Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने बलाहकादिसप्तसेनापतिवधो नाम चतुर्विंशो ऽध्यायः ततः श्रुत्वा वधं तेषां तपोबलवतामपि / न्यश्वसत्कृष्णसर्पेन्द्र इव भण्डो महासुरः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, sa salaysay tungkol kay Lalitā, ang ika-dalawampu’t apat na kabanata na tinatawag na “Pagpaslang sa pitong punong-heneral, na pinangungunahan ni Balāhaka.” Nang marinig niya ang pagpatay sa kanila, kahit sila’y may lakas ng tapas, si Bhaṇḍa na dakilang asura ay humingal na parang hari ng itim na mga ahas.

Verse 2

एकान्ते मन्त्रयामास स आहूय महोदरौ / भण्डः प्रचण्डशैण्डीर्यः काङ्क्षमाणो रणे जयम्

Si Bhaṇḍa, mabagsik at matapang, na naghahangad ng tagumpay sa digmaan, ay ipinatawag ang dalawang Mahodara at palihim na nakipagsangguni.

Verse 3

युवराजो ऽपि सक्रोधो विषङ्गेण यवीयसा / भण्डासुरं नमस्कृत्य मन्त्रस्थानमुपागमत्

Maging ang prinsipe tagapagmana ay nag-alab sa galit, kasama si Viṣaṅga na mas bata; matapos yumukod at magbigay-galang kay Bhaṇḍāsura, siya’y nagtungo sa pook ng mga mantra.

Verse 4

अत्याप्तैर्मन्त्रिभिर्युक्तः कुटिलाक्षपुरःसरैः / ललिताविजये मन्त्रं चकार क्वथिताश्यः

Kasama ang mga lubhang mapagkakatiwalaang ministro, na pinangungunahan ni Kuṭilākṣa, siya—na tila kumukulo ang bibig sa poot—ay bumuo ng mantra para sa tagumpay laban kay Lalitā.

Verse 5

भण्ड उवाच अहो बत कुलभ्रंशः समायातः सुरद्विषाम् / उपेक्षामधुना कर्तुं प्रवृत्तो बलवान्विधिः

Wika ni Bhaṇḍa: “Ay, tunay nga! Dumating na ang pagbagsak ng angkan ng mga kaaway ng mga deva; ang makapangyarihang tadhana ngayon ay kumikilos upang tayo’y ipagwalang-bahala.”

Verse 6

मद्भृत्यनाममात्रेण विद्रवन्ति दिवौकसः / तादृशानामिहास्माकमागतो ऽयं विपर्ययः

Sa pagbanggit pa lamang ng pangalan ng aking alipin, ang mga nananahan sa langit ay nagsisitakas; ngunit sa atin na dating ganyan ang kapangyarihan, dumating ngayon ang ganitong pagbaligtad.

Verse 7

करोति बलिनं क्लीबं धनिनं धनवर्जितम् / दीर्घायुषमनायुष्कं दुर्धाता भवितव्यता

Ang malupit na tadhana’y ginagawang duwag ang malakas, ginagawang salat ang mayaman, at ginagawang maiksi ang buhay ng mahaba ang edad—ganyan ang mabigat na itinakda.

Verse 8

क्व सत्त्वमस्मद्बाहुनां क्वेयं दुर्ल्ललिता वधूः / अकाण्ड एव विधिना कृतो ऽयं निष्ठुरो विधिः

Nasaan ang tapang ng aming mga bisig, at saan nagmula ang marikit na babaeng ito? Sa di-inaasahan, itinakda ng Kapalaran ang malupit na kautusang ito.

Verse 9

सर्पिणीमाययोदग्रास्तंया दुर्घटशौर्यया / अधिसंग्रामभूचक्रे सेनान्यो विनिपातिताः

Sa pamamagitan ng mahikang dumudulas na tila ahas at tapang na halos di-matapatan, siya’y nanlinlang at sumalakay; sa larangan ng digmaan, ang mga pinunong kawal ay napabagsak.

Verse 10

एवमुद्दामदर्पाढ्या वनिता कापि मायिनी / यदि संप्रहरत्यस्मान्धिग्बलं नो भुजार्जितम्

Ang babaeng salamangkera’y punô ng nag-aalab na pagmamataas; kung siya’y sumalakay sa amin—kahabag-habag, kahiya-hiya ang lakas na inani ng aming mga bisig!

Verse 11

इमं प्रसंगं वक्तुं च जिह्वा जिह्वेति मामकी / वनिता किमु मत्सैन्यं मर्द यिष्यति दुर्मदा

Nais ko mang banggitin ang pangyayaring ito, ang dila ko’y tila sumisigaw, “Dila, dila!” Magagawa ba ng isang babaeng mapagmataas na yurakan ang aking hukbo?

Verse 12

तदत्र मूलच्छेदाय तस्या यत्नो विधीयताम् / मया चारमुखाज्ज्ञाता तस्या वृत्तिर्महाबला

Kaya nga, upang putulin ang ugat at pinagmulan niya, maglaan ng masusing pagsisikap. Mula sa bibig ng mga espiya, nalaman ko ang kanyang gawi at dakilang lakas.

Verse 13

सर्वेषामपि सैन्यानां पश्चादेवावतिष्ठते / अग्रतश्चलितं सैन्यं हयहस्तिरथादिकम्

Ang lahat ng hukbo ay nananatili sa likuran; ang pasukang kumikilos sa unahan ay binubuo ng kabayo, elepante, karwaheng pandigma at iba pa.

