Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पुर्वविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तास्तु मुनयो नैमिषीया महामतिम् / पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्

Kaya nga, sa Śrī Kūrma Purāṇa—sa Saṃhitā na may anim na libong taludtod sa Pūrva-bhāga—nagtatapos ang ika-37 kabanata. Wika ni Śrī Kūrma: Nang masabihan sila nang gayon, ang mga rishi ng Naimiṣa, na naghahangad ng tiyak na sagot, ay nagtanong sa marunong na Sūta tungkol sa wastong pagtiyak sa lupa at sa iba pang unang mga sangkap.

Verse 2

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सूत सर्गः स्वयंभुवः शुभः / इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्

Wika ng mga rishi: “O Sūta, naisalaysay mo na ang mapalad na paglikha ng Sariling-Silang (Svayambhū). Ngayon ay nais naming marinig ang mandala—ang kosmikong ayos—ng tatlong daigdig na ito.”

Verse 3

यावन्तः सागरा द्वीपास्तथा वर्षाणि पर्वताः / वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च

“Gaano man karami ang mga dagat at mga dvīpa (kontinente), gayon din karami ang mga varṣa (rehiyon) at mga bundok; gayundin ang mga gubat at mga ilog—at ang mga nakapirming kalagayan at kaayusan ng Araw at ng mga planeta.”

Verse 4

यदाधारमिदं कृत्स्नं येषां पृथ्वी पुरा त्वियम् / नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

O Sūta, nararapat mong isalaysay nang maikli ang mga hari noong unang panahon, na sa kanila umasa bilang salalayan ang buong kahariang ito, at sa pamamagitan nila ay minsang naitaguyod ang daigdig na ito.

Verse 5

सूत उवाच वक्ष्ये देवादिदेवाय विष्णवे प्रभविष्णवे / नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता

Wika ni Sūta: Pagkaraang yumukod at maghandog ng pagpupugay kay Viṣṇu—Diyos ng mga diyos, Panginoong sumasaklaw sa lahat, ang Di-masusukat—aking isasalaysay ngayon ang sinabi ng marunong na iyon.

Verse 6

स्वायंभुवस्य तु मनोः प्रागुक्तो यः प्रियव्रतः / पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश

Si Priyavrata—na nabanggit na noon—ay anak ni Svāyambhuva Manu. Mula sa kanya ay isinilang ang sampung anak na lalaki, kapantay ng mga Prajāpati sa lakas at kapangyarihang lumikha.

Verse 7

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा / मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च

Sina Agnīdhra at Agnibāhu; gayundin sina Vapuṣmān at Dyutimān; at sina Medhā, Medhātithi, Havya, at Savana—ang mga ito ay pawang mga anak niya.

Verse 8

ज्योतिष्मान् दशमस्तेषां महाबलपराक्रमः / धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः

Ang ikasampu sa kanila ay si Jyotiṣmān, dakila sa lakas at kabayanihan; matuwid sa dharma, masigasig sa pagkakaloob ng dāna, at mahabagin sa lahat ng nilalang.

Verse 9

मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः / जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्

Ang tatlong anak ni Medhāgnibāhu, na lubos na nakatuon sa Yoga, ay mga nakaaalaala ng mga dating kapanganakan; ang mga dakilang-loob na iyon ay hindi nagtuon ng isip sa paghahari.

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद् वै सप्तद्वीपेषु सप्त तान् / जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः

Tunay ngang itinalaga ni Haring Priyavrata sa pamamagitan ng banal na pagluklok ang pitong (anak) bilang mga pinuno ng pitong kontinente; at hinirang ng hari ang anak niyang si Agnīdhra bilang kataas-taasang pinuno ng Jambūdvīpa.

Verse 11

प्लक्ष्द्वीपेश्वरश्चैव तेन मेधातिथिः कृतः / शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्

Itinalaga niya si Medhātithi bilang pinuno ng Plakṣa-dvīpa; at pinahiran at iniluklok niya si Vapuṣmant bilang haring mamumuno sa Śālmala-dvīpa.

Verse 12

ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान् प्रभुः / द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्

Itinalaga ng Panginoon si Jyotiṣmant bilang hari sa Kuśadvīpa; at gayundin, itinalaga niya si Dyutimant bilang hari sa Krauñcadvīpa.

