Adhyaya 81

Verse 1

हि आय न [हुक है ० - जिनके मारनेपर मारनेवाला पवित्र हो जाय

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Janamejaya, nang marinig ni Dharmarāja Yudhiṣṭhira ang mga naunang salita na sinabi ng kanyang mga kapatid—kasama si Kṛṣṇā (Draupadī)—na pawang sabik kay Dhanañjaya (Arjuna), ang kanyang sariling isipan ay nabalot din ng lungkot.”

Verse 2

अथापश्यन्महात्मान देवर्षि तत्र नारदम्‌ । दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या हुतार्चिषमिवानलम्‌

Noon din ay nakita nila roon ang dakilang Devarṣi Nārada, na nagniningning sa liwanag ng kapangyarihang Brahmana, na wari’y apoy na lalong sumisiklab sa handog na ghee.

Verse 3

तमागतमभिप्रेक्ष्य भ्रातृभि: सह धर्मराट्‌ । प्रत्युत्थाय यथान्यायं पूजां चक्रे महात्मने,उन्हें आया देख भाइयोंसहित धर्मराजने उठकर उन महात्माका यथायोग्य सत्कार किया

Nang makita nilang dumarating ang dakilang nilalang na iyon, si Dharmarāja (Yudhiṣṭhira), kasama ang kanyang mga kapatid, ay tumindig upang salubungin siya at, ayon sa wastong kaugalian at sa dharma, naghandog ng nararapat na paggalang at pagtanggap sa mahātmā.

Verse 4

स तै: परिवृतः श्रीमान्‌ भ्रातृभि: कुरुसत्तम: । विबभावतिदीप्तौजा देवैरिव शतक्रतु:

Napapaligiran ng kanyang mga kapatid, ang marangal na pinakamainam sa angkan ng Kuru—si Yudhiṣṭhira na nag-aalab sa ningning—ay nagmistulang Śatakratu (Indra) na maningning sa gitna ng mga diyos.

Verse 5

यथा च वेदान्‌ सावित्री याज्ञसेनी तथा पतीन्‌ | न जहीौ धर्मत: पार्थान्‌ मेरुमर्कप्रभा यथा

Sinabi ni Vaiśampāyana: Kung paanong ang Sāvitrī (Gāyatrī) ay hindi tumatalikod sa mga Veda, at kung paanong ang ningning ng araw ay hindi humihiwalay sa Bundok Meru, gayon din si Yājñasenī (Draupadī), na kumikilos ayon sa dharma, ay hindi tinalikuran ang kanyang mga asawa—ang mga Pārtha, mga anak ni Kuntī.

Verse 6

प्रतिगृह्य च तां पूजां नारदो भगवानृषि: । आश्वासयद्‌ धर्मसुतं युक्तरूपमिवानघ,निष्पाप जनमेजय! उनकी वह पूजा ग्रहण करके देवर्षि भगवान्‌ नारदने धर्मपुत्र युधिष्ठिरको उचित सान्त्वना दी

Matapos tanggapin ang pag-aalay na yaon na puspos ng paggalang, ang banal na rishi na si Nārada ay umaliw kay Dharmasuta (Yudhiṣṭhira) sa mga salitang angkop at may matibay na katuwiran—O Janamejaya na walang dungis at walang kasalanan.

Verse 7

उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम्‌ । ब्रृहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थ: कि ददानि ते

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan, kinausap niya ang dakilang-loob na si Dharmarāja Yudhiṣṭhira: “O pinakamainam sa mga tagapagtaguyod ng dharma, magsalita—ano ang kailangan mo? Ano ang maibibigay ko sa iyo?”

Verse 8

अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभि: सह । उवाच प्राज्जलि र्भूत्वा नारदं देवसम्मितम्‌,तब भाइयोंसहित धर्मनन्दन राजा युधिष्ठिरने देवतुल्य नारदजीको प्रणाम करके हाथ जोड़कर कहा--

Pagkaraan, si Haring Yudhiṣṭhira, anak ni Dharma, ay yumukod na kasama ang kanyang mga kapatid; at nang nakatiklop ang mga kamay, nagsalita siya kay Nārada na iginagalang na tila kapantay ng mga diyos.