Verse 14

अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्

Sa sandaling ito mismo, isagawa ang paglusob mula sa likuran (pagdakip sa sakong). Upang magawa ang paglusob na ito, si Viṣaṅga ay dapat maging bihasa at matalas.

Verse 15

तेन प्रौढमदोन्मता बहुसंग्रामदुर्मदाः / दश पञ्च च सेनान्यः सह यान्तु युयुत्सया

Kaya nga, ang mga hukbong tigib ng matandang pagmamataas, matapang dahil sa maraming digmaan—ang labinlimang pinunong-kawal ay magsama-samang sumulong, taglay ang pagnanais makipaglaban.

Verse 16

पृष्ठतः परिवारास्तु न तथा संति ते पुनः / अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्तेनैवासौ सुनिग्रहा

Ngunit sa likuran, ang kanilang mga tagapagtanggol ay hindi na ganoon karami. Dahil kakaunti lamang ang nagbabantay, ang hukbong iyon ay madaling mapasailalim at mapigil.

Verse 17

अतस्त्वं बहुसन्नाहमाविधाय मदोत्कटः / विषङ्ग गुप्तरूपेण पार्ष्णिग्राहं समाचर

Kaya nga, maghanda ka ng saganang sandata at kasangkapang pandigma, taglay ang matinding tapang; at ikaw, Viṣaṅga, isagawa ang paglusob mula sa likuran sa lihim na anyo.

Verse 18

अल्पीयसी त्वया सार्द्धं सेना गच्छतु विक्रमात् / सज्जाश्च लन्तु सेनान्यो दिक्पालविजयोद्धताः

Hayaan mong isang munting hukbo ang sumama sa iyo, taglay ang lakas ng kabayanihan; at ang iba pang mga heneral ay maghanda at lumakad, palalo sa tagumpay laban sa mga Dikpāla, mga tagapangalaga ng mga dako.

Verse 19

अक्षौहिण्यश्च सेनानां दश पञ्च चलन्तु ते / त्वं गुप्तवेषस्तां दुष्टां सन्निपत्य दृढं जहि

Hayaan mong labinlimang akṣauhiṇī ng mga hukbo ang kumilos ayon sa utos; at ikaw, na nakabalatkayo, ay sumugod sa masamang iyon at lipulin nang buong tatag.

Verse 20

सैव निःशेषशक्तीनां मूलभूता महीयसी / तस्याः समूलनाशेन शक्तिवृन्दं विनश्यति

Siya nga ang dakilang ugat na pinagmumulan ng lahat ng śakti; kapag siya’y winasak hanggang sa pinakaugat, ang buong kalipunan ng mga kapangyarihan ay maglalaho.

Verse 21

कन्दच्छेदे सरोजिन्या दलजालमिवांभसि / सर्वेषामेव पश्चाद्यो रथश्चलति भासुरः

Gaya ng kapag naputol ang ugat ng lawa ng lotus, ang mga dahon ay nagkakawatak sa tubig; gayon din, ang maningning na karwahe—na pinakahuli sa kanilang lahat—ay gumagalaw sa hulihan.

Verse 22

दशयोजनसंपन्ननिजदेहसमुच्छ्रयः / महामुक्तातपत्रेण सर्वोद्ध्व परिशोभितः

Ang sariling katawan ay may taas na sampung yojana; at ang buong itaas ay lalong marilag, pinalalamutian ng dakilang payong na may malalaking perlas, nakataas sa kaitaasan.

Verse 23

वहन्मुहर्वीज्यमानं चामराणां चतुष्टयम् / उत्तङ्गकेतुसंघातलिखितांबुदमण्डलः

Ang bilog ng ulap ay wari’y iginuhit ng kumpol ng matatayog na watawat; at ang karwahe ay paulit-ulit na pinapaypayan ng apat na chamara, gaya ng banal na pag-alay.

Verse 24

तस्मिन्रथे समायाति सा दृष्टा हरिणेक्षणा / निबृतं संनिपत्य त्वं चिह्नेनानेन लक्षिताम्

Sa karwaheng iyon, dumating at nakita ang dalagang may matang gaya ng usa; lumapit ka nang tahimik at kilalanin siya sa tandang ito.

Verse 25

तां विजित्य दुराचारां केशेष्वा कृष्य मर्दय / पुरतश्चलिते सैन्ये सत्त्वशालिनि सा वधूः

Daigin mo ang babaeng masamang asal; hilahin sa buhok at supilin. Habang umuusad ang hukbo sa unahan, siya—ang babaing ikakasal—ay puspos ng tapang.

Verse 26

स्त्रीमात्ररक्षा भवतो वशमेष्यति सत्त्वरम् / भवत्सहायभूतायां सेनेन्द्राणामिहाभिधा

Ang pag-iingat sa mga kababaihan ay agad mapapasailalim sa iyong kapangyarihan; dito binabanggit ang mga hukbo ng mga Senendra na magiging iyong katuwang.

Verse 27

शृणु यैर्भवतो युद्धे साह्यकार्यमतन्द्रितैः / आद्यो मदनको नाम दीर्घजिह्वो द्वितीयकः

Pakinggan mo ang mga walang kapagurang tutulong sa iyo sa digmaan: ang una’y si Madanaka; ang ikalawa’y si Dīrghajihva, ang ‘mahabang dila’.

