Adhyaya 134

Verse 1

नील (0) ++_अस+- एकोनत्रिशर्दाधिकशततमो<् ध्याय: लोमशद्ारा धर्मके रहस्यका वर्णन लोगश उवाच परदारेषु ये सक्ता अकृत्वा दारसंग्रहम्‌ | निराशा: पितरस्तेषां श्राद्धकाले भवन्ति वै,लोशमजीने कहा--जो स्वयं विवाह न करके परायी स्त्रियोंमें आसक्त हैं, उनके यहाँ श्राद्ध.काल आनेपर पितर निराश हो जाते हैं

Wika ni Lomaśa: Yaong mga, nang hindi pumapasok sa wastong pag-aasawa, ay kumakapit ang pagnanasa sa mga asawa ng ibang lalaki—pagdating ng panahon ng mga ritong śrāddha, ang kanilang mga ninuno ay tunay na nananatiling bigo, sapagkat ang inaasahang handog at ang pagpapatuloy ng tungkuling pang-sambahayan ay winawasak ng gayong di-matuwid na asal.

Verse 2

परदाररतिर्यश्न यश्व वन्ध्यामुपासते । ब्रह्मस्वं हरते यश्ष समदोषा भवन्ति ते,जो परायी स्त्रीमें आसक्त है, जो वन्ध्या स्त्रीका सेवन करता है तथा जो ब्राह्मणका धन हर लेता है--ये तीनों समान दोषके भागी होते हैं

Wika ni Lokaśa: Ang umiibig sa asawa ng iba, ang naghahanap ng pakikipagtalik sa isang baog na babae, at ang nagnanakaw ng ari-arian ng isang Brāhmaṇa—ang tatlong ito ay itinuturing na may iisang kapintasan sa asal.

Verse 3

असम्भाष्या भवन्त्येते पितृणां नाज संशय: । देवता: पितरश्रैषां नाभिनन्दन्ति तद्धवि:,ये पितरोंकी दृष्टिमें बात करनेयोग्य नहीं रह जाते हैं, इसमें संशय नहीं है और देवता तथा पितर उसके हविष्यको आदर नहीं देते हैं

Wika ni Logaśa: “Walang pag-aalinlangan—ang gayong mga tao ay nagiging hindi na karapat-dapat kausapin sa paningin ng mga ninuno. Hindi tinatanggap nang may dangal ng mga diyos at ng mga ninuno ang handog (havis) ng taong nalugmok sa gayong asal.”

Verse 4

तस्मात्‌ परस्य वै दारांस्त्यजेद्‌ वन्ध्यां च योषितम्‌ । ब्रह्मस्वं हि न हर्तव्यमात्मनो हितमिच्छता,अतः अपना हित चाहनेवाले पुरुषको परायी स्त्री और वन्ध्या स्त्रीका त्याग कर देना चाहिये तथा ब्राह्मणके धनका कभी अपहरण नहीं करना चाहिये

Kaya nga, ang taong naghahangad ng tunay na ikabubuti ng sarili ay dapat talikuran ang asawa ng iba at iwasan din ang pakikisama sa isang baog na babae; at hindi niya kailanman dapat agawin ang ari-arian ng isang Brāhmaṇa, sapagkat ang pagkuha ng pag-aari ng Brāhmaṇa ay ipinagbabawal sa sinumang nagnanais ng tunay na kabutihan.

Verse 5

श्रूयतां चापरं गुहां रहस्यं धर्मसंहितम्‌ । श्रद्दधानेन कर्तव्यं गुरूणां वचनं सदा,अब दूसरी धर्मयुक्त गोपनीय रहस्यकी बात सुनो। सदा श्रद्धापूर्वक गुरुजनोंकी आज्ञाका पालन करना चाहिये

Pakinggan ngayon ang isa pang lihim na aral—isang panloob na doktrin na nakaayon sa dharma. Dapat laging, nang may pananampalataya at pagtitiwala, isagawa ng tao ang salita at tagubilin ng mga nakatatanda at mga guro.

