Markandeya Purana — Adhyaya 88, Shloka 36

Adhyaya 88 — The Manifestation of the Matrikas and the Slaying of Raktabija

Sanskrit

नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान् ।

नारसिंही चचाराजौ नादापूर्णदिगन्तरा ॥

Transliteration

nakhair vidāritāṃś cānyān bhakṣayantī mahāsurān /

nārasiṃhī cacārājau nādāpūrṇa-digantarā //

Translation

Pinupunit ang iba sa kanyang mga kuko at nilalamon ang malalaking asura, gumalaw si Nārasiṃhī sa labanan—ang kanyang ungol ay pumuno sa apat na panig at sa mga puwang sa pagitan nito.

Word by Word

• नखैः: with (her) claws
• नखैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन

• विदारितान्: torn apart
• विदारितान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि + दृ (धातु) → विदारित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (अन्यान्)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• अन्यान्: others
• अन्यान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण/सर्वनाम-प्रयोगः (pronominal adjective)

• भक्षयन्ती: devouring
• भक्षयन्ती: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: भक्ष् (धातु) → भक्षयन्ती (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/Present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘(सा) भक्षयन्ती’

• महासुरान्: great demons
• महासुरान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मपदार्थे; समासः—महान् असुरः

• नारसिंही: Narasimhi
• नारसिंही: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारसिंही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवीविशेषः (Narasimhi)

• चचार: roamed; moved about
• चचार: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अजौ: in the battlefield
• अजौ: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन; ‘अज’ = युद्धभूमिः/रणः (battlefield)

• नाद-आपूर्ण-दिगन्तरा: filling the quarters with her roar
• नाद-आपूर्ण-दिगन्तरा: कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Attribute/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाद (प्रातिपदिक) + आपूर्ण (कृदन्त, क्त) + दिगन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—नादेन आपूर्णानि दिगन्तराणि यस्याः/या; विशेषणम् (नारसिंही)

Speakers

• Narrative voice within the Devi Mahatmyam

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Nārasiṃhī

Shakti Aspects

• Nārasiṃhī (Mātṛkā)

Key Themes

• Shaktism
• Fierce protective power
• Sound/roar symbolism
• Asura destruction

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Protective fury is portrayed as sacred when it defends the vulnerable and restores balance; fearsome energy is not condemned when yoked to dharma.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Episodic narrative; serves as theological exemplification of divine powers rather than cosmology.

What is the esoteric significance?

The roar is mantra-like force that dispels inner darkness; claws signify direct, uncompromising removal of deep-seated negativity.