Verse 28

हुबको हुलुमुलुश्च कक्लसः कक्लिवाहनः / थुक्लसः पुण्ड्रकेतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः

Si Hubaka, Hulumulu, Kaklasa, Kaklivāhana; Thuklasa, Puṇḍraketu, Caṇḍabāhu, at Kukkura—mga banal na pangalan ng mga pinunong mandirigma.

Verse 29

जंबुकाक्षो जंभनश्च तीक्ष्णशृङ्गस्त्रिकण्टकः / चन्द्रगुप्तश्च पञ्चैते दश चोक्ताश्चमूवराः

Si Jaṃbukākṣa, Jaṃbhana, Tīkṣṇaśṛṅga, Trikaṇṭaka, at Candragupta—ang limang ito, kasama ng sampung nabanggit, ay mga chamuvara, mga pinunong hukbo.

Verse 30

एकैकाक्षौहिणीयुक्ताः प्रत्येकं भवता सह / आगमिष्यन्ति सेनान्यो दमनाद्या महाबलाः

Bawat isa’y may tig-isang akṣauhiṇī na hukbo; bawat isa’y darating na kasama mo—ang mga senānī na makapangyarihan, simula kay Damana at iba pa.

Verse 31

परस्य कटकं नैव यथा जानाति ते गतिम् / तथा गुप्तसमाचारः पार्ष्णिग्राहं समाचर

Gawin mong hindi malaman ng kampo ng kaaway ang iyong landas; kaya kumilos ka sa lihim na balita at isagawa ang paghawak mula sa likuran (pārṣṇigrāha).

Verse 32

अस्मिन्कार्ये सुमहतां प्रौढिमानं समुद्वहन् / निषङ्ग त्वं हि तभसे जयसिद्धिमनुत्तमाम्

Sa gawaing ito, dalhin mo ang dakilang katatagan ng mga mahāpurusha; O Niṣaṅga, tunay kang magliliwanag at makakamit ang walang kapantay na tagumpay.

Verse 33

इति मन्त्रितमन्त्रो ऽयं दुर्मन्त्री भण्डदानवः / विषङ्गं प्रेषयामास रक्षितं सैन्यपालकैः

Kaya nga, matapos mapag-usapan ang mga mantra at pakana, ang masamang tagapayo na si Bhaṇḍa-dānava ay nagsugo kay Viṣaṅga, na binabantayan ng mga tagapangalaga ng hukbo.

Verse 34

अथ श्रीललितादेव्याः पार्ष्णिग्राहकृतोद्यमे / युवराजानुजे दैत्ये सूर्यो ऽस्तगिरिमाययौ

Pagkaraan, nang si Śrī Lalitā Devī ay kumilos sa pagdakma sa sakong laban sa daitya na nakababatang kapatid ng yuvarāja, ang araw ay lumubog sa Bundok Astagiri sa pamamagitan ng māyā.

Verse 35

प्रथमे युद्धदिवसे व्यतीते लोकभीषणे / अन्धकारः समभवत्तस्य बाह्यचिकीर्षया

Nang lumipas ang unang araw ng digmaang nakapanghihilakbot sa daigdig, sumapit ang kadiliman dahil sa kanyang pagnanais na magsagawa ng pakana sa labas.

Verse 36

महिषस्कन्धधूम्राभं वनक्रोडवपुर्द्दुति / नीलकण्ठनिभच्छायं निबिडं पप्रथे तमः

Lumaganap ang siksik na dilim: maitim na tila usok sa balikat ng kalabaw, mabagsik na tila katawan ng baboy-damo sa gubat, at may aninong kahawig ng bughaw na leeg ni Nīlakaṇṭha.

Verse 37

कुञ्जेषु पिण्डितमिव प्रधावदिव संधिषु / उज्जिहानमिव क्षोणीविवरेभ्यः सहस्रशः

Ito’y wari’y namumuo sa mga sukal, wari’y humahagibis sa mga siwang, at wari’y umuusbong mula sa libo-libong bitak ng lupa.

Verse 38

निर्गच्छदिव शैलानां भूरि कन्दरमन्दिरात् / क्वचिद्दीपप्रभाजाले कृतकातरचेष्टितम्

Parang ang malalaking bundok ay lumalabas mula sa palasyong yungib na hitik sa mga lungga; sa ilang dako, sa lambat ng liwanag ng lampara, may mga kilos na tila ginawang nanginginig sa takot.

Verse 39

दत्तावलंबनमिव स्त्रीणां कर्णोत्पलत्विषि / एकीभूतमिव प्रौढदिङ्नागमिव कज्जले / आबद्धमैत्रकमिव स्फुरच्छाद्वलमण्डले

Gaya ng pagbigay ng sandigan sa mga babae sa kislap ng lotus na palamuti sa tainga; gaya ng dambuhalang elepanteng tagapangalaga ng mga dako na nagkakaisa sa itim ng kohl; gaya ng pagkakatali ng pagkakaibigan sa kumikislap na bilog ng luntiang damuhan.

Verse 40

कृतप्रियाश्लेषमिव स्फुरन्तीष्वसियष्टिषु / गुप्तप्रविष्टमिव च श्यामासु वनपङ्क्तिषु

Parang naganap ang yakap ng minamahal sa mga kumikislap na hawakan ng espada; at parang palihim na pumasok sa maiitim na hanay ng kagubatan.

Verse 41

क्रमेण बहुलीभूतं प्रससार महत्तमः / त्रियामावामनयना नीलकञ्चुकरोचिषा

Unti-unti, ang napakalaking dilim ay kumapal at lumaganap; ang gabing may tatlong yama ay tila nakababa ang mga mata, sa kislap ng bughaw na balabal nito.

