Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने चिन्तामणिगृहान्तरकथनं नाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच सर्वज्ञद्यन्तरालस्योपरिष्टात्कलशोद्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging hilaga, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya sa salaysay ni Lalitā, naroon ang ika-36 na kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng loob ng Bahay na Cintāmaṇi.” Wika ni Hayagrīva: O Kalaśodbhava (Agastya), sa itaas ng loob ng Sarvajñā, ang taas ay dalawampung hasta at ang luwang ay apat na nalva.

Verse 2

वशिन्याद्यन्तरं ज्ञेयं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / सर्वरोगहरं नाम्ना तच्चक्रमिति विश्रुतम्

Dapat malaman na ang loob mula kay Vaśinī at iba pa ay isang mandirang may mga hagdan, gaya ng nauna. Ito’y tinatawag na “Sarvarogahara,” at ang cakra na iyon ay bantog bilang “Taccakra.”

Verse 3

वशिन्याद्यास्तत्र देव्यः पूर्वादिदिगनुक्रमात् / स्वरैस्तु रहितास्तत्र प्रथमा वशिनीश्वरी

Doon, ang mga Devī mula kay Vaśinī at iba pa ay nakaayos ayon sa pagkakasunod ng mga direksiyon, simula sa silangan. Doon sila’y walang patinig; ang una ay si Vaśinīśvarī.

Verse 4

कवर्गसहिता पश्चात्कामेश्वर्याख्यवाह्मयी / चवर्गजुष्टा वागीशी मोदिनी स्यात्तृतीयका

Pagkaraan nito ay si Vāhmayī na tinatawag na Kāmeśvarī, na kasama ang mga titik ng ka-varga. Ang ikatlo ay si Vāgīśī Modinī, na kaugnay ng ca-varga.

Verse 5

टवर्गमण्डिताकारा विमलाख्या सरस्वती / तवर्गेण तथोपेता पञ्चमी वाक्प्रधारणा

Ang may anyong pinalamutian ng ṭa-varga ay si Sarasvatī na tinatawag na Vimalā. At ang ikalima, na kasama rin ang ta-varga, ay si Vākpradhāraṇā, ang tagapagdala ng banal na pananalita.

Verse 6

पवर्गेण परिस्फीता षष्ठी तु जयिनी मता / यादिवर्णचतुष्कोणे सर्वैश्वर्यादिवाङ्मयी

Sa pavarga na ganap na lumalawak, ang ikaanim ay kinikilalang Jayinī, ang Tagapagwagi. Sa apat na sulok ng titik “yā,” Siya ang anyo ng banal na Salita, na naglalaman ng lahat ng kasaganaan at kapangyarihan.

Verse 7

साधिकाक्षरषट्केन कौलिनी त्वष्टमी मता / एता देव्यो जपरता मुक्ताभरणमण्डिताः

Sa anim na pantig na may dagdag na patinig, ang ikawalo ay kinikilalang Kaulinī. Ang mga Diyosa na ito ay masigasig sa japa, at pinalalamutian ng mga hiyas na perlas.

Verse 8

सदा स्फुरद्गद्यपद्यलहरीलालिता मताः / काव्यैश्च नाटकैश्चैव मधुरैः कर्णहारिभिः / विनोदयन्त्यः श्रीदेवीं वर्तन्ते कुम्भसम्भवः

Sila’y itinuturing na laging nilalaro ng kumikislap na alon ng tuluyan at tula. Sa mga tula at dula na matatamis at kaakit-akit sa pandinig, kanilang pinasasaya si Śrī Devī, O Kumbhasambhava.

Verse 9

एता रहस्यनाम्नैव ख्याता वातापितापन / नायिका स्वस्य चक्रस्य सिद्धानाम्ना प्रकीर्तिता

Sila’y nakikilala sa lihim na pangalan, O Vātāpitāpana. Siya ang nayikā ng sariling cakra, at ipinupuri sa pangalang Siddhā, ang Ganap na Nakatamo.

Verse 10

अस्य चक्रस्य संरक्षाकारिणी खेचरी मता / वशिन्याद्यन्तरालस्योपरिष्टाद्विन्ध्यमर्दन

Si Khecarī ang itinuturing na tagapangalaga ng cakra na ito. At sa itaas ng panloob na pagitan, mula kay Vaśinī at pataas—O Vindhyamardana.

Verse 11

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / अस्त्रं चक्रमितिज्ञेयं तत्र बाणादिदेवताः

Ang sandatang kilala bilang “Cakra” ay may taas na dalawampung hasta at lawak na apat na nalva; doon nananahan ang mga diyos na tagapangalaga ng mga palaso at iba pang sandata.

Verse 12

पञ्च बाणेश्वरीदेव्यः पञ्च कामेश्वराशुगाः / अङ्कुशद्वितयं दीप्तमादिस्त्रीपुंसयोर्द्वयोः

May limang Diyosa na Bāṇeśvarī at limang Kāmēśvara-Aśugā; at may dalawang nagniningas na aṅkuśa (kawit) para sa unang magkaparis—babae at lalaki.

