Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकविशो ऽध्यायः सूत उवाच जयध्वजस्य पुत्रो ऽभूत् तालाजङ्घ इति स्मृतः / शतपुत्रास्तु तस्यासन् तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः

Kaya nito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong taludtod, sa Pūrva-bhāga, nagwakas ang ika-21 kabanata. Wika ni Sūta: “Nagkaroon si Jayadhvaja ng anak na lalaking kilala bilang Tālajaṅgha. May sandaang anak siyang lalaki, na ipinagbunyi bilang mga Tālajaṅgha.”

Verse 2

तेषां ज्येष्ठो महावीर्यो वीतिहोत्रो ऽभवन्नृपः / वृषप्रभृतयश्चान्ये यादवाः पुण्यकर्मिणः

Sa kanila, ang panganay ay si Vītihotra, isang haring dakilang mandirigma. At ang iba pa—mula kay Vṛṣa—ay mga Yādava rin, mga gumagawa ng mga gawaing mapagpala.

Verse 3

वृषो वंशकरस्तेषां तस्य पुत्रो ऽभवन्मधुः / मधोः पुत्रशतं त्वासीद् वृषणस्तस्य वंशभाक्

Sa kanila, si Vṛṣa ang naging tagapagtatag ng angkan. Ang anak niya ay si Madhu. Si Madhu ay may sandaang anak; sa kanila, si Vṛṣaṇa ang nagmana at nagpatuloy ng lahing iyon.

Verse 4

वीतिहोत्रसुतश्चापि विश्रुतो ऽनन्त इत्युत / दुर्जयस्तस्य पुत्रो ऽबूत् सर्वशास्त्रविशारदः

At ang anak ni Vītihotra ay tanyag din sa pangalang Ananta. Ang anak ni Ananta ay si Durjaya, na lubos na bihasa sa lahat ng śāstra.

Verse 5

तस्य भार्या रूपवती गुणैः सर्वैरलङ्कृता / पतिव्रतासीत् पतिना स्वधर्मपरिपालिका

Ang kanyang asawa ay marikit at pinalamutian ng lahat ng kabutihang-asal; bilang isang pativratā na tapat sa asawa, namuhay siya sa pag-iingat ng sariling banal na dharma kasama ng kanyang panginoon.

Verse 6

स कदाचिन्महाभागः कालिन्दीतीरसंस्थिताम् / अपश्यदुर्वशीं देवीं गायन्तीं मधुरस्वनाम्

Minsan, nakita ng dakilang mapalad na iyon ang diyosang Urvaśī na nakatayo sa pampang ng Kāliṇdī (Yamunā), umaawit sa tinig na ubod-tamis.

Verse 7

ततः कामाहतमनास्तत्समीपमुपेत्य वै / प्रोवाच सुचिरं कालं देवि रन्तुं मयार्ऽहसि

Pagkaraan, nang tamaan ng pagnanasa ang kanyang isip, lumapit siya at nagsabi: “O Diyosa, marapat na pumayag kang makipagligaya sa akin sa mahabang panahon.”

Verse 8

सा देवी नृपतिं दृष्ट्वा रूपलावण्यसंयुतम् / रेमे तेन चिरं कालं कामदेवमिवापरम्

Nang makita ng banal na dalaga ang haring hitik sa ganda at alindog, nakipagligaya siya rito nang matagal, na wari’y isa pang Kāma-deva ang hari.

Verse 9

कालात् प्रबुद्धो राजा तामुर्वशीं प्राह शोभनाम् / गमिष्यामि पुरीं रम्यां हसन्ती साब्रवीद् वचः

Nang dumating ang takdang oras, nagising ang hari at nagsabi kay Urvaśī na maningning: “Pupunta ako sa marikit na lungsod.” Ngumiti siya at sumagot sa mga salitang ito.

