Adhyaya 170

Verse 1

हि >> मो न () हि 7 आम ३. निर्दोष प्राणीका वध हो जाय

Wika ni Arjuna: “O Hari, pagkaraan, habang nagpapatuloy ako sa aking paglalakbay—at naririnig ko rito’t doon mula sa mga dakilang rishi ang mga papuri tungkol sa akin—nasulyapan ko ang makapangyarihang karagatan, panginoon ng mga tubig, di-nauubos at di-nagbabago. Lumapit ako at minasdan ang lawak nitong nakapanghihilakbot at kahanga-hanga.”

Verse 2

फेनवत्य: प्रकीर्णाश्व संहताश्न समुत्थिता: । ऊर्मयश्नात्र दृश्यन्ते वल्गन्त इव पर्वता:

Wika ni Arjuna: “O Hari, pagkaraan, habang nagpapatuloy ako—at naririnig ko rito’t doon mula sa mga dakilang rishi ang mga papuri tungkol sa akin—narating ko ang karagatan, panginoon ng mga tubig, at minasdan ko ito. Lubhang nakapanghihilakbot ang anyo nito. Ang tubig nito’y waring hindi humuhupa ni lumalakas; at ang mga alon na may koronang bula ay tumataas, nagkakawatak-watak at muling nagsasama, na wari’y mga bundok na tumatalon sa paggalaw.”

Verse 3

नाव: सहस््रशस्तत्र रत्नपूर्णा: समन्ततः । नभसीव विमानानि विचरन्त्यो विरेजिरे । तिमिड्लिला: कच्छपाक्ष तथा तिमितिमिड्लिला:

Wika ni Arjuna: “Doon, sa bawat panig, libu-libong bangkang punô ng mga hiyas ang gumagalaw, kumikislap na parang mga karwaheng makalangit na naglalakbay sa himpapawid. At naroon ang mga halimaw-dagat na timiṅgila, mga pagong-dagat, at maging ang dambuhalang timitimiṅgila—na wari’y mga bundok na nakalubog sa tubig.”

Verse 4

मकराश्नात्र दृश्यन्ते जले मग्ना इवाद्रय: । शड्खानां च सहस््राणि मग्नान्यप्सु समन्‍्तत:

Wika ni Arjuna: “Dito, nakikita ang mga buwaya, nakalubog sa tubig na parang mga bundok. At libu-libong kabibe ng sankha ang nakabaon sa tubig sa lahat ng panig.”

Verse 5

दृश्यन्ते सम यथा रात्रौ तारास्तन्वभ्रसंवृता: । तथा सहस्रशस्तत्र रत्नसड्घा: प्लवन्त्युत

Wika ni Arjuna: “Kung paanong sa gabi, nakikitang kumikislap ang mga bituin sa likod ng maninipis na ulap, gayon din doon, di-mabilang na kumpol ng mga hiyas sa tubig ng karagatan ay wari’y lumulutang.”

Verse 6

वायुश्व घूर्णते भीमस्तदद्भुतमिवाभवत्‌ | तमुदीक्ष्य महावेगं सर्वाम्भोनिधिमुत्तमम्‌

Wika ni Arjuna: “Maging ang hangin, mabagsik at umiikot, ay waring naliligaw roon—isang kagila-gilalas na tanawin. Nang mamasdan ko ang dakilang karagatan, na ang mga tubig ay rumaragasa sa napakalakas na agos, nakita ko rin sa malapit ang lungsod ng mga Daitya, siksik sa mga Dānava. Pagkaraan, si Mātali, ang bihasang tagapagmaneho ng karwahe, ay mabilis na dumating at bumaba patungo sa kailaliman; maingat na nakaupo sa karwahe, pinatakbo niya ito pasulong, at sa dagundong ng karwahe na naghasik ng takot sa lahat, sinalakay niya ang lungsod ng mga demonyo.”

