Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने पुष्परागप्रकारादिभुक्ताकरान्तसप्तकक्षान्तरकथनं नाम त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच षोडशावरणं चक्रं किं तद्रुद्राधिदैवतम् / तत्र स्थिताश्च रुद्राः के केन नाम्ना प्रकीर्तिताः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, sa salaysay ni Lalitā, kabanata tatlumpu’t tatlo. Wika ni Agastya: “Ano ang cakra na may labing-anim na balabal, na si Rudra ang adhidaivata? At ang mga Rudra roon, sa anong mga pangalan sila ipinahahayag?”

Verse 2

केष्वावरणबिंबेषु किन्नामानो वसंति ते / यौगिकं रौढिकं नाम तेषां ब्रूहि कृपानिधे

Sa aling mga bimba ng mga āvaraṇa sila nananahan, at ano ang kanilang mga pangalan? O tagapag-ingat ng habag, ipahayag mo sa akin ang kanilang mga pangalang yogika at rauḍhika.

Verse 3

हयग्रीव उवाच तत्र रुद्रा लयः प्रोक्तो मुक्ताजालकनिर्मितः / पञ्चयोजनविस्तारस्तत्संख्यायामशोभितः

Sumagot si Hayagrīva: “Doon ay sinasabing may ‘Rudrālaya’, na yari sa lambat ng mga perlas. Limang yojana ang lawak, at marikit sa sukat at bilang nito.”

Verse 4

षोडशावरणैर्युक्तो मध्यपीठमनोहरः / मध्यपीठे महारुद्रो ज्वलन्मन्युस्त्रिलोचनः

Taglay nito ang labing-anim na āvaraṇa, at kaakit-akit ang gitnang luklukan (madhyapīṭha). Sa gitnang luklukan ay naroon si Mahārudra—si Jvalanmanyu—ang Trilocana na may tatlong mata.

Verse 5

सच्चकार्मुकहस्तश्च सर्वदा वर्तते मुने / त्रिकोणे कथिता रुद्रास्त्रय एव घटोद्भव

O muni, ang may hawak ng busog ng katotohanan ay laging nananatili; sa tatsulok ay binanggit ang tatlong Rudra, na isinilang mula sa banal na banga.

Verse 6

हिरण्य बाहुः सेनानीर्दिशांपतिरथापरः

Si Hiraṇya-bāhu ay pinunong mandirigma, at siya rin ang panginoon ng mga dako.

Verse 7

वृक्षाश्च हरिकेशाश्च तथा पशुपतिः परः / शष्पिञ्जरस्त्विषीमांश्च पथीनां पतिरेव च

Naroon sina Vṛkṣa at Harikeśa, gayundin ang dakilang Paśupati; naroon din sina Śaṣpiñjara at Tviṣīmān, at siya rin ang panginoon ng mga landas.

Verse 8

एते षट्कोणगाः किं च बभ्रुशास्त्वष्टकोणके / विव्याध्यन्नपतिश्चैव हरिकेशोपवीतिनौ

Ang mga ito ay nasa heksagon; at si Babruśā ay nasa oktagon. Naroon din sina Vivyādhya at Annapati, gayundin sina Harikeśa at Upavītin.

Verse 9

पुष्टानां पतिरप्यन्यो भवो हेतिस्तथैव च / दशापत्रे त्वावरणे प्रथमो जगतां पतिः

May isa pang panginoon ng kasaganaan; gayundin sina Bhava at Heti. Sa baluting may sampung talulot, ang una ay ang Panginoon ng mga daigdig.

Verse 10

रुद्रातताविनौ क्षेत्रपतिः सूतस्तथापरः / अहं त्वन्यो वनपती रोहितः स्थपतिस्तथा

Ang “Rudrātatāvinau” ay si Kṣetrapati, at ang isa pa ay si Sūta; at ako nama’y isa pang Vanapati—si Rohita—at gayundin ay Sthapati.

Verse 11

वृक्षाणां पतिरप्यन्यश्चैते सज्जशरासनाः / मन्त्री च वाणिजश्चैव तथा कक्षपतिः परः

May isa pang panginoon ng mga punò; at ang mga ito’y handa, tangan ang busog at palaso. Mayroon ding Mantrī at Vāṇija; at may isa pang Kakṣapati.

Verse 12

भवन्तिस्तु चतुर्थः स्यात्पञ्चमो वारिवस्ततः / ओषधीनां पतिश्चैव षष्ठः कलशसंभव

Si Bhavantistu ang ikaapat; ang ikalima ay si Vārivasta. At ang panginoon ng mga halamang-gamot ay ang ikaanim—si Kalaśasambhava.

Verse 13

उच्चैर्घोषाक्रन्दयन्तौ पतीनां च पतिस्तथा / कृत्स्नवीतश्च धावंश्च सत्त्वानां पतिरेव च

Ang dalawang yaong sumisigaw nang malakas at nagpapalahaw ay siya ring Panginoon ng mga panginoon. Sina Kṛtsnavīta at Dhāvaṃ ay mga panginoon din ng lahat ng nilalang.

