Adhyaya 107

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवताण्डवकथनं नाम षडधिकशततमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः पुरोपमन्युना सूत गाणपत्यं महेश्वरात् क्षीरार्णवः कथं लब्धो वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

Sa gayon, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ika-107 kabanata na tinatawag na “Paglalahad ng Tāṇḍava ni Śiva.” Wika ng mga rishi: “O Sūta, paano noong una natamo ni Kṣīrārṇava (Dagat ng Gatas) mula kay Maheśvara ang kalagayang Gaṇapati? Ipagpaliwanag mo sa amin ngayon.”

Verse 2

सूत उवाच एवं कालीम् उपालभ्य गते देवे त्रियंबके उपमन्युः समभ्यर्च्य तपसा लब्धवान्फलम्

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, matapos sawayin si Kāḷī, at nang makaalis na ang Panginoong Tryambaka (Śiva), si Upamanyu ay sumamba nang wasto at nakamtan ang bunga sa pamamagitan ng austeridad (tapas).

Verse 3

उपमन्युरिति ख्यातो मुनिश् च द्विजसत्तमाः कुमार इव तेजस्वी क्रीडमानो यदृच्छया

Siya’y tanyag sa pangalang Upamanyu—isang dakilang muni sa hanay ng pinakamainam na mga dwija—nagniningning na tila batang lalaki, malayang gumagala at naglalaro ayon sa sariling kalooban.

Verse 4

कदाचित् क्षीरम् अल्पं च पीतवान् मातुलाश्रमे ईर्ष्यया मातुलसुतो ह्य् अपिबत् क्षीरम् उत्तमम्

Minsan, habang nasa ashram ng tiyuhin sa ina, kaunti lamang ang nainom niyang gatas; ngunit ang anak ng tiyuhin, dahil sa inggit, ay ininom ang pinakamainam na gatas. Ganyan ang isip-pashu: kapag ginapos ng pāśa na inggit, tumatalikod sa sāttvika na sustansiya at nahuhulog sa pagkamakamkam.

Verse 5

पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा प्रोवाच मातरम् मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि

Pagkatapos uminom at manatili ayon sa nais niya, tumingin siya sa ina at nagsabi: “Ina, ina—O mapalad na babaeng tapasvini—ipagkaloob mo sa akin; ibigay mo ang hinihiling ko.”

Verse 6

गव्यं क्षीरम् अतिस्वादु नाल्पमुष्णं नमाम्यहम् सूत उवाच उपलालितैवं पुत्रेण पुत्रम् आलिङ्ग्य सादरम्

“Gatas ng baka—labis ang tamis at hindi masyadong mainit—ako’y yumuyuk at sumasamba.” Wika ni Sūta: Sa gayong paglalambing ng anak, niyakap ng ama ang anak nang may taos-pusong paggalang.

Verse 7

दुःखिता विललापार्ता स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः क्षीरम् उपमन्युरपि द्विजाः देहि देहीति तामाह रोदमानो महाद्युतिः

Sa dalamhati, siya’y nanaghoy sa pagdurusa, naaalala ang sariling kahirapan. At si Upamanyu, ang makinang na batang dwija, paulit-ulit na naaalala ang gatas at umiiyak na nagsasabi sa kanya: “Ibigay mo, ibigay mo!”

Verse 8

उञ्छवृत्त्यार्जितान् बीजान् स्वयं पिष्ट्वा च सा तदा बीजपिष्टं तदालोड्य तोयेन कलभाषिणी

Pagkaraan, siya—na may matamis na tinig—ay kumuha ng mga butil na natipon sa uñcha-vṛtti (pamumulot ng natirang ani), dinurog iyon sa sariling mga kamay; at hinalo ang dinikdik na iyon sa tubig, upang ihanda bilang handog at ikabubuhay, sa diwa ng mahigpit na tapas na nakaayon kay Pati (Śiva).

Verse 9

ऐह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततः सुतम् आलिङ्ग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः

Sumigaw siya, “Halika, halika—anak ko,” at una’y pinayapa siya sa malumanay na pananalita; saka niya niyakap at binuhat ang bata, at ang inang nababalot ng dalamhati ay nagbigay ng gatas na inihandang pamalit.