Verse 42

तिमिरेणावृतं विश्वं न किञ्चित्प्रत्यपद्यत / असुराणां प्रदुष्टानां रात्रिरेव बलावहा

Nabalot ng dilim ang sanlibutan at wala nang maunawaang anuman; para sa mga Asura na tiwali, ang gabi mismo ang nagdadala ng lakas.

Verse 43

तेषां मायाविलासो ऽयं तस्यामेव हि वर्धते / अथ प्रचलितं सैन्यं विषङ्गेण महौजसा

Ito ang paglalaro ng māyā ng mga iyon, at sa mismong yaon ito lalo pang lumalago. Pagkaraan, umusad ang hukbo sa pamumuno ni Viṣaṅga, ang may dakilang lakas at ningning.

Verse 44

धौतखड्गलताच्छायावर्धिष्णु तिमिरच्छटम् / दमनाद्याश्च सेनान्यः श्मामकङ्कटधारिणः

Ang anino at liwanag mula sa mga espadang pinakintab ay nagpalago sa kumpol ng dilim. At ang mga pinunong tulad ni Damana at iba pa ay may suot na itim na baluting-katawan.

Verse 45

श्यामोष्णीषधराः श्यामवर्णसर्वपरिच्छदाः / एकत्वमिव संप्राप्तास्तिमिरेणातिभूयसा

May suot silang itim na putong at ang lahat ng kanilang kasangkapan ay pawang itim. Sa tindi ng dilim, wari’y nagkaisa sila na parang iisang anyo.

Verse 46

विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम् / कूटेन युद्धकृत्येन विजिगीषुर्महेश्वरीम्

Sumunod sila kay Viṣaṅga, na unang nagbigay-pugay sa mga nakatatanda. Sa mapanlinlang na gawang-digma, ibig nilang daigin si Mahēśvarī.

Verse 47

मेघडंबरकं नाम दधे वक्षसि कङ्कटम् / यथा तस्य निशायुद्धानुरूपो वेषसंग्रहः

Sa kanyang dibdib ay isinuot niya ang baluting tinatawag na “Meghaḍaṃbaraka”. Kaya ang kabuuan ng kanyang anyo ay angkop sa pakikidigmang panggabi.

Verse 48

तथा कृतवती सेना श्यामलं कञ्चुकादिकम् / न च दुन्दुभिनिस्वानो न च मर्द्दलगर्जितम्

Gayon nga inihanda ng hukbo ang maitim na kasuutan at baluting kañcuka at iba pa; walang tunog ng dundubhi, at wala ring ugong ng marddala.

Verse 49

पणवानकभेरीणां न च घोषविजृंभणम् / गुप्ताचाराः प्रचलितास्तिमिरेण समावृताः

Wala ring pag-igting ng ingay ng paṇava, ānaka, at bherī; ang mga lihim na espiya ay kumilos, natatakpan ng dilim.

Verse 50

परैरदृश्यगतयो विष्कोशीकृतरिष्टयः / पश्चिमाभिमुखं यान्ति ललितायाः पताकिनीम्

Sila’y kumilos sa landas na di makita ng iba, nakahugot ang mga espada; nakaharap sa kanluran, tumungo sila sa hukbong may watawat ni Lalitā.

Verse 51

आवृतोत्तरमार्गेण पूर्वभागमशिश्रियन् / निश्वासमपि सस्वानमकुर्वन्तः पदेपदे

Umiwas sila sa daang hilaga at lumapit sa bahaging silangan; sa bawat hakbang, ni hininga man ay di nila pinayagang may tunog.

Verse 52

सावधानाः प्रचलिताः पार्ष्णिग्राहाय दानवाः / भूयः पुरस्य दिग्भागं गत्वा मन्दपराक्रमाः

Maingat na kumilos ang mga Dānava upang dumakma mula sa likuran, na wari’y humahawak sa sakong; saka muling nagtungo sa isang panig ng lungsod, taglay ang humihinang lakas-loob.

Verse 53

ललितासैन्यमेव स्वान्सूचयन्तः प्रपृच्छतः / आगत्य निभृतं पृष्ठे कवचच्छन्नविग्रहाः

Ang hukbo ni Lalitā ay nagkikindatan at nagtatanungan; at yaong mga katawang nababalutan ng baluting-kalakal ay palihim na dumating sa likuran.

Verse 54

चक्रराजरथं तुङ्गं मेरुमन्दरसंनिभम् / अपश्यन्नतिदीप्ताभिः शक्तिभिः परिवारितम्

Nakita nila ang mataas na karwahe ni Cakrarāja, na wari’y Meru at Mandara, at napaliligiran ng mga Śakti na lubhang maningning.

Verse 55

तत्र मुक्तातपत्रस्य वर्त्तमानामधःस्थले / सहस्रादित्यसंकाशां पश्चिमाभिमुखीं स्थिताम्

Doon, sa ilalim ng payong na perlas na nakabuka, siya’y nakatayo na nakaharap sa kanluran, kislap na parang sanlibong araw.

Verse 56

कामेश्वर्यादिनित्याभिः स्वसमानसमृद्धिभिः / नर्मालापविनोदेन सेव्यमानां रथोत्तमे

Sa dakilang karwahe, siya’y pinaglilingkuran ng mga Nityā, mula kay Kāmeśvarī at iba pa, na kapantay sa karangyaan, at inaaliw ng magiliw at masayang salitaan.