Verse 9

त्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते । कृतमित्येव मन्ये5हं प्रसादात्‌ तव सुव्रत

“O marangal na ginoo, na sinasamba ng lahat ng daigdig! Kapag ikaw ay nalugod, inaakala kong natupad na ang aking layon. Sa iyong biyaya, O matatag na tagapag-ingat ng dakilang mga panata, ganap na ang aking gawain.”

Verse 10

यदि त्वहमनुग्राह्मो भ्रातृभि: सहितो5नघ । संदेहं मे मुनिश्रेष्ठ तत्त्वतश्छेत्तुमहसि,“निष्पाप मुनिश्रेष्ठी यदि भाइयोंसहित मैं आपकी कृपाका पात्र होऊँ तो आप मेरे संदेहको सम्यक्‌ प्रकारसे नष्ट कर दीजिये”

Kung ako, kasama ang aking mga kapatid, ay karapat-dapat sa iyong biyaya, O walang kasalanan, kung gayon, O pinakadakilang pantas, pawiin mo ang aking pag-aalinlangan ayon sa tunay na katotohanan.

Verse 11

प्रदक्षिणां यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्पर: । कि फल तस्य कार्त्स्न्येन तद्भवान्‌ वक्तुमहति

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Anong ganap na gantimpala ang natatamo ng taong masigasig sa paglalakbay sa mga banal na pook at umiikot sa buong daigdig? Ipagkaloob mo sanang ipaliwanag iyon nang lubos.”

Verse 12

नारद उवाच शृणु राजन्नवहितो यथा भीष्मेण धीमता । पुलस्त्यस्य सकाशाद्‌ वै सर्वमेतदुपश्रुतम्‌

Sinabi ni Nārada: “O Hari, makinig kang mabuti. Isasalaysay ko sa iyo ang lahat ng ito nang ayon mismo sa narinig ng marunong na si Bhīṣma mula sa pantas na si Pulastya.”

Verse 13

पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभूतां वर: । पित्र्यं ब्रतं समास्थाय न्यवसन्मुनिभि: सह

Sinabi ni Nārada: Noong unang panahon, sa pampang ng Bhāgīrathī (ang Gaṅgā), si Bhīṣma—pinakamataas sa mga matatag sa dharma—ay nagsagawa ng mga panatang ukol sa mga ninuno (gaya ng śrāddha at tarpana) at namuhay roon kasama ng mga pantas.

Verse 14

शुभे देशे तथा राजन पुण्ये देवर्षिसेविते । गड्ाद्वारे महाभाग देवगन्धर्वसेविते

Sinabi ni Nārada: “O Hari, sa isang lupain na maganda at banal—sa Gaṅgādvāra, na dinadalaw ng mga devarṣi at dinarayo ng mga diyos at Gandharva—noon ay nanahan ang marangal na si Bhīṣma. Sa dalisay at mapalad na pampang ng Bhāgīrathī, kasama ang mga dakilang rishi, isinagawa niya ang mga panatang ukol sa mga ninuno (gaya ng śrāddha at mga handog na tubig), na nakaugat sa dharma.”

Verse 15

स पितृस्तर्पयामास देवांश्व॒ परमद्युतिः । ऋषींश्व॒ तर्पपामास विधिदृष्टेन कर्मणा,परम तेजस्वी भीष्मजीने वहाँ शास्त्रीय विधिके अनुसार देवताओं, ऋषियों तथा पितरोंका तर्पण किया

Wika ni Nārada: “Yaong lubhang maningning ay nagsagawa ng itinakdang tarpaṇa (tarpana), na wasto at ayon sa śāstra, sa pag-aalay ng mga libasyon sa mga Pitṛ (mga ninuno), at gayundin sa mga diyos at sa mga ṛṣi (mga pantas). Sa ganitong wastong pagsunod sa ritwal, pinanatili niya ang disiplina ng dharma.”

Verse 16

कस्यचित्‌ त्वथ कालस्य जपन्नेव महायशा: । ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यमृषिसत्तमम्‌,कुछ समयके बाद जब महायशस्वी भीष्मजी जपमें लगे हुए थे, अपने पास ही उन्होंने अद्भुत तेजस्वी मुनिश्रेष्ठ पुलस्त्यजीको देखा

Pagkaraan ng ilang panahon, si Bhīṣma na tanyag sa dangal, habang lubos na nakalubog sa japa (pagbigkas ng mantra), ay nakita sa kanyang tabi ang pantas na si Pulastya—pinakamataas sa mga ṛṣi—na nagliliwanag sa isang kahanga-hangang ningning. Ipinahihiwatig ng tagpong ito na ang disiplinadong debosyon at katahimikan ng loob ang naghahanda sa tao upang tanggapin ang presensya at patnubay ng tunay na marurunong.