Verse 14

एते द्वादश पत्रस्थाः पञ्चमावरणस्थिताः / सहमानश्च निर्व्याधिरव्याधीनां पतिस्तथा

Ang mga ito’y labindalawa, nananahan sa mga “dahon”, nasa ikalimang balabal. Sina Sahamāna at Nirvyādhir ay panginoon din ng mga walang karamdaman.

Verse 15

ककुभश्च निषङ्गी च स्तेनानां च पतिस्तथा / निचेरुश्चेति विज्ञेयाः षष्ठावरणदेवताः

Si Kakubha at Niṣaṅgī, at ang panginoon ng mga magnanakaw; gayundin si Niceru—kilalanin silang mga diyos ng ikaanim na tabing-pangangalaga.

Verse 16

अधः परिचरो ऽरण्यः पतिः किं च सृकाविषः / जिघांसंतो मुष्णतां च पतयः कुंभसंभव

Sa ibaba ay naroon sina Paricara, Araṇya, Pati, at Sṛkāviṣa; at may mga panginoon din ng mga uhaw pumatay at ng mga magnanakaw, O Kumbhasambhava (isinilang sa banga).

Verse 17

असीमन्तश्च सुप्राज्ञस्तथा नक्तञ्चरो मुने / प्रकृतीनां पतिश्चैव उष्णीषी च गिरेश्चरः

Si Asīmanta at Suprājña, gayundin si Naktañcara, O muni; at ang panginoon ng mga Prakṛti, at sina Uṣṇīṣī at Gireścara.

Verse 18

कुलुञ्चानां पतिश्चैवेषुमन्तः कलशोद्भव / धन्वाविदश्चातन्वानप्रतिपूर्वदधानकाः

At ang panginoon ng mga Kuluñca ay si Iṣumanta, O Kalaśodbhava (isinilang sa banga); kasama sina Dhanvāvida, Cātanvāna, at Pratipūrvadadhānaka.

Verse 19

आयच्छतः षोडशैते षोडशारनिवासिनः / विसृजन्तस्तथास्यन्तो विध्यन्तश्चापि सिंधुप

Sila ay labing-anim—mga nananahan sa labing-anim na ara; sila’y humihila, nagpapakawala, naghahagis, nagpapana, at tumutusok din, O Sindhupa.

Verse 20

आसीनाश्च शयानाश्च यन्तो जाग्रत एव च / तिष्ठन्तश्चैव धावन्तः सभ्याश्चैव समाधिपाः

May mga nakaupo, may mga nakahiga, may mga naglalakad, at may mga gising na nagbabantay; may mga nakatayo, may mga tumatakbo, at naroon din ang mga kasapi ng kapulungan at ang mga tagapangalaga ng samādhi.

Verse 21

अश्वाश्चैवाश्वपतय अव्याधिन्यस्तथैव च / विविध्यन्तो गणाध्यक्षा बृहन्तो विन्ध्यमर्द्दन

Naroon ang mga kabayo at ang mga panginoon ng kabayo, gayundin ang mga babaeng Avyādhini; ang mga pinuno ng pangkat (gaṇa-adhyakṣa) ay nagsisipanaog at sumusugod sa iba’t ibang paraan, at ang dakilang Vindhyamardana, ang dumadagok sa Vindhya.

Verse 22

गृत्सश्चाष्टादशविधा देवता अष्टमावृतौ / अथ गृत्साधिपतयो व्राता व्राताधिपास्तथा

Sa ikawalong saklaw ay naroon ang mga diyos na tinatawag na Gṛtsa, na may labingwalong uri; at sumunod ang mga pinuno ng Gṛtsa, ang mga pangkat na Vrāta (vrāta), at ang mga pinuno ng Vrāta rin.

Verse 23

गणाश्च गणपाश्चैव विश्वरुपा विरूपकाः / महान्तः क्षुल्लकाश्चैव रथिनश्चारथाः परे

Naroon ang mga gaṇa at ang mga gaṇapa, may anyong sari-sari at may anyong di-karaniwan; may dakila at may munting nilalang; may mga mandirigmang nakasakay sa karwahe at may iba pang walang karwahe.

Verse 24

रथाश्च रथपत्त्याख्याः सेनाः सेनान्य एव च / क्षत्तारः संग्रही तारस्तक्षाणो रथकारकाः

Naroon ang mga karwahe at ang mga tinatawag na rathapattya; naroon ang mga hukbo at ang mga pinunong-militar; naroon ang mga bantay (kṣattāra), ang tagapamahala ng imbakan (saṃgrahī), ang tagapanguna (tāra), ang karpintero (takṣāṇa), at ang mga gumagawa ng karwahe.