Verse 57

तां तथाभूतवृत्तान्ताम तादृशरणोद्यमाम् / पुरोगतं महत्सैन्यं वीक्षमाण सकौतुकम्

Nang makita ang gayong pangyayari at gayong paghahandang pandigma, ang malaking hukbong nasa unahan ay tumingin sa kanya nang may pagtataka at pananabik malaman.

Verse 58

मन्वानश्च हि तामेव विषङ्गः सुदुराशयः / पृष्ठवंशे रथेन्द्रस्य घट्टयामास सैनिकैः

Si Viṣaṅga, na may masamang hangarin at maruming pag-asa, sa pag-aakalang siya nga iyon, ay pinasugod ang mga kawal at inundayan ang likurang gulugod ng karwaheng pandigma ng Rathendra, ang dakilang mandirigma sa ratha.

Verse 59

तत्राणि मादिशक्तीनां परिवारवरूथिनी / महाकलकलं चक्रुरणिमाद्याः परःशतम्

Doon, ang mga hukbong kasama ng mga sinaunang Śakti ay lumikha ng napakalakas na kaguluhan; ang Aṇimā at iba pang mga kapangyarihan, na umaabot sa daan-daan, ay nagpaalingawngaw sa digmaan.

Verse 60

पट्टिशैर्द्रुघणैश्चैव भिन्दिपालैर्भुशुण्डिभिः / कठोरवज्रनिर्धातनिष्ठुरैः शक्तिमण्डलैः

Sa pamamagitan ng paṭṭiśa at drughaṇa, ng bhindipāla at bhuśuṇḍi; sa pamamagitan ng mga bilog ng sandatang Śakti na matigas na gaya ng vajra, sila’y humampas nang mabagsik.

Verse 61

मर्दयन्तो महासत्त्वाः समरं बहुमेनिरे / आकस्मिकरणोत्साहविपर्याविष्टविग्रहम्

Ang mga mahāsattva, habang dinudurog ang kalaban, ay inakalang napakadakila ng labanan; ang kanilang katawan ay nabalot ng biglaang sigla at tapang na sumiklab sa sandali.

Verse 62

अकाण्डक्षुभितं चासीद्रथस्थं शक्तिमण्डलम् / विपाटैः पाटयामासुरदृश्यैरन्धकारिणः

Ang pangkat ng Śakti na nasa karwahe ay biglang nayanig nang di-inaasahan; at ang mga Andhakāriṇa, mga nilalang ng dilim, ay pumilas dito sa pamamagitan ng mga hiwang di-nakikita.

Verse 63

ततश्चक्ररथेन्द्रस्य नवमे पर्वणि स्थिताः / अदृश्यमानशस्त्राणामदृश्यनिजवर्मणाम्

Pagkaraan, sa ikasiyam na yugto ni Cakrarathendra, sila’y nanatili—di nakikita ang mga sandata, at di rin nakikita ang sariling baluti.

Verse 64

तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः / इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्

Ang mga Dānava na natatakpan ng dilim ang anyo ay tinamaan ng mga palasong Śilīmukha mula rito at roon; labis silang nahirapan, na wari’y nasugatan ang mga maselang bahagi kahit balot ng baluti.

Verse 65

शक्तीनां मण्डलं तेने क्रन्दनं ललितां प्रति / पूर्वानुक्रम तस्तत्र संप्राप्तं सुमहद्भयम्

Binuo niya ang isang mandala ng mga Śakti at pinasiklab ang panaghoy na tumutungo kay Lalitā; ayon sa naunang pagkakasunod, dumating doon ang napakalaking pangamba.

Verse 66

कर्णाकर्णिकयाकर्ण्य ललिता कोपमादधे / एतस्मिन्नन्तरे भण्डश्चण्डदुर्मत्रिपण्डितः

Nang marinig ni Lalitā ang balitang dumating sa kanyang pandinig, siya’y nag-alab sa galit. Sa sandaling iyon, lumitaw si Bhaṇḍa—malupit, masama ang loob, at tuso sa mga pakana.

Verse 67

दशाक्षौहिणिकायुक्तं कुटिलाक्षं महौजसम् / ललितासैन्यनाशाय युद्धाय प्रजिघाय सः

Isinugo niya sa digmaan ang hukbong may sampung akṣauhiṇī, may matang tuso at dakilang lakas, upang lipulin ang sandatahan ni Lalitā.

Verse 68

यथा पश्चात्कलकलं श्रुत्वाग्रेवर्तिनी चमूः / नागच्छति तथा चक्रे कुटिलाक्षो महारणम्

Gaya ng hukbong nasa unahan na, kahit marinig ang kaguluhan sa likuran ay hindi lumilingon; gayon din, inihanda ni Kuṭilākṣa ang isang dakilang digmaan.

Verse 69

एवं चोभयतो युद्धं पश्चादग्रे तथाभवत् / अत्यन्ततुमुलं चासीच्छक्तीनां सैनिके महत्

Kaya nga, ang labanan ay sumiklab sa magkabilang panig, sa likod at sa unahan; at sa malaking hukbo, ang sagupaan ng mga śakti (sibat na banal) ay lubhang magulo at mabagsik.

Verse 70

नक्तसत्त्वाश्च दैत्येन्द्रास्तिमिरेण समावृताः / इतस्ततः शिथिलतां कण्टके निन्युरुद्धताः

Ang mga panginoon ng Daitya, na tila mga nilalang ng gabi, ay nabalot ng dilim; sila’y nagpagala-gala sa iba’t ibang dako at sa kanilang katigasan ay napasadsad sa panghihina, na wari’y nasabit sa mga tinik.