Verse 10

पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रा दत्तं द्विजोत्तमाः नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः

O pinakamainam sa mga dvija, nang mainom niya ang gatas na pamalit na ibinigay ng ina, siya’y labis na nabagabag at sinabi sa ina, “Hindi ito gatas.”

Verse 11

दुःखिता सा तदा प्राह सम्प्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि संमार्ज्य नेत्रे पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते

Noon, sa dalamhati, siya’y nagsalita—tinitigan nang mariin, inamoy ang tuktok ng ulo ng anak, at sa dalawang kamay ay pinunasan ang mga mata nito upang bumuka na parang mga lotus.

Verse 12

तटिनी रत्नपूर्णास्ते स्वर्गपातालगोचराः भाग्यहीना न पश्यन्ति भक्तिहीनाश् च ये शिवे

Ang mga ilog na yaon ay hitik sa mga hiyas at naaabot maging ang Svarga at ang Pātāla; ngunit hindi ito namamasdan ng mga kapus-palad—yaong mga walang bhakti kay Śiva.

Verse 13

राज्यं स्वर्गं च मोक्षं च भोजनं क्षीरसंभवम् न लभन्ते प्रियाण्येषां नो तुष्यति सदा भवः

Hindi nila nakakamtan ang kaharian, ang langit, ni ang moksha, ni maging ang sustansiyang mula sa gatas. Para sa gayong mga tao, walang minamahal na bunga ang natatamo—at si Bhava (Śiva) ay hindi kailanman nalulugod sa kanila.

Verse 14

भवप्रसादजं सर्वं नान्यदेवप्रसादजम् अन्यदेवेषु निरता दुःखार्ता विभ्रमन्ति च

Ang lahat ng natatamo ay nagmumula sa biyaya ni Bhava (Śiva), hindi sa pabor ng ibang mga diyos. Yaong mga nananatiling nakatuon sa ibang diyos, pinahihirapan ng pagdurusa, ay patuloy na gumagala sa kamalian at pagkalito.

Verse 15

क्षीरं तत्र कुतो ऽस्माकं महादेवो न पूजितः पूर्वजन्मनि यद्दत्तं शिवमुद्यम्य वै सुत

“Mahal kong anak, paano magkakaroon ng gatas para sa atin doon kung sa nakaraang kapanganakan ay hindi sinamba si Mahādeva? Anumang naibigay noon—kapag buong tatag na inangkin si Śiva bilang tunay na kanlungan at nagsikap nang matibay, anak—iyon lamang ang nagbubunga ng pagpapala.”

Verse 16

तदेव लभ्यं नान्यत्तु विष्णुमुद्यम्य वा प्रभुम् निशम्य वचनं मातुर् उपमन्युर्महाद्युतिः

“Iyon lamang ang dapat makamtan—wala nang iba.” Nang marinig ang mga salita ng kanyang ina, si Upamanyu na may dakilang ningning ay nagpasiyang hanapin ang Panginoon, si Viṣṇu, at inialay ang pagsisikap tungo sa Kataas-taasan.

Verse 17

बालो ऽपि मातरं प्राह प्रणिपत्य तपस्विनीम् त्यज शोकं महाभागे महादेवो ऽस्ति चेत्क्वचित्

Kahit ang bata ay yumukod at nagsalita sa kanyang inang mapag-asceta: “Iwan mo ang dalamhati, O pinagpala. Kung si Mahādeva ay nasa kahit saan man, tiyak na naroroon Siya (at makapagtatanggol).”

Verse 18

चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम् सूत उवाच तां प्रणम्यैवमुक्त्वा स तपः कर्तुं प्रचक्रमे

“Maging matagal man o mabilis, aking matatamo ang Kṣīroda—ang Karagatang Gatas.” Wika ni Sūta: Pagkatapos yumukod at magbigay-galang sa kanya at sabihin iyon, siya’y nagsimulang magsagawa ng tapas, ang banal na pag-aayuno at disiplina.