Verse 10

न ह्यनेनोपभोगेन भवता राजसुन्दर / प्रीतिः संजायते मह्यं स्थातव्यं वत्सरं पुनः

O marikit na hari, sa ganitong paglalayaw na kasama ka, hindi sumisibol sa akin ang tunay na pag-ibig. Kaya nararapat kang manatiling hiwalay pa sa loob ng isang taon.

Verse 11

तामब्रवीत् स मतिमान् गत्वा शीघ्रतरं पुरीम् / आगमिष्यामि भूयो ऽत्र तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हसि

Sinabi ng marunong na lalaki sa kanya: “Mabilis akong tutungo sa lungsod at babalik muli rito. Kaya nararapat mong ipagkaloob sa akin ang pahintulot.”

Verse 12

तमब्रवीत् सा सुभगा तथा कुरु विशांपते / नान्ययाप्सरसा तावद् रन्तव्यं भवत् पुनः

Nagsalita sa kanya ang mapalad na apsara: “Gayon nga—gawin mo iyan, O panginoon ng mga tao. Ngunit hanggang sa panahong iyon, huwag kang muling makipaglaro sa ibang apsara.”

Verse 13

ओमित्युक्त्वा ययौ तूर्णं पुरीं परमशोभनाम् / गत्वा पतिव्रतां पत्नीं दृष्ट्वा बीतो ऽभवन्नृपः

Pagkasabi ng “Om,” mabilis siyang nagtungo sa lungsod na lubhang maringal. Pagdating at pagkakita sa kanyang asawang pativratā—matatag sa dharma ng katapatan—nanginig sa takot ang hari.

Verse 14

संप्रेक्ष्य सा गुणवती भार्या तस्य पतिव्रता / भीतं प्रसन्नया प्राह वाचा पीनपयोधरा

Nang makita ng mabuting asawang pativratā ang kanyang kabiyak na natatakot, nagsalita siya sa payapang tinig na nakapagpapalakas ng loob.

Verse 15

स्वामिन् किमत्र भवतो भीतिरद्य प्रवर्तते / तद् ब्रूहि मे यथा तत्त्वं न राज्ञां कीर्तये त्विदम्

O Panginoon, bakit sumibol ang takot sa Iyo rito ngayong araw? Ihayag mo sa akin ang katotohanan ayon sa tunay na kalagayan; hindi ito upang purihin ang mga hari, kundi upang maunawaan ang tunay na tattva, ang prinsipyo ng realidad.

Verse 16

स तस्या वाक्यमाकर्ण्य लज्जावनतचेतनः / नोवाच किञ्चिन्नृपतिर्ज्ञानदृष्ट्या विवेद सा

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang hari—yumuko ang diwa sa hiya—ay hindi nagsalita ni anuman; ngunit siya, sa mata ng tunay na kaalaman, ay naunawaan ang kanyang kaloob-looban.

Verse 17

न भेतव्यं त्वया स्वामिन् कार्यं पापविशोधनम् / भीते त्वयि महाराज राष्ट्रं ते नाशमेष्यति

O Panginoon, huwag kang matakot; ang dapat gawin ay ang paglilinis ng kasalanan. Kung Ikaw, O dakilang hari, ay madaig ng takot, ang iyong kaharian ay mapapahamak.

Verse 18

तदा स राजा द्युतिमान् निर्गत्य तु पुरात् ततः / गत्वा कण्वाश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा तत्र महामुनिम्

Pagkaraan, ang maningning na hari ay lumisan mula sa kanyang lungsod; at pagdating sa banal na ashram ni Kaṇva, nakita niya roon ang dakilang muni.

Verse 19

निशम्य कण्ववदनात् प्रायश्चित्तविधिं शुभम् / जगाम हिमवत्पृष्ठं समुद्दिश्य महाबलः

Matapos marinig mula sa bibig ni Kaṇva ang mapalad na paraan ng prāyaścitta, ang makapangyarihan ay naglakbay, itinuon ang landas patungo sa mataas na gulod ng Himalaya.