Verse 71

निषङ्गेण दुराशेन धमनाद्यैश्चमूवरैः / चमूभिश्च प्रणहिता न्यपतञ्छत्रुकोटयः

Sa pamamagitan ng busog at sisidlan ng palaso, at ng mga dakilang pinuno ng hukbo gaya nina Durāśa at Dhamanā, kasama ng mga pangkat na ipinadala, nagbagsakan ang napakaraming hanay ng kaaway.

Verse 72

ताभिर्दैत्यास्त्रमालाभिश्चक्रराजरथो वृतः / बकावलीनिबिडतः शैलराज इवाबभौ

Pinaligiran ng mga hanay ng sandata ng mga Daitya, ang karwahe ni Cakrarāja ay nabalutan; nagmistulang hari ng bundok na napapaligiran ng siksik na kawan ng mga ibong bakāvalī.

Verse 73

आक्रान्तपर्वणाधस्ताद्विषङ्गेण दुरात्मना / मुक्त एकः शरोदेव्यास्तालवृन्तमचूर्णयत्

Sa ilalim ng kasukasuan na niyurakan ni Viṣaṅga, ang masamang-loob, isang palasong pinakawalan nang mag-isa ang dumurog sa tangkay ng dahon ng palma ng Diyosa Śarodevī.

Verse 74

अथ तेनाव्याहितेन संभ्रान्ते शक्तिमण्डले / कामेश्वरीमुखा नित्या महान्तं क्रोधमाययुः

Pagkaraan, dahil sa pangyayaring hindi mapigil, nang magulantang ang maṇḍala ng Śakti, ang mga Nityā na pinangungunahan ni Kāmēśvarī ay napuspos ng dakilang poot.

Verse 75

ईषद्भृकुटिसंसक्तं श्रीदेव्या वदनांबुजम् / अवलोक्य भृशोद्विग्ना नित्या दधुरतिश्रमम्

Nang masilayan nila ang mukhang-lotus ni Śrīdevī na bahagyang nakakunot ang kilay, labis na nabagabag ang mga Nityā at dinala nila ang matinding pagod.

Verse 76

नित्या कालस्वरूपिण्यः प्रत्येकं तिथिविग्रहाः / क्रोधमुद्वीक्ष्य सम्नाज्ञ्या युद्धाय दधुरुद्यमम्

Ang mga Nityā, na anyo ng Kāla at bawat isa’y katawan ng kani-kaniyang tithi, nang masilayan ang poot ng Dakilang Reyna, ay tumalima sa utos at naghanda sa digmaan.

Verse 77

प्रणिपत्य च तां देवीं महाराज्ञीं महोदयाम् / ऊचुर्वाचमकाण्डोत्थां युद्धकौतुकगद्गदाम्

Sila’y nagpatirapa sa harap ng Diyosa, ang maringal na Dakilang Reyna, at nagsalita ng mga salitang biglang sumiklab, nanginginig ang tinig sa pananabik sa digmaan.

Verse 78

तिथिनित्या उचुः / देवदेवी महाराज्ञी तवाग्रे ब्रेक्षितां चमूम् / दण्डिनीमन्त्रनाथादिमहाशक्त्याभपालिताम्

Wika ng mga Tithinityā: “O Devadevī, dakilang Mahārājñī! Sa harap mo ay namamasdan ang isang hukbo, na inaalagaan at binabantayan ng mga Mahāśakti gaya nina Daṇḍinī at Mantranāthā.”

Verse 79

धर्षितु कातरा दुष्टा मायाच्छद्मपरायणाः / पार्ष्णिग्राहेण युद्धेन बाधन्ते रथपुङ्गवम्

Ang mga masama, bagama’t duwag, ay mapanlinlang at umaasa sa māyā at pandaraya; sa pakikidigmang pārṣṇigrāha—pagdakma mula sa likod—ginugulo nila ang marangal na karwahe.

Verse 80

तस्मात्तिमिरसंछन्नमूर्तीनां विबुधद्रुहाम् / शमयामो वयं दर्पं क्षणमात्रं विलोकय

Kaya nga, sa mga kaaway ng mga deva na natatakpan ng dilim ang anyo, aming papayapain ang kanilang pagmamataas; tumingin ka lamang sandali.

Verse 81

या वह्निवासिनी नित्या या ज्वालामालिनी परा / ताभ्यां प्रदीपिते युद्धे द्रष्टुं शक्ताः सुरद्विषः

Siya na nananahan sa apoy, ang Nityā; at Siya na Kataas-taasan, na may kuwintas ng mga liyab—sa digmaang pinagliwanag ng dalawa, saka lamang makakakita ang mga kaaway ng mga deva.

Verse 82

प्रशमय्य महादर्पं पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनाम् / सहसैवागमिष्यामः सेवितुं श्रीपदांबुजम् / आज्ञां देहि महाराज्ञि मर्दनार्थं दुरात्मनाम्

Pag napayapa na namin ang malaking pagmamataas ng mga nagsusulong ng digmaang pārṣṇigrāha, agad kaming darating upang maglingkod sa maluwalhating lotus ng iyong mga paa. O Mahārājñī, ipagkaloob ang utos upang durugin ang masasamang-loob.