Verse 19

तमाह माता सुशुभं कुर्विति सुतरां सुतम् अनुज्ञातस्तया तत्र तपस्तेपे सुदुस्तरम्

Pagkaraan, sinabi ng ina sa anak, “Gawin mo ang pinakamasuwerte at pinakabanal.” Nang mapahintulutan niya, doon ay nagsagawa siya ng napakahirap na tapas—matatag na disiplina tungo sa Pinakamataas na Kabutihan; sa diwang Śaiva, ito ang pagbalik-loob ng paśu (kaluluwang nakagapos) sa Pati (Śiva), upang lumuwag ang pāśa (gapós) sa pamamagitan ng panata at kadalisayan.

Verse 20

हिमवत्पर्वतं प्राप्य वायुभक्षः समाहितः तपसा तस्य विप्रस्य विधूपितमभूज्जगत्

Nang marating ang Bundok Himavat, ang Brahmin na iyon—nabubuhay sa hangin lamang at ganap na nakapokus ang isip—ay nagsagawa ng tapas na sa lakas nito’y nayanig at nagalaw ang buong daigdig. Sa Śaiva Siddhānta, ipinakikita nito na ang matinding tapas ay kayang pagyanigin ang kosmos na nakagapos sa pāśa, samantalang ang tunay na Pati lamang ang di natitinag.

Verse 21

प्रणम्याहुस्तु तत्सर्वे हरये देवसत्तमाः श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान्पुरुषोत्तमः

Pagkatapos yumukod, ang lahat ng pinakadakila sa mga diyos ay nagsalita kay Hari. Nang marinig ang kanilang mga salita, ang Mapalad na Panginoon, ang Puruṣottama, ay (naghanda na sumagot).

Verse 22

किमिदं त्विति संचिन्त्य ज्ञात्वा तत्कारणं च सः जगाम मन्दरं तूर्णं महेश्वरदिदृक्षया

Nag-isip siya, “Ano nga ba ito?”, at nang maunawaan ang sanhi, dali-dali siyang nagtungo sa Bundok Mandara, sabik na masilayan si Mahēśvara—si Śiva, ang Pati (Panginoon) na tanging nakapapawi ng pāśa (gapós) ng paśu (kaluluwa).

Verse 23

दृष्ट्वा देवं प्रणम्यैवं प्रोवाचेदं कृताञ्जलिः भगवन् ब्राह्मणः कश्चिद् उपमन्युरितिश्रुतः

Nang makita ang Deva, siya’y yumukod at nagpatirapa; saka, na magkasanib ang mga palad sa paggalang, ay nagsalita: “O Bhagavān, may isang brāhmaṇa na nagngangalang Upamanyu, bantog sa sali’t saling tradisyon.”

Verse 24

क्षीरार्थमदहत्सर्वं तपसा तं निवारय एतस्मिन्नन्तरे देवः पिनाकी परमेश्वरः शक्ररूपं समास्थाय गन्तुं चक्रे मतिं तदा

Sa paghahangad ng gatas, sinunog niya ang lahat; pigilan siya sa pamamagitan ng tapasya. Samantala, ang Panginoon—si Pinākin, ang Kataas-taasang Īśvara—ay nag-anyong Śakra (Indra) at noon ay nagpasiyang lumisan.

Verse 25

अथ जगाम मुनेस्तु तपोवनं गजवरेण सितेन सदाशिवः सह सुरासुरसिद्धमहोरगैर् अमरराजतनुं स्वयमास्थितः

Pagkaraan, si Sadāśiva ay nagtungo sa tapovanang gubat-ermitahe ng pantas, nakasakay sa maringal na puting elepante, at may kasamang mga Deva, Asura, Siddha, at mga dakilang ahas—siya mismo’y nag-anyong marilag na gaya ng Hari ng mga walang-kamatayan.

Verse 26

सहैव चारुह्य तदा द्विपं तं प्रगृह्य वालव्यजनं विवस्वान् /* वामेन शच्या सहितं सुरेन्द्रं करेण चान्येन सितातपत्रम्

Noon, si Vivasvān (ang Araw) ay sumakay sa marikit na elepanteng iyon at itinaas ang pamaypay na buntot-yak; sa kaliwang kamay ay naglingkod siya kay Indra kasama si Śacī, at sa kabilang kamay ay tangan ang puting payong-hari, bilang paggalang sa prusisyong makalangit.