Verse 7

अपश्यं दानवाकीर्ण तद्‌ दैत्यपुरमन्तिकात्‌ । तत्रैव मातलिस्तूर्ण निपत्य पृथिवीतले

Wika ni Arjuna: “Mula sa malapit, nasilayan ko ang lungsod ng mga Daitya, punô ng mga Dānava. Noon, si Mātali ay kumilos nang mabilis, agad bumaba sa ibabaw ng lupa, at—matatag sa kanyang husay bilang tagapagmaneho—nagpatuloy patungo sa lungsod ng mga demonyo.”

Verse 8

रथं तं तु समाश्शलिष्यः प्राद्रवद्‌ रथयोगवित्‌ | त्रासयन्‌ रथघोषेण तत्‌ पुरं समुपाद्रवत्‌

Mahigpit na hinawakan ang karwahe, at ang bihasa sa pagmamaneho ay sumugod pasulong. Sa dagundong ng karwahe, naghasik siya ng sindak, at dumaluhong nang tuwid sa lungsod na iyon.

Verse 9

रथघोष॑ तु त॑ श्रुत्वा स्तनयित्नोरिवाम्बरे | मन्वाना देवराजं मामाविग्ना दानवाभवन्‌,आकाशमें होनेवाली मेघ-गर्जनाके समान उस रथका शब्द सुनकर दानवलोग मुझे देवराज इन्द्र समझकर भयसे अत्यन्त व्याकुल हो उठे

Nang marinig nila ang ugong ng karwahe—na parang kulog ng unos sa kalangitan— inakala ng mga Dānava na ako si Indra, hari ng mga diyos; kaya sila’y sinakmal ng takot at labis na nayanig.

Verse 10

सर्वे सम्भ्रान्तमनस: शरचापधरा: स्थिता: । तथासिशूलपरशुगदामुसलपाणय:,सभी मन-ही-मन घबरा गये। सभी अपने हाथोंमें धनुष-बाण, तलवार, शूल, फरसा, गदा और मुसल आदि अस्त्र-शस्त्र लेकर खड़े हो गये

Wika ni Arjuna: “Silang lahat, nabalisa ang loob sa biglang pangamba, ay tumindig na handa—may hawak na busog at mga palaso. Gayundin, tangan ang mga tabak, sibat, palakol, pamalo, at mga baston, pumuwesto sila sa kani-kanilang lugar.”

Verse 11

ततो द्वाराणि पिदधुर्दानवास्त्रस्तचेतस: । संविधाय पुरे रक्षां न सम कश्नन दृश्यते

Pagkaraan, ang mga Dānava na yumanig ang loob sa takot ay isinara ang mga tarangkahan. Matapos ayusin ang pagtatanggol ng lungsod, nagbantay sila nang napakahigpit kaya’t wala ni isa mang nakikita sa labas.

Verse 12

तत: शड्खमुपादाय देवदत्तं महास्वनम्‌ | परमां मुदमाश्रित्य प्राधमं तं शनैरहम्‌,तब मैंने बड़ी भयंकर ध्वनि करनेवाले देवदत्त नामक शंखको हाथमें लेकर अत्यन्त प्रसन्न हो धीरे-धीरे उसे बजाया

Pagkaraan, kinuha ko ang kabibe na tinatawag na Devadatta, na may makapangyarihan at nakapanghihilakbot na tunog; at sa sukdulang galak, dahan-dahan ko itong hinipan, upang ang unang alingawngaw ay umangat bilang sadyang hudyat ng paninindigan at matuwid na paghahanda.

Verse 13

स तु शब्दो दिवं स्तब्ध्वा प्रतिशब्दमजीजनत्‌ | वित्रेसुश्न निलिल्युश्व भूतानि सुमहान्त्यपि

Ang tunog na iyon ay wari’y nagpapatigil maging sa langit at nagluwal ng malakas na alingawngaw. Sa pagkarinig nito, maging ang malalaking nilalang ay tinamaan ng takot at nagtago sa iba’t ibang dako.