Verse 83

इत्युक्ते सति नित्याभिस्तथास्त्विति जगाद सा / अथ कामेश्वरी नित्या प्रणम्य ललितेश्वरीम् / तया संप्रेषिता ताभिः कुण्डलीकृत कार्मुका

Nang masabi iyon, sinabi niya sa mga Nityā: “Gayon na nga.” Pagkaraan, ang Nityā na si Kāmeśvarī ay yumukod at sumamba kay Laliteśvarī; sa utos Niya, siya’y isinugo, tangan ang busog na nakapulupot na wari’y bilog.

Verse 84

सा हन्तुं तान्दुराचारान्कूटयुद्धकृतक्षणान् / बालारुणमिव क्रोधारुणं वक्त्रं वितन्वती

Lumabas siya upang lipulin ang mga masasamang asal, yaong mga gumagawa ng sandatahang pandaraya; at pinalawak niya ang mukha na namumula sa poot, gaya ng mapulang liwanag ng araw sa bukang-liwayway.

Verse 85

रे रे तिष्ठत पापिष्ठा मायानिष्ठाश्छिनद्मि वः / अन्धकारमनुप्राप्य कूटयुद्धपरायणाः

“Hoy, hoy! Huminto kayo, kayong pinakamasasama, kayong nananatili sa māyā—puputulin ko kayo! Kayong lumulubog sa dilim at nakatuon sa digmaang mapanlinlang!”

Verse 86

इति तान्भर्त्सयन्ती सा तूणीरोत्खातसायकात् / पर्वावरोहणं चक्रे क्रोधेन प्रस्खलद्गतिः

Sa gayong paglibak sa kanila, hinugot niya ang palaso mula sa lalagyan; dahil sa poot ay pasuray ang kilos, at ginawa niya ang pag-angat at pagbaba sa mga dugtungan ng busog.

Verse 87

सज्जकार्मुकहस्ताश्च भगमालापुरःसराः / अन्याश्च चरिता नित्याः कृत पर्वावरोहणाः

Taglay ang mga busog na handa sa kamay, at si Bhagamālā ang nangunguna, ang iba pang mga Nityā ay sumunod; at ang lahat ng Nityā na iyon ay nagawa na ang pag-angat at pagbaba sa mga dugtungan ng busog.

Verse 88

ज्वालामालिनि नित्या च या नित्या वह्निवासिनी / सज्जे युद्धे स्वतेजोभिः समदीपयतां रणे

Si Jvālāmālinī, ang Nityā na walang hanggan, ay laging nananahan sa banal na apoy; nang handa na ang digmaan, sa sariling liwanag (tejas) ay pinagliwanag niya ang larangan ng labanan.

Verse 89

अथ ते दुष्टदनुजाः प्रदीप्ते युद्धमण्डले / प्रकाशवपुषस्तत्र मरान्तं क्रोधमाययुः

Pagkaraan, ang masasamang Danuja, sa nagliliyab na bilog ng digmaan, nang makita ang mga anyong nagliliwanag, ay napuspos ng galit na tila umaabot sa hangganan ng kamatayan.

Verse 90

कामेश्वर्यादिका नित्यास्ताः पञ्चदश सायुधाः / ससिंहनादास्तान्दैत्यानमृद्नन्नेव हेलया

Ang labinlimang Nityā, mula kay Kāmēśvarī, ay pawang may sandata; kasabay ng sigaw na tulad ng ungol ng leon, dinurog nila ang mga Daitya na wari’y biro lamang.

Verse 91

महाकलकलस्तत्र समभूद्युद्धसीमनि / मन्दरक्षोभितांभोदिवेल्लत्कल्लोलमण्डलः

Sa hangganan ng labanan, sumiklab ang napakalakas na kalabog; tulad ng mga alon ng dagat na umuuga kapag nayayanig ng Bundok Mandara.

Verse 92

ताश्च नित्यावलत्क्वाणकङ्कणैर्युधि पाणिभिः / आकृष्य प्रामकोदण्डास्तेनिरे युद्धमुद्धतम्

Ang mga Nityā na iyon, sa digmaan, ang mga kamay na may kumakalansing na pulseras ay humila sa malalaking busog at pinasiklab ang marahas na labanan.

Verse 93

यामत्रितयपर्यन्तमेवं युद्धमवर्त्तत / नित्यानां निशितैर्बाणैरक्षौहिण्यश्च संहृताः

Hanggang sa tatlong yāma, nagpatuloy nang gayon ang digmaan; sa matatalim na palaso ng mga Nityā, maraming hukbong akṣauhiṇī ang nalipol.

Verse 94

जघान दमनं दुष्टं कामेशी प्रथमं शरैः / दीर्घजिह्वं चमूनाथं भगमाला व्यदारत्

Unang pinaslang ni Kāmeśī sa mga palaso si Damana na masama; at si Bhagamālā naman ay pumunit kay Dīrghajihvā, ang pinuno ng hukbo.

Verse 95

नित्यक्लिन्ना च भेरुण्डा हुम्बेकं हुलुमल्लकम् / कक्लसं वह्निवासा च निजघान शरैः शतैः

Pinatay nina Nityaklinnā at Bheruṇḍā si Humbeka at si Hulumallaka; at si Vahnivāsā ay pumatay kay Kaklasa sa daan-daang palaso.

Verse 96

महावज्रेश्वरी बाणैरभिनत्केकिवाहनम् / पुक्लसं शिवदूती च प्राहिणोद्यमसादनम्

Tinamaan ni Mahāvajreśvarī ng mga palaso si Kekivāhana; at si Śivadūtī ay nagpadala ng pag-atake kay Puklasa upang wasakin ang kanyang lakas.