Verse 6

द्वादश्यां पौर्णमास्यां च मासि मासि घृताक्षतम्‌ । ब्राह्मणेभ्य: प्रयच्छेत तस्य पुण्यं निबोधत,प्रत्येक मासकी द्वादशी और पूर्णिमाके दिन ब्राह्मणोंको घृतसहित चावलोंका दान करे। इसका जो पुण्य है, उसे सुनो

Wika ni Bhīṣma: Bawat buwan, sa araw ng Dvādaśī at sa araw ng kabilugan ng buwan, dapat maghandog sa mga Brāhmaṇa ng mga butil ng bigas na hinaluan ng ghee. Makinig at unawain ang kabutihang-loob na ibinubunga ng paulit-ulit na kawanggawang ito.

Verse 7

सोमश्न वर्धते तेन समुद्रश्न महोदधि: । अश्वमेधचतुर्भागं फलं सृजति वासव:,उस दानसे चन्द्रमा तथा महोदथधि समुद्रकी वृद्धि होती है और उस दाताको इन्द्र अश्वमेध यज्ञका चतुर्थाश फल देते हैं

Wika ni Bhīṣma: Sa handog na iyon, napalalakas si Soma (ang Buwan), at dahil dito’y lumalago rin ang dakilang karagatan. At si Vāsava (Indra) ay nagkakaloob sa nagbigay ng gantimpalang katumbas ng ikaapat na bahagi ng bunga ng sakripisyong Aśvamedha—na nagtuturo na kahit iisang matuwid na pagbibigay ay makapagdudulot ng napakalawak na kabutihang-loob, kosmiko at pangsakripisyo.

Verse 8

दानेनैतेन तेजस्वी वीर्यवांश्ष भवेन्नर: । प्रीतश्न॒ भगवान्‌ सोम इष्टान्‌ कामान्‌ प्रयच्छति,उस दानसे मनुष्य तेजस्वी और बलवान होता है और भगवान्‌ सोम प्रसन्न होकर उसे अभीष्ट कामनाएँ प्रदान करते हैं

Sa paggawa ng handog na ito, ang tao’y nagiging maningning at nagkakamit ng lakas at kagitingan. Si Soma, ang kagalang-galang na diyos, na nalulugod sa gayong pagkakawanggawa, ay nagkakaloob sa nagbigay ng mga layuning ninanais at mga minimithing mahal sa puso—na nagpapakita na ang matuwid na pagbibigay ay nagbubunga ng kagalingang panloob at pabor ng mga diyos.

Verse 9

श्रूयतां चापरो धर्म: सरहस्यो महाफल: । इदं कलियुगं प्राप्प मनुष्याणां सुखावह:,अब दूसरे महान्‌ फलदायक रहस्ययुक्त धर्मका वर्णन सुनो। जो इस कलियुगको पाकर मनुष्योंके लिये सुखकी प्राप्ति करानेवाला है

Ngayon ay pakinggan ang isa pang dharma—may lihim na kahulugang panloob at nagbubunga ng dakilang gantimpala. Sa pagdating ng panahong Kali, ito’y nagiging bukal ng kaginhawahan para sa mga tao, nagdadala ng ginhawa at ligaya.

Verse 10

कल्यमुत्थाय यो मर्त्य: स्नात: शुक्लेन वाससा । तिलपात्र प्रयच्छेत ब्राह्मणेभ्य: समाहित:,जो मनुष्य सबेरे उठकर स्नान करके पवित्र सफेद वस्त्रसे युक्त हो मनको एकाग्र करके ब्राह्मणोंको तिल-पात्रका दान करता है और पितरोंके लिये मधुयुक्त तिलोदक, दीपक एवं खिचड़ी देता है, उसको जो फल मिलता है, उसका वर्णन सुनो

Sinabi ni Lomaśa: “Ang sinumang mortal na bumabangon sa bukang-liwayway, naliligo, nagsusuot ng malinis na puting kasuotan, at sa isip na nakatuon ay nag-aalay sa mga Brahmana ng isang sisidlang puno ng linga (sesame)—siya’y gumaganap ng kawanggawang may disiplina, ayon sa dharma, lalo na yaong kaugnay ng mga ritwal para sa mga ninuno.”

Verse 11

तिलोदकं च यो दद्यात्‌ पितृणां मधुना सह । दीपकं कृसरं चैव श्रूयतां तस्य यत्‌ फलम्‌,जो मनुष्य सबेरे उठकर स्नान करके पवित्र सफेद वस्त्रसे युक्त हो मनको एकाग्र करके ब्राह्मणोंको तिल-पात्रका दान करता है और पितरोंके लिये मधुयुक्त तिलोदक, दीपक एवं खिचड़ी देता है, उसको जो फल मिलता है, उसका वर्णन सुनो

Sinabi ni Lomaśa: “Ang sinumang nag-aalay ng tubig na may linga (tilodaka) para sa mga Pitṛ kasama ng pulot, at nagbibigay rin ng lampara at kṛsara (kanin na may munggo o iba pang butil), pakinggan ngayon ang kabutihang-loob na napapasa kaniya.”