Verse 20

सो ऽपश्यत् पथि राजेन्द्रो गन्धर्ववरमुत्तमम् / भ्राजमानं श्रिया व्योम्नि भूषितं दिव्यमालया

Pagkaraan, nakita ng marangal na hari sa daan ang isang pinakadakilang Gandharva—nagniningning sa langit sa karangalan, at pinalamutian ng banal na kuwintas ng bulaklak.

Verse 21

वीक्ष्य मालाममित्रघ्नः सस्माराप्सरसां वराम् / उर्वशीं तां मनश्चक्रे तस्या एवेयमर्हति

Nang makita ang kuwintas ng bulaklak, naalaala ng tagapagpuksa ng kaaway ang pinakadakilang Apsaras. Itinuon niya ang isip kay Urvaśī, iniisip: “Ang kuwintas na ito’y nararapat sa kanya lamang.”

Verse 22

सो ऽतीव कामुको राजा गन्धर्वेणाथ तेन हि / चकार सुमहद् युद्धं मालामादातुमुद्यतः

Ang haring yaon, labis na nag-aalab sa pagnanasa, ay nakipaglaban ng isang napakalaking digmaan sa Gandharva, hangad na makuha ang kuwintas ng bulaklak.

Verse 23

विजित्य समरे मालां गृहीत्वा दुर्जयो द्विजाः / जगाम तामप्सरसं कालिन्दीं द्रष्टुमादरात्

Pagkatapos magwagi sa labanan at makuha ang kuwintas, ang brahmin na si Durjaya, na mahirap daigin, ay nagpunta nang may pananabik upang makita ang Apsaras na yaon, si Kālindī.

Verse 24

अदृष्ट्वाप्सरसं तत्र कामबाणाभिपीडितः / बभ्राम सकलां पृथ्वीं सप्तद्वीपसमन्विताम्

Nang hindi niya makita roon ang Apsaras, pinahirapan siya ng mga palaso ni Kāma; kaya gumala siya sa buong daigdig—kasama ang pitong kontinente (sapta-dvīpa).

Verse 25

आक्रम्य हिमवत्पार्श्वमुर्वशीदर्शनोत्सुकः / जगाम शैलप्रवरं हेमकूटमिति श्रुतम्

Sa pananabik na masilayan si Urvaśī, tinahak niya ang gilid ng Himalaya at nagtungo sa Hemakūṭa, ang pinakadakilang bundok—gaya ng naririnig sa banal na salinlahi.

Verse 26

तत्र तत्राप्सरोवर्या दृष्ट्वा तं सिंहविक्रमम् / कामं संदधिरे घोरं भूषितं चित्रमालया

Dito at doon, ang mga pangunahing Apsaras, nang makita siya na ang tapang ay tulad ng leon, ay sinakmal ng matinding pagnanasa, habang siya’y nakabihis ng kahanga-hangang kuwintas ng bulaklak.

Verse 27

संस्मरन्नुर्वशीवाक्यं तस्यां संसक्तमानसः / न पश्यति स्मताः सर्वागिरिशृङ्गाणिजग्मिवान्

Sa paggunita sa mga salita ni Urvaśī, at ang isip ay nakadikit sa kanya, wala na siyang napapansin; nagpatuloy siya, nilalampasan maging ang mga tuktok ng bundok nang hindi man lamang nakikita.

Verse 28

तत्राप्यप्सरसं दिव्यामदृष्ट्वा कामपीडितः / देवलोकं महामेरुं ययौ देवपराक्रमः

Kahit doon, nang hindi niya masilayan ang maningning na Apsaras, at pinahihirapan ng pagnanasa, nagpatuloy si Deva-parākrama patungo sa daigdig ng mga deva—sa makapangyarihang Meru.

Verse 29

स तत्र मानसं नाम सरस्त्रैलोक्यविश्रुतम् / भेजे शृङ्गाण्यतिक्रम्य स्वबाहुबलभावितः

Doon niya narating ang lawa na tinatawag na Mānasa, bantog sa tatlong daigdig; nilampasan niya ang mga tuktok ng bundok at dumating doon, umaasa sa lakas ng sarili niyang mga bisig.