Verse 97

पुण्ड्रकेतुं भुजोद्दण्डं त्वरिता समदारयत् / कुलसुन्दरिका नित्या चण्डबाहुं च कुक्कुरम्

Mabilis na pinilas ni Tvaritā si Puṇḍraketu at si Bhujoddaṇḍa; at winasak din ni Nityā Kulasundarikā si Caṇḍabāhu at si Kukura.

Verse 98

अथ निलपताका च विजया च जयोद्धते / जंबुकाक्षं जृंभणं च व्यतन्वातां रणे बलिम् / सर्वमङ्गलिका नित्या तीक्ष्णशृङ्गमखण्डयत् / ज्वालामालिनिका नित्या जघानोग्रं त्रिकर्णकम्

Pagkaraan, sina Nilapatākā at Vijayā, kasama si Jayoddhate, ay naghandog ng alay sa digmaan laban kina Jambukākṣa at Jṛmbhaṇa. Si Nityā Sarvamaṅgalikā ay bumasag kay Tīkṣṇaśṛṅga na may matutulis na sungay. Si Nityā Jvālāmālinikā naman ay pumatay kay Trikarṇaka na mabagsik.

Verse 99

चन्द्रगुप्तं च दुःशीलं चित्रं चित्रा व्यदारत् / सेनानाथेषु सर्वेषु निहतेषु दुरात्मसु

Pinilas ni Citrā si Candragupta at ang masamang si Duḥśīla, pati si Citra. Nang ang lahat ng mga pinunong-militar na may masamang loob ay napatay na.

Verse 100

विषङ्गः परमः कुद्धश्चचाल पुरतो बली / अथ यामावशेषायां यामिन्यां घटिकाद्वयम्

Si Viṣaṅga, ang malakas na mandirigma, sa sukdulang galit ay sumugod sa unahan. Pagkaraan, nang ang gabi’y halos magwakas na sa huling yāma, dalawang ghaṭikā na lamang ang natitira.

Verse 101

नित्याभिः सह संग्रामं विधाय स दुराशयः / अशक्यत्वं समुद्दिश्य चक्राम प्रपलायितुम्

Ang may masamang hangarin na iyon ay nakipagdigma sa mga Nityā; at nang makita niyang “di na maaaring manaig,” siya’y bumaling upang tumakas.

Verse 102

कामेश्वरीकराकृष्टचापोत्थौर्निशितैः शरैः / भिन्नवर्मा दृढतरं विषङ्गो विह्वलाशयः / हतावशिष्टैर्योधैश्च सार्धमेव पलायितः

Sa matatalim na palasong nagmula sa busog na hinila ng kamay ni Kāmeśvarī, nabutas at nabasag nang husto ang baluti ni Viṣaṅga, at nanginig ang kanyang loob. Kasama ang mga mandirigmang nalabi matapos ang pagpatay, siya’y tumakas.

Verse 103

ताभिर्न निहतो दुष्टो यस्माद्वध्यः स दानवः / दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमत्विषा

Sa mga sandatang iyon ay hindi napatay ang masamang Dānava, sapagkat siya’y itinakdang mapuksa lamang sa palaso ni Dandhanātha, na kumikislap na tulad ng pamalo ng Kāla.

Verse 104

तस्मिन्पलायिते दुष्टे विषङ्गे भण्डसोदरे / सा विभाता च रजनी प्रसन्नाश्चाभवन्दिशः

Nang tumakas ang masamang iyon—si Viṣaṅga, na isinilang mula sa tiyan ni Bhaṇḍa—sumikat ang liwanag sa gabi, at ang lahat ng dako’y naging payapa.

Verse 105

पलायितं रणेवीरमनुसर्त्तुमनौचिती / इति ताः समरान्नित्यास्तस्मिन्काले व्यरंसिषुः

“Hindi nararapat habulin ang mandirigmang tumakas sa labanan,” wika nila; kaya ang mga Nityā, na laging nasa digmaan, ay tumigil sa sagupaan noon.

Verse 106

दैत्यशस्त्रव्रणस्यन्दिशोणितप्लुतविग्रहाः / नित्याः श्रीललितां देवीं प्रणिपेतुर्जयोद्धताः

Ang mga Nityā, na ang katawan ay nababalot ng dugong umaagos mula sa sugat ng sandata ng mga Daitya, at nag-aalab sa tagumpay, ay nagpatirapa at sumamba kay Śrī Lalitā Devī.

Verse 107

इत्थं रात्रौ महद्युद्धं तत्र जातं भयङ्करम् / नित्यानां रूपजालं च शस्त्रक्षतमलोकयत्

Gayon, sa gabing iyon ay naganap doon ang isang malaking digmaang nakapanghihilakbot; at nakita ang sari-saring anyo ng mga Nityā na may sugat ng sandata.

Verse 108

श्रुत्वोदन्तं महाराज्ञी कृपापाङ्गेन सैक्षत / तदालोकनमात्रेण व्रणो निर्व्रणतामगात्

Nang marinig ang balita, tumingin ang Dakilang Reyna sa sulyap na puspos ng habag. Sa tanging pagtanaw na iyon, ang sugat ay naging ganap na magaling.

Verse 109

नित्यानां विक्रमैश्चापि ललिता प्रीतिमासदत्

Dahil din sa mga kabayanihan ng mga Nityā, si Lalitā ay napuspos ng galak at tuwa.