Adhyaya 28

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तविशो ऽध्याय व्यास उवाच एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः / चतुर्थमायुषो भागं संन्यासेन नयेत् क्रमात्

Sinabi ni Vyāsa: Sa gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na anim na libo, sa bahaging itaas, kabanata dalawampu’t pito: matapos manahan sa disiplina ng naninirahan sa gubat (vānaprastha) sa ikatlong bahagi ng buhay, dapat namang, ayon sa wastong pagkakasunod, gugulin ang ikaapat na bahagi ng buhay sa saṃnyāsa (pagwawaksi).

Verse 2

अग्नीनात्मनी संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् / योगाभ्यासरतः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः

Matapos itatag sa loob ng sariling Sarili ang mga banal na apoy, ang isang dvija ay dapat maging pravrajita—isang tumalikod sa daigdig: masigasig sa pagsasanay ng Yoga, payapa ang isip, at lubos na nakatuon sa kaalaman ng Brahman (brahma-vidyā).

Verse 3

यदा मनसि संजातं वैतृष्ण्यं सर्ववस्तुषु / तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद् विपर्यये

Kapag sa isipan ay tunay na sumibol ang ganap na paglayo sa pagnanasa sa lahat ng bagay, saka dapat na hangarin ang saṃnyāsa (pagpapakawalang-mundo). Ngunit kung kabaligtaran—hinahangad ang saṃnyāsa nang walang panloob na pagkalas—ang tao’y nagiging nalugmok at napapahamak.

Verse 4

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः / दान्तः पक्वकषायो ऽसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्

Matapos maayos na itakda ang handog na Prajāpatya—o muli ang ritong Agneya—ang taong may pagpipigil-sa-sarili, na ang dumi ng loob ay tila ‘naluto’ at ang pagnanasa’y nahinog tungo sa pagpipigil, ay dapat sumandig sa Brahma-āśrama, ang disiplina ng brahmacarya.

Verse 5

ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनः परे / कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः

May ilan na mga saṃnyāsin na nakatuon sa Jñāna (Kaalamang banal); ang iba’y mga saṃnyāsin na tumalikod sa mga ritong Veda; at ang iba pa’y mga saṃnyāsin na tumalikod sa karma—sa ritwal at sa gawaing makamundo. Kaya ang pagtalikod ay ipinahayag na tatlong uri.

Verse 6

यः सर्वसङ्गनिर्मुक्तो निर्द्वन्द्वश्चैव निर्भयः / प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी स्वात्मन्येव व्यवस्थितः

Ang sinumang napalaya sa lahat ng pagkakadikit, lumampas sa mga pares ng salungatan at tunay na walang takot—siya ang tinatawag na jñāna-saṃnyāsin, matatag na nakalagay sa Sarili (Ātman) lamang.

Verse 7

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशी निष्परिग्रहः / प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः

Dapat niyang laging pag-aralan ang Veda lamang, walang pagnanasa at walang pag-aangkin. Ang naghahangad ng mokṣa, na nagtagumpay sa mga pandama, ay ipinahahayag na “veda-saṃnyāsī”, ang renunciante ayon sa Veda.

Verse 8

यस्त्वग्नीनात्मसात्कृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः / ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः

Ang dvija na isinapuso ang mga banal na apoy at buong-loob na iniaalay ang lahat kay Brahman—kilalanin siya bilang karmasaṃnyāsin, ang tumalikod sa gawa, na lubos na nakatuon sa Mahāyajña, ang Dakilang Paghahandog.

Verse 9

त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः / न तस्य विद्यते कार्यं न लिङ्गं वा विपश्चितः

Kahit sa tatlong ito, ang jñānin—ang nakakabatid ng Katotohanan—ang itinuturing na pinakamataas. Sa marunong na iyon, wala nang tungkuling dapat tapusin, ni anumang panlabas na tanda na kailangang magpakilala sa kanya.

Verse 10

निर्ममो निर्भयः शान्तो निर्द्वन्द्वः पर्णभोजनः / जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः

Walang pag-aangkin, walang takot, payapa, at lampas sa mga magkasalungat; mamuhay siya sa pagkaing mula sa mga dahon. Nakasuot man ng kuping kupas na kaupīna—o kahit walang damit—manatili siyang lubos na nakatuon sa pagninilay.