Verse 25

कुलालश्चेति रुद्रास्ते नवमावृतिदेवताः / कर्माराश्चैव पुञ्जिष्ठा निषादाश्चेषुकृद्गणाः

Ang mga Rudra na yaon ang mga diyos ng ikasiyam na balabal: ang magpapalayok, ang panday, ang mga nagtitipon ng bunton, at ang mga Niṣāda—ang pangkat ng mga gumagawa ng palaso.

Verse 26

धन्वकारा मृगयवः श्वनयः श्वान एव च / अश्वाश्चैवश्वपतयो भवो रुद्रो घटोद्भव

Ang mga gumagawa ng busog, ang mga mangangaso, ang mga asong-gubat at ang aso mismo; ang mga kabayo at ang mga panginoon ng kabayo—si Bhava, si Rudra, ang isinilang mula sa banga (Ghaṭodbhava).

Verse 27

शर्वः पशुपतिर्नीलग्रीवश्च शितिकण्ठकः / कपर्दी व्युप्तकेशश्च सहस्रक्षस्तथापरः

Si Śarva, si Paśupati, si Nīlagrīva at si Śitikaṇṭha; si Kapardī, si Vyuptakeśa, at si Sahasrākṣa—mga iba pang Rudra rin.

Verse 28

शतधन्वा च गिरिशः शिपिविष्टश्च कुंभज / मीढुष्टम इति प्रोक्ता रुद्रा दशमशालगाः

Si Śatadhanvā, si Giriśa, si Śipiviṣṭa, si Kumbhaja; at ang tinatawag na Mīḍhuṣṭama—sila ang mga Rudra na nananahan sa ikasampung bulwagan.

Verse 29

अथैकादशचक्रस्था इषुमद्ध्रस्ववामनाः / बृहंश्च वर्षीयां श्चैव वृद्धः समृद्धिना सह

Pagkaraan, sa ikalabing-isang gulong ay naroon ang mga may tangan ng palaso: ang mababa, ang maikli, ang duwende; at sina Bṛhan, Varṣīyān, at Vṛddha, kasama si Samṛddhi.

Verse 30

अग्र्यः प्रथम आशुश्चाजिरोन्यः शीघ्रशिभ्यकौ / उर्म्यावस्वन्यरुद्रौ च स्रोतस्यो दिव्य एव च

Si Agryā, si Prathama, si Āśu at si Ājironya; ang dalawang Śīghra–Śibhyaka; si Urmya, si Avasvanya, si Arudra; at si Srotasya at si Divya—mga banal na pangalan ni Rudra.

Verse 31

ज्येष्ठश्चैव कनिष्ठश्च पूर्वजावरजौ तथा / मध्यमश्चावगम्यश्च जघन्यश्च घटोद्भव

Si Jyeṣṭha at si Kaniṣṭha; si Pūrvaja at si Avaraja; si Madhyama at si Avagamya; si Jaghnya at si Ghaṭodbhava—mga kagalang-galang na pangalan ni Rudra.

Verse 32

चतुर्विंशतिराख्याता एते रुद्रा महाबलाः / अथ बुध्न्यः सोम्यरुद्रः प्रतिसर्पकयाम्यकौ

Ipinahayag na dalawampu’t apat ang mga Rudra, pawang may dakilang lakas. Pagkaraan ay si Budhnya, si Somya-Rudra, at ang dalawang Pratisarpaka at Yāmyaka.

Verse 33

क्षेम्योवोचवखल्यश्च ततः श्लोक्यावसान्यकौ / वन्यः कक्ष्यः श्रवश्चैव ततो ऽन्यस्तु प्रतिश्रवः

Si Kṣemya, si Ovocava, si Vakhalya; saka ang dalawang Ślokya at Avāsānya; si Vanya, si Kakṣya, si Śrava; at isa pa, si Pratiśrava.

Verse 34

आशुषेणश्चाशुरथः शूरश्च तपसां निधे / अवभिन्दश्च वर्मी च वरूथी बिल्मिना सह

Si Āśuṣeṇa at si Āśuratha; si Śūra—o taguan ng tapas; si Avabhinda at si Varmī; si Varūthī kasama si Bilminā—mga banal na pangalan ni Rudra.

Verse 35

कवची च श्रुतश्चैव सेनो दुन्दुभ्य एव च / आहनन्यश्च धृष्णुश्च ते च षड्विंशतिः स्मृताः / द्वादशावरणस्थास्ते महाकाया महाबलाः

Si Kavacī at Śruta, gayundin si Seno at Dundubhya; at si Āhananya at Dhṛṣṇu—sila’y inaalala na dalawampu’t anim. Naninirahan sila sa labindalawang balabal, may dambuhalang katawan at dakilang lakas.

Verse 36

प्रभृशाश्चैव दूताश्च प्रहिताश्च निपङ्गिणः / अन्यस्त्विषुधिमानन्यस्तक्ष्णेषुश्च तथा युधि

Naroon din sina Prabhṛśā at Dūtā, pati sina Prahitā at Nipaṅgiṇa. May isang may dalang sisidlan ng palaso, at may isa namang nagpapatalas ng palaso sa gitna ng digmaan.