Verse 12

तिलपात्रे फलं प्राह भगवान्‌ पाकशासन: । गोप्रदानं च यः कुर्याद्‌ भूमिदानं च शाश्वतम्‌,भगवान्‌ इन्द्रने तिल-पात्रके दानका फल इस प्रकार बतलाया है--जो सदा गो-दान और भूमि-दान करता है तथा जो बहुत-सी दक्षिणावाले अग्निष्टोम यज्ञका अनुष्ठान करता है, उसके इन पुण्य-कर्मोके समान ही देवतालोग तिल-पात्रके दानको भी मानते हैं

Sinabi ni Lomaśa: “Ipinahayag ng Mapalad na Pākaśāsana (Indra) ang bunga ng pag-aalay ng sisidlang puno ng linga. Ang sinumang palagiang nagbibigay ng kaloob na baka at ng kaloob na lupain na pangmatagalan—kinikilala rin ng mga diyos na ang gayong kabutihan ay nasasaklaw din ng pag-aalay ng sisidlang linga.”

Verse 13

अग्निष्टोमं च यो यज्ञ यजेत बहुदक्षिणम्‌ । तिलपात्र॑ सहैतेन सम॑ मन्यन्ति देवता:,भगवान्‌ इन्द्रने तिल-पात्रके दानका फल इस प्रकार बतलाया है--जो सदा गो-दान और भूमि-दान करता है तथा जो बहुत-सी दक्षिणावाले अग्निष्टोम यज्ञका अनुष्ठान करता है, उसके इन पुण्य-कर्मोके समान ही देवतालोग तिल-पात्रके दानको भी मानते हैं

“Ang sinumang nagsasagawa ng sakripisyong Agniṣṭoma na may saganang dakṣiṇā (handog na kabayaran)—ay itinuturing ng mga diyos na tumatanggap ng kabutihang-loob na kapantay ng pag-aalay ng sisidlang punô ng linga.”

Verse 14

तिलोदकं सदा श्राद्धे मन्यन्ते पितरो$क्षयम्‌ । दीपे च कृसरे चैव तुष्यन्तेडस्थ पितामहा:,पितरलोग सदा श्राद्धमें तिलसहित जलका दान करना अक्षय मानते हैं। दीपदान और खिचड़ीके दानसे उसके पितामह संतुष्ट होते हैं

“Itinuturing ng mga Pitṛ na ang pag-aalay ng tubig na may linga sa śrāddha ay isang kaloob na di-nauubos (akṣaya). At sa pag-aalay ng lampara at kṛsara (kanin na may butil at munggo), nalulugod ang mga ninunong lolo sa tuhod.”

Verse 15

स्वर्गे च पितृलोके च पितृदेवाभिपूजितम्‌ । एवमेतन्मयोद्दिष्टमृषिदृष्टं पुरातनम्‌,यह पुरातन धर्म-रहस्य ऋषियोंद्वारा देखा गया है। स्वर्गलोक और पितृलोकमें भी देवताओं तथा पितरोंने इसका समादर किया है। इस प्रकार इस धर्मका मैंने वर्णन किया है

Ang aral na ito ay pinararangalan sa langit at sa daigdig ng mga ninuno, iginagalang kapwa ng mga diyos at ng mga Pitṛ (mga espiritu ng mga ninuno). Kaya’t ito ang aking inilatag—isang sinaunang doktrina, nakita at pinagtibay ng mga pantas noong unang panahon.

Verse 129

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि लोमशरहस्ये एकोनत्रिंशदधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्या भारत अनुशासनपरव्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें लोमशवर्णित धर्मका रहस्यविषयक एक सौ उन्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Kaya nagwawakas: sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Anuśāsana Parva, sa bahaging tumatalakay sa dharma ng pagbibigay (dāna-dharma), sa “Lihim na Aral” na isinalaysay ni Lomaśa, natapos ang ika-isang daan at dalawampu’t siyam na kabanata.