Verse 27

रराज भगवान् सोमः शक्ररूपी सदाशिवः सितातपत्रेण यथा चन्द्रबिंबेन मन्दरः

Nagniningning si Bhagavān Soma; at si Sadāśiva, na nag-anyong Śakra (Indra), ay wari’y Bundok Mandara na sinisinagan ng bilog ng buwan, na para bang pinaputungan ng puting payong-hari.

Verse 28

आस्थायैवं हि शक्रस्य स्वरूपं परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुम् उपमन्योस् तदाश्रमम्

Kaya nito, ang Kataas-taasang Panginoon na si Parameśvara ay nag-anyong Śakra (Indra) at nagtungo sa ermitanyo ni Upamanyu upang magpababa ng biyaya.

Verse 29

तं दृष्ट्वा परमेशानं शक्ररूपधरं शिवम् प्रणम्य शिरसा प्राह मुनिर्मुनिवराः स्वयम्

Nang makita ang Parameśāna—si Śiva—na may anyong Śakra (Indra), ang pantas, ang pinakamainam sa mga asceta, ay yumukod na may pagpupugay at saka nagsalita nang kusa.

Verse 30

पावितश्चाश्रमश्चायं मम देवेश्वरः स्वयम् प्राप्तः शक्रो जगन्नाथो भगवान्भानुना प्रभुः

“Nababanal ang ermitanyo kong ito; ang Panginoon ng mga deva ay dumating mismo. Dumating si Indra, at dumating din ang Panginoon ng mga daigdig—si Bhagavān Sūrya, ang makapangyarihang pinuno.”

Verse 31

एवमुक्त्वा स्थितं वीक्ष्य कृताञ्जलिपुटं द्विजम् प्राह गंभीरया वाचा शक्ररूपधरो हरः

Pagkasabi nito, si Hara na may anyong Śakra (Indra) ay tumingin sa brāhmaṇa na nakatayo na magkadikit ang palad sa paggalang, at nagsalita sa malalim at taimtim na tinig.

Verse 32

तुष्टो ऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत ददामि चेप्सितान् सर्वान् धौम्याग्रज महामते

“Nalulugod Ako sa iyo. Magsalita—pumili ng biyaya. Sa pamamagitan ng iyong pag-aayuno at pagninilay na ito, O may dakilang panata; O marunong na nakatatandang kapatid ni Dhaumya, ipagkakaloob Ko ang lahat ng minimithi mong kaganapan.”

Verse 33

एवमुक्तस्तदा तेन शक्रेण मुनिसत्तमः वरयामि शिवे भक्तिम् इत्युवाच कृताञ्जलिः

Nang kausapin siya nang gayon ni Śakra (Indra), ang pinakadakilang muni ay nag-anjali at sumagot: “Pinipili ko ang bhakti, ang debosyon, kay Śiva.”

Verse 34

ततो निशम्य वचनं मुनेः कुपितवत्प्रभुः प्राह सव्यग्रमीशानः शक्ररूपधरः स्वयम्

Pagkarinig sa mga salita ng muni, ang Panginoon—si Īśāna mismo na nag-anyong Śakra—ay nagsalita na wari’y nagagalit, na may balisang anyo.

Verse 35

मां न जानासि देवर्षे देवराजानमीश्वरम् त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्

“O banal na rishi, hindi mo ba ako nakikilala? Ako ang hari ng mga deva, ang makapangyarihang panginoon: si Śakra (Indra), ang pinuno ng tatlong daigdig, na iginagalang at sinasamba ng lahat ng deva.”

Verse 36

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्

“O pinakadakilang Brahmin, maging deboto Ko; Ako lamang ang sambahin mo sa lahat ng panahon. Ipagkakaloob Ko sa iyo ang lahat ng mapalad na kabutihan. Talikdan ang pagtingin kay Rudra na para bang nirguṇa lamang (walang katangian); sambahin Siya bilang Kataas-taasang Pati—transendente at, sa habag, madaling lapitan sa pagsamba.”

Verse 37

ततः शक्रस्य वचनं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम् उपमन्युरिदं प्राह जपन् पञ्चाक्षरं शुभम्

Pagkatapos, nang marinig ni Upamanyu ang mga salitang nakabibingi ni Śakra, siya’y sumagot habang patuloy na binibigkas ang mapalad na limang-pantig na mantra—itinutuon ang isip kay Śiva, ang Pati na pumuputol sa pāśa, ang gapos ng nakagapos na kaluluwang paśu.