Verse 37

स्वायुधश्च सुधन्वा च स्तुत्यः पथ्यश्च कुंभज / काप्यो नाढ्यस्तथा सूधः सरस्यो विन्ध्यमर्दन

O Kumbhaja, naroon sina Svāyudha at Sudhanvā, sina Stutya at Pathya. Naroon din sina Kāpya, Nāḍhya, Sūdha, Sarasya, at Vindhyamardana—mga pangalang karapat-dapat sambahin.

Verse 38

ततश्चान्यो नाधमानो वेशन्तः कुप्य एव च / अवधवर्ष्यो ऽवर्ष्यश्च मेध्यो विद्युत्य एव च

Pagkaraan, may isa pang tinatawag na Nādamāna, kasama sina Veśanta at Kupya. Naroon din sina Avadhavarṣya at Avarṣya; gayundin sina Medhya at Vidyutya.

Verse 39

इध्र्यातप्यौ तथा वात्यौ रेष्म्यश्चैव तथापरः / वास्तव्यो वास्तुपश्चैव सोमश्चेति महाबलाः

Naroon sina Idhryātapya at Ātapya, kasama si Vātya; si Reṣmya at si Apara. Sina Vāstavya at Vāstupa, at si Soma—pawang may dakilang lakas.

Verse 40

त्रयोदशावरणगाञ्छृणु रुद्रांश्च तान्मुने / रुद्रस्ताम्रारुणः शङ्गस्तथा पशुपतिर्मुने

O muni, pakinggan ang mga Rudra na nasa labintatlong balabal: si Rudra, si Tāmra-aruṇa, si Śaṅga, at si Paśupati.

Verse 41

उग्रो भीमस्तथैवाग्रेवधदूरेवधावपि / हन्ता चैव हनीयांश्च वृषश्च हरिकेशकः

Ugra, Bhīma, Agrevadha at Dūrevadha; Hantā at Hanīyān; Vṛṣa at Harikeśaka.

Verse 42

तारः शंभुर्मयोभूश्च शङ्करश्च मयस्करः / शिवः शिवतरश्चैव तीर्थ्यः कुल्यस्तथैव च / पार्यो ऽपार्यः प्रतरणस्तथा चोत्तरणो मुने

Tāra, Śaṃbhu, Mayobhū, Śaṅkara at Mayaskara; Śiva at Śivatara; Tīrthya at Kulya; Pārya at Apārya; Prataraṇa at Uttaraṇa, o muni.

Verse 43

आतर्यश्च तथा लभ्यः षष्ठः फेन्यस्तथैव च / चतुर्दशावरणके कथिता रुद्रदेवताः

Ātarya at Labhya; ang ikaanim ay Ṣaṣṭha; at si Phenya rin— sa ika-labing-apat na balabal, ganito binanggit ang mga diyos na Rudra.

Verse 44

सिकत्यश्च प्रवाह्यश्च तथेरिण्यस्तपोनिधे / प्रपथ्यः किंशिलश्चैव क्षयणस्तदनन्तरम्

O taponidhi, naroon din sina Sikatya, Pravāhya at Eriṇya; Prapathya, Kiṃśila, at kasunod nito si Kṣayaṇa.

Verse 45

कपर्दी च पुलस्त्यंश्च गोष्ठ्यो गृह्यस्तथैव च / तल्पयो गेह्य स्तथा काट्यो गह्वरेष्ठोरुदीपकः

Si Kapardī at Pulastya, gayundin ang Goṣṭhya at Gṛhya; naroon din ang Talpaya, Gehya, Kāṭya, at Orudīpaka na nananahan sa malalalim na bangin.

Verse 46

निवेष्ट्यश्चापि पान्तव्यो रथन्यः शुक्य एव च / हरीत्यलोथा लोप्याश्च उर्य्यसूर्म्यै तथा मुने

Naroon din ang Niveṣṭya; ang Pāntavya, Rathanya at Śukya; ang Harītya, Alothā, Lopyā at Uryyasūrmyai—ganyan nga, O Muni.

Verse 47

पयेयश्च पर्णशश्च तथा वगुरमाणकः / अभिघ्ननाशिदुश्चैव प्रखिदन किरिकास्तथा

Naroon ang Payeya at Parṇaśa; gayundin ang Vguramāṇaka; at ang Abhighnanāśidu, Prakhidana at Kirikā rin.

Verse 48

देवानां हृदयश्चैव द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताः / वर्तते सायुधाः प्राज्ञ नित्यं पञ्चादशावृतौ

At naroon din ang “Puso ng mga Deva”; ang tatlumpu’t dalawang Rudra-deva, may tangan na sandata. O marunong, sila’y laging nananatili sa ikalabinlimang balabal ng pag-iingat.

