Shloka 56

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

Devanagari script

चत्वारो निलयाः प्रोक्ता मन्त्रिणीगृहविस्तराः / गीतिचक्ररथेन्द्रस्य याः पर्वाणि समाश्रिताः

Transliteration

catvāro nilayāḥ proktā mantriṇīgṛhavistarāḥ / gīticakrarathendrasya yāḥ parvāṇi samāśritāḥ

Translation

Apat na tahanan ang ipinahayag, bilang paglawak ng mga bahay ng mga mantriṇī (mga babaeng ministro). Ang mga iyon ay nakasalig sa mga “parvan,” ang mga dugtungan ng karwaheng-hari na si Gīticakrarathendra.

Word by Word

• catvāraḥ: four
• catvāraḥ: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: catvāra (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); numeral adjective (संख्यावाचक)

• nilayāḥ: abodes
• nilayāḥ: Karta (कर्ता/प्रथमा)
• Type: Noun
• Root: nilaya (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)

• proktāḥ: are said/declared
• proktāḥ: Kriyā (मुख्यक्रिया; कर्मणि-प्रयोग)
• Type: Verb
• Root: prokta (√vac धातु; क्त)
• Form: Past passive participle (क्त/कर्मणि), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); upasarga—pra-

• mantriṇī-gṛha-vistarāḥ: (as) the complexes/expanses of the ministeress’s houses
• mantriṇī-gṛha-vistarāḥ: Apposition (समानाधिकरण/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: mantriṇī + gṛha + vistara (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—मन्त्रिणीगृह (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of the ministeress’ ) + विस्तार (तत्पुरुष: ‘extent/complex’)

• gīti-cakra-ratha-indrasya: of (the lord named) Gīticakrarathendra
• gīti-cakra-ratha-indrasya: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: gīti + cakra + ratha + indra (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); बहुपद-समासः—गीतिचक्ररथेन्द्र (तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः: ‘lord of the chariot with song and wheel’)

• yāḥ: which (those)
• yāḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (यद्-प्रातिपदिक)
• Form: Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); relative pronoun (सम्बन्धबोधक सर्वनाम)

• parvāṇi: stages/sections
• parvāṇi: Karma (कर्म/द्वितीया)
• Type: Noun
• Root: parvan (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)

• samāśritāḥ: have occupied/are situated in
• samāśritāḥ: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: samāśrita (सम्-आ-√śri धातु; क्त)
• Form: Past participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘having resorted to/occupied’