Verse 14

ततो निवातकवचा: सर्व एव स्वलंकृता: । दंशिता विविधैस्त्राणैविचित्रायुधपाणय:

Sinabi ni Arjuna: “Pagkaraan, ang lahat ng mga demonyong Nivātakavaca, na lubos na nagayakan, nakasuot ng sari-saring baluti at may hawak na iba’t ibang sandata, ay lumabas.”

Verse 15

आयसैश्व महाशूलैर्गदाभिमुसलैरपि । पट्टिशै: करवालैश्व रथचक्रैश्न भारत

Sinabi ni Arjuna: “O Bhārata, lumabas sila na may dalang malalaking sibat na bakal, mga pamalo at mga panghampas; may mga palakol-pandigma at mga espada, at maging mga gulong ng karwahe.”

Verse 16

शतघ्नीभिर्भुशुण्डीमि: खड्गैश्षित्रै: स्वलंकृतै: । प्रगृहीतैर्दिते: पुत्रा: प्रादुरासन्‌ सहस्रशः:

Sinabi ni Arjuna: “O Bhārata, pagkaraan ay lumitaw ang mga anak ni Diti nang libu-libo, tangan ang śataghnī at bhuśuṇḍī, at mga espadang makislap na hitik sa palamuti at sari-saring anyo—ganap na armado at handa sa labanan.”

Verse 17

ततो विचार्य बहुशो रथमार्गेषु तान्‌ हयान्‌ । प्राचोदयत्‌ समे देशो मातलिभर्भरतर्षभ

Pagkaraan, si Mātali, matapos pag-isipang muli at muli ang nararapat na daan sa mga bakas ng karwahe, ay inudyukan ang mga kabayo na sumulong sa patag na lupain—O toro sa angkan ng mga Bhārata.

Verse 18

तेन तेषां प्रणुन्नानामाशुत्वाच्छीघ्रगामिनाम्‌ । नान्वपश्यं तदा किंचित्‌ तन्मे5द्भुतमिवा भवत्‌

Sinabi ni Arjuna: “Dahil sila’y gayong itinulak pasulong, at dahil sa bilis nilang humahagibis, noon ay wala akong maaninag na anuman. Para sa akin, iyon ay tila isang kababalaghan.”

Verse 19

भरतश्रेष्ठ] उस समय मातलिने बहुत सोच-विचारकर समतल प्रदेशमें रथ जानेयोग्य मार्गोपर अपने उन घोड़ोंको हाँका। उसके हाँकनेपर उन शीघ्रगामी अश्वोंकी चाल इतनी तेज हो गयी कि मुझे उस समय कुछ भी दिखायी नहीं देता था। यह एक अद्भुत बात थी ।।

Pagkaraan, doon mismo, nagsimulang magpatunog ang mga Dānava—malakas at sagana—ng libu-libong mga instrumento na ang himig ay baluktot at nakapanghihilakbot. Ang biglaang, magaspang na alingawngaw ay hudyat ng kapaligirang puno ng banta at pananakot, kung saan ang ingay mismo ay nagiging sandata upang guluhin ang matuwid at palabuin ang malinaw na paghatol.

Verse 20

तेन शब्देन सहसा समुद्रे पर्वतोपमा: । आप्लवन्त गतै: सच्त्वैर्मत्स्या:शतसहस्रश:,वाद्योंकी उस तुमुल-ध्वनिसे सहसा समुद्रके लाखों बड़े-बड़े पर्वताकार मत्स्य मर गये और उनकी लाशें पानीके ऊपर तैरने लगीं

Wika ni Arjuna: “Sa tunog na iyon, bigla, sa dagat, daan-daang libong isda—malalaki na parang mga bundok—ang nawalan ng hininga ng buhay; at ang kanilang mga katawan ay umangat at lumutang sa ibabaw ng tubig.” Ipinapakita ng taludtod na ang isang marahas na pagyanig ay maaaring maghatid ng walang pinipiling pagwasak sa mga inosenteng nilalang, at ipinahihiwatig ang bigat na moral ng kapangyarihan at ingay kapag pinakawalan nang walang pagpipigil.