Verse 49

षोडशे त्वावरणके पूर्वादिद्वारवर्तिनः / विक्षिणत्काविचिन्वत्कास्तथा निर्हतनामकाः

Sa ikalabing-anim na āvaraṇaka, naroon ang mga nakatindig sa mga pintuan mula sa silangan at iba pa; naroon ang Vikṣiṇatkā, Kāvicinvatkā, at yaong tinatawag na Nirhatanāmaka.

Verse 50

आमीवक्ताश्च निष्टप्ता महारुद्रमुपासते / इति षोडशशालेषु स्थितै रुद्रैः सहस्रशः

Yaong mga dinapuan ng karamdaman at sinusunog ng pagdurusa ay sumasamba kay Mahārudra; kaya sa labing-anim na bulwagan, ang mga Rudra ay nananahan nang libu-libo.

Verse 51

सेवितस्तु महारुद्रो ललिताज्ञाप्रवर्तकः / वर्तते जगतामृद्ध्यै मुक्ताशालेशकोणके

Si Mahārudra, na pinaglilingkuran at sinasamba, ang tagapagpatupad ng utos ni Lalitā; sa isang sulok ng Bulwagang Muktā siya nananatili para sa pagyabong ng sanlibutan.

Verse 52

शतरुद्रियसंख्याता एते रुद्रा महाबलाः / ललिताभक्तिमम्पन्नान्पालयन्ति दिवानिशम् / अभक्तांल्लरितादेव्याः प्रत्यूहैर्योजयन्त्यमी

Ang mga Rudra na ito, kasindami ng bilang ng Śatarudrīya, ay makapangyarihan. Pinangangalagaan nila ang mga puspos ng debosyon kay Lalitā araw at gabi; ngunit ang mga di deboto sa Diyosa Lalitā, sila’y iniuugnay sa mga hadlang at pagsubok.

Verse 53

इत्थं शक्रादिदिक्पाला सुक्ताशालं समाश्रिताः / ललितापरमेश्वर्याः सेवामेव वितन्वते

Gayon, si Śakra (Indra) at ang mga Dikpāla na tagapagbantay ng mga dako ay nananahan sa Bulwagang Suktā, at pinalalaganap lamang ang paglilingkod kay Lalitā Parameśvarī.

Verse 54

अथ मुक्ताख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / शालोमारकताभिख्यश्चतुर्योजनमुच्छ्रितः

Pagkaraan, sa loob ng bulwagang tinatawag na Muktā, sa layo na isang yojana na tila sa landas ng hangin, may bulwagang Śālomārakatā na nakatindig at tumataas ng apat na yojana.

Verse 55

पूर्ववद्गोपुरादीना संस्थानैश्च सुशोभितः / तत्र श्रीदण्डनाथाया दहनादिविदिग्गताः

Gaya ng dati, ito’y napakaganda, pinalamutian ng mga gopura at iba pang anyo ng mga gusali. Doon, ang mga dako ay itinakda sa pamamagitan ng handog na apoy at iba pang ritwal para kay Śrī Daṇḍanāthā.

Verse 56

चत्वारो निलयाः प्रोक्ता मन्त्रिणीगृहविस्तराः / गीतिचक्ररथेन्द्रस्य याः पर्वाणि समाश्रिताः

Apat na tahanan ang ipinahayag, bilang paglawak ng mga bahay ng mga mantriṇī (mga babaeng ministro). Ang mga iyon ay nakasalig sa mga “parvan,” ang mga dugtungan ng karwaheng-hari na si Gīticakrarathendra.

Verse 57

भण्डासुरमहायुद्धे ता देव्यस्तत्र जाग्रति / सर्वाः स्थल्यो मरकतश्रेणिभिः खचिताः शुभाः

Sa dakilang digmaan laban kay Bhaṇḍāsura, ang mga Devī na iyon ay nagbabantay na gising doon. Ang lahat ng mga lapag ay mapalad, inukitan at pinalamutian ng mga hanay ng esmeralda (marakata).

Verse 58

हेमतालवनाढ्याश्च सर्ववस्तुसमाकुलाः / तत्रदेव्यः समस्ताश्च दण्डनाथासमश्रियः

Sagana sa gubat ng mga punong tāla na tila ginto, at punô ng lahat ng bagay. Doon, ang lahat ng Devī ay sumandig at kumupkop kay Daṇḍanāthā.

Verse 59

हलोद्धर्णहलाद्धर्णमुसलाः सञ्चरन्त्यपि / संख्यातीतास्तालवृक्षा नवस्वर्णविचित्रिताः

Maging ang mga kasangkapang tulad ng araro na bumubungkal, araro na nag-aangat ng lupa, at pamalong musala ay gumagalaw din. Di-mabilang na mga punong tāla ang pinalamutian ng sariwang ginto sa iba’t ibang anyo.

Verse 60

योजनायतकाण्डाश्च दलैर्युक्ता विशङ्कटैः / हेमत्वचो ऽतिसुस्निग्धाः सच्छायाः फलभङ्गुराः

Ang mga punò ay humahaba hanggang isang yojana, may makakapal na dahon at hindi maninipis; ang balat ay tila ginto, napakakinis at makintab, may mabuting lilim, at ang bunga’y marupok, madaling mabiyak.