Verse 38

मन्ये शक्रस्य रूपेण नूनम् अत्रागतः स्वयम् कर्तुं दैत्याधमः कश्चिद् धर्मविघ्नं च नान्यथा

Sa aking palagay, isang hamak na Daitya ang tiyak na pumarito sa anyo mismo ni Sakra (Indra), sa kanyang sariling kagustuhan—upang lumikha lamang ng hadlang sa Dharma, at wala nang iba pang dahilan.

Verse 39

त्वयैव कथितं सर्वं भवनिन्दारतेन वै प्रसंगाद्देवदेवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः

Sa katunayan, ikaw mismo ang nagsabi ng lahat—na may layuning tuligsain si Bhava (Shiva). Gayunpaman, sa daloy ng mismong talakayang iyon, inihayag mo rin ang kalikasang Nirguna ng Dakilang Kaluluwa, ang Diyos ng mga diyos.

Verse 40

बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् भवान्तरकृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य तु

Ano ang saysay ng pagsasabi ng marami rito? Mula pa sa simula ay malinaw ko nang naunawaan ang isang mabigat na katotohanan: ang kasalanang nagawa sa ibang estado ng pag-iral ay nahinog na—sapagkat ang paglapastangan kay Bhava (Panginoong Shiva) ay narinig na.

Verse 41

श्रुत्वा निन्दां भवस्याथ तत्क्षणादेव संत्यजेत् स्वदेहं तं निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति

Matapos marinig ang kalapastanganan kay Bhava (Panginoong Shiva), dapat niyang lisanin ang katawang iyon sa sandaling iyon mismo; matapos na mabilis na kitilin ang kanyang sariling katawan, siya ay patungo sa mundo ni Shiva.

Verse 42

यो वाचोत्पाटयेज्जिह्वां शिवनिन्दारतस्य तु त्रिः सप्तकुलमुद्धृत्य शिवलोकं स गच्छति

Sinuman, sa pamamagitan ng isang tiyak na gawa ng pagpipigil, ay bumunot sa dila ng isang taong nakatuon sa paglapastangan kay Shiva—matapos na mailigtas ang tatlong beses na pitong henerasyon ng kanyang angkan—ay makakamit ang mundo ni Shiva.

Verse 43

आस्तां तावन्ममेच्छायाः क्षीरं प्रति सुराधमम् निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतत्कलेवरम्

Sapat na ang aking sariling pagnanais tungkol sa Karagatang Gatas. O pinakababa sa mga diyos! Pagkatapos kitang pabagsakin sa Śivāstra, ang banal na sandata ni Śiva, iiwan ko ang katawang ito.

Verse 44

पुरा मात्रा तु कथितं तथ्यमेव न संशयः पूर्वजन्मनि चास्माभिर् अपूजित इति प्रभुः

“Ang sinabi ng aking ina noon ay tunay—walang pag-aalinlangan. Sa nakaraang kapanganakan, hindi namin sinamba ang Panginoon (Pati); kaya dumating ang bungang ito,” wika ng panginoon.

Verse 45

एवमुक्त्वा तु तं देवम् उपमन्युरभीतवत् शक्रं चक्रे मतिं हन्तुम् अथर्वास्त्रेण मन्त्रवित्

Pagkasabi nito sa diyos na iyon, si Upamanyu—walang takot at bihasa sa mga mantra—ay nagpasiyang wasakin ang layon ni Śakra sa pamamagitan ng Atharvāstra, ang sandatang Atharvan.

Verse 46

भस्माधारान्महातेजा भस्ममुष्टिं प्रगृह्य च अथर्वास्त्रं ततस्तस्मै ससर्ज च ननाद च

Pagkaraan, ang dakilang maningning na iyon ay kumuha ng isang dakot na bhasma—banal na abo—mula sa sisidlan ng abo, saka pinakawalan ang Atharvāstra laban sa kanya at umalingawngaw ang kanyang sigaw.

