Adhyaya 99

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सहस्रनामभिः पूजनाद् विष्णुचक्रलाभो नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः संभवः सूचितो देव्यास् त्वया सूत महामते सविस्तरं वदस्वाद्य सतीत्वे च यथातथम्

Kaya nito, sa kagalang-galang na Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ika-99 na kabanata na tinatawag na “Pagkakamit ng Cakra ni Viṣṇu sa pamamagitan ng pagsamba gamit ang Sanlibong Pangalan.” Sinabi ng mga rishi: “O Sūta, marunong ang isip, ipinahiwatig mo na ang paglitaw ng Diyosa; ngayo’y isalaysay mo sa amin nang ganap at masinsin, ayon sa tunay na nangyari, at ipaliwanag din ang satītva—ang kanyang dalisay at walang dungis na katapatan—gaya ng nararapat.”

Verse 2

मेनाजत्वं महादेव्या दक्षयज्ञविमर्दनम् विष्णुना च कथं दत्ता देवदेवाय शंभवे

Paano naging ina ni Mahādevī si Menā? Paano naganap ang pagdurog sa yajña ni Dakṣa? At paano siya ibinigay ni Viṣṇu kay Śambhu, ang Diyos ng mga diyos?

Verse 3

कल्याणं वा कथं तस्य वक्तुमर्हसि सांप्रतम् तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

“O paano mo masasabi nang nararapat ang kanyang kapakanan sa sandaling ito?” Nang marinig ang mga salitang iyon ng mga rishi, si Sūta—ang pinakadakila sa mga nakaaalam ng Purāṇa—ay (naghanda) upang tumugon.

Verse 4

संभवं च महादेव्याः प्राह तेषां महात्मनाम् सूत उवाच ब्रह्मणा कथितं पूर्वं दण्डिने तत् सुविस्तरम्

Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, isinalaysay niya sa mga dakilang kaluluwa roon ang tungkol sa paglitaw ni Mahādevī. Ang salaysay ding ito ay naunang ikinuwento ni Brahmā kay Daṇḍin nang lubos at masinsin.

Verse 5

युष्माभिर् वै कुमाराय तेन व्यासाय धीमते तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवदामि सुविस्तरम्

Tunay ngang itinuro ninyo ito kay Kumāra, at sa pamamagitan niya ay nakarating ito kay Vyāsa na marunong. Kaya, matapos kong marinig ito sa tunay na linya ng pagpapasa, ngayo’y ipaliliwanag ko sa inyo nang ganap at masinsin.

Verse 6

वचनाद्वो महाभागाः प्रणम्योमां तथा भवम् सा भगाख्या जगद्धात्री लिङ्गमूर्तेस्त्रिवेदिका

Ayon sa aking tagubilin, O mga pinagpala, yumukod at magpatirapa kay Umā at gayundin kay Bhava (Śiva). Siya—na kilala bilang Bhagā—ang tagapagtaguyod ng mga daigdig at ang trivedikā, ang tatluhang dambana ng anyong Liṅga.

Verse 7

लिङ्गस्तु भगवान्द्वाभ्यां जगत्सृष्टिर्द्विजोत्तमाः लिङ्गमूर्तिः शिवो ज्योतिस् तमसश्चोपरि स्थितः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang Panginoon bilang Liṅga ay nagpapasibol ng paglikha ng sansinukob sa pamamagitan ng dalawang-anyo—Śiva at Śakti. Si Śiva, na ang mismong anyo ay Liṅga, ang Kataas-taasang Liwanag (Jyotis), nananahan sa ibabaw ng dilim (tamas) at ng kapangyarihang nagtatakip nito.

Verse 8

लिङ्गवेदिसमायोगाद् अर्धनारीश्वरोभवत् ब्रह्माणं विदधे देवम् अग्रे पुत्रं चतुर्मुखम्

Mula sa pagsasanib ng Liṅga at ng vedī (dambana), ang Panginoon ay naging Ardhanārīśvara. Pagkaraan, sa pinakasimula, nilikha Niya ang diyos na Brahmā—ang Kanyang anak na may apat na mukha.

Verse 9

प्राहिणोति स्म तस्यैव ज्ञानं ज्ञानमयो हरः विश्वाधिको ऽसौ भगवान् अर्धनारीश्वरो विभुः

Pagkaraan, si Hara—na ang diwa ay dalisay na Kamalayan—ay nagpadala ng mapagpalayang kaalaman na iyon sa kanya lamang. Ang Mapalad na Panginoon, ang laganap na Ardhanārīśvara, ay nakahihigit sa buong kosmos bilang Pati, na nagkakaloob ng jñāna upang putulin ang pāśa na gumagapos sa paśu.

Verse 10

हिरण्यगर्भं तं देवो जायमानमपश्यत सो ऽपि रुद्रं महादेवं ब्रह्मापश्यत शङ्करम्

Namataan ng Deva si Hiraṇyagarbha habang siya’y isinisilang; at ang mismong Brahmā, sa kanyang paglingon, ay namataan si Rudra—si Mahādeva, si Śaṅkara. Kaya ipinakikita na ang paglitaw ng Manlilikha ay nakasalalay sa naunang Kataas-taasang Panginoon (Pati), pinagmumulan ng lahat ng pagpapakita.