Verse 61

आमूलाग्रं लम्बमानास्ताला हालाघटाकुलाः / वर्तन्ते दण्डनाथायाः प्रीत्यर्थं शिल्पिभिः कृताः

Ang mga punòng tala ay nakalaylay mula ugat hanggang tuktok, punô ng mga banga ng alak; nilikha ito ng mga bihasang manggagawa upang ikalugod ni Danḍanāthā.

Verse 62

तं च तालरसापूरं पीत्वापीत्वा मदाकुलाः / जृंभिण्याद्याश्चक्रदेव्यो हेतुकाद्याश्च भैरवाः

Ininom nila ang saganang katas ng tala, inom nang inom hanggang malasing; si Jṛmbhiṇī at ang mga Diyosa ng Cakra, gayundin si Hetukā at ang mga Bhairava.

Verse 63

सप्तनिग्रहदेव्यश्च नृत्यन्ति मदविह्वलाः / चतुर्विदिक्षु दण्डिन्या यत्रयत्र महादृशः

Ang pitong Nigraha-devī ay sumasayaw na nahihilo sa kalasingan; sa apat na panig ni Danḍinī, saanman, naroon ang mga diyosang may malalaking mata.

Verse 64

तत्र पूर्वादिदिग्भागे देवीसदृशवर्चसः / उन्मत्तभैरवी चव स्वप्नेशी सर्वतोदिशम्

Doon, sa bahaging silangan at sa iba pang dako, may ningning na tulad ng mga diyosa; at naroon si Unmatta-bhairavī na nag-aalimpuyo, at si Svapneśī, ang Ginang ng Panaginip, sa lahat ng panig.

Verse 65

निवासो दण्डनाथायाः केवलं त्वाभिमानिकः / तस्यास्तु सेवावासो ऽन्यो महापद्माटवीस्थले / तत्कक्षातिदवीयस्त्वान्सेवार्थं तत्र तद्गृहः

Ang tahanan ni Daṇḍanāthā ay pawang pagmamataas mo lamang. Ngunit para sa Mahal na Diyosa, may iba pang tahanang ukol sa paglilingkod, sa gubat ng Mahāpadma. At higit pang malayo sa loobang bakuran, may isang bahay roon na itinalaga para sa banal na paglingap.

Verse 66

अथो मरकताकारे शाले तत्सप्तयोजने / प्राकारो विद्रुमाकारः प्रातरर्यमपाटलः

Pagkaraan, may isang bulwagang anyong esmeralda, na may lawak na pitong yojana. Ang pader na nakapaligid ay tila pulang korales, at sa umaga’y namumula nang banayad na gaya ng bulaklak na pāṭala.

Verse 67

तत्र स्थलास्तु सकला विद्रुमैरेव निर्मिताः / तद्वद्विद्रुमसंकाशो ब्रह्मा नलिनविष्टरः

Doon, ang lahat ng mga lapag ay yari sa pulang korales. Gayundin, si Brahmā na nakaluklok sa luklukan ng lotus ay kumikislap na tila korales din.

Verse 68

ब्रह्मलोकात्समागत्य सार्द्धं सर्वैर्मुनीश्वरैः / सदा श्रीललितादेव्याः सेवनार्थमतन्द्रितः

Mula sa Brahmaloka, dumating siya kasama ang lahat ng mga dakilang muni. Kailanma’y hindi nagpabaya, lagi siyang masikap upang maglingkod kay Śrī Lalitā Devī.

Verse 69

मरीच्याद्यैः प्रजासृग्भिर्वर्तते साकमब्धिप / चतुर्दशापि विद्यास्ता उपविद्याः सहस्रशः

O panginoon ng karagatan, siya’y nananatili kasama nina Marīci at iba pang Prajāsṛj, ang mga tagapaglikha ng mga nilalang. Naroon ang labing-apat na vidyā, at kasama pa ang libu-libong upavidyā.

Verse 70

चतुष्षष्टिकलाश्चैव शरीरिण्यो महत्तराः / प्राकारे विद्रुमाकारे ब्रह्मलोकसमाश्रिताः / वर्तन्ते जगतामृद्ध्यै ललिता देवताज्ञया

Ang animnapu’t apat na Kalā, na may katawan at dakilang kapangyarihan, ay nananahan sa Brahmaloka, sa loob ng muog na wari’y pulang koral; ayon sa banal na utos ni Devi Lalitā, sila’y kumikilos para sa kasaganaan ng mga daigdig.

Verse 71

अथ विद्रुमशालस्यानतरे मारुतयोजने / माणिक्यमण्डपस्थाने परीतः सर्वतोदिशम् / वर्तते विष्णुलोकस्तु ललितासेवनोत्सुकः

Pagkaraan, sa loob ng bulwagang koral, sa layong isang yojana ayon sa ihip ng hangin, sa pook ng mandapang batong-mahalagang maṇikya na napaliligiran sa lahat ng dako, naroroon ang Viṣṇuloka, sabik sa paglilingkod kay Devi Lalitā.

