Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) षष्ठो ऽध्यायः ईश्वर उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे प्रभावं परमेष्ठिनः / यं ज्ञात्वा पुरुषो मुक्तो न संसारे पतेत् पुनः

Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa kalipunang anim na libong śloka, sa huling bahagi—sa loob ng Īśvara-gītā—(nagsisimula) ang ikaanim na kabanata. Wika ng Panginoon: “Makinig kayo, lahat ng mga ṛṣi, sa kadakilaan ni Parameṣṭhin. Sa pagkakilala sa Kanya, ang tao’y napapalaya at hindi na muling nahuhulog sa samsara.”

Verse 2

परात् परतरं ब्रह्म शाश्वतं निष्कलं ध्रुवम् / नित्यानन्दं निर्विकल्पं तद्धाम परमं मम

Higit pa sa lahat ng higit ay ang Brahman—walang hanggan, walang bahagi, at di matinag; laging kaligayahang wagas, lampas sa lahat ng pagkakaibang guni-guni. Yaon ang kataas-taasang tahanan na Akin.

Verse 3

अहं ब्रह्मविदां ब्रह्मा स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / मायाविनामहं देवः पुराणो हरिरव्ययः

Para sa mga nakakakilala sa Brahman, Ako ang Brahmā—ang Sariling-Isinilang, ang Nakaharap sa lahat ng dako. Ako ang Panginoon, ang may hawak ng Māyā; ang Sinauna—si Hari, ang Di-nasisira.

Verse 4

योगिनामस्म्यहं शंभुः स्त्रीणां देवी गिरीन्द्रजा / आदित्यानामहं विष्णुर्वसूनामस्मि पावकः

Sa mga yogin, Ako si Śambhu (Śiva); sa mga babae, Ako ang Diyosa Girīndrajā (Pārvatī). Sa mga Āditya, Ako si Viṣṇu; at sa mga Vasu, Ako si Pāvaka (Agni), ang apoy na nagpapadalisay.

Verse 5

रुद्राणां शङ्करश्चाहं गरुडः पततामहम् / ऐरावतो गजेन्द्राणां रामः शस्त्रभृतामहम्

Sa mga Rudra, Ako si Śaṅkara; sa mga nilalang na lumilipad, Ako si Garuḍa. Sa mga haring elepante, Ako si Airāvata; sa mga may sandata, Ako si Rāma.

Verse 6

ऋषीणां च वसिष्ठो ऽहं देवानां च शतक्रतुः / शिल्पिनां विश्वकर्माहं प्रह्लादो ऽस्म्यमरद्विषाम्

Sa mga ṛṣi, Ako si Vasiṣṭha; sa mga deva, Ako si Śatakratu (Indra). Sa mga manggagawa at alagad ng sining, Ako si Viśvakarman; at sa mga kaaway ng mga walang-kamatayan, Ako si Prahlāda.

Verse 7

मुनीनामप्यहं व्यासो गणानां च विनायकः / वीराणां वीरभद्रो ऽहं सिद्धानां कपिलो मुनिः

Sa mga pantas (muni), Ako si Vyāsa; sa mga gaṇa, Ako si Vināyaka. Sa mga bayaning nilalang, Ako si Vīrabhadra; sa mga siddha na ganap, Ako ang muni na si Kapila.

Verse 8

पर्वतानामहं मेरुर्नक्षत्राणां च चन्द्रमाः / वज्रं प्रहरणानां च व्रतानां सत्यमस्म्यहम्

Sa mga bundok, Ako ang Meru; sa mga bituin, Ako ang Buwan. Sa mga sandata, Ako ang Vajra; at sa mga panata (vrata), Ako ang Katotohanan—ganyan Ako.

Verse 9

अनन्तो भोगिनां देवः सेनानीनां च पावकिः / आश्रमाणां च गार्हस्थमीश्वराणां महेश्वरः

Sa mga nilalang na tulad-ahas (bhogin), Ako si Ananta; sa mga pinunong mandirigma, Ako ang Apoy. Sa mga āśrama, Ako ang gārhasthya, ang landas ng maybahay; at sa mga pinuno, Ako si Maheśvara.

Verse 10

महाकल्पश्च कल्पानां युगानां कृतमस्म्यहम् / कुबेरः सर्वयक्षाणां गणेशानां च वीरकः

Sa mga kalpa, Ako ang Mahā-kalpa; sa mga yuga, Ako ang Kṛta (Satya) Yuga. Sa lahat ng Yakṣa, Ako si Kubera; at sa mga pangkat ng Gaṇeśa, Ako si Vīraka.

Verse 11

प्रजापतीनां दक्षो ऽहं निरृतिः सर्वरक्षसाम् / वायुर्बलवतामस्मि द्वीपानां पुष्करो ऽस्म्यहम्

Sa mga Prajāpati, Ako si Dakṣa; sa lahat ng Rākṣasa, Ako si Nirṛti. Sa mga makapangyarihan, Ako si Vāyu, ang Hangin; at sa mga dvīpa, Ako ang Puṣkara.