Verse 13

धनुर्द्वयं च विन्ध्यारे नव पुण्ड्रेषु कल्पितम् / पाशद्वयं च दीप्ताभं चत्वार्यस्त्राणि कुम्भज

Sa Vindhyāra ay may dalawang busog na inihanda sa siyam na puṇḍra; at dalawang pāśa (taling panilo) na kumikislap. O Kumbhaja, apat ang mga sandatang ito.

Verse 14

कामेश्वर्यास्तु चत्वारि चत्वारि श्रीमहेशितुः / आहत्याष्टायुधानीति प्रज्वलन्ति विभान्ति च

Kay Kāmēśvarī ay apat, at kay Śrī-Maheśitu ay apat din; kaya’t walo ang mga sandata, nagliliyab at nagniningning.

Verse 15

भण्डासुरमहायुद्धे दुष्टदानवशोणितैः / पीतैरतीव तृप्तानिदिव्यास्त्राण्यति जाग्रति

Sa dakilang digmaan laban kay Bhaṇḍāsura, ang mga banal na sandata ay uminom ng dugo ng masasamang dānava; at sa labis na pagkabusog, sila’y lubhang nagising at naging masigla.

Verse 16

एतेषामायुधानां तु परिवारायुधान्यलम् / वर्तन्ते ऽस्त्रान्तरे तत्र तेषां संख्या तु कोटिशः

Ang mga sandatang ito ay may napakaraming kasamang sandata na ganap ang pagkakahanay; sa pagitan ng mga astra roon sila’y umiiral, at ang bilang nila’y umaabot sa mga koṭi-koṭi.

Verse 17

वज्रशक्तिः शतघ्नी च भुशुण्डी मुसलं तथा / कृपाणः पट्टिशं चैव मुद्गरं भिन्दिपालकम्

Ang Vajraśakti at Śataghnī, ang Bhuśuṇḍī at Musala; gayundin ang Kṛpāṇa, Paṭṭiśa, Mudgara, at Bhindipālaka.

Verse 18

एवमादीनि शस्त्राणि सहस्राणां सहस्रशः / अष्टायुधमहाशक्तीः सेवन्ते मदविह्वलाः

Gaya ng mga iyon at iba pa, ang mga sandata’y libo-libo sa libo-libo; yaong nalulunod sa mada ay naglilingkod sa Mahāśakti ng walong sandata.

Verse 19

अथ शस्त्रान्तरालस्योपरि वातापितापन / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / धिष्ण्यं तु समयेशीनां स्थानं च तिसृणां मतम्

Pagkaraan, sa ibabaw ng pagitan ng mga sandata ay may isang luklukan na tinatawag na Vātāpitāpana; may taas na dalawampung hasta at lawak na apat na nalva; ito ang banal na upuan ng mga Samayeśinī at, ayon sa turo, ang pook ng tatlong Diyosa.

Verse 20

कामेशाद्यास्तत्र देव्यस्तिस्रो ऽन्या तु चतुर्थिका / सैव निःशेषविश्वानां सवित्री ललितेश्वरी

Doon ay may tatlong Diyosa, simula kay Kāmeśī, at may isa pang ikaapat; siya rin ang Savitrī, ang Laliteśvarī, Ina ng lahat ng sansinukob.

Verse 21

तिसृणां शृणु नामानि कामेशी प्रथमा मता / वज्रेशी भगमाला च ताः सेवन्ते सहस्रशः

Pakinggan ang mga pangalan ng tatlo: si Kāmeśī ang itinuturing na una; si Vajreśī at si Bhagamālā rin—sila’y sinasamba at pinaglilingkuran nang libu-libo.

Verse 22

सर्वेषां दर्शनानां च या देव्यो विविधाः स्मृताः / ताः सर्वास्तत्र सेवन्ते कामेशादिमहोदयाः

Sa lahat ng darśana, naalaala ang iba’t ibang anyo ng mga Devī; silang lahat ay naroon at naglilingkod—sa dakilang pagpapala, mula kay Kāmeśī at sa mga unang banal na anyo.

Verse 23

एतासांच प्रसंगेषु नित्यानां च प्रसञ्जने / चक्रिणीनां योगिनीनां श्रीदेवी पूरणात्मिका

Sa ugnayan ng mga iyon at sa pagtitipon ng mga Nityā—sa gitna ng mga Cakriṇī at Yoginī—naroon si Śrī Devī, ang diwang pumupuno at nagtatakda ng kaganapan.

Verse 24

या कामेश्वरदेवाङ्कशायिनी ललितांबिका / कामेश्यादिचतुर्थी सा नित्यानां षोडशी मता

Si Lalitāmbikā, na nakahimlay sa kandungan ni Kāmeśvara—siya ang ikaapat sa hanay na nagsisimula kay Kāmeśī; at sa mga Nityā, siya ang tinatawag na Ṣoḍaśī, ang Ikalabing-anim.

Verse 25

योगिनी चक्रदेवीनां नवमी परिकीर्तिता / समयेश्यन्तरालस्योपरिष्टादिल्वलान्तक

Sa mga Devī ng cakra ng mga Yoginī, siya’y ipinahahayag na ikasiyam; at sa itaas ng pagitan ni Samayeśī ay naroon si Ilvalāntaka, ang pumupuksa kay Ilvalā.