Verse 72

तत्र वैष्णवलोके तु विष्णुः साक्षात्सनातनः / चतुर्घा दशधा चैव तथा द्वादशधा पुनः / विभिन्नमूर्तिः सततं वर्तते माधवः सदा

Sa Vaiṣṇavaloka roon, si Viṣṇu mismo—ang Walang-Hanggang Sanātana—ay nagpapakita bilang apat na anyo, bilang sampung anyo, at muli bilang labindalawang anyo; si Mādhava, na may sari-saring anyo, ay laging nananatili.

Verse 73

भण्डासुरमहायुद्धे ये श्रीदेवीनखोद्भवाः / दशावतारदेवास्तु ते ऽपि माणिक्यमण्डपे

Sa dakilang digmaan laban kay Bhaṇḍāsura, yaong mga isinilang mula sa mga kuko ni Śrī Devī—ang mga diyos ng Sampung Avatar—ay naroon din sa mandapang maṇikya.

Verse 74

पूर्वकक्षान्तरेभ्यस्तु तत्कक्षायां विशेषतः / उपर्याच्छादनामात्रं माणिक्यदृषदां गणैः

Mula sa mga naunang silid patungo sa silid na iyon, lalo na sa itaas, tanging bahagyang pagtabing lamang ang naroon, na binubuo ng mga pangkat ng batong maṇikya.

Verse 75

तत्र कक्षान्तरे देवः शङ्खचक्रगदाधरः / भिन्नो द्वादशमूर्त्या च पूर्वाद्याशासुरक्षति

Doon, sa loob ng sagradong silid, ang Diyos na may tangan ng sankha, chakra, at gada ay nahahati sa labindalawang anyo at binabantayan ang mga dako, mula sa silangan at iba pa.

Verse 76

जाम्बूनदप्रभश्चक्री पूर्वस्यां दिशि केशवः / पश्चान्नारायणः शङ्खी नीलजीमूतसंनिभः

Sa silangan, si Keśava na may hawak na chakra ay kumikislap na tila gintong Jāmbūnada; sa kanluran, si Nārāyaṇa na may hawak na sankha ay kulay gaya ng bughaw na ulap.

Verse 77

इन्दीवरदलश्या मो मधुमान्माधवो ऽवति / गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे धन्वी चन्द्रप्रभो महान्

Si Mādhava, ang Madhumān, ay nag-iingat na may kulay na gaya ng talulot ng indīvara; at sa timog, si Govinda, dakilang may hawak na busog, ay nagniningning na tila liwanag ng buwan.

Verse 78

उत्तरे हलधृग्विष्णुः पद्मकिञ्जल्कसंनिभः / आग्नेय्यामरविन्दाभो मुसली मधुसूदनः

Sa hilaga, si Viṣṇu na may hawak na araro ay kulay gaya ng polen ng lotus; sa timog-silangan, si Madhusūdana na may hawak na musala ay kumikislap na tila pulang lotus.

Verse 79

त्रिविक्रमः खड्गपाणिर्नैरृत्ये च्वलनप्रभः / वायव्यां वामनो वज्री तरुणादित्य दीप्तिमान्

Sa timog-kanluran, si Trivikrama na may hawak na tabak ay nagniningas na tila apoy; sa hilagang-kanluran, si Vāmana na may hawak na vajra ay maningning na gaya ng batang araw.

Verse 80

ईशान्यां पुण्डरीकाभः श्रीधरः पट्टिशायुधः / विद्युत्प्रभो हृषीकेशो ह्यवाच्यां दिशि मुद्गरी

Sa hilagang-silangan, si Puṇḍarīkābha, si Śrīdhara ay may sandatang paṭṭiśa; si Hṛṣīkeśa na kumikislap na parang kidlat, sa diśing Avācya ay may hawak na pamukpok na mudgarī.

Verse 81

पद्मनाभः शार्ङ्गपाणिः सहस्रार्कसमप्रभः / माणिक्यमण्डपस्थानमनुलोम्येन वेष्टते

Si Padmanābha, ang Śārṅgapāṇi, ay nagniningning na tila sanlibong araw; sa ayos na anūlomya, nililibot Niya ang pook ng Maṇikya-maṇḍapa.

Verse 82

सर्वायुधः सर्वशक्तिः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः / इन्द्रगोपकसंकाशः पाशहस्तो ऽपराजितः

Taglay Niya ang lahat ng sandata, ang lahat ng kapangyarihan, ang ganap na kaalaman, at mukha sa bawat dako; kumikislap na tila indragopaka, may hawak na pāśa na tali, ang Aparājita—di matatalo.