Verse 47

दग्धुं स्वदेहम् आग्नेयीं ध्यात्वा वै धारणां तदा अतिष्ठच्च महातेजाः शुष्केन्धनमिवाव्ययः

Pagkatapos, pinagmunihan niya ang Agneyī-dhāraṇā—ang maalab na pagkapirmi sa yoga upang sunugin ang hangganan ng katawan—at ang dakilang maningning ay tumindig na parang tuyong kahoy na nagliliyab, subalit sa loob ay hindi nauubos ni nababawasan.

Verse 48

एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः

O Brahmin, nang siya’y nagpasya nang gayon, ang Mapalad na Panginoon—Bhaganetra-hā—ay marahang pumigil sa dhāraṇā (matatag na pagtuon sa loob) ng yogin, at pinahinahon ito sa mahabaging katahimikan.

Verse 49

अथर्वास्त्रं तदा तस्य संहृतं चन्द्रकेण तु कालाग्निसदृशं चेदं नियोगान्नन्दिनस् तथा

Pagkaraan, ang kaniyang sandatang Atharva—bagaman kahawig ng apoy ng Panahon sa pagkalusaw—ay pinigil at binawi ni Candraka ayon sa utos ni Nandin. Kaya ang kakila-kilabot na palaso’y napayapa sa kapangyarihang Śaiva.

Verse 50

स्वरूपमेव भगवान् आस्थाय परमेश्वरः दर्शयामास विप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्

Sa pag-anyo sa Kaniyang sariling tunay na anyo, ipinamalas ng Pinakamataas na Panginoon ang Sarili sa Brahmin—si Mahādeva, na ang tuktok ng ulo’y pinalalamutian ng bagong sibol na gasuklay na buwan.

Verse 51

स्छ्लरफ़्फ़ेन्लन्द् क्षीरधारासहस्रं च क्षीरोदार्णवमेव च दध्यादेरर्णवं चैव घृतोदार्णवमेव च

May libu-libong agos ng gatas na dumadaloy; at tunay ngang may karagatan ng gatas—karagatan ng dadhi (maasim na gatas) at mga katulad nito, at gayundin karagatan ng ghṛta (nilinaw na mantikilya). Inilalarawan ang dako bilang umaapaw sa mapalad na handog-yajña na nagtataguyod ng kadalisayan at pagsamba sa Pati (Panginoong Śiva).

Verse 52

फलार्णवं च बालस्य भक्ष्यभोज्यार्णवं तथा अपूपगिरयश्चैव तथातिष्ठन् समन्ततः

Para sa banal na Batang iyon, lumitaw ang karagatan ng mga prutas, karagatan ng pagkaing maaaring kainin at lasapin, at mga bundok ng matatamis na keyk (apūpa); kaya sila’y nakatindig sa paligid sa lahat ng dako bilang saganang handog—mga tanda ng biyaya ni Śiva na lumuluwag sa mga Pāśa at nagpapakain sa Paśu sa landas tungo sa Pati.

Verse 53

उपमन्युमुवाच सस्मितो भगवान्बन्धुजनैः समावृतम् गिरिजाम् अवलोक्य सस्मितां सघृणं प्रेक्ष्यतु तं तदा घृणी

Sinabi ni Upamanyu: Noon, ang Panginoong mahabagin ay ngumiti at minasdan si Girijā (Pārvatī) na napalilibutan ng kanyang mga kamag‑anak; nang makita niyang nakangiti rin siya, tiningnan niya ito nang may lambing—siya, ang puspos ng awa.

Verse 54

भुङ्क्ष्व भोगान्यथाकामं बान्धवैः पश्य वत्स मे /* उपमन्यो महाभाग तवांबैषा हि पार्वती

“Anak ko, tamasahin mo ang mga karapat-dapat na ligaya ayon sa iyong nais, at pagmasdan mo ito kasama ng iyong mga kamag‑anak. O Upamanyu na lubhang mapalad—ito nga ang iyong Ina: si Pārvatī.”

Verse 55

मया पुत्रीकृतो ऽस्यद्य दत्तः क्षीरोदधिस् तथा मधुनश्चार्णवश्चैव दध्नश्चार्णव एव च

“Ngayong araw, tinanggap ko siya bilang anak at ipinagkaloob sa kanya ang Karagatan ng Gatas; gayundin ang karagatan ng pulot, at ang karagatan ng namuong gatas (dadhi) rin.”