Verse 26

नाथान्तरमिति प्रोक्तं हस्तविंशतिरुन्नतम् / चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमण्डितम्

Ito’y tinatawag na “Nāthāntara”: may taas na dalawampung hasta, lapad na apat na nalva, at pinalamutian ng hagdang nakaharap sa silangan.

Verse 27

तत्र नाथामहादेव्या योगशास्त्रप्रवर्त्तकाः / सर्वेषां मन्त्रगुरवः सर्वविद्यामहार्णवाः

Doon, si Nāthā Mahādevī ang tagapagpasimula ng Yoga-śāstra, ang guro ng mga mantra ng lahat, at ang dakilang karagatan ng bawat kaalaman.

Verse 28

चत्वारो यागनाथाश्च लोकानामिह गुप्तये / सृष्टाः कामंशदेवेन तेषां नामानि मे शृणु

Upang ingatan ang mga daigdig dito, nilikha ni Kāmaṃśa-deva ang apat na Yāga-nātha; pakinggan mo sa akin ang kanilang mga pangalan.

Verse 29

मित्री च शोडिशश्चैव चर्याख्यः कुम्भसम्भव / तैः सृष्टा बहवो लोकारक्षार्थं पादुकात्मकाः

Sina Mitrī, Śoḍiśa, Caryākhya, at Kumbhasambhava. Sa pamamagitan nila, maraming daigdig ang nilikha sa anyong Pādukā upang ipagtanggol ang mga mundo.

Verse 30

दिव्यविद्या मानवौघसिद्धौघाः सुरतापसाः / प्राप्तसालोक्यसारूप्यसायुज्यादिकसिद्धयः

Taglay nila ang banal na vidyā at mga pangkat ng tao at mga siddha, mga tapasvin na tulad ng mga deva; nakamtan nila ang mga siddhi gaya ng sālokya, sārūpya, sāyujya at iba pa.

Verse 31

महान्तो गुरवस्तांस्तु सेवन्ते प्रचुरा गुरून् / अथ नाथान्तरालस्योपरिष्टाद्धिष्ण्यमुत्तमम्

Ang mga dakilang guro ay naglilingkod at sumasamba sa maraming guru; at sa itaas ng pagitan ng mga Nātha, naroon ang pinakadakilang banal na tahanan.

Verse 32

हस्तविंशतिरुन्नमं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / नित्यान्तरमिति प्रोक्तं नित्याः पञ्चदशात्र वै

Dalawampung hasta ang taas at apat na nalva ang luwang; ito ang tinatawag na “Nityāntara,” at dito nga ay may labinlimang Nityā na walang hanggan.

Verse 33

अथ कामेश्वरी नित्या नित्या च भगमालिनी / नित्यक्लिन्ना अपि तथा भेरुण्डा वह्निवासिनी

Sumunod ang Nityā Kāmeśvarī at ang Nityā Bhagamālinī; gayundin ang Nityāklinnā, kasama sina Bheruṇḍā at Vahnivāsinī.

Verse 34

महावज्रेश्वरी दूती त्वरिता कुलसुन्दरी / नित्या नीलपताका च विजया सर्वमङ्गला

Naroon si Mahāvajreśvarī bilang dūtī (sugo), si Tvaritā, si Kulasundarī; ang Nityā Nīlapatākā, si Vijayā, at si Sarvamaṅgalā.

Verse 35

ज्वालामालिनिका चित्रेत्येताः पञ्चदशोदिताः / एता देवीस्वरूपाः स्युर्महाबलपराक्रमाः

Si Jvālāmālinikā at si Citrā—sila ang labinlimang nabanggit. Sila’y mga anyo ng Devī, taglay ang dakilang lakas at kabayanihan.

Verse 36

प्रथमा मुख्यतिथितां प्राप्ता व्याप्य जगत्त्रयाः / कालत्रितयरूपाश्च कालग्रासविचक्षणाः

Nakamtan niya ang unang kataas-taasang tithi, at lumaganap sa tatlong daigdig; taglay ang anyo ng tatlong panahon at marunong sa paglamon ng Kala (Panahon).

Verse 37

ब्रह्मादीनामशेषाणां चिरकालमुपेयुषाम् / तत्तत्कालशतायुष्यरूपा देव्याज्ञया स्थिताः

Para kay Brahmā at sa lahat ng iba pa na dumaan sa napakahabang panahon, sila’y nananatili ayon sa utos ng Devī, taglay ang anyo ng habang-buhay na tig-isang daang taon sa bawat yugto ng panahon.

Verse 38

नित्योद्यता निरान्तकाः श्रीपराङ्गसमुद्भवाः / सेवन्ते जगतामृद्ध्यै ललितां चित्स्वरूपिणीम्

Sila’y laging masikap at walang hanggan, sumibol mula sa maringal na bahagi ni Śrī; para sa kasaganaan ng mga daigdig, sinasamba nila si Lalitā, ang may anyong Chit—dalisay na Kamalayan.