Verse 13

शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः / पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः

Itinalaga ni Priyavrata si Havya bilang pinuno ng Śākadvīpa; at itinalaga naman ng Prajāpati si Savana bilang panginoon ng Puṣkaradvīpa.

Verse 14

पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत् / धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ

Sa Puṣkara, si Savanā ay nagkaroon din ng anak na nagngangalang Mahāvīta; at si Dhātikī rin—ang dalawang ito ang kaniyang mga anak, kapwa dakila sa mga pinagpala ng marangal na supling.

Verse 15

महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः / नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते

Ang lupain (varṣa) na iyon ay inaalala bilang “Mahāvīta,” ipinangalan sa dakilang kaluluwang iyon. Gayundin, ang bahaging iyon ay tinatawag na “Dhātakīkhaṇḍa,” sapagkat ipinangalan kay Dhātakī.

Verse 16

शाकद्वीपेश्वरस्याथ हव्यस्याप्यभवन् सुताः / जलदश्च कुमारश्च सुकुमारो मणीचकः / कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः

Ngayon, si Havyā—ang pinuno ng Śākadvīpa—ay nagkaroon din ng mga anak na lalaki: Jalada, Kumāra, Sukumāra, Maṇīcaka, Kusumottara, at Modākī; ang ikapito ay tinawag na Mahādruma.

Verse 17

जलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम्

Para sa tinatawag na Jalada, ang unang varṣa ay sinasabing “Jalada.” Para naman kay Kumāra, ang ikatlong yugto ay tinatawag na “Kaumāra,” at tinatawag din na “Sukumāraka,” ang maselang kabataan.

Verse 18

मणीचकं चतुर्थं तु पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम्

Ang “Maṇīcaka” ay ipinahayag na ikaapat; ang ikalima ay “Kusumottara.” Ang “Modāka” ay sinasabing ikaanim, at ang ikapito ay “Mahādruma.”

Verse 19

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि सुता द्युतिमतो ऽभवन् / कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः

Ang anak na babae ng panginoon ng Krauñca-dvīpa ay naging asawa ni Dyutimān. Sa kanilang mga anak na lalaki, ang una ay si Kuśala at ang ikalawa ay si Manohara.

Verse 20

उष्णस्तृतीयः संप्रोक्तश्चतुर्थः प्रवरः स्मृतः / अन्धकारो मुनिश्चैव दुन्दुभिश्चैव सप्तमः / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

Ang ikatlo ay ipinahayag na Uṣṇa; ang ikaapat ay inaalala bilang Pravara. Gayundin sina Andhakāra at Muni, at si Dundubhi ang ikapito. Sa Krauñcadvīpa ay may mga mapalad na lupain na tinatawag sa kanilang sariling mga pangalan.

Verse 21

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन् महौजसः / उद्भेदो वेणुमांश्चैवाश्वरथो लम्बनो धृतिः / षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

Sa Kuśadvīpa, ang pitong makapangyarihan at maningning na anak ni Jyotiṣmat ay: Udbheda, Veṇumāṃś, Aśvaratha, Lambana, Dhṛti; ang ikaanim ay Prabhākāra, at ang ikapito ay inaalala bilang Kapila.

Verse 22

स्वनामचिह्नितान् यत्र तथा वर्षाणि सुव्रताः / ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः

O ikaw na may dakilang panata, sa mga dvīpa na yaon, ang mga rehiyong tinatawag na varṣa ay nakikilala sa sarili nilang mga pangalan; alamin na pito ang mga ito. Ito ang itinatag na pagkaunawa hinggil sa mga dvīpa.

Verse 23

शाल्मलद्वीपनाथस्य सुताश्चासन् वपुष्मतः / श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः

Mula sa maningning na panginoon ng Śālmaladvīpa ay isinilang ang pitong tanyag na anak na lalaki: Śveta, Harita, Jīmūta, Rohita, Vaidyuta, Mānasa, at ang ikapito, na kilala bilang Suprabha.

Verse 24

प्लक्षद्वीपेश्वरस्यापि सप्त मेधातिथेः सुताः / ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां शिशिरश्च सुखोदयः / आनन्दश्च शिवश्चैव क्षेमकश्च ध्रुवस्तथा

Si Medhātithi, ang banal na pinuno ng Plakṣa-dvīpa, ay may pitong anak na lalaki. Ang panganay ay si Śāntabhaya; at ang iba pa ay sina Śiśira, Sukhodaya, Ānanda, Śiva, Kṣemaka, at gayundin si Dhruva.