Verse 17

सतं दृष्टवोग्रतपसं दीप्यमानमिव श्रिया । प्रहर्षमतुलं लेभे विस्मयं परमं ययौ

Wika ni Nārada: Nang makita niya ang banal na pantas—na may mabagsik na tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay)—na nagliliwanag na wari’y ang mismong karangalan (śrī), napuno si Bhīṣma ng di-matatawarang galak at dinala sa sukdulang pagkamangha. Ipinakikita ng tagpong ito na ang tunay na lakas espirituwal (tapas) ay likás na humihingi ng paggalang at gumigising ng kababaang-loob at pagkamangha, kahit sa pinakadakilang mandirigma at matatanda.

Verse 18

उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत । भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा

Wika ni Nārada: O inapo ni Bharata, si Bhīṣma—pinakamataas sa mga tagapangalaga ng dharma—ay nagparangal sa marangal na panauhing dumating, at isinagawa ang mga ritwal nang eksakto ayon sa itinakda. Ipinakikita ng tagpong ito na ang tunay na kadakilaan ay nasusukat sa disiplinadong paggalang at tapat na pagsunod sa wastong asal sa mga karapat-dapat.

Verse 19

भारत! धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ भीष्मने वहाँ उपस्थित हुए महाभाग महर्षिका शास्त्रोक्त विधिसे पूजन किया ।।

O Bhārata, ang marangal na si Bhīṣma—pinakamataas sa mga matuwid—ay naghandog ng pagsamba sa dakilang pantas na naroon, ayon sa tuntuning itinatakda ng śāstra. Malinis at may disiplinadong pagtuon ng isip, itinaas niya ang arghya nang may paggalang sa ibabaw ng kanyang ulo, at sa harap ng pinakadakila sa mga Brahmarṣi (si Pulastya), pormal niyang ipinahayag ang kanyang sariling pangalan bilang pagpapakilala.

Verse 20

भीष्मो5हमस्मि भद्रं ते दासो5स्मि तव सुव्रत । तव संदर्शनादेव मुक्तो5हं सर्वकिल्बिषै:

“Ako si Bhīṣma—pagpapala sa iyo. Ako’y iyong lingkod, O ikaw na matatag sa mga panata. Sa pagtanaw ko lamang sa iyo, napalaya na ako sa lahat ng kasalanan.”

Verse 21

'सुवत्रत! आपका भला हो, मैं आपका दास भीष्म हूँ। आपके दर्शनमात्रसे मैं सब पापोंसे मुक्त हो गया” ।।

“O Suvrata, nawa’y mapasa iyo ang kabutihan. Ako si Bhīṣma, iyong lingkod. Sa pagtanaw ko lamang sa iyo, napalaya na ako sa lahat ng kasalanan.” Pagkasabi nito, si Haring Bhīṣma—pinakamataas sa mga matuwid—ay nagtimpi ng pananalita, nag-anjali ng mga palad, at nanahimik. O Haring Yudhiṣṭhira, pinakamahusay sa mga mamamana, matapos sabihin iyon ni Bhīṣma ay pinagtagpo niya ang mga palad at tumahimik.

Verse 22

त॑ दृष्टवा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम्‌ | भीष्म कुरुकुलश्रेष्ठ मुनि: प्रीतमनाभवत्‌

Nang makita ang Bhīṣma—pinakamainam sa angkan ng Kuru—na nanghihina dahil sa mahigpit na pagsunod sa mga alituntunin, sa disiplin ng swādhyāya (pag-aaral at pagbigkas ng Veda) at sa mga gawaing itinakda ng banal na tungkulin, ang pantas ay nalugod sa kanyang kalooban.

Verse 81

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि पार्थनारदसंवादे एकाशीतितमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें युधिष्टिरनारदसंवादाविषयक इकक्‍्यासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Vana Parva, sa bahaging Tīrtha-yātrā Parva (paglalakbay sa mga banal na tawiran), sa pag-uusap nina Pārtha at Nārada, nagwakas ang ikawalongpu’t isang kabanata.