Verse 11

ब्रह्मचारी मिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् / अध्यात्ममतिरासीत निरपेक्षो निरामिषः

Bilang brahmacārin, katamtaman sa pagkain, kumuha siya ng ikabubuhay mula sa nayon. Manatili siyang nakatuon sa panloob na Sarili—walang inaasahan, at walang karne o pagkalulong sa pita ng pandama.

Verse 12

आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह / नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्

Sa mundong ito, mamuhay at maglakad na hinahanap ang tunay na kagalingan, na ang Sarili lamang ang tanging katulong. Huwag magalak sa kamatayan, at huwag ding magalak sa buhay.

Verse 13

कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा / नाध्येतव्यं न वक्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन / एवं ज्ञात्वा परो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते

Hintayin lamang niya ang tamang panahon, gaya ng upahang lingkod na naghihintay ng utos. Huwag siyang mag-aral, huwag magsalita, at huwag makinig—sa anumang oras. Sa pagkaunawang ito, ang pinakadakilang yogi ay nagiging karapat-dapat sa pagiging-Brahman (pagkalusaw sa Brahman).

Verse 14

एकवासाथवा विद्वान् कौपीनाच्छादनस्तथा / मुण्डी शिखी वाथ भवेत् त्रिदण्डी निष्परिग्रहः / काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः

Ang marunong na nagtalikod-sa-mundo ay maaaring magsuot ng iisang kasuotan, o matakpan lamang ng bahag (kaupina). Maaari siyang ahit-ulo o may tuktok na buhol ng buhok; maaari siyang magdala ng tatluhang tungkod (tridaṇḍa); at dapat walang pag-aari. Nakadamit ng kulay-oker na kasāya, lagi siyang nakatuon sa Yoga ng pagninilay.

Verse 15

ग्रामान्ते वृक्षमूले वा वसेद् देवालये ऽपि वा / समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः / भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्

Manirahan siya sa gilid ng nayon, sa paanan ng puno, o maging sa loob ng templo. Manatiling pantay ang loob sa kaaway at kaibigan, gayundin sa dangal at paghamak. Mamuhay araw-araw sa limos, at huwag kailanman maging taong naghahanap ng maraming uri ng pagkain.

Verse 16

यस्तु मोहेन वालस्यादेकान्नादी भवेद् यतिः / न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते

Ngunit kung dahil sa pagkalito ang isang yati ay maging parang bata at tamad—na sa pangalan lamang ay ‘kumakain ng isang beses’—kung gayon, sa mga Dharmaśāstra ay walang itinakdang anumang pagtubos o pag-alis-sala para sa kanya.

Verse 17

रागद्वेषविमुक्तात्मा समलोष्टाश्मकाञ्चनः / प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः

Malaya sa pagnanasa at pag-ayaw ang puso, itinuturing na magkakapantay ang tipak ng lupa, bato, at ginto; umiwas sa pananakit ng mga nilalang; nakatatag sa katahimikan at pagpipigil ng pananalita—ang gayong tao ay nagiging ganap na walang pagnanasa.

Verse 18

दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् / सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्

Ilagay ang paa lamang matapos itong dalisayin sa maingat na pagtanaw; uminom ng tubig na sinala at pinabanal sa pamamagitan ng tela; magsalita ng mga salitang dinadalisay ng katotohanan; at kumilos na may isip na nalinis.

Verse 19

नैकत्र निवसेद् देशे वर्षाभ्यो ऽन्यत्र भिक्षुकः / स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः

Ang pulubing-asceta ay hindi dapat manirahan sa iisang lugar, maliban sa panahon ng tag-ulan; sa ibang panahon ay mamuhay sa ibang dako. Lagi siyang maging masigasig sa pagligo at kalinisan, may dalang kamaṇḍalu (banga ng tubig), at manatiling dalisay.