Verse 83

दामोदरस्तु सर्वात्मा ललिताभक्तिनिर्भरः / माणिक्यमण्डपस्थानं विलोमेन विवेष्टते

Si Dāmodara, ang Kaluluwa ng lahat, ay puspos ng debosyon kay Lalitā; sa pag-ikot na pabaligtad (viloma), nililibot Niya ang pook ng Maṇikya-maṇḍapa.

Verse 84

इति द्वादशभिर्देहैर्भगवानम्बुजेक्षणः / माणिक्यमण्डपगतो विष्णुलोके विराजते

Kaya nito, ang Panginoong may matang-lotus, sa labindalawang anyo, ay pumasok sa Maṇikya-maṇḍapa at nagliliwanag sa Viṣṇu-loka.

Verse 85

अथ नानारत्नशालान्तरे मारुतयोजने / सहस्रस्तम्भकं नाम मण्डपं सुमनोहरम्

Pagkaraan, sa pagitan ng mga bulwagang hitik sa sari-saring hiyas, sa layong isang yojana ayon sa ihip ng hangin, lumitaw ang isang mandapa na tinawag na “Sahasrastambhaka,” kaakit-akit at marikit sa paningin.

Verse 86

नानारत्नैस्तु खचितं नानारत्नैरलङ्कृतम् / नानारत्नकृतश्शालस्तुङ्गस्तत्राभिवर्तते

Ito’y inukitan at pinunô ng sari-saring hiyas, at pinalamutian ng iba’t ibang batong mahalaga; doon ay may isang mataas na bulwagan na yari rin sa maraming hiyas, na namamayani sa tanawin.

Verse 87

एका पङ्क्तिः सहस्रैस्तु स्तम्भस्तियक्प्रवर्तते / तादृशाः पङ्क्तयो बह्व्यः स्तम्भानां तु चतुर्दिशम्

Isang hanay ng mga haligi, na umaabot sa libo-libo, ang nakahanay nang pahalang; at marami pang gayong mga hanay ang naroon sa apat na panig ng mga haligi.

Verse 88

उपर्याच्छादनं चापि पूर्ववद्रत्नदारुभिः / शिवलोकस्तत्र महाञ्जागर्ति स्फुरितद्युतिः

Ang bubong sa itaas ay gaya rin ng dati, yari sa mahalagang kahoy na parang hiyas; doon, ang dakilang daigdig ni Śiva ay tila nagigising, kumikislap sa nanginginig na liwanag.

Verse 89

शैवागमा मूर्तिमन्तस्तत्राष्टाविंशतिः स्मृताः / नन्दिभृङ्गिमहाकालप्रमुखास्तत्र चोत्तमाः

Doon ay binanggit na may dalawampu’t walo ang mga Śaiva-āgama na nagkatawang-anyo; at naroon din ang mga dakila, gaya nina Nandin, Bhṛṅgī, at Mahākāla, at iba pa.

Verse 90

षड्विंशत्तत्त्वदेवाश्च गजवक्त्राः सहस्रशः / शिवलोकोत्तमे तस्मिन्सहस्रस्तम्भमण्डपे

Sa pinakadakilang daigdig ni Śiva, sa mandapang may sanlibong haligi, naroon ang mga diyos ng dalawampu’t anim na tattva at ang mga diyos na may mukhang elepante, libo-libo ang bilang.

Verse 91

ईशानः सर्वविद्यानामधिपश्चन्द्रशेखरः / ललिताज्ञापालकश्च ललिताज्ञाप्रवर्तकः

Si Īśāna, panginoon ng lahat ng vidyā, ang Candraśekhara na may buwan sa tuktok; siya ang tagapag-ingat ng utos ni Lalitā at siya rin ang nagpapairal ng utos ni Lalitā.

Verse 92

ललितामन्त्र जापी च नित्यमानन्दमानसः / शैव्या दृष्ट्या स्वभक्तानां ललितामन्त्रसिद्धये

Siya’y laging nagja-japa ng mantra ni Lalitā, ang isip ay palaging nasa ānanda; sa pananaw na Śaiva, ginagabayan niya ang sariling mga bhakta tungo sa siddhi ng mantra ni Lalitā.

Verse 93

अन्तर्बहिस्तमः पुञ्जनिर्भेदनपटी यसीम् / महाप्रकाशरूपां तां मेधाशक्ति प्रकाशयन्

Yaong bihasa sa pagwasak ng bunton ng dilim sa loob at labas—yaong may anyong Mahāprakāśa, ang Dakilang Liwanag—siya’y pinapalinaw ng Medhā-Śakti, kapangyarihan ng talino.

Verse 94

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च सहस्रस्तम्भमण्डपे / वर्तमानो महादेव देवीः श्रीभक्तिनिर्भरः / तत्तच्छालान्समाश्रित्य वर्तते कुम्भसंभवः

Sa mandapang may sanlibong haligi, nananatili si Mahādeva—ang lubos na nakaaalam at gumagawa ng lahat—na puspos ng maringal na bhakti para kay Devī. At si Kumbhasambhava, ang isinilang sa banga, ay naninirahan din, umaasa sa iba’t ibang bulwagan.