Verse 39

तासां भवनतां प्राप्ता दीप्ताः पञ्चदशेश्वराः / विसृष्टिबिन्दुचक्रे तु षोडश्या भवनं मतम्

Ang labinlimang nagniningning na Īśvara ay umabot sa kalagayang maging mga bhavana (palasyo) nila; datapwat sa cakra na ‘Visṛṣṭi-bindu’ itinuturing na bhavana ng ika-labing-anim.

Verse 40

अथ नित्यान्तरालस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / अङ्गदेव्यन्तरं प्रोक्तं हस्तविंशातिरुन्नतम्

Pagkaraan, O Kumbha-sambhava (Agastya), sa itaas ng pagitan ng mga Nityā ay binanggit ang pagitan ng mga Aṅga-devī, na nakataas nang higit sa dalawampung hasta.

Verse 41

चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / तस्मिन्हृदयदेव्याद्याः शक्तयः संति वै मुने

May isang dambanang may hagdan na nakaharap sa silangan, na may lawak na apat na nalva; doon nananahan ang mga Śakti na pinagmulan, gaya ni Hṛdaya-devī, O Muni.

Verse 42

हृद्देवी च शिरोदेवी शिखादेवी तथैव च / वर्मदेवी दृष्टिदेवी शस्त्रदेवी षडीरिताः

Si Hṛd-devī at Śiro-devī, gayundin si Śikhā-devī; si Varma-devī, Dṛṣṭi-devī, at Śastra-devī—ang anim na ito ang ipinahayag.

Verse 43

अत्यन्तसन्निकृष्टास्ताः श्रीकामेश्वरसुभ्रुवः / नवलावण्यपूर्णाङ्ग्यः सावधाना धृतायुधाः

Sila’y lubhang malapit, may kilay na marikit na gaya ni Śrī Kāmeśvara; ang katawan ay puspos ng sariwang kagandahan, mapagmatyag at may tangan na sandata.

Verse 44

परितो बिन्दुपीठे च भ्राम्यन्तो दृप्तमूर्तयः / ललिताज्ञाप्रवर्तिन्यो वशीनां पीठवर्तिकाः

Umiikot sila sa paligid ng Bindu-pīṭha na may anyong maringal; sila ang kumikilos ayon sa banal na utos ni Lalitā, nananahan sa pīṭha ng mga Vaśinī.

Verse 45

अथाङ्गदेव्यन्तरस्योपरिष्टान्मण्डलाकृति / बिन्दुनाद महापीठं दशहस्तसमुन्नतम्

Pagkaraan, sa ibabaw ng kaloob-looban ng mga Aṅga-devī ay may anyong maṇḍala; ang Mahā-pīṭha na tinatawag na Bindu-nāda ay nakataas nang sampung hasta.

Verse 46

नल्वाष्टकप्रविस्तारमुद्यदादित्यसंनिभम् / बिन्दुपीठमिदं ज्ञेयं श्रीपीठमपि चेष्यते

Dapat malaman na ito ang Bindupīṭha, na may lawak na Nalvāṣṭaka at kumikislap na tulad ng sumisikat na araw; at kinikilala rin itong Śrīpīṭha.

Verse 47

महापीठमिति ज्ञेयं विद्यापीठमपीष्यते / आनन्दपीठमपि च पञ्चाशत्पीठरूपधृक्

Dapat malaman na ito ang Mahāpīṭha; kinikilala rin bilang Vidyāpīṭha; at bilang Ānandapīṭha, na nagtataglay ng anyo ng limampung Pīṭha.

Verse 48

तत्र श्रीललितादेव्याः पञ्चब्रह्ममये महत् / जागर्ति मञ्चरत्नं तु प्रपञ्चत्रयमूलकम्

Doon, para kay Śrī Lalitā Devī, naroroon ang dakilang hiyas na trono (mañca-ratna) na binubuo ng Pañcabrahma; ito’y nagliliwanag na gising, ugat ng tatlong daigdig.

Verse 49

तस्य मञ्चस्य पादास्तु चत्वारः परिकीर्तिताः / दशहस्तसमुन्नम्रा हस्तत्रितयविष्ठिताः

Ang mga paa ng trono ay sinasabing apat; nakataas ito ng sampung hasta at nakalagay sa tatlong pangkat ng mga kamay.

Verse 50

ब्रह्मविष्णुमहेशानेश्वररूपत्वमागताः / शक्तिभावमनुप्राप्ताः सदा श्रीध्यानयोगतः

Sila’y nagkamit ng anyo nina Brahmā, Viṣṇu, Maheśa at Īśvara; at sa palagiang Śrī-dhyāna-yoga, narating nila ang kalagayang Śakti.

Verse 51

एकस्तु पञ्चपादः स्याज्जपाकुसुमसन्निभः / ब्रह्मात्मकः स विज्ञेयो वह्निदिग्भागमाश्रितः

Ang isa ay may limang paa, kahawig ng pulang bulaklak na japa; kilalanin siyang may diwang Brahma, nananahan sa bahagi ng dako ng Apoy.