Verse 12

मृगेन्द्राणां च सिंहो ऽहं यन्त्राणां धनुरेव च / वेदानां सामवेदो ऽहं यजुषां शतरुद्रियम्

Sa mga panginoon ng mga hayop, Ako ang leon; sa mga kasangkapan at sandata, Ako ang busog. Sa mga Veda, Ako ang Sāmaveda; at sa mga mantra ng Yajus, Ako ang Śatarudriya.

Verse 13

सावित्री सर्वजप्यानां गुह्यानां प्रणवो ऽस्म्यहम् / सूक्तानां पौरुषं सूक्तं ज्येष्ठसाम च सामसु

Sa lahat ng mantrang nararapat bigkasin, Ako ang Sāvitrī (Gāyatrī); sa mga lihim na pormula, Ako ang Praṇava (Oṃ). Sa mga himno, Ako ang Pauruṣa Sūkta; at sa mga awit na Sāman, Ako ang Jyeṣṭha-sāman.

Verse 14

सर्ववेदार्थविदुषां मनुः स्वायंभुवो ऽस्म्यहम् / ब्रह्मावर्तस्तु देशानां क्षेत्राणामविमुक्तकम्

Sa mga tunay na nakaaalam ng diwa ng lahat ng Veda, Ako si Svāyambhuva Manu; sa mga lupain, Ako ang Brahmāvarta; at sa mga banal na pook-paglalakbay, Ako ang Avimuktaka.

Verse 15

विद्यानामात्मविद्याहं ज्ञानानामैश्वरं परम् / भूतानामस्म्यहं व्योम सत्त्वानां मृत्युरेव च

Sa lahat ng sangay ng pag-aaral, Ako ang kaalaman sa Sarili; sa lahat ng uri ng kaalaman, Ako ang kataas-taasang kaalaman tungkol sa Panginoon (Īśvara). Sa mga nilalang, Ako ang kalawakan; at sa mga may buhay, Ako nga ang kamatayan.

Verse 16

पाशानामस्म्यहं माया कालः कलयतामहम् / गतीनां मुक्तिरेवाहं परेषां परमेश्वरः

Sa mga gapos, Ako ang Māyā; sa mga nagtatakda at nagsasaayos, Ako ang Panahon. Sa lahat ng hantungan, Ako lamang ang Kalayaan (Mokṣa); at sa mga kataas-taasang katotohanan, Ako ang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 17

यच्चान्यदपि लोके ऽस्मिन् सत्त्वं तेजोबलाधिकम् / तत्सर्वं प्रतिजानीध्वं मम तेजोविजृम्भितम्

Anumang iba pa sa mundong ito na may higit na kabutihan, ningning, at lakas—alamin ninyong ang lahat ng iyon ay malawak na pagpapahayag ng aking banal na kaningningan.

Verse 18

आत्मानः पशवः प्रोक्ताः सर्वे संसारवर्तिनः / तेषां पतिरहं देवः स्मृतः पशुपतिर्बुधैः

Ang lahat ng mga sarili ay tinatawag na “paśu,” mga nilalang na nakagapos at umiikot sa sansara. Sa kanila, Ako—ang Banal na Panginoon—ay inaalala ng mga pantas bilang Paśupati, ang Panginoon ng mga paśu.

Verse 19

मायापाशेन बध्नामि पशूनेतान् स्वलीलया / मामेव मोचकं प्राहुः पशूनां वेदवादिनः

Sa sarili kong līlā, iginagapos Ko ang mga paśu na ito sa tali ng Māyā; at ipinahahayag ng mga nakaaalam ng Veda na Ako lamang ang Tagapagpalaya ng mga kaluluwang nakagapos.

Verse 20

मायापाशेन बद्धानां मोचको ऽन्यो न विद्यते / मामृते परमात्मानं भूताधिपतिमव्ययम्

Para sa mga nakagapos sa tali ng Māyā, walang ibang tagapagpalaya—maliban sa Akin, ang Kataas-taasang Sarili, ang di-nasisirang Panginoon ng lahat ng nilalang.

Verse 21

चतुर्विंशतितत्त्वानि माया कर्म गुणा इति / एते पाशाः पशुपतेः क्लेशाश्च पशुबन्धनाः

Ang dalawampu’t apat na tattva, kasama ang Māyā, karma, at mga guṇa—ito ang mga pāśa, mga gapos na nagbubuklod sa paśu; at ito rin ang mga kleśa, mga pagdurusang bumubuo sa pagkaalipin ng kaluluwa kaugnay ni Paśupati, ang Panginoon ng mga nilalang.