Verse 56

आज्योदनार्णवश्चैव फललेह्यार्णवस् तथा अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवः पुनः

Mayroon ngang mga karagatan ng kaning hinaluan ng ghee, mga karagatan ng prutas at ng matatamis na linctus (lehya); may mga bundok ng mga handog na keyk (apūpa), at muli’y isang karagatan ng lahat ng pagkain—mga nakakain at mga nilutong alay—na nahahayag bilang bunga ng banal na pagbibigay at pagsamba.

Verse 57

पिता तव महादेवः पिता वै जगतां मुने माता तव महाभागा जगन्माता न संशयः

O pantas, si Mahādeva ang iyong ama—tunay na Ama ng lahat ng daigdig. At ang iyong Inang lubhang mapalad ay ang Ina ng sanlibutan; walang alinlangan dito.

Verse 58

अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम् वरान्वरय दास्यामि नात्र कार्या विचारणा

“Ipinagkaloob Ko na sa iyo ang kawalang-kamatayan at ang walang-hanggang katayuan bilang kabilang sa Aking mga Gaṇa. Pumili pa ng mga biyaya; ipagkakaloob Ko—hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagninilay dito.”

Verse 59

एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्य तम् आघ्राय मूर्धनि विभुर् ददौ देव्यास्तदा भवः

Pagkasabi nito, si Mahādeva—si Bhava, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat—ay hinawakan siya sa dalawang kamay, marahang sininghot ang bango sa tuktok ng ulo, at saka siya inilagay sa korona ng Diyosa, pinagtitibay ang naghaharing biyaya ni Śiva sa pagkakaisa ng Śiva–Śakti.

Verse 60

देवी तनयमालोक्य ददौ तस्मै गिरीन्द्रजा योगैश्वर्यं तदा तुष्टा ब्रह्मविद्यां द्विजोत्तमाः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang Diyosa—Girīndrajā (Pārvatī)—nang makita ang kanyang anak ay nalugod, at ipinagkaloob sa kanya ang mga makapangyarihang kaganapan ng Yoga, pati ang Brahma-vidyā, ang mapagpalayang kaalaman na umaakay sa paśu tungo sa kalayaan sa ilalim ng biyaya ni Pati, ang Panginoon.

Verse 61

सो ऽपि लब्ध्वा वरं तस्याः कुमारत्वं च सर्वदा तुष्टाव च महादेवं हर्षगद्गदया गिरा

Nang matamo niya ang biyaya mula sa kanya—na siya’y mananatiling laging nasa kabataang dalaga—siya man ay nagpuri kay Mahādeva, nanginginig ang tinig sa galak. Sa pagkaunawang Śaiva, ang bunga ng biyaya (anugraha) ay nagwawakas sa stuti at ganap na pagsuko kay Pati, ang Panginoong lumuluwag sa pasha ng hangganan.

Verse 62

वरयामास च तदा वरेण्यं विरजेक्षणम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रणिपत्य पुनः पुनः

Pagkatapos, na magkadikit ang mga palad sa paggalang, paulit-ulit siyang yumukod at nagmakaawa ng isang biyaya sa Pinaka-karapat-dapat sambahin—si Śiva, ang Panginoong may matang dalisay at walang dungis.

Verse 63

प्रसीद देवदेवेश त्वयि चाव्यभिचारिणी श्रद्धा चैव महादेव सान्निध्यं चैव सर्वदा

O Panginoon ng mga diyos, mahabag Ka. Nawa’y sumibol sa akin ang di-nagmamaliw na pananampalataya sa Iyo; at, O Mahādeva, nawa’y ang Iyong banal na paglapit—ang Iyong palagiang presensya—ay laging sumasaakin.

Verse 64

एवमुक्तस्तदा तेन प्रहसन्निव शङ्करः दत्त्वेप्सितं हि विप्राय तत्रैवान्तरधीयत

Nang siya’y masambit ng gayon, si Śaṅkara, na wari’y marahang ngumiti, ay ipinagkaloob sa brahmana ang ninanais na biyaya; at doon din mismo naglaho ang Panginoon sa paningin—ipinahihiwatig na si Pati ay nagbibigay ng biyaya sa pamamagitan lamang ng Kanyang kalooban at hindi nakatali sa anumang anyo.