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै / वर्णाश्रमविभागेन स्वधर्मो मुक्तये द्विजाः

Alamin na sa mga lupain gaya ng Plakṣa-dvīpa, at maging sa mga hanggahang lupain ng Śāka-dvīpa, ang daan tungo sa kalayaan para sa mga dwija ay ang sariling dharma (svadharma), ayon sa wastong paghahati ng varṇa at āśrama.

Verse 26

जम्बुद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रास्त्वासन् महाबलाः / अग्नीध्रस्य द्विजश्रेष्ठास्तन्नामानि निबोधत

O pinakamainam sa mga dwija, si Agnīdhra—ang panginoon ng Jambūdvīpa—ay nagkaroon ng mga anak na makapangyarihan. Ngayon, pakinggan ninyo ang kanilang mga pangalan.

Verse 27

नाभिः किंपुरुषश्चैव तथा हरिरिलावृतः / रम्यो हिरण्वांश्च कुरुर्भद्राश्वः केतुमाहलकः

Nābhi, Kimpuruṣa, Hari, at Ilāvṛta; gayundin sina Ramya, Hiraṇvān, Kuru, Bhadrāśva, at Ketumāhalaka—ito ang siyam na bahagi ng Jambūdvīpa na binanggit dito.

Verse 28

जम्बुद्वीपेश्वरो राजा स चाग्नीध्रो महामतिः / विभज्य नवधा तेभ्यो यथान्यायं ददौ पुनः

Ang haring si Agnīdhra, ang dakilang-matalinong pinuno ng Jambūdvīpa, ay hinati iyon sa siyam na bahagi at muling ipinagkaloob sa kanila ayon sa nararapat at makatarungang kaayusan.

Verse 29

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाह्वं प्रददौ पुनः / हेमकूटं ततो वर्षं ददौ किंपुरुषाय तु

Sa timog ni Nābhi, muli niyang itinalaga ang lupain na tinatawag na Himāhva; at pagkaraan ay ipinagkaloob niya ang lupain ng Hemakūṭa kay Kimpuruṣa.

Verse 30

तृतीयं नैषधं वर्षं हरये दत्तवान् पिता / इलावृताय प्रददौ मेरुमध्यमिलावृतम्

Ipinagkaloob ng ama ang ikatlong lupain—ang Naiṣadha-varṣa—kay Haraya; at kay Ilāvṛta, ibinigay niya ang Ilāvṛta mismo, ang gitnang kaharian na ang puso ay Bundok Meru.

Verse 31

नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता / श्वेतं यदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते

Ipinagkaloob ng ama kay Ramyā ang varṣa na nasa lilim ng bundok na Nīlācala; at ang puting hilagang lupain, ang Śveta-varṣa, ay ibinigay ng ama kay Hiraṇvat.

Verse 32

यदुत्तरं शृङ्गवतो वर्षं तत् कुरुवे ददौ / मेरोः पूर्वेण यद् वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत् / गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान्

Ang varṣa sa hilaga ng Śṛṅgavat ay ibinigay niya kay Kuru. Ang varṣa sa silangan ng Meru ay itinalaga niya kay Bhadrāśva. At ang Gandhamādana-varṣa ay ipinagkaloob niya kay Ketumāla.

Verse 33

वर्षेष्वेतेषु तान् पुत्रानभिषिच्य नराधिपः / संसारकष्टतां ज्ञात्वा तपस्तेपे वनं गतः

Nang lumipas ang mga panahong iyon, ang panginoon ng mga tao ay nagluklok sa kaniyang mga anak sa paghahari; at nang maunawaan ang pait at hirap ng saṃsāra, siya’y nagtungo sa gubat at nagsagawa ng tapas, ang banal na pag-aayuno at pagninilay.

Verse 34

हिमाह्वयं तु यस्यैतन्नाभेरासीन्महात्मनः / तस्यर्षभो ऽभवत् पुत्रो मरुदेव्यां महाद्युतिः

Ang dakilang-kaloobang Nābhi ay may lupain na tinatawag na Himāhvaya (Himālaya) sa may pusod niya. Mula sa kanya, kay Marudevī, isinilang ang maningning na anak na si Ṛṣabha.

