कालीं चामुण्डे विस्तीर्णं वदनं कुरु ॥
Nang makita ni Caṇḍikā na nanlumo ang mga diyos, agad siyang nagsalita. Sinabi niya kay Kāli: “O Cāmuṇḍā, ibuka mo ang iyong bibig nang maluwang at malawak!”
Verse 53
मच्छस्त्रपातसम्भूतान् रक्तबिन्दून् महासुरान् । रक्तबिन्दोः प्रतीच्छ त्वं वक्त्रेणानेन वेगिना ॥
“Sa pamamagitan ng iyong mabilis na bibig, tanggapin ang mga patak ng dugo—yaong mga dakilang asura—na nalilikha sa pagbagsak ng aking mga sandata. Saluhin mo ang dugo habang ito’y bumabagsak.”
Verse 54
भक्षयन्ती चर रणॆ तदुत्पन्नान् महासुरान् । एवमेष क्षयं दैत्यः क्षीणरक्तो गमिष्यति । भक्ष्यमाणास्त्वया चोग्रा न चोत्पत्स्यन्ति चापरे ॥
“Maglibot ka sa larangan ng digmaan at lamunin ang mga dakilang asura na sumisibol mula roon. Sa gayon, ang demonyong ito ay mapapahamak, sapagkat mauubos ang kanyang dugo. At kapag nilalamon mo na ang mga mababangis na iyon, wala nang iba pang lilitaw.”
Verse 55
ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा तां ततो देवी शूलेनाभिजघान तम् । मुखेन काली जगृहे रक्तबीजस्य शोणितम् ॥
Sinabi ng ṛṣi: Pagkasabi niya nang gayon sa Kaniya, sinaksak siya ng Diyosa gamit ang trident; at si Kāli, sa pamamagitan ng kanyang bibig, ay sinunggaban (inubos sa pag-inom) ang dugo ni Raktabīja.
Verse 56
ततोऽसावाजघानाथ गदया तत्र चण्डिकाम् । न चास्या वेदनां चक्रे गदापातोऽल्पिकामपि ॥
Pagkatapos, hinampas niya roon si Caṇḍikā ng kanyang pamalo; ngunit ang hampas ng pamalo ay hindi man lamang nagdulot sa Kaniya ng kahit bahagyang sakit.
Verse 57
तस्याहतस्य देहात्तु बहु सुस्राव शोणितम् । यतस्ततः स्ववक्त्रेण वामुण्डा सम्प्रतीच्छति ॥
Mula sa kanyang katawang tinamaan, umagos ang maraming dugo; saan man ito tumulo, tinanggap iyon ni Cāmuṇḍā sa pamamagitan ng sarili niyang bibig.
Verse 58
मुखे समुद्गता येऽस्य रक्तपातान्महासुराः । तांश्चखादाथ चामुण्डा पपौ तस्य च शोणितम् ॥
Ang mga dakilang asura na sumibol mula sa dugong tumulo mula sa kanya—nilamon sila ni Cāmuṇḍā; at ininom din niya ang kanyang dugo.
Verse 59
देवी शूलेन चक्रेण बाणैरसिभिरृष्टीभिः । जघान रक्तबीजं तं चामुण्डापीतशोणितम् ॥
Pinabagsak ng Diyosa si Raktabīja sa pamamagitan ng sibat at diskong banal, ng mga palaso, mga espada, at mga suligi—samantalang si Cāmuṇḍā ay umiinom ng kanyang dugo.
Verse 60
स पपात महीपृष्ठे शस्त्रसंहतितो हतः । नीरक्तश्च महीपाल रक्तबीजो महासुरः ॥
Napatay sa nagkakaisang paglusob ng mga sandata, bumagsak siya sa ibabaw ng lupa. O hari, ang dakilang asura na si Raktabīja ay nakahandusay, tuyot na sa dugo.
Verse 61
ततस्ते हर्षमतुलमवापुस्त्रिदशा नृप । तेषां मातृगणो जातो ननर्तासृङ्मदोद्धतः ॥
Pagkaraan nito, nakamtan ng mga diyos ang di-mapapantayang galak, O hari; at ang kanilang pangkat ng mga Ina (Mātṛgaṇa), lasing sa pagkabaliw ng dugo, ay nagsimulang sumayaw.
The chapter stages a problem of seemingly inexhaustible causation through Raktabīja’s blood-born replication, then resolves it by subordinating unchecked generation to conscious divine regulation (śakti guided by buddhi and strategy). The ethical-theological axis is the restoration of cosmic order: violence is framed not as conquest but as containment of adharma that threatens the sacrificial and sovereign balance of the three worlds.
Although embedded in the Sāvarṇika Manvantara frame, the adhyāya functions primarily as a Devīmāhātmya battle-unit: it demonstrates how divine power consolidates in crisis through emanational śaktis (the Mātṛkās). This reinforces the Manvantara-level theme that cosmic governance across ages depends on periodic interventions where devas’ energies externalize to re-stabilize dharma.
Adhyāya 88 is central to Śākta theology: it formalizes the Mātṛkā-gaṇa as derivative yet autonomous embodiments of the gods’ powers under Devī’s command, introduces Śivadūtī as a revelatory emissary-form, and presents the paradigmatic solution to Raktabīja—Kālī/Cāmuṇḍā drinking the blood—as an iconic demonstration of Devī’s supreme tactical sovereignty and the integration of fierce (ugra) forms into salvific cosmic order.