Verse 22

मनो बुद्धिरहङ्कारः खानिलाग्निजलानि भूः / एताः प्रकृतयस्त्वष्टौ विकाराश्च तथापरे

Ang isip, talino (buddhi), at pagkamakasarili (ahaṅkāra); kalawakan, hangin, apoy, tubig, at lupa—ang mga ito ang ipinahahayag na walong prakṛti, mga sangkap ng likas na kalikasan. Mayroon pang ibang mga simulain na siyang mga pagbabago (vikāra) nito.

Verse 23

श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा घ्राणं चैव तु पञ्चमम् / पायूपस्थं करौ पादौ वाक् चैव दशमी मता

Ang tainga, balat, dalawang mata, dila, at ilong—ito ang limang pandamang tumatanggap. Ang puwit at ari, dalawang kamay at dalawang paa, at ang pananalita—itinuturing na ikasampu; kaya itinuturo ang sampung kakayahan (indriya).

Verse 24

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च / त्रयोविंशतिरेतानि तत्त्वानि प्राकृतानि तु

Tunog, haplos, anyo, lasa, at amoy—ang mga ito rin ay mga simulain. Sa kabuuan, ito ang dalawampu’t tatlong tattva na nagmumula sa Prakṛti (likas na kalikasan).

Verse 25

चतुर्विंशकमव्यक्तं प्रधानं गुणलक्षणम् / अनादिमध्यनिधनं कारणं जगतः परम्

Ang di-nahahayag na Pradhāna (avyakta), na may tatak ng mga guṇa, ang bumubuo sa ika-dalawampu’t apat na simulain. Wala itong simula, gitna, o wakas, at ito ang kataas-taasang sanhi ng sansinukob.

Verse 26

सत्त्वं रजस्तमश्चेति गुणत्रयमुदाहृतम् / साम्यावस्थितिमेतेषामव्यक्तं प्रकृतिं विदुः

Sattva, rajas, at tamas—ito ang tatlong guṇa na ipinahahayag. Kapag ang mga ito’y nasa ganap na pagkakapantay, ang kalagayang iyon ay tinatawag na Avyakta (di-nahahayag), na nauunawaan ng marurunong bilang Prakṛti, ang sinaunang Kalikasan.

Verse 27

सत्त्वं ज्ञानं तमो ऽज्ञानं रजो मिश्रमुदाहृतम् / गुणानां बुद्धिवैषम्याद् वैषम्यं कवयो विदुः

Ang sattva ay ipinahayag na kaalaman; ang tamas ay di-kaalaman; at ang rajas ay kalagayang halo. Nalalaman ng mga pantas na ang pagkakaiba-iba ng hilig ng isip ay mula sa hindi pantay na pag-iral ng tatlong guṇa.

Verse 28

धर्माधर्माविति प्रोक्तौ पाशौ द्वौ बन्धसंज्ञितौ / मय्यर्पितानि कर्माणि निबन्धाय विमुक्तये

Ang dharma at adharma ay sinasabing dalawang silo, kapwa tinatawag na mga gapos. Ang mga gawaing iniaalay sa Akin: sa isa’y nagiging sanhi ng pagkabihag, ngunit sa iba’y siya ring daan ng paglaya.

Verse 29

अविद्यामस्मितां रागं द्वेषं चाभिनिवेशकम् / क्लेशाख्यानचलान् प्राहुः पाशानात्मनिबन्धनान्

Ang kamangmangan, ang pagkamaka-ako, ang pagnanasa, ang pag-ayaw, at ang kapit sa buhay—itinuturo bilang limang kleśa, ang matitibay na pisi (pāśa) na nagbubusabos sa Sarili.

Verse 30

एतेषामेव पाशानां माया कारणमुच्यते / मूलप्रकृतिरव्यक्ता सा शक्तिर्मयि तिष्ठति

Para sa mismong mga gapos (pāśa) na ito, ang Māyā ang sinasabing sanhi. Ang di-nahahayag na Ugat-Kalikasan (mūla-prakṛti) ay Aking kapangyarihan (śakti), at nananahan sa Akin.

Verse 31

स एव मूलप्रकृतिः प्रधानं पुरुषो ऽपि च / विकारा महदादीनि देवदेवः सनातनः

Siya lamang ang Ugat-Kalikasan (mūla-prakṛti), ang Pradhāna, at siya rin ang Puruṣa; ang mga pagbabagong nagsisimula sa Mahat ay Kanyang mga pagbabagong-anyo. Siya ang walang hanggang Diyos ng mga diyos.

Verse 32

स एव बन्धः स च बन्धकर्ता स एव पाशः पशवः स एव / स वेद सर्वं न च तस्य वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं पुराणम्

Siya lamang ang pagkakagapos, at Siya rin ang gumagawa ng pagkakagapos. Siya lamang ang pasha, ang tali ng pagbigkis, at Siya rin ang paśu—ang kaluluwang nakagapos. Nalalaman Niya ang lahat, ngunit walang nakakakilala sa Kanya. Kaya’t ipinahahayag ng mga pantas na Siya ang pinakadakila, ang sinaunang Purusha.