Shloka 48
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
तथा कृतवती सेना श्यामलं कञ्चुकादिकम् / न च दुन्दुभिनिस्वानो न च मर्द्दलगर्जितम्
Transliteration
tathā kṛtavatī senā śyāmalaṃ kañcukādikam / na ca dundubhinisvāno na ca marddalagarjitam
Translation
Gayon nga inihanda ng hukbo ang maitim na kasuutan at baluting kañcuka at iba pa; walang tunog ng dundubhi, at wala ring ugong ng marddala.
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-अर्थे (adverb: ‘thus/so’)
कृतवतीhaving done/made
कृतवती:
कर्ता (कर्तृपद; subject-predicate complement)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृतवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृतवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle sense); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having done’
सेनाthe army
सेना:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
श्यामलम्dark/blackish
श्यामलम्:
कर्म (कर्म; object)
TypeAdjective
Rootश्यामल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying object)
कञ्चुकादिकम्tunic and the like (garments etc.)
कञ्चुकादिकम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootकञ्चुक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क (प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (कञ्चुक-आदि = ‘tunic etc.’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नnot
न:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
दुन्दुभिनिस्वानःthe sound of drums
दुन्दुभिनिस्वानः:
कर्ता/अस्ति-लोपे विषय (प्रथमा-विषय)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक) + निस्वान (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (दुन्दुभेः निस्वानः = ‘sound of the drum’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नnot
न:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मर्द्दलगर्जितम्the booming sound of the mṛdaṅga
मर्द्दलगर्जितम्:
कर्ता/विषय (प्रथमा-विषय)
TypeNoun
Rootमर्द्दल (प्रातिपदिक) + गर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (मर्द्दलस्य गर्जितम् = ‘roar/sound of the mṛdaṅga’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (contextually: ‘there was not…’)