Verse 11

तं दृष्ट्वा संस्थितं देवम् अर्धनारीश्वरं प्रभुम् तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् वरदं वारिजोद्भवः

Nang makita ang Deva—ang Panginoong Ardhanārīśvara—na nakatayong nahayag bilang Kataas-taasang Guro, pinuri ni Brahmā na isinilang sa lotus ang Tagapagkaloob ng biyaya sa mga salitang minamahal at angkop.

Verse 12

विभजस्वेति विश्वेशं विश्वात्मानमजो विभुः ससर्ज देवीं वामाङ्गात् पत्नीं चैवात्मनः समाम्

Pagkaraan, ang di-isinilang at sumasaklaw sa lahat na Panginoon—si Śiva, ang Panginoon ng sansinukob at Sarili ng lahat—ay nagnais: “Magkaroon ng paghahati,” at mula sa Kanyang kaliwang tagiliran ay inihayag Niya ang Diyosa, nilikha Siya bilang kabiyak, kapantay ng Kanyang sariling pagkadiyos.

Verse 13

श्रद्धा ह्यस्य शुभा पत्नी ततः पुंसः पुरातनी सैवाज्ञया विभोर्देवी दक्षपुत्री बभूव ह

Si Śraddhā nga ang Kanyang mapalad at sinaunang kabiyak. Sa utos ng Makapangyarihang Panginoon (Pati), ang Diyosa mismo ay naging anak na babae ni Dakṣa.

Verse 14

सतीसंज्ञा तदा सा वै रुद्रमेवाश्रिता पतिम् दक्षं विनिन्द्य कालेन देवी मैना ह्यभूत्पुनः

Noon, siya’y tinawag na Satī at tunay na kumupkop kay Rudra lamang bilang kanyang Panginoon (Pati). Matapos sawayin si Dakṣa, sa takdang panahon ang Diyosa ay muling isinilang bilang Mainā.

Verse 15

नारदस्यैव दक्षो ऽपि शापादेवं विनिन्द्य च अवज्ञादुर्मदो दक्षो देवदेवमुमापतिम्

Maging si Dakṣa—dahil sa sumpa ni Nārada—ay gayon ding nanlait sa Panginoon; at sa kapalaluan na bunga ng paghamak, ininsulto ni Dakṣa ang Diyos ng mga diyos, ang Pati ni Umā (Śiva).

Verse 16

अनादृत्य कृतिं ज्ञात्वा सती दक्षेण तत्क्षणात् भस्मीकृत्वात्मनो देहं योगमार्गेण सा पुनः

Nang malaman agad ni Satī na si Dakṣa ay kumilos sa paghamak, hindi niya tinanggap ang gayong kahihiyan; sa landas ng Yoga, sinunog niya ang sariling katawan sa apoy ng Yoga hanggang maging abo, at sa kapangyarihan ng Yoga ay nagbalik siyang muli. Sa pagkaunawang Śaiva, ito’y pagpapakita ng Śakti ng Panginoon na lampas sa pāśa (pagkagapos), na iniiwan ang anyong naging larangan ng paglapastangan sa Pati (Śiva).

Verse 17

बभूव पार्वती देवी तपसा च गिरेः प्रभोः ज्ञात्वैतद्भगवान् भर्गो ददाह रुषितः प्रभुः

Sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit), ang Diyosa Pārvatī ay napag-isa sa panginoon ng bundok (Himālaya). Nang malaman ito, si Bhagavān Bharga—Śiva, ang nagniningas na Panginoon—ay nag-alab sa galit at sinunog (ang humahadlang na puwersa) hanggang maging abo.

Verse 18

दक्षस्य विपुलं यज्ञं च्यावनेर् वचनादपि च्यवनस्य सुतो धीमान् दधीच इति विश्रुतः

Sa salita ng pantas na si Cyavana, isinagawa ni Dakṣa ang isang napakalawak na yajña; at ang marunong na anak ni Cyavana—na tanyag sa pangalang Dadhīca—ay naging bantog sa banal na pagkakataong iyon.

Verse 19

विजित्य विष्णुं समरे प्रसादात् त्र्यंबकस्य च विष्णुना लोकपालांश् च शशाप च मुनीश्वरः

Sa biyaya ni Tryambaka (Śiva), nagapi ng dakilang muni si Viṣṇu sa labanan; at bagaman ang tagumpay na iyon ay naganap na si Viṣṇu ay naging kasangkapan ng pabor ni Śiva, isinambit pa rin ng pinunong-muni ang sumpa laban sa mga Lokapāla (mga tagapagbantay ng daigdig).

Verse 20

रुद्रस्य क्रोधजेनैव वह्निना हविषा सुराः विनाशो वै क्षणादेव मायया शङ्करस्य वै

Sa apoy na isinilang mula sa poot ni Rudra—na ginawang panggatong ang mismong handog (havis)—ang mga diyos ay napahamak sa isang kisap, sa pamamagitan ng sariling māyā ni Śaṅkara.