Verse 35

ऋषभाद् भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः / सो ऽभिषिच्यर्षभः पुत्रं भरतं पृथिवीपतिः / वानप्रस्थाश्रमं गत्वा तपस्तेपे यथाविधि

Mula kay Ṛṣabha ay isinilang si Bharata, isang bayani, ang panganay sa sandaang anak. Pagkaraan, si Ṛṣabha, panginoon ng lupa, ay pinahiran at itinalaga si Bharata bilang hari; saka pumasok sa yugto ng vānaprastha (paninirahan sa gubat) at nagsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay ayon sa itinakdang batas.

Verse 36

तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं कृशो धमनिसंततः / ज्ञानयोगरतो भूत्वा महापाशुपतो ऽभवत्

Dahil sa matinding pag-aayuno at pagtalima, siya’y labis na nanghina, naging payat at litaw ang mga ugat. At sa pagtalima sa Jñāna-yoga, naabot niya ang kalagayang Mahā-Pāśupata—ang pinakadakilang deboto at nakapagtatanto kay Paśupati, si Śiva.

Verse 37

सुमतिर्भरतस्याभूत् पुत्रः परमधार्मिकः / सुमतेस्तैजसस्तस्मादिन्द्रिद्युम्नो व्यजायत

Si Bharata ay nagkaroon ng anak na si Sumati, isang taong lubhang matuwid sa dharma. Mula kay Sumati ay isinilang si Taijasa, at mula sa kanya ay isinilang si Indradyumna.

Verse 38

परमेष्ठी सुतस्तस्मात् प्रतीहारस्तदन्वयः / प्रतिहर्तेति विख्यात उत्पन्नस्तस्य चात्मजः

Mula kay Parameṣṭhī ay isinilang si Pratīhāra, na nagpatuloy sa gayong angkan. At isinilang ang kanyang anak na lalaki, na tanyag sa pangalang Pratihartā.

Verse 39

भवस्तस्मादथोद्गीथः प्रस्तावस्तत्सुतो ऽभवत् / पृथुस्ततस्ततो रक्तो रक्तस्यापि गयः सुतः

Mula sa kanya ay isinilang si Bhava; at mula kay Bhava ay lumitaw si Udgītha. Si Prastāva ang kanyang anak. Pagkaraan ay dumating si Pṛthu; saka ang inapo niyang si Rakta; at ang anak ni Rakta ay si Gaya rin.

Verse 40

नरो गयस्य तनयस्तस्य पुत्रो विराडभूत् / तस्य पुत्रो महावीर्यो धीमांस्तस्मादजायत

Si Nara ang anak ni Gaya; at ang anak ni Nara ay si Virāṭ. Mula kay Virāṭ ay isinilang ang isang anak na marunong at may dakilang tapang, si Mahāvīrya.

Verse 41

महान्तो ऽपि ततश्चाभूद् भौवनस्तत्सुतो ऽभवत् / त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजो रजस्तस्याप्यभूत् सुतः

Pagkaraan ay isinilang si Mahān; ang kanyang anak ay si Bhauvana. Mula kay Bhauvana ay lumitaw si Tvaṣṭṛ; at mula kay Tvaṣṭṛ ay si Viraja. Ang anak ni Viraja naman ay si Rajas.

Verse 42

शतजिद् रजसस्तस्य जज्ञे पुत्रशतं द्विजाः / तेषां प्रधानो बलवान् विश्वज्योतिरिति स्मृतः

O mga brāhmaṇa, mula kay Rajas ay isinilang si Śatajit; at sa kanya ay ipinanganak ang sandaang anak na lalaki. Sa kanila, ang pinakapanguna at makapangyarihan ay inaalala sa pangalang Viśvajyoti, “Liwanag ng Daigdig.”

Verse 43

आराध्य देवं ब्रह्माणं क्षेमकं नाम पार्थिवम् / असूत पुत्रं धर्मज्ञं महाबाहुमरिन्दमम्

Matapos sambahin ang banal na Brahmā, ang haring nagngangalang Kṣemaka ay nagkaanak ng isang lalaki—batid ang Dharma, makapangyarihan ang mga bisig, at tagapagpabagsak ng mga kaaway.

Verse 44

एते पुरस्ताद् राजानो महासत्त्वा महौजसः / एषां वंशप्रसूतैश्च भुक्तेयं पृथिवी पुरा

Sila ang mga hari noong unang panahon—dakila ang loob at maningning ang kapangyarihan. At noong mga panahong lumipas, ang daigdig na ito’y pinamunuan at tinamasa rin ng mga isinilang sa kanilang mga angkan.