Verse 52

चतुर्थो मञ्चपादस्तु कर्णिकारकसाररुक् / ईश्वरात्मा स विज्ञेय ईशदिग्भागमाश्रितः

Ang ikaapat ay paa ng luklukan, kumikislap na parang diwa ng bulaklak na karṇikāra; kilalanin siyang may diwang Īśvara, nananahan sa bahagi ng dako ng Īśāna (hilagang-silangan).

Verse 53

एते सर्वे सायुधाश्च सर्वालङ्कारभूषिताः / उपर्यधःस्तंभरूपा मध्ये पुरुषरूपिणः

Silang lahat ay may sandata at pinalamutian ng lahat ng alahas; sa itaas at ibaba ay anyong haligi, at sa gitna ay anyong tao (puruṣa).

Verse 54

श्रीध्यानमीलिताक्षाश्च श्रीध्यानान्निश्चलाङ्गकाः / तेषामुपरि मञ्चस्य फलकस्तु सदाशिवः

Nakapikit ang kanilang mga mata sa mapalad na pagninilay, at ang kanilang mga sangkap ay di-nagagalaw dahil sa dhyāna; sa ibabaw nila, ang tabla ng luklukan ay si Sadāśiva.

Verse 55

विकासिदाडिमच्छायश्चतुर्नल्वप्रविस्तरः / नल्वषट्कायामवांश्च सदाभास्वरमूर्तिमान्

May lilim na gaya ng namumukadkad na granada, at lumalawak nang apat na nalva; at may mga sangkap na anim na nalva, taglay ang anyong laging maningning.

Verse 56

अङ्गदेव्यन्तरारंभान्मञ्चस्य फलकावधि / चिन्तामणिमयाङ्गानि तत्त्वरूपाणि तापस

Mula sa panloob na simula ng Diyosa Aṅgā hanggang sa gilid ng tabla ng luklukan; ang mga sangkap na yari sa Cintāmaṇi ay anyo ng mga tattva, O mapagtiis na asceta.

Verse 57

सोपानानि विभासंते षट्त्रिंशद्वै निवेशनैः / आरोहस्य क्रमेणैव सोपानान्यभिदध्महे

Nagniningning ang mga hagdan sa tatlumpu’t anim na himpilan; ayon sa pagkakasunod ng pag-akyat, aming ilalarawan ang mga baitang na iyon.

Verse 58

भूमिरापो ऽनलो वायुराकाशो गन्ध एव च / रसो रूपं स्पर्शसंब्दोपस्थपायुपदानि च

Lupa, tubig, apoy, hangin, akasha at amoy; lasa, anyo, haplos, tunog; at pati ang ari at butas ng pagdumi.

Verse 59

पाणिवाग्घ्राणजिह्वाश्चत्वक् चक्षुः श्रोत्रमेव च / अहङ्कारश्च बुद्धिश्च मनः प्रकृतिपूरुषौ

Kamay, pananalita, ilong, dila, balat, mata at tainga; gayundin ang ahaṅkāra, buddhi, manas, Prakṛti at Puruṣa.

Verse 60

नियतिः कालरागौ च कला विद्ये च मायया / शुद्धाविद्येश्वरसदाशिवशक्तिः शिवा इति

Niyati, Kāla at Rāga; Kalā, Vidyā at Māyā; at saka Śuddhāvidyā, Īśvara, Sadāśiva, Śakti at Śivā—ganyan nga.

Verse 61

एताः षट्त्रिंशदाख्यातास्तत्त्वसोपानपङ्क्तयः / पूषा सोपानपङ्क्तिश्च मञ्चपूर्वदिशंश्रिताः

Ang mga ito ay ipinahayag na tatlumpu’t anim na hanay ng mga baitang ng tattva; at ang hanay ng mga baitang ni Pūṣā ay nakasandig din sa silangang dako, malapit sa mañca (higaan).

Verse 62

अथ मञ्चस्योपरिष्टाद्धंसतूलिकतल्पकः / हस्तमात्रं समुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

Pagkaraan, sa ibabaw ng mañca ay may malambot na kutson na may himulmol ng hamsa (sisne); nakaangat na kasinlaki ng isang hasta at may lawak na apat na nalva.

Verse 63

पादोपधानमूर्धोपधान दन्द्वविराजितम् / गड्डकानां चतुः षष्टिशोभितं पाटलत्विषा

Ito’y maringal sa pares ng unan sa paa at pares ng unan sa ulo; at pinalamutian ng animnapu’t apat na gaḍḍaka, kumikislap sa kulay ng pāṭala.

Verse 64

तस्योपरिष्टात्कौसुंभवसनेनोत्तरच्छदः / शुचिना मृदुना कॢप्तः पद्मरागमणित्विषा

Sa ibabaw nito’y may panakip na kumot na yari sa telang kausuṃbha; malinis at malambot, inayos nang maingat, kumikislap na tila hiyas na padmarāga.

Verse 65

तस्योपरि वसन्पूर्वदिङ्मुखो दययान्वितः / शृङ्गारवेषरुचिरस्सदा षोडशवार्षिकः

Sa ibabaw nito’y nananahan Siya na nakaharap sa silangan, puspos ng habag; marikit sa kasuutang śṛṅgāra, at laging wari’y labing-anim na taong gulang.