Verse 20

ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत् / मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः

Dapat siyang laging nakatuon sa brahmacarya (disiplin ng kalinisan at pagpipigil) at mahilig sa paninirahan sa gubat; malubog sa mga kasulatang ukol sa mokṣa, suot ang banal na sinulid (brahmasūtra), at napagtagumpayan ang mga pandama.

Verse 21

दम्भाहङ्कारनिर्मुक्तो निन्दापैशुन्यवर्जितः / आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्

Ang yati na malaya sa pagpapaimbabaw at pagkamakasarili, walang paninisi at iwas sa mapanirang pananalita, at may birtud ng kaalaman sa Sarili—siya ang nakakamit ng mokṣa.

Verse 22

अभ्यसेत् सततं वेदं प्रणवाख्यं सनातनम् / स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु

Dapat laging isagawa ang walang hanggang Veda na tinatawag na Praṇava (Oṃ). Pagkatapos maligo at magsagawa ng ācamana ayon sa tuntunin, manatiling dalisay—lalo na sa mga templo at iba pang banal na pook.

Verse 23

यज्ञोपवीती शान्तात्मा कुशपाणिः समाहितः / धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः

Nakasuot ng sagradong sinulid (yajñopavīta), payapa ang diwa, may hawak na damong kuśa at nakatuon sa samādhi; nakadamit ng hinugasang kasāya, at ang katawan at buhok ay nababalutan ng banal na abo (bhasma).

Verse 24

अधियज्ञं ब्रह्म जपेदाधिदैविकमेव च / आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्

Dapat laging bigkasin sa japa ang Brahman: bilang Panginoong nasa loob ng handog-yajña (adhiyajña), bilang banal na simulain na namamahala sa mga deva at kapangyarihang kosmiko (adhidaiva), at bilang Sariling nananahan sa loob (adhyātma)—ang katotohanang itinuturo ng Vedānta.

Verse 25

पुत्रेषु वाथ निवसन् ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः / वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्

Maging naninirahan sa piling ng mga anak (bilang maybahay) o namumuhay bilang brahmacārin, yati (nagpapakawalang-mundo), o muni—dapat laging pag-aralan ang Veda lamang; sa gayon nararating ang sukdulang hantungan.

Verse 26

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम् / क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः

Ahiṃsā (di-panlalamang), katotohanan, hindi pagnanakaw, brahmacarya (banal na pagpipigil), at kataasang tapa; gayundin ang pagpapatawad, habag, at kasiyahan—ang mga ito, lalo na, ang ipinahahayag na pangunahing mga panatang-sagrado (vrata) niya.

Verse 27

वेदान्तज्ञाननिष्ठो वा पञ्च यज्ञान् समाहितः / कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि

O kaya, matatag sa kaalamang Vedānta at nakapangalap ang isip, dapat niyang isagawa ang limang pang-araw-araw na yajña; at matapos maligo araw-araw, gawin niya ang mga ito gamit lamang ang pagkaing natamo sa limos (paglilimos).

Verse 28

होममन्त्राञ्जपेन्नित्यं काले काले समाहितः / स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्

Sa mga wastong oras, na may payapang isip at buong pagtuon, dapat araw-araw bigkasin ang mga mantra para sa banal na handog na homa. Dapat ding magsagawa ng svādhyāya (pag-aaral ng kasulatan) araw-araw, at mag-japa ng Sāvitrī (Gāyatrī) sa dalawang sandhyā—umaga at dapithapon.

Verse 29

ध्यायीत सततं देवमेकान्ते परमेश्वरम् / एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्

Dapat siyang laging magnilay, sa pag-iisa, sa Banal na Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara. At dapat niyang iwasan palagi ang pagkain ng iisang uri lamang, at talikdan ang kāma (pagnanasa), krodha (galit), at parigraha (pagkapit sa pag-aari).

Verse 30

एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् / कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्

Nakasuot ng isang kasuotan o dalawa, pinananatili ang śikhā (tuktok na buhol ng buhok) at suot ang yajñopavīta (banal na sinulid), tangan ang kamaṇḍalu (sisidlang tubig); ang marunong, may hawak na tridaṇḍa (tatluhang tungkod), ay nagpapatuloy nang may iisang layon tungo sa Kataas-taasang Hangarin.