Verse 30

स तस्य तीरे सुभगां चरन्तीमतिलालसाम् / दृष्टवाननवद्याङ्गीं तस्यै मालां ददौ पुनः

Sa pampang ng ilog na iyon, nakita niya ang isang babaeng napakaganda na naglalakad-lakad, puspos ng matinding pananabik. Nang makita ang kanyang mga sangkap na walang kapintasan, muli niyang inialay sa kanya ang isang kuwintas ng bulaklak.

Verse 31

स मालया तदा देवीं भूषितां प्रेक्ष्य मोहितः / रेमे कृतार्थमात्मानं जानानः सुचिरं तया

Pagkaraan, nang makita niyang ang Diyosa ay pinalamutian ng kuwintas ng bulaklak, siya’y nabihag. Matagal siyang nagdiwang kasama niya, inaakalang ganap na ang sarili at natupad na ang layon.

Verse 32

अथोर्वशी राजवर्यं रतान्ते वाक्यमब्रवीत् / किं कृतं भवता पूर्वं पुरीं गत्वा वृथा नृप

Pagkatapos, si Urvaśī ay nagsalita sa pinakamainam na hari sa pagtatapos ng kanilang pagsasayaw ng pag-ibig: “O hari, ano ang nagawa mo noon nang pumunta ka sa lungsod nang walang saysay?”

Verse 33

स तस्यै सर्वमाचष्ट पत्न्या यत् समुदीरितम् / कण्वस्य दर्शनं चैव मालापहरणं तथा

Isinalaysay niya sa kanya ang lahat ng sinabi ng kanyang asawa—ang pagkikita kay Kaṇva at ang pangyayaring kinuha ang kuwintas ng bulaklak.

Verse 34

श्रुत्वैतद् व्याहृतं तेन गच्छेत्याह हितैषिणी / शापं दास्यति ते कण्वो ममापि भवतः प्रिया

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang babaeng may mabuting hangarin ay nagsabi, “Humayo ka.” Idinugtong pa niya, “Tiyak na magbibigay ng sumpa si Kaṇva sa iyo—bagaman ako man ay mahal mo.”

Verse 35

तयासकृन्महाराजः प्रोक्तो ऽपि मदमोहितः / न तत्यजाथ तत्पार्श्वं तत्र संन्यस्तमानसः

Bagama’t paulit-ulit siyang tinawag at pinayuhan ng babae, ang dakilang hari—nalilito ng pagmamataas at kamangmangan—ay hindi pa rin lumayo sa kanyang tabi; ang isip niya’y nanatiling nakapako roon, lubos na nakakapit.

Verse 36

ततोर्वशी कामरूपा राज्ञे स्वं रूपमुत्कटम् / सुरोमशं पिङ्गलाक्षं दर्शयामास सर्वदा

Pagkaraan, si Urvaśī—na nakapag-aanyo ayon sa nais—ay palagiang ipinamalas sa hari ang kanyang kahanga-hangang anyo: nakatindig ang balahibo at ang mga mata’y kulay dilaw-kayumanggi.

Verse 37

तस्यां विरक्तचेतस्कः स्मृत्वा कण्वाभिभाषितम् / धिङ्मामिति विनिश्चित्यतपः कर्तुं समारभत्

Doon, nang mapawi ang pagkakapit ng kanyang isip, naalala niya ang sinabi ni Muni Kaṇva; at nagpasya, “Nakakahiya sa akin!”, kaya sinimulan niyang isagawa ang mga pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 38

संवत्सरद्वादशकं कन्दमूलफलाशनः / भूय एव द्वादशकं वायुभक्षो ऽभवन्नृपः

Sa loob ng labindalawang taon, ang hari’y nabuhay sa mga ugat, bumbong, at bunga; at muli pang labindalawang taon, siya’y naging nabubuhay sa hangin lamang.