Verse 66

उद्यद्भास्करबिंबाभश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः / हारकेयूरमुकुटकटकाद्यैरलङ्कृतः

Nagniningning Siya na wari’y bilog ng araw na sumisikat, may apat na kamay at tatlong mata; pinalamutian ng kuwintas, pulseras sa bisig, korona, mga pulseras at iba pang banal na hiyas.

Verse 67

कमनीयस्मितज्योत्स्नामरिपूर्णकपोलभूः / जागर्ति भगवानादिदेवः कामेश्वरः शिवः

Ang Kanyang mga pisngi’y napupuno ng liwanag na tila sinag ng buwan mula sa kaibig-ibig na ngiti; ang Panginoon, ang Ādideva, si Kāmeśvara—Śiva—ay gising at nagbabantay.

Verse 68

तस्योत्संगे समासीना तरुणादित्यपाटला / सदा षोडशवर्षा च नवयौवनदर्पिता

Sa kandungan ng Panginoon siya’y nakaupo, mapula na tila batang araw; laging labing-anim ang gulang, marangal at may dangal ng sariwang kabataan.

Verse 69

अमृष्टपद्मरागाभा चन्दनाब्जनखच्छटा / यावकश्रीर्निर्व्यपेक्षा पादलौहित्यवाहिनी

Kumikinang siya na tila padmarāga na hiyas na di pa pinakintab; ang kislap ng mga kuko’y gaya ng lotus na may halimuyak ng sandal; ang ganda ng yāvaka, di umaasa sa iba, ay nagdadala ng mapulang ningning sa mga talampakan.

Verse 70

कलनिस्वानमञ्जीरपतत्कङ्कणमोहना / अनङ्गवरतूणीरदर्पोन्मथनजङ्घिका

Ang malamyos na tunog ng mga anklet at ang kalansing ng mga pulseras na umaalon ay nakaaakit sa diwa; ang kanyang mga binti’y yumanig sa pagmamataas ni Ananga, na wari’y lalagyan ng mga palaso ng diyos ng pag-ibig.

Verse 71

करिशुण्डदोः कदलिकाकान्तितुल्योरुशोभिनी / अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा / अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा

Ang kanyang mga bisig ay wari’y nguso ng elepante, at ang kanyang mga hita’y kumikislap na tulad ng ningning ng punong saging. Siya’y nababalutan ng pulang dukūla na banayad at manipis, napakalambot sa haplos. Ang kanyang balakang ay pinalamutian at masagana; ang hulihang anyo’y nagniningning sa ganap na kapunuan.

Verse 72

अर्धोरुकग्रन्थिमती रत्नकाञ्चीविराजिता / नतनाभिमहावर्तत्रि वल्यूर्मिप्रभासरित्

Sa kalahating hita niya’y may anyong buhol na marikit, at ang kanyang sinturong hiyas ay kumikislap. Ang kanyang pusod ay malalim na parang malaking ikid; at ang tatlong guhit sa baywang ay nagniningning na tila mga alon.

Verse 73

स्तनकुड्मलहिन्दोलमुक्तादामशतावृता / अतिपीवरवक्षोजभारभङ्गुरमध्यभूः

Ang kanyang dibdib ay tila mga usbong na umuugoy, nababalutan ng daan-daang kuwintas na perlas. Sa bigat ng kanyang masaganang dibdib, ang kanyang baywang ay napakapino, wari’y madaling yumuko sa gitna.

Verse 74

शिरीषदाममृदुलच्छदाभांश्चतुरो भुजान्

May apat siyang bisig, kuminang na tila malalambot na dahon ng bulaklak na śirīṣa.

Verse 75

केयूरकङ्कणश्रेणीमण्डितान्सोर्मिकाङ्गुलीन् / वहन्ती पतिसंसृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा

Ang kanyang mga bisig ay pinalamutian ng hanay ng keyūra at mga pulseras, at ang kanyang mga daliri’y may mga singsing. Ang kanyang leeg ay maganda na parang śaṅkha, sapagkat ito’y nahaplos sa pakikipagkaisa ng pag-ibig sa kanyang asawa.

Verse 76

मुखदर्पण वृत्ताभचिबुका पाटलाधरा / शुचिभिः पङ्क्तिशुद्धैस्च विद्यारूपैर्विभास्वरैः / कुन्दकुड्मललक्ष्मीकैर्दन्तैर्दर्शितचन्द्रिका

Ang kanyang baba ay bilog at marikit na wari’y salamin ng mukha, at ang mga labi’y mapulang-rosas; ang mga ngipin ay malinis at pantay ang hanay, kumikislap na tila anyo ng karunungan; mga ngiping gaya ng usbong ng bulaklak na kunda, naglalantad ng liwanag ng buwan.

Verse 77

स्थूलमौक्तिकसनद्धनानाभरणभासुरा / केतकान्तर्दलश्रोणी दीर्घदीर्घविलोचना

Nagniningning siya sa sari-saring alahas at sa kuwintas ng malalaking perlas; ang kanyang baywang ay tila panloob na talulot ng bulaklak na ketakā; ang mga mata’y mahahaba, mahahabang nakabibighani.