Verse 21

ततो वेगेन महता दानवा मामुपाद्रवन्‌ । विमुज्चन्त: शितान्‌ बाणान्‌ शतशो5थ सहस्रश:,तत्पश्चात्‌ उन सब दानवोंने सैकड़ों और हजारों तीखे बाणोंकी वर्षा करते हुए बड़े वेगसे मुझपर आक्रमण किया

Pagkatapos, sa napakalakas na bilis, sumugod sa akin ang mga Dānava, nananalakay sa pamamagitan ng pagpapakawala ng matutulis na palaso—daan-daan, maging libu-libo. Ipinakikita ng tagpong ito na ang mandirigma ay sinusubok hindi lamang sa lakas, kundi sa katatagan ng isip at paninindigan kapag humaharap sa napakalaking, sama-samang pagsalakay.

Verse 22

स सम्प्रहारस्तुमुलस्तेषां च मम भारत | अवर्तत महाघोरो निवातकवचान्तक:ः,भारत! तब उन दानवोंका और मेरा महाभयंकर तुमुल संग्राम आरम्भ हो गया, जो निवातकवचोंके लिये विनाशकारी सिद्ध हुआ

Sabi ni Arjuna: O Bhārata, noon ay sumiklab ang isang mabangis at umuugong na sagupaan sa pagitan ko at ng mga Dānava—isang labanan na kakila-kilabot ang tindi, na naging tagapuksa ng mga Nivātakavaca. Sa sandaling ito, itinatampok ng salaysay ang tungkulin ng mandirigma na harapin ang adharma nang walang pag-aatubili, at ang di-maiiwasang wakas ng marahas na kayabangan kapag sinalubong ng matatag na loob at makatarungang layon.

Verse 23

ततो देवर्षयश्नैव तथान्ये च महर्षय: । ब्रद्मर्षयश्न सिद्धाश्न समाजम्मुर्महामृथे

Pagkatapos, maraming banal na rishi (Devarṣi), kasama ang iba pang dakilang pantas—mga Brahmarṣi at mga Siddha rin—ang nagtipon sa dakilang labanan upang masaksihan ito. Ninais ng lahat ang aking tagumpay; at kung paanong minsan nilang pinuri si Indra sa panahon ng digmaang Tārakāmaya, gayon din nila ako pinapurihan sa mabubuti at matatamis na salita, pinatatatag ang aking loob at pinatutunayan ang katuwiran ng aking adhikain.

Verse 24

ते वै मामनुरूपाभिर्मधुराभिर्जयैषिण: । अस्तुवन्‌ मुनयो वाम्भियथ्थेन्द्रे तारकामये

Sinabi ni Arjuna: “Tunay nga, ang mga pantas na nagnanais ng aking tagumpay ay pumuri sa akin sa angkop at matatamis na pananalita—gaya noong digmaang Tārakāmaya, nang kanilang papurihan si Indra. Sa dakilang labang iyon, maraming devarṣi at iba pang mahāṛṣi, brahmarṣi, at mga siddha ang dumating upang masaksihan ang digmaan; lahat sila’y naghahangad ng aking pagwawagi, kaya’t naghandog sila sa akin ng mga salitang papuri.”

Verse 168

इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अर्जुनवाक्यविषयक एक सौ अड़सठवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon nagwakas ang ika-168 na kabanata ng Vana Parva ng Śrī Mahābhārata, ang kabanatang nakatuon sa mga salita ni Arjuna.

Verse 169

इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि निवातकवचयुद्धपर्वणि युद्धारम्भे एकोनसप्तत्यधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्ाभारत वनपर्वके अन्तर्गत निवातकवचयुद्धपर्वमें युद्धारम्भविषयक एक सौ उनहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon nagwakas, sa kagalang-galang na Mahābhārata, sa loob ng Vana Parva, sa bahaging tumatalakay sa digmaan laban sa mga Nivātakavaca, ang ika-169 na kabanata na naglalarawan ng pagsisimula ng labanan.