Verse 39

गत्वा कण्वाश्रमं भीत्या तस्मै सर्वं न्यवेदयत् / वासमप्सरसा भूयस्तपोयोगमनुत्तमम्

Pagkatapos, sa takot, nagtungo siya sa ashram ni Muni Kaṇva at isinalaysay ang lahat—na ang apsaras ay muling dumating upang manahan, at na ang kanyang walang kapantay na disiplina ng tapas at pagpipigil sa yoga ay sinusubok.

Verse 40

वीक्ष्य तं राजशार्दूलं प्रसन्नो भगवानृषिः / कर्तुकामो हि निर्बोजं तस्याघमिदमब्रवीत्

Nang makita ng pinagpalang rishi ang haring yaon, na tila tigre sa mga hari, siya’y nalugod; at sa pagnanais na gawing “walang binhi” ang kasalanan ng hari—upang di na muling sumibol—binigkas niya sa kanya ang mga salitang ito.

Verse 41

गच्छ वाराणसीं दिव्यामीश्वराध्युषितां पुरीम् / आस्ते मोचयितुं लोकं तत्र देवो महेश्वरः

Pumaroon ka sa banal at makalangit na Vārāṇasī, ang lungsod na tinatahanan ni Īśvara. Doon nananahan si Maheśvara (Hara) upang palayain ang sanlibutan.

Verse 42

स्नात्वा संतर्प्य विधिवद् गङ्गायान्देवताः पितॄन् / दृष्ट्वा विश्वेश्वरं लिङ्गङ्किल्बिषान्मोक्ष्यसे ऽखिलात्

Pagkaligo sa Gaṅgā at, ayon sa wastong ritwal, pagbigay-galang at handog upang masiyahan ang mga diyos at mga ninuno, saka sa pagtanaw sa Liṅga ni Viśveśvara, ikaw ay lubos na mapapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 43

प्रणम्य शिरसा कण्वमनुज्ञाप्य च दुर्जयः / वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा पापान्मुक्तो ऽभवत् ततः

Yumukod si Durjaya, iniyuko ang ulo sa Rishi Kaṇva at humingi ng pahintulot; saka nagtungo sa Vārāṇasī, at nang masilayan niya roon si Hara (Śiva), siya’y napalaya mula sa mga kasalanan.

Verse 44

जगाम स्वपुरीं शुभ्रां पालयामास मेदिनीम् / याजयामास तं कण्वो याचितो घृणया मुनिः

Bumalik siya sa kanyang maningning na kabisera at pinamahalaan ang daigdig. Pagkaraan, si Rishi Kaṇva—na naantig sa habag nang siya’y pakiusapan—ay nagsagawa para sa kanya ng mga ritwal na yajña bilang punong pari.

Verse 45

तस्य पुत्रो ऽथ मतिमान् सुप्रतीक इति श्रुतः / बभूव जातमात्रं तं राजानमुपतस्थिरे

Pagkaraan, isinilang ang kanyang anak—marunong at bantog sa pangalang Supratīka. Pagkapanganak pa lamang, sila’y lumapit at naglingkod sa kanya bilang kanilang hari.

Verse 46

उर्वश्यां च महावीर्याः सप्त देवसुतोपमाः / कन्या जगृहिरे सर्वा जन्धर्वदयिता द्विजाः

At kay Urvaśī ay isinilang ang pitong anak na babae—may dakilang kapangyarihan, na wari’y mga anak ng mga diyos. Silang lahat ay kinuha bilang asawa ng mga pantas na dvija (dalawang ulit na isinilang), na minamahal ng mga Gandharva.

Verse 47

एष व कथितः सम्यक् सहस्त्रजित उत्तमः / वंशः पापहरो नृणां क्रोष्टोरपि निबोधत

Sa gayon, ang dakilang Sahasrajit ay naipahayag nang wasto. Ngayon, unawain din ang angkan ni Kroṣṭu—ang dinastiyang ito’y sinasabing nag-aalis ng kasalanan ng mga tao.