Verse 78

अर्धेन्दुललिते भाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा / पालीवतं समाणिक्यकुण्डलामण्डितश्रुतिः

Sa noo niyang marikit na tila kalahating buwan, ang mga hibla ng buhok sa gilid ay inayos nang ganap; ang kanyang mga tainga’y pinalamutian ng hikaw na manikya, gaya ng dahon ng pālīvata.

Verse 79

नवकर्पूरकस्तूरीसदामोदितवीटिका / शरच्चञ्चन्निशानाथमण्डलीमधुरानना

May vīṭikā (nganganga/betel) siyang laging mabango sa bagong kapur at kasturi; ang kanyang mukha’y matamis na gaya ng bilog ng buwan sa gabing taglagas na kumikislap.

Verse 80

चिन्तामणीनां सारेण कॢप्तचारुकिरीटिका / स्फुरत्तिलकरत्नाभभालनेत्रविराजिता

Suot niya ang marikit na korona na hinubog mula sa diwa ng Chintāmaṇi; sa kanyang noo’y nagniningning ang banal na mata, pinalamutian ng tilaka na wari’y hiyas na kumikislap.

Verse 81

गाढान्धकारनिबिडक्षामकुन्तलसंहतिः / सीमन्तरेशाविन्यस्तकिन्दूरश्रेणिभासुरा

Ang buhok Niya’y itim na siksik at makapal na wari’y malalim na dilim; at ang hati ng buhok ay nagniningning sa hanay ng sindūra (kumkuma) na inilagay roon.

Verse 82

स्फुरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता

May kumikislap na gasuklay na gasuklay na gasuklay na buwan sa ulo bilang palamuti; ang mga mata’y kumikilos na tila nalalasing sa ganda; sagana sa lahat ng bihis na pang-śṛṅgāra at pinalamutian ng lahat ng alahas.

Verse 83

समस्तलोकमाता च सदानन्दविवर्धिनी / ब्रह्मविष्णुगिरीशेशसदाशिवनिदानभूः

Siya ang Ina ng lahat ng daigdig at laging nagpapalago ng walang-hanggang ānanda; Siya ang pinagmulan at sanhi nina Brahmā, Viṣṇu, Girīśa (Īśvara), at Sadāśiva.

Verse 84

अपाङ्गरिङ्खत्करुणानिर्झरीतर्पिताखिला / भासते सा भगवती पापघ्नी ललितांबिका

Sa pamamagitan ng talon ng habag na dumadaloy mula sa sulyap ng gilid ng mata, pinasisiyahan Niya ang lahat; kaya Siya’y nagniningning bilang Bhagavatī Lalitāmbikā, tagapuksa ng kasalanan.

Verse 85

अन्यदैवतपूजानां यस्याः पूजाफलं विदुः / यस्याः पूजाफलं प्राहुयस्या एव हि पूजनम्

Nalalaman na ang bunga ng pagsamba sa ibang mga diyos ay bunga rin ng pagsamba sa Kaniya; at ang tinatawag na bunga ng pagsamba sa Kaniya ay yaon mismong pagsamba sa Kaniya.

Verse 86

तस्याश्च ललितादेव्या वर्णयामि कथं पुनः / वर्षकोटिसहस्रेणाप्येकांशो वर्ण्यते न हि

Tungkol sa Mahal na Diyosa Lalitā, paano ko pa muling mailalarawan Siya? Kahit sa libu-libong koṭi ng mga taon, ni isang bahagi man ay hindi kayang maipahayag.

Verse 87

वर्ण्यमाना ह्यवाग्रूपा वाचस्तस्यां कुतो गतिः / यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह

Kapag sinusubukang ilarawan, ang mga salita’y nagiging walang anyo; paano makararating ang pananalita sa Kanya? Sapagkat doon, ang mga salita’y bumabalik, hindi naaabot, kasama pati ang isip.

Verse 88

बहुना किमिहोक्तेन तत्त्वभूतमिदं शृणु / न पक्षपातान्न स्नेहान्न मोहाद्वा मयोच्यते

Ano pa ang saysay ng maraming salita rito? Dinggin mo ang katotohanang ito. Hindi ko ito sinasabi dahil sa pagkiling, hindi dahil sa pag-ibig na bulag, ni dahil sa pagkalito.

Verse 89

संतु कल्पतरोः शाखा लेखिन्यस्तपसां निधे / मषीपात्राणि सर्वे ऽपि सप्त संतु महार्णवाः

O kayamanan ng tapas, nawa’y ang mga sanga ng Kalpataru ang maging mga panulat; at nawa’y ang pitong dakilang karagatan ang maging mga sisidlan ng tinta.

Verse 90

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा भूमिः पत्रत्वमृच्छतु / तस्य लेखनकालो ऽस्तु परार्ध्याधिकवत्सरैः

Nawa’y ang lupa na lawak na limampung koṭi ay maging mga pahina; at nawa’y ang panahon ng pagsulat nito’y tumagal nang higit pa sa parārdha na mga taon.

Verse 91

लिखन्तु सर्वे लोकाश्च प्रत्येकं कोटिबाहवः / सर्वे बृहस्पतिसमा वक्तारो यदि कुंभज

O Kumbhaja! Kahit ang lahat ng daigdig ay magsulat, bawat isa’y may sandamakmak na bisig; kahit ang lahat ng tagapagsalita’y kapantay ni Bṛhaspati, hindi pa rin kayang ilarawan nang ganap.

Verse 92

अथापि तस्याः श्रीदेव्याः पादाब्जैकाङ्गुलिद्युतेः / सहस्रांशेष्वेकैकांशवर्णना न हि जायते / अथ वा वृत्तिरखिला निष्फला तद्गुणस्तुतौ

Gayunman, ang ningning ng iisang daliri ng paa sa lotus na paa ni Śrī Devī ay hindi mailarawan kahit isang bahagi sa sanlibo; kaya ang buong pagsisikap na purihin ang kanyang mga katangian ay waring nauuwi sa walang bunga.

Verse 93

बिन्दुपीठस्य परितश्चतुरस्रवया स्थिता / महामायाजवनिका लंबते मेचकप्रभा

Sa paligid ng Bindu-pīṭha ay nakatindig ang anyong parisukat; ang tabing ng Mahāmāyā ay nakalaylay, may ningning na maitim at malalim.

Verse 94

देव्या उपरि हस्तानां विंशतिद्वितयोर्ध्वतः / इन्द्रगोपवितानं तु बद्धं त्रैलोक्यदुर्लभम्

Sa ibabaw ng Diyosa, higit sa mga kamay nang apatnapung antas, ay nakatali ang isang baldaquin na kulay indragopa—bihira sa tatlong daigdig.

Verse 95

तत्रालङ्कारजालं तु वर्तमानं सुदुर्लभम् / मद्वाणी वर्णयिष्यन्ती कण्ठ एव ह्रिया हता

Doon ay naroon ang isang lambat ng mga palamuti na lubhang bihira; ang aking tinig ay nais sanang maglarawan, ngunit sa hiya’y napapatay sa mismong lalamunan.

Verse 96

सैव जानाति तत्सर्वं तत्रत्यमखिलं गुणम् / मनसो ऽपि हि दूरे तत्सौभाग्यं केनवर्ण्यते

Siya lamang ang nakaaalam ng lahat, ng ganap na mga katangian sa dakong iyon; maging ang isip ay di makalapit—sino ang makapaglalarawan ng gayong banal na kapalaran?

Verse 97

इत्थं भण्डमहादैत्यवधाय ललितांबिका / प्रादुर्भुता चिदनलाद्दग्धनिःशेषदानवा

Sa gayon, upang lipulin ang dakilang asurang Bhaṇḍa, nagpakita si Inang-Diyosa Lalitāmbikā; mula sa apoy ng kamalayan, ang mga Dānava ay natupok nang walang natira.

Verse 98

दिव्यशिल्पिजनैः कॢप्तं षोडशक्षेत्रवेशनम् / अधिष्ठाय श्रीनगरं सदा रक्षति विष्टपम्

Ang Śrīnagara, na nilikha ng mga banal na alagad ng sining, ay may labing-anim na pook na tahanan; doon Siya nananahan at laging iniingatan ang daigdig ng langit (viṣṭapa).

Verse 99

इत्थमेव प्रकारेण श्रीपुराण्यन्यकान्यपि / न भेदको ऽपि विन्यासो नाममात्रं पुरां भिदा

Gayon din, ang iba pang Śrīpura ay katulad; walang pagkakaiba sa pagkakaayos—pangalan lamang ang pinagkaiba ng mga lungsod.

Verse 100

नानावृक्षमहोद्यानमारभ्येतिक्रमेण ये / वदन्ति श्रीपुरकथां ते यान्ति परमां गतिम्

Ang sinumang magsimula sa dakilang hardin na hitik sa sari-saring puno at magsalaysay nang sunod-sunod ng kuwento ng Śrīpura, siya’y makararating sa pinakamataas na hantungan.

Verse 101

आकर्णयन्ति पृच्छन्ति विचिन्वन्ति च ये नराः / ये पुस्तके धारयन्ति ते यान्ति परमां गतिम्

Ang mga taong nakikinig nang may paggalang, nagtatanong, nagsusuri at naghahanap ng kahulugan, at nag-iingat nito sa aklat—sila’y makararating sa pinakadakilang hantungan.

Verse 102

ये श्रीपुरप्रकारेण तत्तत्स्थानविभेदतः / कृत्वा शिल्पिजनैः सर्वं श्रीदेव्यायतनं महत् / संपादयन्ति ये भक्तास्ते यान्ति परमां गतिम्

Ang mga debotong, ayon sa kaayusan ng Śrīpura at sa pagkakahati ng mga pook, na ipinagawa sa mga dalubhasang manggagawa ang dakilang santuwaryo ni Śrī Devī—sila’y makararating sa pinakadakilang hantungan.